Dire Dawa University Muslim Students jeme'a
前往频道在 Telegram
Official page of Dire Dawa University Muslim Students jeme'a. | Contact: @DDUMSJ To Support DDUMSJ: 👇 Account Holder: DD UNIVERSITY MUSLIM STUDENTS JEMA CBE 1000680360848 | COOP 1051700178983
显示更多3 634
订阅者
-124 小时
-137 天
-1030 天
数据加载中...
吸引订阅者
七月 '26
七月 '26
+25
在2个频道中
六月 '26
+64
在3个频道中
Get PRO
五月 '26
+85
在4个频道中
Get PRO
四月 '26
+60
在2个频道中
Get PRO
三月 '26
+77
在5个频道中
Get PRO
二月 '26
+59
在4个频道中
Get PRO
一月 '26
+87
在5个频道中
Get PRO
十二月 '25
+139
在6个频道中
Get PRO
十一月 '25
+214
在3个频道中
Get PRO
十月 '25
+263
在6个频道中
Get PRO
九月 '25
+39
在5个频道中
Get PRO
八月 '25
+6
在0个频道中
Get PRO
七月 '25
+32
在0个频道中
Get PRO
六月 '25
+51
在1个频道中
Get PRO
五月 '25
+80
在3个频道中
Get PRO
四月 '25
+141
在2个频道中
Get PRO
三月 '25
+58
在3个频道中
Get PRO
二月 '25
+89
在1个频道中
Get PRO
一月 '25
+147
在3个频道中
Get PRO
十二月 '24
+195
在3个频道中
Get PRO
十一月 '24
+244
在10个频道中
Get PRO
十月 '24
+127
在0个频道中
Get PRO
九月 '24
+123
在0个频道中
Get PRO
八月 '24
+86
在0个频道中
Get PRO
七月 '24
+66
在0个频道中
Get PRO
六月 '24
+116
在1个频道中
Get PRO
五月 '24
+130
在1个频道中
Get PRO
四月 '24
+74
在1个频道中
Get PRO
三月 '24
+112
在0个频道中
Get PRO
二月 '24
+223
在1个频道中
Get PRO
一月 '24
+248
在9个频道中
Get PRO
十二月 '23
+194
在0个频道中
Get PRO
十一月 '23
+129
在8个频道中
Get PRO
十月 '23
+44
在0个频道中
Get PRO
九月 '23
+28
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+25
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+16
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+47
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+74
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+191
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+151
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+79
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+114
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+40
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+31
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+8
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+9
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+12
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+24
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+49
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+83
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+596
在0个频道中
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 20 七月 | 0 | |||
| 19 七月 | 0 | |||
| 18 七月 | 0 | |||
| 17 七月 | +1 | |||
| 16 七月 | +4 | |||
| 15 七月 | +1 | |||
| 14 七月 | 0 | |||
| 13 七月 | 0 | |||
| 12 七月 | +3 | |||
| 11 七月 | +3 | |||
| 10 七月 | +1 | |||
| 09 七月 | +2 | |||
| 08 七月 | +2 | |||
| 07 七月 | 0 | |||
| 06 七月 | +2 | |||
| 05 七月 | +1 | |||
| 04 七月 | +1 | |||
| 03 七月 | +3 | |||
| 02 七月 | 0 | |||
| 01 七月 | +1 |
频道帖子
🌿 Beekumsi dukkana Jaahiliyyummaa irraa nama baasa! 🌿
Yeroo keenya keessatti rakkoo hawaasummaa fi dhuunfaa hedduu mudatan sababoota sirrii barbaaduu mannaa, guyyootaa fi ji'oota abaaruun akka waan isaaniin badiin dhufuutti ilaaluun namoota hedduu biratti mul'ata. Namoonni tokko tokko, "Guyyaan kun hamaa dha!" yookaan "Ji'a kana keessatti wanti jalqabame hin milkaa'u" jechuun yaada Jaahiliyyummaa har'as babal'ataa jiru hordofu. Egaa Islaamni waa'ee guyyootaa fi ji'ootaa akka isaaniin badiin yookaan carraan hamaan dhufu maal barsiisa? Dhugumaan ji'ni Safar ji'a hamaa dhaa?
Dhugaan garuu, ji'ni Safar akkuma ji'oota hundaatti uumama Rabbii ti. Of keessaa humna badii, carraa hamaa yookaan rakkina fiduu hin qabu. Yeroo Jaahiliyyummaa keessatti namoonni ji'a Muharram booda waraanaa fi wal-ajjeechaa jalqabuuf ji'a Safar akka ji'a hamaatti ilaalu turan. Amantiin sobaa kun garuu Islaamaan guutummaatti haqamee bu'uura hin qabne ta'uun ibsameera.
Yaadni kun har'as Muslimoota muraasa keessatti mul'atee, "Ji'a Safar keessatti yoo fuudhan yookaan heeruman, barakaan hin jiraatu; wal-hiikni ni dhufa" jechuun namoota hojii gaarii irraa deebisuu yaala. Kun dogoggora guddaadha.
Akka Seera Islaamaatti namni ganama mana bahee nama tokko argee yookaan miilli isaa gufatee, "Kun mallattoo hamaa dha" jedhee hojii isaa dhiisee mana deebi'uun hin eeyyamamu. Ergamaan Rabbii ﷺ hadiisa isaanii keessatti akka barsiisanitti, dhukkubni hayyama Rabbii malee ofiin darbuu hin danda'u; mallattoo hamaa jechuun amanuun, simbirroo guugguutii yookaan ji'a Safar irratti amantii sobaa qabaachuun hundi isaanii hojii Jaahiliyyummaati.
Kanaafuu, guugguutiin mana irra qubattee yoo iyyite "duuti ni dhufa" jechuun amanuun dogoggora guddaadha. Jireenyi fi duuti, bu'aanis ta'e miidhaan hundi harka Rabbii qofa keessa jira.
Kana malees, "Dubartiin ji'a Safar keessatti dhalatte durbummaa malee dhalatti" jechuun odeeffamu hundi soba qulqulluu fi bu'uura hin qabne dha. Dubartoonni muraasni immoo yeroo dogoggora hojjetan booda, "Ani ji'a Safar keessatti waan dhaladheef kana ta'e" jechuun dogoggora isaanii dhoksuuf amantii sobaa kana fayyadamu. Kunis cubbuu fi dogoggora guddaadha.
Ji'oonni fi guyyoonni hundi uumama Rabbii ti. Namni keessa isaanii hojii gaarii hojjete gaarii argata; hojii hamaa hojjete immoo bu'aa hamaa argata. Guyyaa yookaan ji'a ofii isaatiin gaarii yookaan hamaa ta'ee nama irratti dhiibbaa geessisu hin jiru.
Kanaafuu Muslimoonni yeroo hundumaa tawakkula isaanii Rabbii qofa irratti godhachuu, akkasumas onnee isaanii amantii sobaa fi yaada Jaahiliyyummaa irraa qulqulleessuu qabu.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
| 2 | ዕውቀት ከጃሂሊያ ጨለማ ያወጣል!
በዘመናችን ለሚከሰቱ ማህበራዊና ግላዊ ውድቀቶች ሰበብ ከመፈለግ አልፎ፣ ቀናትንና ወራትን የመርገም የተሳሳተ አመለካከት በብዙዎቻችን ዘንድ ይስተዋላል። "ይህ ቀን እኮ ገደቢስ ነው!" ወይም "በዚህ ወር የተጀመረ ነገር አይሰምርም" የሚሉ የኋላ ቀር አስተሳሰቦች ዛሬም ድረስ በልባችን ውስጥ ሰርገው ገብተው እምነታችንን እየበከሉት ይገኛሉ። ለመሆኑ እስልምና ስለ ቀናትና ወራት መጥፎ ዕድል (ገደቢስነት) ምን ያስተምራል? እውነት የሰፈር ወር መርገምት አለው?
እውነታው ግን የሰፈር ወር ልክ እንደማንኛውም ወር የአላህ ፍጡር እንጂ የራሱ የሆነ የገደቢስነት፣ የመጥፎ ዕድል ወይም የመከራ ተጽዕኖ የሌለው መደበኛ ወር ነው። በጥንቱ የጃሂሊያ (የድንቁርና) ዘመን ሰዎች ከሙሐረም ወር በኋላ ጦርነትና መገዳደል ለመጀመር ሲሉ ሰፈርን እንደ መርገምት ወር አድርገው ይቆጥሩት የነበረው እምነት በኢስላም ፈጽሞ ውድቅ የተደረገ መሰረት የሌለው ተረት ነው። ይህ የተሳሳተ አመለካከት ዛሬ ላይ በአንዳንድ ሙስሊሞች ዘንድ ሰርጎ በመግባት "በሰፈር ወር ትዳር ከመሰረትን በረካ ያጣል ወይም ወደ ፍቺ ያመራል" በሚል ባዶ ፍርሃት ከመልካም ስራዎች እንዲታቀቡ ማድረጉ ትልቅ ስህተት ነው።
በሸሪዓችን መሰረት ሰዎች ጠዋት ሲወጡ በመንገዳቸው ላይ እገሌን ካዩ ወይም እግራቸውን እንቅፋት ሲመታቸው መጥፎ ምልክት አድርገው ወደ ቤታቸው መመለስ በጥብቅ የተከለከለ ነው። የአላህ መልክተኛ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) በሐዲሳቸው ላይ በሽታ ያለ አላህ ፍቃድ በራሱ የመተላለፍ ኃይል እንደሌለው፣ ገደብ ማየት ወይም መጥፎ ምልክት ማድረግ፣ በጉጉት ወፍም ሆነ በሰፈር ወር ላይ የሚደረጉ የተሳሳቱ እምነቶች ሁሉ ውድቅ መሆናቸውን አስተምረዋል። በመሆኑም ጉጉት ወፍ ቤት ላይ ስላረፈችና ስለጮኸች "ሞት ይመጣል" ብሎ ማመን ፍጹም ስህተት ነው፤ ምክንያቱም ህይወትም ሆነ ሞት፣ ጉዳትም ሆነ ጥቅም በአላህ እጅ ብቻ ነው።
በተጨማሪም "በሰፈር ወር የተወለደች ሴት ልጅ ያለ ልጃገረድነት (ድንግልና) ነው የምትወለደው" ተብሎ የሚወራው ወሬ ፍፁም ከእውነት የራቀና መሠረት የሌለው ተረት ነው። አንዳንድ ሴቶችም የፈለጉትን ያህል ዝም ብለው ሲማግጡና ሲዘሉ ቆይተው ካገቡ በኋላ ላጠፉት ጥፋት ማስተባበያና ማጭበርበሪያ ለማድረግ "እኔ እኮ የተወለድኩት በሰፈር ወር ስለሆነ ነው" በማለት ይህንን የተሳሳተ እምነት እንደ ሽፋን መጠቀማቸው ትልቅ ጥፋት ነው።
ማንኛውም ወርና ቀን ሁሉም የአላህ ናቸው። በውስጣቸው መልካም የሰራበት መልካም ነገርን የሚያገኝበት፣ መጥፎ የሰራበት ደግሞ መጥፎ ነገርን የሚያገኝበት እንጂ ቀናቶቹ በራሳቸው ጥሩ ወይም መጥፎ ሊሆኑ አይችሉም። ስለዚህ ሙስሊሞች በማንኛውም ሁኔታ ላይ ሙሉ እምነታቸውን (ተወኩል) በአላህ ላይ ብቻ ማድረግና ልባቸውን ከጃሂሊያ የፈጠራ እምነቶች ማፅዳት አለባቸው።
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 244 |
| 3 | فَٱذۡكُرُونِیۤ أَذۡكُرۡكُمۡ
◈ «سُبْحَانَ اللهِ».
◈ «الحَمْدُ للهِ».
◈ «لَا إلَهَ إلَّا اللهُ».
◈ «اللهُ أكْبَرُ».
◈ «لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بِاللهِ».
◈ «لَا إلَهَ إلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ».
◈ «رَبِّنا اغْفِرْ لِنا وَتُبْ عَلَيَّنا إنَّكَ أنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ».
◈ «اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ كَمَا يَنْبَغِي لِجَلَالِ وَجْهِكَ وَعَظِيمِ سُلْطَانِكَ».
◈ «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا كُلَّهَا مَا عَلِمْنَا مِنْهَا وَمَا لَمْ نَعْلَمْ».
◈ «اللَّهُمَّ طَهِّرْ قُلُوبَنَا مِنَ النِّفَاقِ، وَأَعْمَالَنَا مِنَ الرِّيَاءِ».
◈ «اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لَنَا شَأْنَنَا كُلَّهُ وَلَا تَكِلْنَا إِلَى أَنْفُسِنَا طَرْفَةَ عَيْنٍ».
◈ «اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا صِدْقَ التَّوَكُّلِ عَلَيْكَ وَحُسْنَ الظَّنِّ بِكَ».
◈ «اللَّهُمَّ اشْرَحْ صُدُورَنَا وَطَمَئِنْ قُلُوبَنَا بِذِكْرِكَ».
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 293 |
| 4 | عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ:
> قَالَ النَّبِيُّ ﷺ: «مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ نِدًّا دَخَلَ النَّا
Abdullah ibn Mas'ud (Radiyallaahu Anhu) irraa odeeffame; Nabiyyiin ﷺ akkana jedhan:
☑️"Namni Rabbii wajjin waan biraa waammate (shirkii dalagee) du'e, ibidda seena."
📚 Sahih al-Bukhari (4497)
✅Dubbii ijoo irraa fudhannu
✍Bu'uurri aqiidaa hundaa Towhiida dha.
⛓Shirkiin dilii hunda caalaa guddaa dha; nama irratti du'e yoo towbaa hin godhin adabbii cimaaf saaxila.
🔑Muslima ta'uun qofti gahaa miti; ibaadaa hunda Rabbiif qofa qulqulleessuun dirqama.
🌙Rabbiin Towhiida sirrii irratti nu haa jabeessu. Aamiin.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 342 |
| 5 | عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ:
«قَالَ النَّبِيُّ ﷺ: «مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ نِدًّا دَخَلَ النَّارَ»»
ከዐብዱላህ ኢብን መስዑድ (ረዲየላሁ ዐንሁ) ተዘግቧል፤ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦
☑️ "ከአላህ በስተቀር ሌላን አምላክ በመጥራት (ሺርክ በማድረግ) የሞተ ሰው እሳትን ይገባል።"
📚 ሰሒሕ አልቡኻሪ (4497)
✅ ከዚህ ሐዲስ የምንማረው
✍ የዐቂዳ መሠረት ሁሉ ተውሒድ ነው።
⛓ ሺርክ ከኃጢአቶች ሁሉ የከፋው ነው፤ በሺርክ ላይ ሳይጸጸት የሞተ ሰው ለከባድ ቅጣት ይጋለጣል።
🔑 ሙስሊም መባል ብቻ በቂ አይደለም፤ ሁሉንም ዒባዳ ለአላህ ብቻ በቅንነት መፈጸም ግዴታ ነው።
🌙 አላህ በትክክለኛው ተውሒድ ላይ ያጽናን። አሚን።
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 293 |
| 6 | 🦚 Seenaa Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa)🌲 – Kutaa 3ffaa;-
Ergamaan Rabbii ﷺ erga du'anii booda, Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) beekumsa barbaaduu qofaan hin dhaabbanne. Halkan keessaa ni ka'a, Qur'aana qara'a; guyyaa immoo saahaboota gurguddoo bira deemee hiika aayaataa, sababoota bu'iinsa isaanii (Asbaab An-Nuzuul), hadiisota fi seenaa Ergamaa Rabbii ﷺ barachaa ture.
Yeroo tokko tokko saahabii tokko irraa hadiisa tokko dhaga'uuf guyyaa guutuu eeguu danda'a ture. Beekumsa argachuu keessatti dadhabbiin isa hin sodaachisu ture. Inni ni jedha ture:
"Namni beekumsa barbaadu rakkina ni obsa; namni rakkina hin obsine immoo ulfina beekumsaa hin argatu."
Kanaaf, yeroo gabaabaa keessatti saahaboota keessaa nama Qur'aana sirriitti hubatee hiikuun beekamu ta'e.
Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) yeroo Qur'aana hiiku, jechoota qofa osoo hin taane, maalif akka aayanni sun bu'e, eenyu irratti akka bu'e, yeroo akkamii keessatti akka bu'e, maal barsiisuu akka barbaadu ibsa ture.
Kanaaf namoonni yeroo rakkoon hiika Qur'aanaa isaan mudatu gara isaa deemu turan.
👉Saahaboonni gurguddoon akka:-
✅Umar ibn alkhaxxabi (Radiyallaahu Anhu),
✅Ali ibn Abi Talib (Radiyallaahu Anhu),
✅Zayd ibn Thabit (Radiyallaahu Anhu),
✅beekumsa isaa ni kabaju turan.
Yeroo Umar ibn al-Khattab khaliifaa turanitti, yeroo baay'ee walga'ii saahaboota gurguddoo keessatti Abdullaah ibn Abbaas ni affeeru turan.
Namoonni gariin ni dinqisiifatan. "Maaliif dargaggeessa kana jaarsolii keessaa teessista?" jedhan.
Guyyaa tokko Umar (Radiyallaahu Anhu) Suuratul-Nasr dubbisanii hiika ishee gaafatan.
Saahaboonni hedduun:
✍"Kun yeroo Rabbiin injifannoo kenne galata galchuu fi istighfaara baay'isuu nu barsiisa."
Abdullaah ibn Abbaas garuu akkana jedhe:-
✍"Yaa Amiirul Mu'miniin! Suurani kun yeroo Ergamaan Rabbii ﷺ hojii isaanii akka xumuran itti akeekkachiifteedha."
Umaris akkana jedhan:-
"Aniis hiika kana qofatu naaf beekama."
Kana booda namoonni hundi dargaggeessi kun beekumsa addaa akka qabu hubatan.
🌟 Beekumsa Barsiisuu Keessatti:-
Abdullaah ibn Abbaas beekumsa ofii isaaf hin kuufne. Barattoota kuma hedduutti barsiisaa ture.
Mana isaa keessatti namoonni hedduun walitti qabamanii:
💫Tafsiira Qur'aanaa,
💫Hadiisa,
💫Fiqhii,
💫Afaan Arabaa,
💫Seenaa Islaamaa
isa irraa baratu turan.
Barattoota isaa keessaa hayyoonni gurguddoon baay'een booda ummata Islaamaa tajaajilan.
✨ Dubbii Ijoo Kutaa Kana Irraa Argannu:-
☑️ Qur'aana qara'uun qofa gahaa miti; hiika isaa hubachuufis carraaquu qabna.
☑️ Beekumsi dhugaan nama gad of qabsiisa malee of tuulchuu hin barsiisu.
☑️ Dargaggeessi yeroo isaa beekumsa irratti dabarsu bor mootummaa qalbii namootaa ni dhaala.
☑️ Beekumsa arganne namoota birootti dabarsuun sadaqaa guddaadha.
☑️ Namni Rabbiif jedhee baratu, Rabbiin maqaa isaa ol kaasa.
Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) yeroo dargaggummaa isaa guutuu Qur'aanaa hubachuu, hadiisa walitti qabuu fi ummata barsiisuuf dabarse. Kanaaf Rabbiin maqaa isaa hanga har'aatti kabajamaa taasise. Yeroo hayyoota tafsiiraa dubbannee yaadnu, maqaan Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) keessaa isa jalqabaa keessaa tokko ta'ee ni ka'a.
👉 In shaa Allaah, Kutaa 4ffaa keessatti seenaa isaanii keessaa fakkeenya isaanii ibaadaa, sodaa Rabbii, arjummaa isaanii fi gorsa isaanii warra boodaa ilaalla. Hanga saniif yeroo dubbisaa Fi boqonnaa gaarii isiniif hawwina! Turtii gaarii! Tikni rabbii keenyaa isin wajjiin haa tahu!🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 401 |
| 7 | 🦚 የአብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) ታሪክ 🌲
ክፍል 3
ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ከዚህ ዓለም ከተለዩ በኋላ፣ አብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) እውቀትን በመፈለግ ብቻ አልቆሙም። በሌሊት ይነሱ ነበር፣ ቁርኣንን ያነብቡ ነበር፤ በቀን ደግሞ ወደ ታላላቅ ሶሓቦች እየሄዱ የቁርኣንን አንቀጾች ትርጉም፣ የመውረዳቸውን ምክንያት (አስባቡ ኑዙል)፣ ሐዲሶችን እና የነቢዩ ﷺ ታሪክ ይማሩ ነበር።
አንዳንድ ጊዜ ከአንድ ሶሓቢ አንድ ሐዲስ ለመስማት ቀኑን ሙሉ በትዕግስት ይጠብቁ ነበር። እውቀትን ለማግኘት የሚመጣው ድካም ፈጽሞ አያስፈራቸውም ነበር።
እንዲህም ይሉ ነበር፦
«"እውቀትን የሚፈልግ ሰው ችግርን ይታገሣል፤ ችግርን የማይታገሥ ግን የእውቀትን ክብር አያገኝም።"»
ስለዚህ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከሶሓቦች መካከል ቁርኣንን በትክክል የሚረዳና የሚተረጉም ሊቅ ሆኑ።
አብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) ቁርኣንን ሲያብራሩ ቃላትን ብቻ አይተረጉሙም ነበር፤ አንቀጹ ለምን እንደወረደ፣ በማን ላይ እንደወረደ፣ በየትኛው ሁኔታ እንደወረደ እና የሚያስተምረውን ትምህርት በግልጽ ያብራሩ ነበር።
ስለዚህ ሰዎች የቁርኣንን ትርጉም ለመረዳት ሲቸገሩ ወደ እርሳቸው ይሄዱ ነበር።
👉 ታላላቅ ሶሓቦችም እውቀታቸውን ያከብሩ ነበር፤ ከእነርሱም፦
✅ ዑመር ኢብን አል-ኸጧብ (ረዲየላሁ አንሁ)
✅ ዓሊ ኢብን አቢ ጧሊብ (ረዲየላሁ አንሁ)
✅ ዘይድ ኢብን ሳቢት (ረዲየላሁ አንሁ)
በዑመር ኢብን አል-ኸጧብ (ረዲየላሁ አንሁ) የኸሊፋነት ዘመን፣ በታላላቅ ሶሓቦች ምክር ቤት ውስጥ አብደላህ ኢብን አባስን ብዙ ጊዜ ያስቀምጧቸው ነበር።
አንዳንድ ሰዎች ተገርመው፦
«"ይህን ወጣት በእነዚህ ሽማግሌዎች መካከል ለምን ታስቀምጠዋለህ?" ብለው ጠየቁ።»
አንድ ቀን ዑመር (ረዲየላሁ አንሁ) ሱረቱ አን-ነስርን አንብበው ትርጉሙን ጠየቁ።
ብዙ ሶሓቦች እንዲህ አሉ፦
«"አላህ ድልን በሰጠን ጊዜ እርሱን ማመስገንና ይቅርታውን መለመን እንዳለብን ያስተምረናል።"»
አብደላህ ኢብን አባስ ግን እንዲህ አሉ፦
«"የምእመናን መሪ ሆይ! ይህች ሱራ የነቢዩ ﷺ ተልዕኮ እንደተጠናቀቀ እና ሕይወታቸውም ወደ መጨረሻው እንደደረሰ የምታመለክት ናት።"»
ዑመርም (ረዲየላሁ አንሁ) እንዲህ አሉ፦
«"እኔም ከዚህ ውጭ ሌላ ትርጉም አላውቅም።"»
ከዚያ በኋላ ሁሉም ይህ ወጣት ልዩ እውቀት እንዳለው ተረዱ።
🌟 በእውቀት ማስተማር
አብደላህ ኢብን አባስ እውቀታቸውን ለራሳቸው ብቻ አላስቀመጡም። በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችን ያስተምሩ ነበር።
በቤታቸው ውስጥ ብዙ ሰዎች ተሰብስበው፦
💫 የቁርኣን ተፍሲር
💫 ሐዲስ
💫 ፊቅህ
💫 የዐረብኛ ቋንቋ
💫 የእስልምና ታሪክ
ይማሩ ነበር።
ከተማሪዎቻቸውም ብዙዎች በኋላ የእስልምና ኡማን ያገለገሉ ታላላቅ ሊቃውንት ሆኑ።
✨ ከዚህ ክፍል የምንማረው
☑️ ቁርኣንን ማንበብ ብቻ አይበቃም፤ ትርጉሙንም ለመረዳት መጣር አለብን።
☑️ እውነተኛ እውቀት ሰውን ትሑት ያደርገዋል እንጂ ትዕቢተኛ አያደርገውም።
☑️ ወጣትነቱን ለእውቀት የሚያውል ሰው ነገ በሰዎች ልብ ውስጥ መሪ ይሆናል።
☑️ የተማርነውን እውቀት ለሌሎች ማስተላለፍ ታላቅ ሰደቃ ነው።
☑️ ለአላህ ብሎ የሚማር ሰውን አላህ ከፍ ያደርገዋል።
አብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) ወጣትነታቸውን በሙሉ ቁርኣንን ለመረዳት፣ ሐዲሶችን ለመሰብሰብ እና ሰዎችን ለማስተማር አሳለፉ። ስለዚህም አላህ ስማቸውን እስከ ዛሬ ድረስ የተከበረ አደረገው። የቁርኣን ተፍሲር ሊቃውንት ሲጠቀሱ የአብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) ስም ከመጀመሪያዎቹ መካከል ይጠቀሳል።
👉 ኢንሻአላህ፣ በሚቀጥለው ክፍል (ክፍል 4) ስለ አምልኳቸው፣ አላህን ስለ መፍራታቸው፣ ስለ ለጋስነታቸው እና ለቀጣይ ትውልድ ስለተዉት ጠቃሚ ምክሮች እንመለከታለን።
እስከዚያ ድረስ መልካም ንባብ፣ መልካም ዕረፍት እና መልካም ቆይታ እንመኛለን። የአላህ ጥበቃና እዝነት ከሁላችሁም ጋር ይሁን! 🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 357 |
| 8 | 🌟 Sheekh Al-Islaam Muhammad bin Abdil-Wahhaab (Rahimahullaah) akkana jedhan:
👇 Rabbiin si haa qajeelchu; beeki:
◈ Haniifiyyummaan amantii Nabiyyii Ibraahiim (Aleyhis Salaam) ti.
Isheenis jechuun: Amantii hunda Rabbiif qofa qulqulleessuun, Isa qofa tokkicha godhanii gabbaruudha.
Kana Rabbiin nama hunda itti ajajeera; kaayyoo kanaafis isaan uumeera.
📌 Rabbiin Olta'aan akkana jedha:
> ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾
"Ani jinnii fi ilmaan namaa Na gabbaran malee hin uumne." [Az-Zaariyaat: 56]
💡 "Na gabbaran" jechuun maal jechuudha?
☝️ "Ana qofa tokkicha godhanii Na gabbaran" jechuu dha.
━━━━━━━ ● ━━━━━━━
Wantoota Rabbiin itti ajaje hunda keessaa inni guddaan:
👑 Tawhiida (Rabbiin gabbarri keessatti Tokkicha gochuudha).
🚫 Wantoota Rabbiin irraa dhoorge hunda keessaa inni guddaan:
➧ Shirkii (Rabbiin wajjin waan biraa qindeessuu, ykn Isa waliin kan biraa waammachuu fi gabbaruu) dha.
━━━━━━━ ● ━━━━━━━
📖 Ragaa guddaan kanaaf Rabbiin Olta'aan akkana jedha:
> ﴿وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا﴾
"Rabbi qofa gabbaraa; Isa waliin waan tokkollee hin qindeessinaa." [An-Nisaa': 36]
📓 Madda: Kitaabu Usuul As-salaasa.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 1 020 |
| 9 | 🌟 ሸይኽ አል-ኢስላም ሙሐመድ ቢን ዓብደል ወሃብ (ረሒመሁላህ) እንዲህ ብለዋል፦
👇 አላህ ለእርሱ መታዘዝ ይምራህና እወቅ፦
◈ ሐኒፊያህ ማለት የነቢዩ ኢብራሂም (ዐ.ሰ) ሃይማኖት ናት።
እርሷም፦ ሃይማኖትን ለአላህ ብቻ በማጥራት እርሱን በብቸኝነት ልታመልክ ነው።
በዚህም አላህ ሰዎችን ሁሉ አዟል፤ ለዚሁ ዓላማም ፈጥሯቸዋል።
📌 አላህ እንዲህ ይላል፦
﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾
«ጋኔንንና ሰውንም ሊገዙኝ (ሊያመልኩኝ) እንጂ አልፈጠርኳቸውም።» [አል-ዛሪያት: 56]
💡 «ሊገዙኝ» ማለት ምን ማለት ነው?
☝️ «በብቸኝነት ሊያመልኩኝ (አንድ ሊያደርጉኝ)» ማለት ነው።
━━━━━━━ ● ━━━━━━━
አላህ ካዘዘበት ነገር ሁሉ ታላቁ፦
👑 ተውሒድ (አላህን በአምልኮ መነጠል) ነው።
🚫 አላህ ከከለከለው ነገር ሁሉ ታላቁ፦
➧ ሽርክ (ከአላህ ጋር ሌላን አካል ማጋራት ወይም መጥራት) ነው።
━━━━━━━ ● ━━━━━━━
📖 ለዚህም ታላቅ ማስረጃ አላህ እንዲህ ይላል ፦
﴿وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا﴾
«አላህንም ተገዙ፤ በእርሱም ምንንም አታጋሩ።» [አል-ኒሳእ: 36]
📓 ምንጭ፦ ኪታቡ ኡሱል አስ-ሰላሳህ
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 819 |
| 10 | عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنهما، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ:
««وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً خَيْرًا وَأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ»»
ከአቡ ሰዒድ አልኩድሪ እና ከአቡ ሁረይራ (ረዲየላሁ ዐንሁማ) ተዘግቧል፤ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦
«"ከትዕግሥት የተሻለና የበለጠ ሰፊ ስጦታ ለማንም አልተሰጠውም።"»
📚 ሰሒሕ አልቡኻሪ (1469)፣ ሰሒሕ ሙስሊም (1053)
👉 ከዚህ ሐዲስ የምንማረው፦
ሰለፎች በዚህ ሐዲስ ላይ ብዙ ያሰላስሉ ነበር። ትዕግሥት አላህ ለባሮቹ ከሚሰጣቸው ታላላቅ ጸጋዎች መካከል ከፍተኛው ነው። በችግር፣ በፈተናና በመከራ ጊዜ ታጋሽ የሆነ ሰው እምነቱን ይጠብቃል፣ በአላህም ላይ ይተማመናል። ስለዚህ ሰለፎች ትዕግሥት የስኬት ቁልፍና ወደ ጀነት የሚያደርስ መንገድ መሆኑን ያስተምሩ ነበር።
እንዲህም ተብሏል፦
««الصبر نصف الإيمان»»
"ትዕግሥት የእምነት ግማሽ ነው።"
ይህ የነቢዩ ﷺ ሐዲስ አይደለም፤ ነገር ግን ከሰለፎች የተወሰደ የታወቀ ንግግር ነው።
አላህ ሁላችንንም በትዕግሥት ከተጌጡ ባሮቹ ያድርገን። አሚን።
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 667 |
| 11 | عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنهما، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ:
> «وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً خَيْرًا وَأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ
Abuu Sa'iid Al-Khudrii fi Abuu Hureyraa (Radiyallaahu Anhumaa) irraa odeeffame; Nabiyyiin ﷺ akkana jedhan:
> "Namni tokko kennaa obsaa caalaa gaarii fi bal'aa ta'e hin kennamne."
📚 Sahih al-Bukhari (1469), Sahih Muslim (1053)
👉Dubbii ijoo irraa fudhannu:-
Salafoonni hadiisa kana irratti yeroo baay'ee dhaabbatu turan. Obsi kennaa guddaa Rabbiin gabroota Isaatiif kennu keessaa isa olaanaadha. Namni obsaan of miidhagsu, yeroo rakkinaa, qormaataa fi balaa keessatti iimaana isaa eeggatee Rabbiitti hirkata. Kanaaf salafoonni obsaan furtuu milkaa'inaa fi karaa jannataatti nama geessu akka ta'e barsiisu turan.
Akkuma jedhamu:
> "الصبر نصف الإيمان"
"Obsi walakkaa iimaanaati."
Jechi kun hadiisa Nabiyyii ﷺ miti; garuu jecha salafaa beekamaa keessaa tokkoo dha.
Rabbiin nu hunda warra obsaan of miidhagsan nu haa taasisu. Aamiin.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 522 |
| 12 | 🦚 Seenaa Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) 🦚– Kutaa 2ffaa :-
Ergamaan Rabbii ﷺ erga du'anii booda, Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) yeroo sana umurii isaanii waggaa kudha sadii irraa hanga kudha shanii gidduu ture. Garuu umuriin isaanii xiqqaa ta'us, murannoo guddaa tokko qaba ture: beekumsa Islaamaa walitti qabuu fi eeguu.
Saahaboonni gurguddoon hedduun yeroo sana lubbuun turan. Abdallaahanis carraa kana akka qabeenya guddaatti ilaale. Guyyaa keessaa yeroo baay'ee mana saahabotaatti deemee hadiisa tokko yookaan beekumsa tokko baruuf tattaafata ture.
Gaafa tokko namni tokko akkana isaaniin jedhe:
"Yaa Abdallaah! Ati yeroo saahaboonni gurguddoon jiranitti maaliif of dadhabsiifta?"
Abdullaah garuu hojii isaa irraa hin deebine. Beekumsi hojii cimaa fi obsaan argama jechuun amana ture.
Yeroo tokko hadiisa tokko baruuf mana saahabii tokkoo dhaqe. Saahabiin sun yeroo sana mana keessa boqonnaa ture. Abdullaah isa hin waamne; kabajaaf jecha balbala isaa dura taa'ee eeguu jalqabe.
Aduun isa irratti baatu illee bakka isaa irraa hin kaane. Boodarra saahabiin sun bahee yeroo isa argu akkana jedheen:
"Yaa! ilma obboleessa Ergamaa Rabbii ﷺ Maaliif na hin waamne?"
Abdallahanis deebise:-
"Ani gara kee dhufuun naaf mala; ati gara koo dhufuun siif hin malu."
Jechi kun hammam akka inni gad of qabuu fi beekumsa kabaju agarsiis
Waggoota muraasa keessatti Abdullaah ibn Abbaas hayyuu guddaa ta'ee mul'ate. Namoonni mootummaa irraa, dargaggoonni, jaarsoliin fi barattoonni gara isaa dhufanii tafsiira Qur'aanaa, hadiisaa fi seenaa Islaamaa irraa barachuu jalqaban.
Saahaboonni gurguddoon illee yeroo tokko tokko yaada isaa gaafatu turan. Rabbiin du'aa'ii Ergamaa Rabbii ﷺ isaaf godhame keessatti barakaa guddaa kaa'e.
Kanaaf maqaan isaa addunyaa Islaamaa keessatti:
Turjumaan Al-Qur'aan (Hiikaa Qur'aanaa)
Habr Al-Ummah (Hayyuu Ummataa)
Bahr Al-Ilm (Garba Beekumsaa)
jedhamuun beekamaa ta'e.
✨ Dubbii ijoo Kutaa Kana Irraa Argannu:-
☑️ Beekumsi salphaatti hin argamu; hojii cimaa fi obsaan barbaadama.
☑️ Namni guddaa ta'uu barbaadu dura gad of qabuu qaba.
☑️ Umuriin xiqqaan beekumsa keessatti gufuu miti.
☑️ Namni har'a barataa ta'e bor mootummaa qalbii namootaa keessatti hogganaa ta'a.
☑️ Du'aa'iin gaarii fi hojii cimaa yeroo walitti makaman bu'aa guddaa fida.
Abdallah ibnu Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) dargaggeessa yeroo isaa bashannanaan hin fixne ture. Yeroo isaa hundumaa beekumsa barbaaduu, Qur'aana hubachuu fi hadiisa walitti qabuuf oolcha ture. Kanaaf yeroo muraasa keessatti hayyuu guddaa ummata Islaamaa keessaa tokko ta'uu danda'e.
👉 Ajaa'iba seenaan Abdallah ibnu Abbaasi ammas waan hangana qofaan goolabamuu miti:- kutaan 3ffaan itti fuufaa ammas yeroo boqonnaa gaarii isiniif hawwina!🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 728 |
| 13 | 🦚 የአብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) 🦚ታሪክ – ክፍል 2 :-
ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ከሞቱ በኋላ፣ አብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) በዚያን ጊዜ ከ13 እስከ 15 ዓመት ዕድሜ ውስጥ ነበር። ነገር ግን በትንሽ ዕድሜው ቢሆንም አንድ ታላቅ ዓላማ ነበረው፤ የእስልምናን እውቀት መሰብሰብና መጠበቅ።
በዚያን ጊዜ ብዙ ታላላቅ ሶሓቦች በሕይወት ነበሩ። አብደላህም ይህንን ዕድል እንደ ታላቅ ሀብት ተመለከተው። በየቀኑ ወደ ሶሓቦች ቤት እየሄደ አንድ ሐዲስ ወይም አንድ እውቀት ለመማር ይጥር ነበር።
👉አንድ ቀን አንድ ሰው እንዲህ አለው፦
“አንተ አብደላህ! እነዚህ ታላላቅ ሶሓቦች እያሉ ለምን እራስህን ታደክማለህ?”
አብደላህ ግን ከሥራው አልተመለሰም። እውቀት በጥረትና በትዕግስት እንደሚገኝ ያምን ነበር።
አንድ ጊዜ አንድ ሐዲስ ለመማር ወደ አንድ ሶሓቢ ቤት ሄደ። ሶሓቢው በዚያን ጊዜ በቤቱ ውስጥ እያረፈ ነበር። አብደላህ ግን አልጠራውም፤ ከአክብሮት የተነሳ በቤቱ ደጅ ተቀምጦ መጠበቅ ጀመረ።
ፀሐይ በላዩ ብትገርፈውም ከቦታው አልተነሳም። በኋላ ሶሓቢው ወጥቶ ባየው ጊዜ እንዲህ አለው፦
“የነቢዩ ﷺ የአጎት ልጅ ሆይ! ለምን አልጠራኸኝም?”
አብደላህም እንዲህ ብሎ መለሰ፦
“እኔ ወደ አንተ መምጣት ይገባኛል፤ አንተ ወደ እኔ መምጣት አይገባህም።”
ይህ ንግግር አብደላህ ምን ያህል ትሑት እንደነበረ እና እውቀትን ምን ያህል እንደሚያከብር ያሳያል።
ከጥቂት ዓመታት በኋላ አብደላህ ኢብን አባስ ታላቅ ሊቅ ሆኖ ታወቀ። መሪዎች፣ ወጣቶች፣ ሽማግሌዎች እና ተማሪዎች ወደ እርሱ እየመጡ የቁርኣን ተፍሲር፣ ሐዲስ እና የእስልምና ታሪክ ይማሩ ነበር።
ታላላቅ ሶሓቦች እንኳን አንዳንድ ጊዜ አስተያየቱን ይጠይቁት ነበር። አላህም ነቢዩ ﷺ በዱዓቸው የጠየቁለትን በረከት በእርሱ ላይ አኖረ።
ስለዚህ በእስልምናው ዓለም በሚከተሉት ስሞች ይታወቅ ነበር፦
📖 ቱርጁማኑል ቁርኣን – የቁርኣን ተርጓሚ
📚 ሐብሩል ኡማ – የኡማው ሊቅ
🌊 ባሕሩል ዒልም – የእውቀት ባሕር
✨ ከዚህ ክፍል የምንማረው:-
☑️ እውቀት በቀላሉ አይገኝም፤ ጥረትና ትዕግስት ይፈልጋል።
☑️ ታላቅ መሆን የሚፈልግ ሰው መጀመሪያ ትሑት መሆን አለበት።
☑️ ትንሽ ዕድሜ በእውቀት መንገድ እንቅፋት አይደለም።
☑️ ዛሬ ተማሪ የሆነ ሰው ነገ በሰዎች ልብ ውስጥ መሪ ሊሆን ይችላል።
☑️ መልካም ዱዓ እና ጠንካራ ጥረት ሲጣመሩ ታላቅ ውጤት ያመጣሉ።
አብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ) ወጣትነቱን በመዝናናት ያላሳለፈ ወጣት ነበር። ጊዜውን ሁሉ እውቀት ለመፈለግ፣ ቁርኣንን ለመረዳት እና ሐዲሶችን ለመሰብሰብ ያውል ነበር። ስለዚህም በአጭር ጊዜ ውስጥ ከእስልምና ኡማ ታላላቅ ሊቃውንት አንዱ ሊሆን ቻለ።
👉 የአብደላህ ኢብን አባስ ታሪክ ገና ብዙ አስደናቂ ክፍሎች አሉት። በሚቀጥለው ጊዜ ክፍል 3ን እንመለከታለን ኢንሻአላህ። እስከዚያ መልካም እረፍትና መልካም ቆይታ እንመኛለን! 🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 508 |
| 14 | 📂 قالَ ابْنُ تَيْمِيَّةَ رَحِمَهُ اللَّهُ:
> "مَن ظَنَّ أَنَّهُ يَأْخُذُ مِنَ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ دُونَ أَنْ يَقْتَدِيَ بِالصَّحَابَةِ وَيَتَّبِعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْبِدَعِ."
📚 مختصر الفتاوى المصرية
Sheekhul Islaam Ibnu
Taymiyyah (Rahimahullaah) akkana jedhu:
> "Namni, Sahaabota Nabiyyii ﷺ hin hordofin, isaaniinis hin qajeelfamin, garuu 'Ani Qur'aanaa fi Sunnah qofa irraa kallattiidhaan beekumsa nan fudhadha' jedhee yaadu, inni warra bid'aa (waan amantii keessatti haaromsan) keessaa tokko dha."
📌 Qur'aanni fi Sunnaan yeroo Sahaabonni jiranitti bu'anii fi barsiifamani. Kanaaf ergaa isaanii nama hunda caalaa sirriitti kan hubatan Sahaabota turan. Kanaafuu, amantii Islaamaa sirriitti hubachuuf karaa isaanii hordofuun dirqama.
📌 Namni tokko, "Qur'aanaa fi Hadiisa waan qabuuf hiika Sahaabota hordofuun na hin barbaachisu" jedhee yaada mataa isaatii fi fedhii isaatiin qofa hiikuuf yoo yaale, dogoggoraa fi jallina keessa seenuuf saaxilama.
📌 Seenaa Islaamaa keessatti gareewwan jallatan hundi Qur'aanaa fi Hadiisa dhabanii miti kan badan; garuu Qur'aanaa fi Sunnah akka Sahaabonni hubatanitti hubachuu waan didaniif jallatan.
📌 Karaa sirrii fi qajeelaa (Ahlus-Sunnah wal-Jamaa'ah) qabachuun kan danda'amu, Qur'aanaa fi Sunnah akka Sahaabonni hubatanii fi hojii irra oolchanitti hubatanii fi hojii irra oolchuun qofa dha.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 788 |
| 15 | 📂 قالَ ابْنُ تَيميّة رَحِمَهُ اللَّه
"مَن ظَنَّ أنَّهُ يأخُذ مِنَ الكِتابِّ وَالسُّنَّةِ دُونَ أن يَقتَدِي بِالصَّحَابةِ ويتَّبِع غَيرَ سَبِيلُهمْ فَهوَ مِن أهلِ البِدع
📓 مُختَصَر الفَتَاوى المَصرِية ص
✒️ ሸይኹል ኢስላም ኢብኑ ተይሚያህ (ረሒመሁላህ) እንዲህ ይላሉ፦
"ከነቢዩ ባልደረቦች (ከሶሃባዎች) ፈለግ ውጭ ሌላ መንገድን ሳይከተልና በእነሱ ሳይመራ፣ ከቁርአንና ከሱና ብቻውን በቀጥ) እውቀትን እወስዳለሁ ብሎ ያሰበ ሰው፣ እርሱ የቢድዓ የፈጠራ መንገድ ባለቤቶች ወገን ነው።"
📓ሙኽተሰር አል-ፈታዋ አል-መስሪያህ
📌 ቁርአንና ሐዲስ የወረዱት በሰሃባዎች ዘመን በመሆኑ፣ መልእክቱን ከማንም በላይ በትክክል የተረዱት እነሱ ናቸው። ስለዚህ ዲንን ለመረዳት የእነሱን ፈለግ መከተል ግዴታ ነው።
📌 አንድ ሰው "ቁርአንና ሐዲስ ስላለኝ የሰሃባዎችን ትርጉም መከተል አያስፈልገኝም" ብሎ በራሱ አእምሮና ስሜት ብቻ ሊተረጉም ቢሞክር ለጥመት ይጋለጣል።
📌 በእስልምና ታሪክ የሳቱ አንጃዎች በሙሉ የጠፉት ቁርአንና ሐዲስ ስላልነበራቸው ሳይሆን፣ ጽሑፎቹን ሰሃባዎች በተረዱበት መንገድ መረዳት ስላልፈለጉ ነው።
📌 ትክክለኛውንና ቀጥተኛውን መንገድ (አህሉሱናን) መያዝ የሚቻለው ቁርአንና ሱናን ሰሃባዎች በተረዱትና በተገበሩት መልኩ ተረድቶ ሲተገበር ብቻ ነው።
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 587 |
| 16 | Abuu Muusaa (Radiyallaahu Anhu) irraa odeeffamee, Ergamaan Rabbii ﷺ akkana jedhan:
«"Qur'aana jabeessaa; yeroo hunda qara'aa, irra deebi'aa, qalbii keessan keessatti eeggadhaa. Isa lubbuun koo harka Isaa jirtu (Rabbii) kakadhee jechuun, Qur'aanni qalbii namaa keessaa baqachuu keessatti gaala hiiktee gadi lakkifamte caalaa saffisa."»
📚 Faayidaa Hadiisa Kanaa
❇️ "Qur'aana jabeessaa" jechuun Qur'aana yeroo hunda qara'uu, irra deddeebi'anii dubbisuu, hifzii isaa haaromsuu fi hiika isaa irratti xiinxaluu jechuudha. Namni Qur'aana isaa yeroo hunda hin irra deebi'in salphaatti ni irraanfata.
❇️ Gaalli yoo hin hidhamin saffisaan baqattee ni deema. Akkasuma Qur'aannis yoo guyyaa guyyaatti hin qara'amne, hin irra deebi'amne fi hin yaadatamne, qalbii namaa keessaa gaala hiiktee gadi lakkifamte caalaa saffisaan ni baqa.
🌸 Kanaafuu, Qur'aana keenya guyyaa hunda qara'uu, irra deebi'anii dubbisuu, hifzii isaa haaromsuu fi hojii irra oolchuun dirqama guddaa Muslimaa hundaati. Akkas gochuun Qur'aanni qalbii keenya keessatti jabaatee akka turu nu gargaara; addunyaa fi Aakhirattis ifaa fi qajeelfama nuuf ta'a.
Rabbiin Qur'aana qalbii keenya keessatti nuuf haa jabeessu; warra isa qara'u, hubatu, hojii irra oolchu fi ittiin qajeelan nu haa godhu. Aamiin.
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 1 239 |
| 17 | ከአቡ ሙሳ (ረዲየላሁ ዐንሁ) እንደተወራው፣
ነቢዩ (ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) እንዲህ ብለዋል፦
«ቁርኣንን አዘውትራችሁ ቅሩት በማንበብና በመሸምደድ ጠብቁት፤ ነፍሴ በእጁ በሆነችው በአላህ እምላለሁ! እርሱ ቁርኣን ታስራ ከተለቀቀች ግመል ይልቅ ከሰው ልቦና ይበልጥ ፈጥኖ አምላጭ ጠፊ ነው።»
ዋና ዋና ነጥቦች ፦
❇️«ተዓሀዱል ቁርኣን» (تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ): ቁርኣንን ሁልጊዜ መቅራት፣ መከለስና ማስታወስ እንዳለብን እንረዳለን። ካልቀራነውና ካልደገምነው በቀላሉ ይረሳል።
❇️ግመል በባህሪዋ ካልታሰረች ፈጥና የምታመልጥ እንስሳ ናት። ቁርኣንም በየቀኑ ካልተቀራና ካልተከለሰ፣ ልክ ካልታሰረች ግመል በላይ ከሰው አእምሮ ፈጥኖ እንደሚጠፋ በምሳሌ ተገልጿልእናም ቁርዐን ን ደጋግመን መቅራት እንዳለብን እንረዳለን ።
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 919 |
| 18 | 🦚Seenaa Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa)🦚
Abdullaah ibn Abbaas (Radiyallaahu Anhumaa) saahaboota beekamoo keessaa tokko ture. Inni ilma Abbaas ibn Abdul-Muxxalib (Radiyallaahu Anhu), obboleessa abbaa Ergamaa Rabbii ﷺ ture. Kanaafuu, Abdullaah ibn Abbaas ilma obboleessa abbaa Ergamaa Rabbii ﷺ ta'ee dhalate.
Maqaan isaa guutuun: Abdullaah ibn Abbaas ibn Abdul-Muxxalib Al-Qurashiyyi Al-Haashimiyyi.
Inni waggaa muraasa dura hijraa dhalate. Yeroo Ergamaan Rabbii ﷺ gara Madiinaa hijraa godhaananitti, Abdullaah mucaa xiqqaa ture. Garuu umurii isaa xiqqaa irraa kaasee Ergamaa Rabbii ﷺ jaalala guddaadhaan hordofaa fi tajaajilaa ture.
Haati isaa Ummu Al-Fadl Lubabah bint Al-Haarith (Radiyallaahu Anhaa) turte. Isheen dubartoota Islaama keessatti yeroo jalqabaa amanan keessaa tokko turte.
🌹Jaalala Ergamaa Rabbii ﷺ Isaaf Qaban
Abdullaah ibn Abbaas mucaa cimaa, sammuu qaraa fi beekumsa jaallatu ture. Ergamaan Rabbii ﷺ isa baay'ee jaallatu turan. Yeroo baay'ee bishaan wuduu'aa isaanii qopheessaa, hojii salphaa keessatti tajaajilaa ture.
Guyyaa tokko Ergamaan Rabbii ﷺ isaaf akkana jechuun du'aa'ii godhan:
> "Yaa Rabbii! Amantii keessatti isa hubachiisi; hiika Qur'aanaas isa barsiisi."
Du'aa'iin kun sababaa ta'ee, Abdullaah ibn Abbaas booda keessaa nama beekumsa Qur'aanaa fi tafsiiraa keessatti caalaa beekamaa ta'e keessaa tokko ta'e. Kanaafis maqaa "Turjumaan Al-Qur'aan" (Hiikaa Qur'aanaa) fi "Habr Al-Ummah" (Hayyuu Ummataa) jedhuun waamamaa ture.
✍ Jechoota ijoo asirraa fudhannuu:-
☑️ Maatii gaarii keessatti dhalachuun qofti gahaa miti; namni ofii isaas beekumsa barbaaduu qaba.
☑️. Umuriin xiqqaan beekumsa argachuuf gufuu miti.
☑️ Tajaajilli namni gaarii tajaajilu irraa barnoota guddaa argamsiisa.
☑️ Du'aa'iin warra gaggaarii faayidaa guddaa qaba.
👉seenaan Abdullah ibnu Abbaas kana qofaa miti yeroo itti aanuu kutaa 2ffaa kan wajjiin ilaallu ta'a.inshallah! Hanga sanitti turtii gaarii isiniin Jenna.🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 939 |
| 19 | 🦚 የአብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ)🦚 ታሪክ:-
አብደላህ ኢብን አባስ(ረዲየላሁ አንሁማ) ከታዋቂ ሶሓቦች አንዱ ነበር። እርሱ የዐባስ ኢብን አብዱል ሙጦሊብ (ረዲየላሁ አንሁ) ልጅ ሲሆን፣ ዐባስ የነቢዩ ሙሐመድ ﷺ አባት ወንድም ነበሩ። ስለዚህ አብደላህ ኢብን አባስ የነቢዩ ﷺ የአጎት ልጅ ነበር።
ሙሉ ስማቸው:-
አብደላህ ኢብን አባስ ኢብን አብዱል ሙጦሊብ አል-ቁረሺ አል-ሃሺሚ።
እርሱ ከሂጅራ ጥቂት ዓመታት በፊት ተወለደ። ነቢዩ ﷺ ወደ መዲና በተሰደዱበት ጊዜ አብደላህ ገና ትንሽ ልጅ ነበር። ነገር ግን ከልጅነቱ ጀምሮ ነቢዩን ﷺ በታላቅ ፍቅር ይከተል እና ያገለግል ነበር።
እናቱ ኡሙል ፈድል ሉባባ ቢንት አል-ሐሪስ (ረዲየላሁ አንሃ) ትባል ነበር። እሷም እስልምናን በመጀመሪያ ከተቀበሉት ሴቶች አንዷ ነበረች።
🌹 የነቢዩ ﷺ ለእርሱ የነበራቸው ፍቅር
አብደላህ ኢብን አባስ ብልህ፣ አስተዋይ እና እውቀትን የሚወድ ልጅ ነበር። ነቢዩ ﷺ በጣም ይወዱት ነበር። ብዙ ጊዜ ለውዱእ የሚያስፈልገውን ውሃ ያዘጋጅላቸው እና በቀላል አገልግሎቶች ያገለግላቸው ነበር።
👉አንድ ቀን ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለው ዱዓ አደረጉለት፦
"አላህ ሆይ! በዲኑ ውስጥ ጥልቅ ግንዛቤ ስጠው፤ የቁርኣንንም ትርጓሜ አስተምረው።"
ይህ ዱዓ ለአብደላህ ኢብን አባስ ታላቅ በረከት ሆነለት። በኋላም በቁርኣን እውቀትና በተፍሲር ዘርፍ ከፍተኛ ቦታ ካላቸው ሰዎች አንዱ ሆነ። ስለዚህም “ቱርጁማኑል ቁርኣን” (የቁርኣን ተርጓሚ) እና “ሐብሩል ኡማ” (የኡማው ሊቅ) በሚል ቅጽል ስም ይጠሩ ነበር።
✍ ከዚህ ታሪክ የምንማረው:-
☑️ በመልካም ቤተሰብ መወለድ ብቻ በቂ አይደለም፤ ሰው ራሱም እውቀትን መፈለግ አለበት።
☑️ ትንሽ ዕድሜ እውቀትን ለማግኘት እንቅፋት አይደለም።
☑️ መልካም ሰዎችን ማገልገል ታላቅ ትምህርትና ጥቅም ያስገኛል።
☑️ የጻድቃን ዱዓ ትልቅ ፋይዳ አለው።
👉 የአብደላህ ኢብን አባስ ታሪክ በዚህ ብቻ አያበቃም። በሚቀጥለው ጊዜ ክፍል 2ን እንመለከታለን ኢንሻአላህ። እስከዚያው መልካም ቆይታ ይሁንላችሁ። 🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 696 |
| 20 | 🦚 የአብደላህ ኢብን አባስ (ረዲየላሁ አንሁማ)🦚 ታሪክ:-
አብደላህ ኢብን አባስ(ረዲየላሁ አንሁማ) ከታዋቂ ሶሓቦች አንዱ ነበር። እርሱ የዐባስ ኢብን አብዱል ሙጦሊብ (ረዲየላሁ አንሁ) ልጅ ሲሆን፣ ዐባስ የነቢዩ ሙሐመድ ﷺ አባት ወንድም ነበሩ። ስለዚህ አብደላህ ኢብን አባስ የነቢዩ ﷺ የአጎት ልጅ ነበር።
ሙሉ ስማቸው:-
አብደላህ ኢብን አባስ ኢብን አብዱል ሙጦሊብ አል-ቁረሺ አል-ሃሺሚ።
እርሱ ከሂጅራ ጥቂት ዓመታት በፊት ተወለደ። ነቢዩ ﷺ ወደ መዲና በተሰደዱበት ጊዜ አብደላህ ገና ትንሽ ልጅ ነበር። ነገር ግን ከልጅነቱ ጀምሮ ነቢዩን ﷺ በታላቅ ፍቅር ይከተል እና ያገለግል ነበር።
እናቱ ኡሙል ፈድል ሉባባ ቢንት አል-ሐሪስ (ረዲየላሁ አንሃ) ትባል ነበር። እሷም እስልምናን በመጀመሪያ ከተቀበሉት ሴቶች አንዷ ነበረች።
🌹 የነቢዩ ﷺ ለእርሱ የነበራቸው ፍቅር
አብደላህ ኢብን አባስ ብልህ፣ አስተዋይ እና እውቀትን የሚወድ ልጅ ነበር። ነቢዩ ﷺ በጣም ይወዱት ነበር። ብዙ ጊዜ ለውዱእ የሚያስፈልገውን ውሃ ያዘጋጅላቸው እና በቀላል አገልግሎቶች ያገለግላቸው ነበር።
👉አንድ ቀን ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለው ዱዓ አደረጉለት፦
"አላህ ሆይ! በዲኑ ውስጥ ጥልቅ ግንዛቤ ስጠው፤ የቁርኣንንም ትርጓሜ አስተምረው።"
ይህ ዱዓ ለአብደላህ ኢብን አባስ ታላቅ በረከት ሆነለት። በኋላም በቁርኣን እውቀትና በተፍሲር ዘርፍ ከፍተኛ ቦታ ካላቸው ሰዎች አንዱ ሆነ። ስለዚህም “ቱርጁማኑል ቁርኣን” (የቁርኣን ተርጓሚ) እና “ሐብሩል ኡማ” (የኡማው ሊቅ) በሚል ቅጽል ስም ይጠሩ ነበር።
✍ ከዚህ ታሪክ የምንማረው:-
☑️ በመልካም ቤተሰብ መወለድ ብቻ በቂ አይደለም፤ ሰው ራሱም እውቀትን መፈለግ አለበት።
☑️ ትንሽ ዕድሜ እውቀትን ለማግኘት እንቅፋት አይደለም።
☑️ መልካም ሰዎችን ማገልገል ታላቅ ትምህርትና ጥቅም ያስገኛል።
☑️ የጻድቃን ዱዓ ትልቅ ፋይዳ አለው።
👉 የአብደላህ ኢብን አባስ ታሪክ በዚህ ብቻ አያበቃም። በሚቀጥለው ጊዜ ክፍል 2ን እንመለከታለን ኢንሻአላህ። እስከዚያው መልካም ቆይታ ይሁንላችሁ። 🤲
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage
@DDUMSJofficialpage | 1 |
