وحدوي

کە هاتە مەیدان، شۆرشی نازت تا دەرنەچیت هەوا، گرنە دەگرم #ئەدەبی

ئەگەر سونیەکان، تەسدیقی هەبوونی ویلایەت بکەن وەک چۆن لای عورەفا و مەزهەبی تەسەوف وارید بووە، ئایە لە دوای حەزرەتی سید وجود ﷺ، ویلایەتی نبووەت کێ بوو؟! ئەگەر بوترێت، هەموو سەحابەیەک وەلیە، ئایە مەبەست لەوەدایە ویلایەتی قبوڵ کردووە؟ یان مەبەست لەوەدایە، خۆی خاوەنی ویلایەتە؟! گەر بوترێت، قبوڵی ویلایەتە، کەواتە بەخشینی ولائی تەواو لەگەڵ بەیعەت! کە هاوتەریبە لەگەڵ فەهمی ئسولی تەسەوف. بەڵام گەر بوترێت، هەمووی خاوەنی ویلایەتە، کەواتە فرە مەرکەزی لە وحدە دروست دەبێت کە هەڵگری باطنی نبووەتە مەبەستم ویلایەتی نووبەت!. کە ئەمەش محاڵە!. شێعەکانیش، کاتێک ویلایەت دەگەرێنەوە بۆ ال وبیت، لەسەر ئەساسی نەسەب، مەبەستم لێی ئیمامەتە!.. ئایە مومکینە لای ئەوان کەسێک بە قبوڵ کردنی ویلایەت، بلکێت بە ال وبیت؟! بێگومان لای ئەوان نەخێر!. لەم کاتەدا قبوڵ کردنی ویلایەتی ال بیت لای سەلمانی فارسی بەتاڵ دەبێتەوە!، داخیل بە ال بیت نابیت!. وەک چۆن حەدیسی شەریفی لەسەرە!. گەر ئەوانیش رازی بن بە ئیلزامەکە، دەبێت تەمیز بکەن لەنێوان خسوس و عمومی ال وبیت!. کاتێکیش تەمیزەکە کرا، ئەم ئەسڵەی ئەوان لەسەر دامەزراوەن، هەڵدەوەشێتەوە!. ئیتر خوا باشتر دەزانێت #ئیدراک

پێویست بەوە ناکات، جەنگێک لەگەڵ سەردەمێکدا بکەی، کە هەنگاوەکانی بەرەو کوشتنی خۆشی دەچێت!. واز هێنان لەم جۆرە دوژمنە، بەهێزترین بەرگریە لە خودی خۆت تا تێکەڵاوی یان بەر پیسی دووژمنەکەت نەکەویت!. #ئیدراک #توراس

ئەو گروپە، سەر بەم کەناڵەیە، دەرس و ئەرشیفی تێکست و کتێبەکانی تیدایە لەگەڵ بەشی پسیار و وڵام؛ https://t.me/yaware_balla

زەواجی مسیار، شۆڕشێکە دژی مۆدێرنە و پێویستیە بۆ کۆمەڵگا؛ ئێمە دەیبینن کە لە قەیرانێکی گەورەی بێدەنگدا دەکوڵێت کۆمەڵگایی کوردی. قەیرانێک کە تەواوی پێکهاتە دەروونیو جەستەیی و ڕۆحیەکانی تاکی موسڵمانی خستۆتە ژێر پرسیارەوە!. مۆدێرنە و سیستەمی سەرمایەداری بە پاساوی پێشکەوتن و ژیانی مۆدێرنە کۆمەڵێک کۆتوبەندی ئەوەندە قورسیان خستۆتە گەردنی پرۆسەی هاوسەرگیری کە گەنجانی ئەمڕۆ و تەنانەت ئافرەتانی بێوەژن و بەتەمەنیش گیرۆدەی زیندانێکی بێ دەرگا بوون. لەبری گەڕانەوە بۆ چارەسەرە ڕەسەنەکانی شەریعەت، لە لیژنەی فەتوای کوردستان بە عەقڵیەتێکی تەسک و دابڕاو لە واقیع دژی دەرچە شەرعیەکانی وەک زەواجی مسیار دەوەستنەوە. بەڵام بە پێویستیم زانی پەردە لەسەر واقیعەکە لابدەم!. بەپێی بنەماکانی مەزهەبی شافیعی، کە زۆرینەی ڕەهای کۆمەڵگەی ئێمە پەیڕەوی دەکات، زەواجی مسیار هەموو ڕوکنەکانی پرۆسەیەکی هاوسەرگیریی تەواوی تێدایە وەک ئيجاب و قبوڵ، وەلی، دوو شایەتحاڵ، دیاریکردنی مێرد و ژن. کاتێک گرێبەستێک تەواوی ئەم مەرجانەی تێدایە لە ڕووی شەرعییەوە ١٠٠٪ جائیزە و کەس ناتوانێت گومان بخاتە سەر حەڵاڵبونی. کێشەکە لە شەریعەتدا نیە، کێشەکە لەو خوێندنەوەیەدایە کە ناتوانێت درک بە گۆڕانکاریەکانی سەردەم بکات. دەرکردنی فەتوا بۆ حەرامکردنی یان قورسکردنی ئەم جۆرە زەواجە بە پاساوی "خراپبوونی کۆمەڵگە" لە ڕاستیدا خۆدزینەوەیە لە چارەسەرکردنی ئەو وێرانکاریەی کە مۆدێرنە دروستی کردووە!. لێرەدا دەبێت زۆر بە ڕاشکاوی قسە بکەین کە گەورەترین قوربانیی ئەم سیستەمە مۆدێرنە، گەنجەکانن. ئێمە لەبەردەم کارەساتێکی گەورەی بایۆلۆژی و ئابووریداین. لە ڕووی زانستی و بایۆلۆژیەوە، گەنج لە تەمەنی ١٨ بۆ ٢٠ ساڵیدا دەگاتە لوتکەی پێداویستیی غەریزی، سۆزداری و هۆرمۆنی. بەڵام لە ڕووی ئابووریەوە، کۆمەڵگە پێی دەڵێت: "بۆت نییە زەواج بکەیت تا تەمەنت دەبێتە ٣٠ یان ٣٥ ساڵ تا زانکۆ تەواو دەکەیت، خانوو دەکڕیت، ئۆتۆمبێل دابین دەکەیت و ئاهەنگێکی گەورە دەگێڕیت!". ئەم بۆشاییە گەورەیەی نێوان پێگەیشتنی جەستەیی و توانای ئابووری وێرانکاریەکی دەروونی گەورەی دروست کردووە!. زەواجی مسیار بۆ گەنجان تەنها هەڵبژاردەیەک نیە، بەڵکو فریادڕەسێکە بۆ ڕزگارکردنی نەوەیەک!!... ئەمڕۆ لە زانکۆکان و شوێنە گشتیەکاندا فەساد و تێکچوونی ڕەوشت گەیشتووەتە لوتکە. کوڕان و کچانی گەنج لەژێر پاڵەپەستۆیەکی سەختی غەریزیدان. لەبری ئەوەی بکەونە ناو پەیوەندیی حەرام و نهێنیەوە، مسیار ڕێگەیان پێدەدات بە ئاگاداری کەسوکار و بە شێوەیەکی شەرعی بەبێ ئەوەی پێویست بە ماڵی سەربەخۆ بکات هاوسەرگیری بکەن. کچەکە لە ماڵی باوکی دەمێنێتەوە و کوڕەکەش لە ماڵی خۆیان بەڵام لە ڕووی سۆزداری و غەریزیەوە یەکتر پڕ دەکەنەوە!. جا سەرکوتکردنی غەریزەکان وایکردووە گەنجان تووشی خەمۆکی ببن، پەنا بۆ فیلمە سێکسیەکان و خووی نهێنی ببەن کە ئەمەش نەک تەنها هێزی تێستۆسترۆن و وزەی جەستەیان دەمژێت، بەڵکو مێشکیان سڕ دەکات. زەواجی مسیار ئەو دەرچە حەڵاڵەیە کە مێشکی گەنج ئارام دەکاتەوە، وای لێدەکات چیتر گیرۆدەی هەوەس نەبێت، تاقەتی خوێندن، کارکردن و بەرهەمهێنانی بۆ بگەڕێتەوە. گەنجێک کە هێشتا دەخوێنێت یان تازە دەستی بە کار کردووە، ناتوانێت بەرپرسیارێتی کرێ خانوو و پێداویستیەکانی ماڵ هەڵبگرێت. زەواجی مسیار ئەم بارگرانیەی لێ لادەبات، چونکە ئامانجی سەرەکی لێرەدا ئارامیی ڕۆحی و پاکڕاگرتنی جەستەیە نەک دروستکردنی کۆشکێک لەسەر پشتی قەرزداری!. جا یەکێک لە گەورەترین تاوانەکانی مۆدێرنە ئەوەیە کە مرۆڤی کردووەتە کاڵا. لووتبەرزیەکی مادی و عەقڵیەتێکی سەرمایەداری لەناو بەشێک لە کچاندا دروست بووە کە زەواج تەنها لە پێناو پارە، خانووی شاهانە و ژیانی مادییدا دەبینن. لێرەدایە زەواجی مسیار وەک شۆڕشێک دێتە مەیدانەوە. کاتێک ئافرەتێکی باوەڕدار، بە ویستی خۆی دەستبەرداری مافی مارەیەکی خەیاڵی یان ماڵێکی سەربەخۆ دەبێت تەنها لەپێناو پێکهێنانی پەیوەندیەکی حەڵاڵ، ئەمە گەورەترین زەربەیە لە ڕووی مۆدێرنە. ئەمە سەلماندنی ئەو ڕاستیەیە کە "مرۆڤەکان بۆ فرۆشتن نین". ئەم کارە، شکاندنی هەژموونی ماددەیە و گەڕاندنەوەی ڕۆحی ئیمانیە. مۆدێرنە هیچ شتێک بەبێ بەرامبەر نادات بەڵام ڕەسەنایەتی ئیسلامی فێرمان دەکات کە قوربانیدان لەپێناو حەڵاڵدا، بەرزترین ئاستی ئازادیە!. دیوێکی تری زۆر گرنگ و شاراوەی زەواجی مسیار کە کۆمەڵگە چاوی لێ دادەخات، پرسی بێوەژنان و ئەو ئافرەتانەیە کە تەمەنیان هەڵکشاوە. کۆمەڵگەی ئێمە ژمارەیەکی یەکجار زۆری بێوەژنی تێدایە، هەروەها بەهۆی سەختیەکانی ژیانەوە هەزاران کچ تەمەنیان گەیشتووەتە سەروو ٣٥ و ٤٠ ساڵ و شەمەندەفەری زەواجی تەقلیدی جێی هێشتوون. ئایا ئەمانە مافی ژیانیان نیە؟! زەواجی مسیار بۆ ئەم چینە دەبێتە ڕەحمەتێکی گەورە، چونکە؛ ئافرەتی بێوەژن یان فەرمانبەر کە ماڵ و داهاتی خۆی هەیە، نایەوێت ژیانی پێشووی تێکبدات یان منداڵەکانی بخاتە ژێر دەستی باوەڕیارەوە. مسیار ڕێگەی پێدەدات لە ماڵەکەی خۆیدا وەک شاژن بمێنێتەوە، و لە ڕێگەی سەردانی مێردەکەیەوە پێداویستیە سۆزداری و غەریزیەکانی پڕ بکاتەوە. ئافرەتی بەتەمەن یان بێوەژن مرۆڤە و خاوەنی هەست و غەریزەیە. سەرکوتکردنی ئەم هەستانە دەبێتە هۆی وشکبوونی ڕۆح. مسیار ئەو دەرچە شەرعی و پاکەیە کە وەڵامدەری ئەم پێداویستییەیە بێ ئەوەی ئافرەتەکە ناچار بکات ببێتە خزمەتکاری ماڵێکی نوێ. پیاوێک بیەوێت ژنی دووەم بهێنێت ناتوانێت کرێ و خەرجی دوو ماڵ بدات. بەڵام لە مسیاردا چونکە ئافرەتەکە خۆی شوێنی هەیە یان لە ماڵی کەسوکاریەتی، پیاوەکە بەبێ ترسی ئیفلاسبوون دەچێتە پرۆسەکەوە، بەمەش هەزاران ئافرەت لە تەنیایی ڕزگاریان دەبێت. ئایا باشترە ئافرەتێک لەبەر بێ سۆزی بکەوێتە ناو پەیوەندیی نهێنی و حەرامەوە؟ یان لەژێر سێبەری شەریعەتدا، بە گرێبەستێکی پاک و حەڵاڵ کەرامەتی خۆی بپارێزێت؟ ئەوانەی دژی مسیارن، بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ دەرگا بۆ فەساد دەکەنەوە. ئەگەر سەیری وڵاتانی وەک ژاپۆن و ئەڵمانیا بکەین، دەبینین سەرەڕای ئەوپەڕی پێشکەوتنی ئابووری، بەدەست کارەساتێکی دیمۆگرافیەوە دەناڵێن: نەبوونی خێزان، کەمیی منداڵ، و پیربوونی کۆمەڵگە. ئەو کۆتوبەندانەی مۆدێرنە بۆ پرۆسەی هاوسەرگیری دروستی کردوون، وایکردووە تاکەکان لێی ڕابکەن. ئێمە لە هەرێمی کوردستان بە خێرایی بەرەو ئەو چارەنووسە دەڕۆین. فەساد و تێکچوونی ڕەوشت لەناو بەشێک لە زانکۆ و شوێنە گشتییەکاندا گەیشتووەتە لوتکە. ئایا پێویست ناکات سوپاسگوزار بین کە شەریعەتی ئیسلامی چارەسەرێکی نەرم و گونجاوی وەک زەواجی مسیاری تێدایە؟ ئەو زیانانەی کە دەزگا ئایینی و کۆمەڵایەتیەکان بۆ زەواجی مسیار باسی دەکەن، زۆرجار وەهمێکن لەناو عەقڵیەتی داخراوی خۆیاندا. زیانی ڕاستەقینە ئەوەیە کە گەنجانمان لەناو زەلکاوی خەمۆکی و لادانی ئەخلاقیدا نوقم دەبن، و هەزاران بێوەژن و ئافرەتی بەتەمەن لە ژوورە تاریکەکاندا ڕۆحیان وشک دەبێت، کەچی ئێمە هێشتا خەریکی پاسەوانیکردنی دابونەریتە کۆمەڵایەتیە سەرمایەدارییەکانین!!. (ئەم نوسراوە، بە سوپاسەوە، وەرگیراوە)

هەڕەشەی ماددە و کارەساتی یەکسانی؛ لە قوڵایی هەر قەیرانێکی سیاسیو ئابووری و کۆمەڵایەتیدا کە ئەمڕۆ مرۆڤایەتی پێیدا تێدەپەڕێت، پرسیارێکی میتافیزیکی و ئۆنتۆلۆجی شاراوەیە کە سیستەمە مۆدێرنەکان نەک هەر نەیانتوانیوە وەڵامی بدەنەوە بەڵکو بە ئەنقەست شێواندوویانە، ئەویش ئەوەیە؛ مرۆڤ لە کرۆکی خۆیدا چییە؟ و پێگەی ئەو لەم عالەمەدا کوێیە؟ کاتێک مۆدێرنە پەیوەندیی مرۆڤی بە ئاسمان و پڕەنسیپە سەرووسروشتیەکانەوە پچڕاند، ناچار بوو پێناسەیەکی نوێ و ڕووکەش بۆ مرۆڤ دابتاشێت. جا لەم هەوڵەدا، بیری سیاسیی مۆدێرن دابەش بوو بەسەر دوو جەمسەری زاهیری دژبەیەکدا؛ جەمسەرێکی ڕەشبینیی ماتریالیستی کە مرۆڤ وەک دڕندەیەکی خۆپەرست دەبینێت و داوای دەوڵەتێکی پۆلیسی دەکات! و جەمسەرێکی ڕۆمانسیی یوتۆپیایی کە مرۆڤ وەک فریشتەیەکی ستەملێکراو دەبینێت و بانگەشەی ئازادیی ڕەها و یەکسانی دەکات!. بەڵام ئەگەر لە دیدگایەکی ڕۆحی باڵا و حیکمەتی توراسیەتەوە بڕوانینە ئەم دوو ئاراستەیە ئێمە ئەوە دەبینین کە هەردووکیان دوو دیوی یەک دراوی ساختەن چونکە هەردووکیان دەرئەنجامی کەوتنی مرۆڤن بۆ ناو جیهانی ماددە و هەردووکیان نوێنەرایەتیی سەردەمی تاریکی دەکەن کە تێیدا "چەندێتی" (Quantity) بەسەر "چۆنایەتی"دا زاڵ بوو!. فکری یەکەم، کە تێڕوانینێکی ڕەشبینانەی بۆ مرۆڤ هەیە، پێی وایە مرۆڤ بوونەوەرێکی غەریزەیی و دڕندە و خۆپەرستە ("مرۆڤ گورگە بۆ مرۆڤ"). بۆیە بۆ ڕێگریکردن لە جەنگی هەمووان دژی هەمووان پێویستە دەسەڵاتێکی ڕەهای دەوڵەت دروست بکرێت کە بە زەبری هێز و یاسا جڵەوی ئەم کائینە بکات. ئەمڕۆش، بەهۆی تەکنەلۆژیاوە، ئەم دیدگایە گۆڕاوە بۆ "دەوڵەتی چاودێریی دیجیتاڵی" کە دەوڵەتێک کە بە داتا زەبەلاحەکان و کامێراکان، هەموو جوڵەیەکی مرۆڤ کۆنترۆڵ دەکات بۆ ئەوەی سیستمێکی جێگیر بسەپێنێت.. جا ئەم مۆدێلە گەورەترین سووکایەتیە بە پێگەی مرۆڤ و واتای ڕاستەقینەی "دەوڵەت". ئەم فەلسەفەیە، مرۆڤی لە بوونەوەرێکی ڕۆحیەوە کە هەڵگری پریشکی ئیلاهیە دابەزاندووە بۆ ئاستی ئاژەڵێکی ترسنۆک کە تەنها پاڵنەری مانەوە و تێرکردنی غەریزەکانیەتی. کاتێک مۆدێرنە ڕۆحی مرۆڤی کوشت، سروشتیە کە مرۆڤەکانی بوون بە دڕندەی خۆپەرست بۆیە چارەسەری ئەم فکریە چارەسەرێکی نەخۆشە وبێمانایە!. لەبری ئەوەی هەوڵی بەرزکردنەوەی ڕۆحیی مرۆڤ بدات بۆ ئەوەی زاڵ بێت بەسەر غەریزەکانیدا، ئەم فکریە دەوڵەتێکی بێ ڕۆح و میکانیکی دروستکرد کە هیچ ئامانجێکی نیە جگە لە ڕێکخستنی ئاژەڵەکان لەناو قەفەسێکی گەورەدا. لە جیهانبینیی تورسیەدا، دەوڵەت دەبێت قەوارەیەکی پیرۆز بێت، ڕەنگدانەوەی نیزامی گەردوونی و ئیلاهی بێت لەسەر زەوی و لەلایەن نوخبەیەکی ڕۆحی و ئەرستۆکراتی حەکیمەوە بەڕێوە ببرێت کە ئامانجیان بەرزکردنەوەی ئاستی ڕۆحی کۆمەڵگایە. بەڵام دەوڵەتی مۆدێرن ئامێرێکی تەواو دونیایە و سێکۆلارە. ئەم دەوڵەتە هیچ بەهایەکی باڵای نیە، تەنها ئەرکی دابینکردنی ئاسایشی جەستەیی و زامنکردنی گەشەی ئابووریە. ئەو دەوڵەتە دیجیتاڵیەی ئەمڕۆ کە هەموو شتێک کۆنترۆڵ دەکات، خەونی مۆدێرنەیە بۆ دروستکردنی "دۆزەخێکی ڕێکخراو". لەم مۆدێلەدا، مرۆڤ هیچ ئازادیەکی ڕۆحیی نیە بەڵکو بووەتە تەنها داتایەکو ژمارەیەک لەناو سیستەمێکی چەندێتیدا. لێرەدا، تەکنەلۆژیا جێگەی خودای گرتووەتەوە، کامێرای چاودێری جێگەی چاوی ئیلاهیان گرتووەتەوە نەک بۆ ئەوەی مرۆڤ بەرەو پاکبوونەوە بەرن بەڵکو بۆ ئەوەی بە تەواوی کۆیلەی بکەن بۆ سیستەمێکی ماتریالیستی. ئەمە لوتکەی داڕمانی بوونناسانەی مرۆڤە!. لە بەری پێچەوانەوە، فکری ڕۆشنگەری و لیبراڵیزم هەیە کە پێی وایە مرۆڤ "کێویەکی خانەدانە"، لە بنەڕەتدا پاک و عەقڵانیە و ئەوە یاسا و دەزگا و کۆتوبەندەکانی کۆمەڵگایە کە گەندەڵی کردووە!. چارەسەر لای ئەم بەرەیە بریتیە لە ڕووخاندنی تەواوی پلەبەندیەکان، بەخشینی ئازادیی ڕەها و چەسپاندنی دیموکراسی و یەکسانیی تەواو لە نێوان مرۆڤەکاندا، بەو خەیاڵەی کە مرۆڤی ئازاد خۆبەخۆ جیهانێکی نموونەیی دروست دەکات!. ئەگەر مۆدێلی یەکەم مرۆڤی کردبێتە ئاژەڵێکی ناو قەفەس، ئەوا ئەم مۆدێلە لیبراڵییە مرۆڤی کردووەتە ئاژەڵێکی بەرەڵا لەناو دارستانێکدا کە ناوی لێناوە "ئازادی". ئەم فکریە لەسەر بنەمای گەورەترین درۆی مێژووی مرۆڤایەتی دامەزراوەوە کە همی یەکسانیە!. بەڵام ئەمەی حەقیقەتە کە هیچ شتێک لە گەردووندا یەکسان نیە. گەردوونو سروشت و ڕۆحی مرۆڤەکان لەسەر بنەمای پلەبەندی دروست بوون. مرۆڤەکان لە ڕووی ئاستی ڕۆحی، تێگەیشتنو زاڵبوون بەسەر نەفسی خۆیاندا وەک یەک نین و هەرگیز وەک یەک نابن. فکری ئەوەی کە گەڕانەوە بۆ "سروشتی سەرەتایی" بەبێ یاسا مرۆڤ دەکاتەوە بە بوونەوەرێکی پاک و گەمژەیەکی ترسناکە. مرۆڤی ڕەسەن ئەوە نیە کە بەدوای غەریزە ئاژەڵیەکانیدا دەکەوێت بە ناوی "ئازادیەوە" بەڵکو مرۆڤی ڕەسەن ئەوەیە کە بە هێزی ڕۆح و دیسپلینێکی توند، ئارەزووەکانی خۆی کۆت دەکات و دەگاتە ئاستێکی باڵاتر لە بوون!. دیموکراسیی مۆدێرن، کە بەرهەمی ئەم فکریە، گەورەترین مانیفێستی "هەژموونی چەندێتی"یە. لە سیستەمی دیموکراسیدا کە ڕاستی و حەقیقەت لە ڕێگەی دەنگدان و ئەژمارکردنی ژمارەی سەرەکانەوە دیاری دەکرێت. دەنگی زانایەکی حەکیم یەکسان دەکرێت بە دەنگی نەزانترین کەسی کۆمەڵگا! ئەمە پێچەوانەبوونەوەی نیزامی سروشتیە. کاتێک دەسەڵات دەدرێتە دەست جەماوەر کە زۆرجار بەدوای غەریزە نزمەکانیان و بەرژەوەندیە کاتیەکانیاندا دەکەون و کۆمەڵگا بەرەو نزمترین ئاستی کولتووری و ئەخلاقی دادەبەزێت!. بەخشینی ئازادیی ڕەها بە مرۆڤ لە غیابی بەها باڵا سەرووسروشتییەکاندا تەنیا مرۆڤ ناکات بە کائینێکی عەقڵانی بەڵکو دەیکات بە کۆیلەی بازاڕ و سیستەمی سەرمایەداری!. ئەو ئازادیەی کە ئەمڕۆ لیبراڵیزم شانازیی پێوە دەکات تەنها "ئازادیە بۆ نزمبوونەوە"...! ئازادیی بەکارهێنانە، ئازادیی ڕەوشت‌ ڕووخانیە و ئازادیە بۆ تێکدانی هەموو ئەو دامەزراوە نەریتی و خێزانیانەی کە مرۆڤیان بە مێتافیزیکەوە دەبەستێتەوە!. ئەوەی ئەمڕۆ لە گۆڕەپانی مۆدێرنەدا دەیبینین، جیاوازیی ڕیشەیی نیە لە نێوان چین وەک نوێنەری لێڤایەسانی چاودێری و ڕۆژئاوا وەک نوێنەری یوتۆپیای لیبراڵی بەڵکو هەردووکیان گەیشتوونەتە یەک خاڵ لەم سەردەمە تاریکەدا کە ئەتوانین بە قۆناغی سەردەمی تاریکی و داڕمان ناوی ببەین!. جا ئەمڕۆ، دیموکراسیە لیبراڵیەکان، لە ژێر پەردەی پاراستنی "ئازادیەکانی ڕۆسۆ"، بە قوڵی تەکنیکەکانی "دەوڵەتی چاودێریی هۆبز" بەکاردەهێنن. میدیاکان، سۆشیاڵ میدیا و کۆمپانیا زەبەلاحەکانی تەکنەلۆژیا و ئازادیەکی ڕووکەش بە مرۆڤ دەدەن بۆ ئەوەی هەرچی غەریزە و حەزی هەیە دەری ببڕێت بەڵام لە هەمان کاتدا ئەم داتایانە کۆدەکرێنەوە بۆ دروستکردنی زیندانێکی دیجیتاڵی کە تێیدا مرۆڤ بەبێ ئەوەی هەست بکات بە تەواوی ئاراستە دەکرێت و دەستەمۆ دەکرێت!. جا ئەمەش سەرسوڕهێنەرترین جۆری دیکتاتۆریەتە... سیستەمێک کە ژەهرەکەی لیبراڵیزم کە پارچەپارچەکردنی کۆمەڵگا و کوشتنی پیرۆزی لەگەڵ ژەهرەکەی تۆتالیتاریزم کۆنترۆڵی ڕەهای جەستە و هزر تێکەڵ کردووە!. ئەمەش دەرئەنجامی حەتمیی پشتگوێخستنی ڕەهەندی ستوونی و ڕۆحیی مرۆڤە!. کاتێک ئاسمان و مێتافیزیک دادەخرێت و مرۆڤ تەنها لەسەر زەویەکی تەخت و ماددی دەمێنێتەوە کە هیچ بژاردەیەکی تری نامێنێت جگە لە هەڵبژاردن لە نێوان کۆیلایەتی بۆ دەوڵەتێکی بێ ‌ڕۆح یان پەرتەوازەبوون لەناو ئازادیەکی بێمانادا..! کەواتە مرۆڤ چییە؟ مرۆڤ نە ئەو شەیتانە پیسەیە کە دەبێت بە کۆت ‌وبەند ببەسترێتەوە، نە ئەو فریشتە بێگەردەشە کە هەرگیز هەڵە ناکات. مرۆڤ "پردێکە لە نێوان زەوی و مێتافیزیک". کائیناتێکە کە ناوەڕاستی بوونی گرتووە!. چارەسەری کێشەی سیاسی و کۆمەڵایەتی، لە داهێنانی سیستەمێکی نوێی ئابووری یان تەکنەلۆژیدا نیە، بەڵکو گەڕانەوەیە بۆ "نیزامی ڕاستەقینە ئەم نیزامە دەخوازێت کە مرۆڤ سەرەتا لە ناوەوەی خۆیدا هیرارکیەت دروست بکات، دەبێت ڕۆح و ئەقڵی باڵا فەرمانڕەوایی حەز و غەریزە جەستەیەکانی بکەن!. ئازادیی ڕاستەقینە ئەوە نیە کە کۆیلەی ئارەزووەکانت بیت وەک لیبراڵیزم بانگەشەی بۆ دەکات بەڵکو ئازادیی ڕاستەقینە بریتییە لە زاڵبوونی بەشی باڵای مرۆڤ بەسەر بەشە نزمەکەیدا!. جا لە ڕووی سیاسیەوە، کۆمەڵگا پێویستی بە مۆدێلێکی سێکۆلاری کۆنترۆڵکار نیە، بەڵکو پێویستی بە سەنتەرێکی ڕۆحییە. کۆمەڵگایەکی تەندروست، کۆمەڵگایەکە کە تێیدا چۆنایەتی حوکمی چەندێتی بکات!. واتە نوخبەیەکی حەکیم، زانا و باڵا کە بەها ڕۆحییەکان دەپارێزن ئاراستەی کۆمەڵگا بکەن نەک دەسەڵات بدرێتە دەست زۆرینەیەکی دەستەمۆکراو لەلایەن میدیاکانەوە یان بدرێتە دەست بازرگانان و خاوەن کۆمپانیا تەکنەلۆژیەکان کە هیچ ئامانجێکیان نیە جگە لە قازانجی ماددی!. #توراس #ئیدراک #سیاسەت #مۆدێرنە

نەزەرێ کە، بێ تۆ، بێسەبرم بێ تۆ، بێسامانم بێ تۆ، رۆچووم بێ تۆ، وێرانم بێ تۆ، بێکەسم بێ تۆ، دەترسم بێ تۆ، بێ دیوانم بێ تۆ، نەزانم بێ تۆ، بێنوورم بێ تۆ، دڵتەنگم بێ تۆ، ونم بێ تۆ، بێهێزم بێ تۆ، دابراوم بێ تۆ، دەخنکێم بێ تۆ، بێماڵم بێ تۆ، کەوتووم یا روحی شیرینم، باوانم، تۆی سوڵتانم، قوطبی زەمان

من بەراستی، گومانم لەوە هەیە ئایە کاک سەعید وەک کەسێکی عامە شتەکان لە خەڵک دەبیستێت لەسەر حەزرەتی شێخی گەورە ابن عەرەبی (قدس الله سره)، ئەوجا هەڵدەستێت بە ئەقڵیەتە ئەشعەریەکەی رەدی دەداتەوە یان ئەچێت فتوحات و فسوس دەخوێنێتەوە، لە چوارچێوەی قەوائیدی تەسەوف رەدی دەداتەوە؟! هەڵبەتە من ئەم پسیارە جێ دەهێڵم بۆ ئەوانەی خۆیان پاکردۆتەوە لە رق و قینەی مەزهەبی، ئیخلاسانە بەدواداچوونی علمی دەکەن!. وەک روونە کاک سەعید دەیەوێت ئاماژە بەمە بدات کە ئەوانەی تەکفیری ابن تەیمیە دەکەن لەسەر نەمانی دۆزەخ، لازم دەکات تەکفیری حەزرەتی شێخی گەورە ابن عەرەبیش بکەن!، لەسەر ئەم ئەساسەی کە هەردووکیان خیلافی ئیجماعن!. سەرەتا دەربارەی ابن تەیمیە، گەر ئەم قسەیە سابت بیت لەسەری، چونکە لەسەر اصولی عەقیدەی ابن تەیمیە خۆی پابەندی ئیجماعە و بروای پێیەتی!، وەک سوننەکانی ئەشعەری و ماتوریدی، لە رووی اصولی و علمیەوە، ابن تەیمیە هەم ئیلزام دەکرێت، هەم کافر دەکرێت. چونکە خودی خۆیان بروایان بە هەمان بنەما هەیە!. دووەمیش، ابن تەیمیە بروای وایە، خودی دۆزەخ، تا ئەبەد نامێنیتەوە، واتە لەناو دەچێت، کە ئەمە جیاوازیەکی زۆری هەیە لەگەڵ قەولی حەزرەتی شێخی گەورە ابن عەرەبی. سێهەم، ئایە ئیجماعەکەی مەبەستانە هی عولەمایی سوننە یان شیعەیە؟! یان هی تەواوەی ئومەتە؟!. گەر هی عولەماکان بێت، لە رووی اصولیەوە ناتوانیت تەکفیری ابن عەرەبی بکەیت!. ئەگەر لە رووی ئومەتیشیەوە بێت ئیجماعەکە، بێگومان نیە! ئەم ئیجماعە!.. تەنانەت خودی نەقدەکەت باتڵە، چونکە اصولیەن نیە بەڵکو هاتووی لەسەر ئەنجامەکە قسە دەکەیت نەک پێشەکیەکانی!. دواتر، لە فتوحاتی مەکیدا، حەزرەتی شێخی گەورە، زۆر بە شێوەیەکی تێروپر باسیکردووە. هەر کەسێک ئیخلاسی علمی هەبیت دەبێت بچیت تەواو شتەکانی بخوێنیتەوە!. ابن تەیمیە قسەکەی لەگەڵ شێخی گەورە زۆر جیاوازە، ابن تەیمیە کۆتایی خودی دۆزەخەکە دیاری دەکات کە خیلافی ئیجماعی عولمەکانی سوننەیە، بەڵام ئایە ئیجماع لەسەر ئەوە هەیە خودی ئازارەکە لەناو دۆزەخ بەردەوام دەبێت بۆ ئەهلی دۆزەخ؟! من ئەوەندەی گەرەوام نەمدیوە، گەر کەسێکێش لایەتی مەمونم بۆم بنێری!. ئەسڵەن هەر کەسم نەدیوە قسەی لەسەر ئەم وردەکاریە کردبیت!. کەواتە لە رووی اصولیەن، شێخی گەورە لەگەڵ ئیجماعەکە بووە!، بەڵکو وردەکاریەیکی ترە لەناو خودی دۆزەخ ئەو باسی کردووە!. هەڵبەتەن شێخی گەورە ئەم ئایەتە "ورحمتي وسعت كل شيء" دەکاتە دەلیل، هەروەها لای وایە سیفەتی رەحمەت سیفەتێکی زاڵە، بۆیەش لە کۆتایدا هەر ئەم سیفەتە دەمێنیتەوە و هەموو شتێک دەگرێتەوە!. ئەما خودی دۆزەخ خۆی دەمێنێتەوە تا ئەبەد، بەڵام حیجاب هەیە، هەروەها ئەهلی دۆزەخ ئازاریان نامێنیت، لەوێدا ئارامیەک بەدەست دەهێنن لە نەبوونی ئازارەکە...! خاڵێکی زۆر گرینگتر لەسەر قسەکانی کاک سەعید، کە دەلیل بە ئیجماع دەهێنیتەوە!، ئەوانەی شارەزایی فتوحات بن، زۆر بە روونی ئەوەی بۆ دەردەکەوێت کە حەزرەتی شێخ پابەندی ئیجماع نیە بە جۆرێک وەک سوننیەکان جونکە ئەسلەن اصولیەن لەگەڵ سوننە خیلاف هەیە!. ئەوەی کە زۆر بەلامەوە سەیرە، سەعید دێت رەخنە دەگرێت لە کاتێکدا هەتا ئیستا نەقدێکی اصولی نەگرتووە کە درک بەوە بکات ئەسلەن مەسدرەی مەعریفە لای شێخی گەورە و سوننیەکان جیاوازە!. خولاسە، بۆ ئەوەی رەخنەی علمی لە شێخی گەورە بگری، دەبێت رەخنەی اصولی بگری نەک ئەنجامێک کە لەسەر اصولیەکە هاتۆتە کایەوە چونکە شتێکی علمی نیە!. #ئیدراک

زۆر بە پێویستی دەزانم ئەم پارچە ڤیدۆیە لەگەڵ برادەرێکم بڵاوبکەمەوە، چونکە دەربارەی بابەتێکی زۆر گرینگە کە "مەعریفەناسی"ە. سوودێکی زۆری تێیدایە هەم بۆ فەلسەفە و کەلام، تێگەیشتنی زیاتریش لە ئیلحاد و مۆدێرنە و ئیمانداری. #عەقیدە #توراس #مۆدێرنە

من فوايد درس الليلة ... وقد قرأنا قول سيدي ابن عطاء الله السكندري رضي الله عنه وعنا به: وسيكشف لك في تلك الدار عن كمال ذاته. ذكرنا أن الرؤية هناك على مقدار معرفتك به ههنا.. والمعرفة المعول عليها معرفة الذوق والشهود لا معرفة الأفكار والعقول.. فمن ذلك ما حكاه سيدي #الشيخ_الأكبر رضي الله عنه عن رجل سماه أنه كان له أخ مات.. فرآه في المنام.. فقال له: ما فعل الله بك؟ فقال له: أدخلني الجنة آكل وأشرب وأنكح.. قال له: ليس عن هذا أسألك.. هل رأيت ربك؟ قال له: لا يراه إلا من يعرفه. واستيقظ.. قال الشيخ: فركب دابته وجاء إلينا إلى إشبيلية وعرفني بالرؤيا ثم قال لي قد قصدتك لتعرفني بالله.. فلازمني حتى عرف الله بالقدر الذي يمكن للمحدث أن يعرفه به من طريق الكشف والشهود لا من طريق الأدلة النظرية..

قال #الإمام_الألوسي عن بعض مجالسه مع شيخ الإسلام أحمد عارف حكمت الحنفي الحسيني.. في إسلامبول: ﻭاﺗﻔﻖ ﺃﻧﻲ ﺳﻤﺮﺕ ﻣﻌﻪ ﻓﻲ ﺑﻌﺾ اﻟﻠﻴﺎﻝ، ﻣﻊ ﺟﻤﻠﺔ ﺃﺣﺒﺔ ﺫﻭﻱ ﻓﻀﻞ ﻭﻛﻤﺎﻝ، ﻭﻛﺎﻥ ﻗﺪ ﺑﻠﻐﻪ ﻋﻨﻲ ﺇﻧﻜﺎﺭ ﻋﻠﻰ #اﻟﺸﻴﺦ_اﻷﻛﺒﺮ، ﻭﻏﺾ ﻃﺮﻑ ﻋﻦ ﺫﻟﻚ اﻟﻨﻮﺭ اﻟﻤﺠﺴﺪ اﻟﺬﻱ ﻻ ﻳﻨﻜﺮ. ﻓﻘﺎﻝ: ﻣﺎ ﺗﻘﻮﻝ ﻓﻲ اﻟﺸﻴﺦ اﻷﻛﺒﺮ ﻣﺤﻴﻲ اﻟﺪﻳﻦ؟ ﻓﻘﻠﺖ: اﻟﺸﻴﺦ اﻷﻛﺒﺮ ﻣﺤﻴﻲ اﻟﺪﻳﻦ. ﻓﺄﻋﺠﺒﻪ اﻟﺠﻮاﺏ ﺟﺪًّا.

ئەگەر تیشک بخەینە سەر قورسیەکان و بەربەستەکانی بژێوی ژیان و ئەو لۆژیکەی کە دەزگا مۆدێرنەکان بۆ تاکەکانیان داڕشتووە بە روونی ئەوە دەبینین کە مرۆڤی ئەمڕۆ لەناو بازنەیەکی داخراوی بێمانادا دەخولێتەوە جا لای وایە کارکردن تەنها لەپێناو مانەوە و پەیداکردنی بژێوی ژیان جۆرێکە لە پاڵەوانێتیەکی بێوێنە و مەزن!!!. بەڵام لە راستیدا ئەمە تەنها پرۆسەیەکە بۆ بەکارهێنانی جەستەی مرۆڤ وەک ئامرازێک بۆ هێشتنەوەی سیستەمەکە خۆی. کارکردن بۆ تێرکردنی سک یان بۆ دابینکردنی پێداویستیە بایۆلۆجیە بنەڕەتیەکان کە لە بنەڕەتدا کردارێکی غەریزەیە کە لەگەڵ ئاژەڵەکاندا هاوبەشە!. زیندەوەرانی دیکەش لە سروشتدا بە هەمان شێوە ڕۆژانە لە ململانێ و تێکۆشانێکی سەختدان بۆ مانەوە و پەیداکردنی خۆراک. گەر مرۆڤێک تەواوی تەمەنی تەنها لەپێناو ئەم بازنە داخراوەدا واتە کارکردن بۆ خواردن و خواردن بۆ کارکردن بەسەر ببات بەبێ ئەوەی پرسیار لە مانای بوونی خۆی بکات! ئەوا لە ڕووی ئۆنتۆلۆجیەوە نەیتوانیوە لە ئاستی پێویستییە ئاژەڵیەکان تێپەڕێت!! بۆ ئەو ئاستە باڵایەی کە پێی دەوترێت ئازادیی مرۆیی یان بە شێوەیەکی بگاتە حەقیقەتی ئینسان بوونی!!. نەبوونی نەبوونی ئامانجێکی باڵا و ئەنجامدانی کارێک تەنها بۆ پارە و پاراستنی جەستە بەبێ هەبوونی هیچ بەهایەکی مەعنەوی یان تێڕامانێکی فەلسەفی کە خزمەت بە ڕۆحی بکات!!، نابێت وەک کارێکی مەزن و شایستە بە ستایش سەیر بکرێت!! بەڵکو دەبێت تەنها وەک پێویستیەکی سادە و ناچاریی ژیان قبوڵ بکرێت کە هەمووان پێی هەڵدەستن!. هەروەها لەپاڵ ئەم قەیرانە غەریزەیەدا، دیاردەیەکی دیکەی وێرانکەر لەم سەردەمەدا سەریهەڵداوە کە بریتیە لە چێژپەرستی و بەتاڵبوونەوەی تەواوەتیی مانا لە کردارەکاندا. سەردەمی ئێستا پڕ بووە لە نمایش و شانۆی نواندن کە تێیدا کارەکان تەنها لەپێناو چێژوەرگرتنی کاتی یان بۆ دروستکردنی وێنەیەکی ساختە لەلایەن کەسانی ترەوە دەکرێت!. ئەمەش لە ڕاستیدا قەیرانێکی گەورەی ئەخلاقی و مەعنەویە کە تاکەکان دەخاتە ژێر کۆنترۆڵی نیگای ئەوانی ترەوە!. کاتێک کارێک تەنها بۆ چاوبەستن و نواندن یان دروستکردنی ڕووکارێکی بریقەدار دەکرێت ئەکید ئەو کارە لە ناوەڕۆکدا بەتاڵە و هیچ ڕەگێکی لە حەقیقەتدا نیە. ئەم جۆرە لە چالاکی و جوڵەیە کە زۆرجار بە ناوی جیاوازەوە پاساوی بۆ دەهێندرێتەوە جۆرێکە لە کۆیلایەتی دەروونی کە تێیدا مرۆڤ خۆی دەخاتە خزمەتی چێژێکی کورتخایەن و دانپێدانانێکی ساختەی کۆمەڵگاوە!.. فەلسەفە کۆنەکان هەمیشە پێیان وابووە کە کردەوەی باڵا ئەو کردەوەیەیە کە ڕاستیو جوانی یان چاکەیەکی نەگۆڕی تێدایە!! نەک ئەوەی لەسەر بنەمای ئارەزووی کاتی دامەزرابێت!. جا ئەگەر ئەمڕۆ کارێک تەنها بۆ کەیف و سەفای کەسی بکرێت و جەوهەرێکی ڕاستەقینەی نەبێت چۆن دەکرێت بخرێتە ڕیزی ئەو کارە مەزنانەی کە مێژوو و ڕۆحی مرۆڤایەتی بەرەو حەقیقەتێکی گەورەتر ئاراستە دەکەن؟!! ئەوەی ئەمڕۆ وەک نەخۆشیەکی کوشندەی کۆمەڵایەتی و هزری دەرکەوتووە ئەوەیە کە کۆمەڵگای مۆدێرن شتە ئاسایەکانی کردووە بە شتی نائاسایی و سەرنجڕاکێش. مرۆڤێک کە تەنها ئەرکە سەرەتایەکانی خۆی جێبەجێ دەکات وەک پەیداکردنی نانی ڕۆژانە یان بەسەربردنی کات بۆ چێژوەرگرتن لەلایەن ئامرازەکانی کۆمەڵگاوە وەک پاڵەوانێک یان کەسێکی خاوەن دەستکەوتێکی گەورە وێنا دەکرێت!!. ئەم مامەڵەیە لە حەقیقەدا شتێکی زۆر نائاسایی و مەترسیدارە، هەروەها بێمانایە! چونکە پێوەرەکانی مەزنایەتی و باڵایی تێکدەشکێنێت!. کاتێک کۆمەڵگا کارە غەریزەی و چێژپەرستیەکان گەورە دەکات و بە جۆرێک لە جۆرەکان دەیانپەرستێت لە حەقیقەدا ئاستی پێوەرەکانی بەهای مرۆڤ بۆ نزمترین خاڵ دادەبەزێنێت!. جا لێرەوە ئەو کەسانەی کە بەڕاستی ژیانی خۆیان بۆ گەڕان بەدوای حەقیقەتێکی قووڵتر وداهێنان یان ڕزگارکردنی لە دەستی وەهمەکان تەرخان کردووە لەناو ژاوەژاو و گێژاوی ستایشکردنی شتە بێمانا و ئاسایەکاندا ون دەبن و بەهاکەیان نابینرێت!. ئەمە پرۆسەیەکی کوشندەیە کە ڕێگە لە دەرکەوتنی هەر جۆرە بیرکردنەوەیەکی ئازاد و دەرچوونێک لە نۆرمە باوەکان دەگرێت و جەوهەری مرۆڤایەتی دادەماڵێت لە هەر جۆرە قوڵبونەوەیەکی میتافیزیکی!!. جا بە پێچەوانەی ئەو ئایدۆلۆژیا مۆدێرنە ڕوکەشەی کە دەیەوێت هەموو شتێک لە یەک ئاستدا تەخت بکات، دەبێت بگەینە ئەو باوەڕە قوڵەی کە ئاستی کار و کردەوەکان لە بنەڕەتەوە جیاوازن و هەرگیز ناتوانرێت چاکە و خراپە یان ئاسایی و باڵا یەکسان بکرین!. کردەوەیەکی ڕاستەقینە و شایستە بە بەرزکردنەوە، ئەو کردەوەیەیە کە لە بازنەی خۆپەرستی و پێویستیەکانی گەدە و غەریزە دەردەچێت، ئەو کردەوەیەیە کە ڕەتی دەکاتەوە تەنها ئامرازێک بێت لە دەستی دەزگاکاندا بەڵکو ئامانجێکی هەیە کە خزمەت بە گەشەسەندنی ڕۆح و فراوانکردنی ئاسۆی مەعریفەیی دەکات. ئەگینا بەم شێوەی مۆدێرنە مرۆڤ تەنیا لە ئاستی ئاژەڵدا دەمێنێتەوە!. #ئیدراک #توراس #مۆدێرنە

لە نەسەبی خوێنەوە بۆ میراتی ڕۆح: چۆن تەسەوف، ئیمامەتی شیعەی لە قاڵبی ویلایەتدا داڕشتەوە؟ لە مێژووی ئیسلامیدا زۆرجار سنوورەکانی نێوان ئایدیۆلۆجیا سیاسیەکان ومەزهەبە فیقهیەکان و بزووتنەوە ڕۆحانیەکان تێکەڵ بەیەک دەبن و کاریگەریی قوڵ لەسەر یەکتر دادەنێن. یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین و گرنگترین ئەو ئاڵوگۆڕە هزریانە ئەو پرۆسە ئاڵۆزەیە کە تێیدا تەسەوفی ئیسلامی چەمکی ئیمامەتی لە شیعەگەریەوە وەرگرت و لەناو قاڵبێکی نوێی عیرفانیدا بە ناوی ویلایەت دایڕشتەوە..  جا وشەی "ویلایەت" لە بنەڕەتدا لە ڕووی زمانەوانیەوە لە دەوری چەمکەکانی وەک خۆشەویستیو دۆستایەتی و یارمەتیدان دەسوڕێتەوە. لە قورئاندا لە دەیان شوێندا ئەمە بەکارهاتووە وەک؛  أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ. بەڵام پێش ئەوەی ئەم وشەیە ببێتە چەقی سیستەمێکی ڕۆحانیی ئاڵۆز لەلایەن سۆفییەکانەوە خاوەنی بارگەیەکی سیاسیی قورس بووە. مێژوو ئەوە دەردەخات کە وەسفکردن بە "وەلی" لە سەرەتادا بۆ عەلی کوڕی ئەبو تالیب بەکارهاتووە ئەمەش بەڕوونی لە شیعرەکانی فەزل کوڕی عەبباسدا دەردەکەوێت کاتێک لە بەرگریکردن لە نەوەی هاشم، عەلی بە "وەلی عەهد" لە دوای حەزرەتی رسول (ﷺ) وەسف دەکات. کاتێک زانایەکی تەسەوفی وەک قوشەیری دێنە مەیدانەکەوە هەوڵێکی ناوازە دەدەن بۆ پیرۆزکردنی ئەم چەمکە. قوشەیری بە بەکارهێنانی ئایەتی وَهُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ  پایەی "وەلی" بەرز دەکاتەوە بۆ ئاستێک کە هاوشان دەبێت لەگەڵ پێغەمبەراندا چونکە قورئان زۆرجار وشەی ساڵحین بۆ پێغەمبەران بەکاردەهێنێت. ئەمەش یەکەمین زەمینەسازی بوو بۆ ئەوەی "وەلی" لە کەسێکی ئاسایەوە ببێتە کەسایەتیەکی ئیلاهی کە پردی پەیوەندیە لە نێوان زەوی و میتافیزیک یان ئەتوانین بلین ئاسمان!.   گەورەترین پرسیار لەبەردەم سۆفیەکاندا ئەوە بوو کە چۆن دەتوانین شەرعییەتێکی ڕەها بدەین بە وەلیەکانمان بێ ئەوەی بانگەشەی پێغەمبەرایەتی بکەین؟ لێرەدا قەرزێکی گەورەیان لە عەقیدەی شیعە کرد. شیعەکان بڕوایان بە عیسمەت هەبوو بۆ ئیمامەکانیان واتە ئیمام لەلایەن خوداوە پارێزراوە لە گوناح. قوشەیری و جورجانی هاتن و ئەم بیرۆکەیەیان لە ڕووی مۆرفۆلۆجیەوە شەرحیان کرد کە وتیان وشەی "وەلی" دەکرێت دوو مانا ببەخشێت: یەکەمیان (بکەر): ئەو کەسەی کە بەردەوامە لە گوێڕایەڵی و عیبادەت بێ ئەوەی نافەرمانی تێکەوێت. دووەمیان (بەرکار): ئەو کەسەی کە خودا خۆی پاراستنی لە ئەستۆ دەگرێت و ناهێڵێت بکەوێتە ناو تاوان و نافەرمانیەوە. ئەم وەسفەی دووەم، ڕێک کۆپیەکی تەواوی چەمکی "عیسمەت"ی شیعەکانە بەڵام سۆفیەکان بە ناوی "پاراستنی ئیلاهی" یان "ویلایەت" بەکاریان هێنایەوە بۆ ئەوەی بڵێن کاتێک بەندە لە نەفسی خۆی فەنا دەبێت خودا خۆی دەبێتە پارێزەری!.  بۆیە دەستیان کرد بە پرۆسەی "فراوانکردنی چەمکەکە". سەرەتا قوشەیری پشتی بە فەرموودەیەک بەست کە دەفەرمووێت "هەموو کەسێکی تەقواکار و پارێزگار ئالی محەمەدە". پاشان حەزرەتی شێخی عەبدولقادری گەیلانی (کە خۆشی لە نەوەی حەزرەتی ئیمامی عەلی بوو) دابەشکاریەکی نوێی کرد و ئەهلی بەیتی کردە چوار پلەوە کە ڕێگەی دەدا کەسانی ئاسایش شوێنیان تێدا ببێتەوە. بەڵام حەزرەتی شێخی گەورە "ابن عەرەبی" قوڵترین چارەسەری هێنایە ئاراوە کە ئەو لەلایەک دانی بەوەدا نا کە ئایەتەکە ژنەکانی پێغەمبەریش دەگرێتەوە (بۆ ڕازیکردنی سووننە) هەروەها لەلایەکی تریشەوە دانی بە پیرۆزی و فەزڵی ئیلاهیی نەوەکانی عەلی و فاتیمەدا نا!. بەڵام شێخی گەورە ابن عەرەبی چەمکی "میراتی ڕۆحی" هێنایە پێشەوە. ئەو فەرمووی: ئەگەر کەسێک لە ڕەچەڵەکی حەزرەتی پێغەمبەریش بێت بەڵام کردەوەی خراپ بێت، ئەوا دەگەڕێتەوە بۆ "ماڵە نزمەکەی خۆی" بەڵام ئەگەر کەسێک کردەوەی باش بێت بەرز دەبێتەوە بۆ "ماڵە بەرزەکەی خودا".   جا باشترین چەک بەدەست سۆفیەکانەوە بۆ سەلماندنی ئەم "میراتە ڕۆحیە" کەسایەتی سەلمانی فارسی بوو. کاتێک حەزرەتی رسول اللە (ﷺ) فەرمووی: "سەلمان لە ئێمەیە، ئەهلی بەیت" عەلێش دووپاتی کردەوە، سۆفیەکان ئەمەیان کردە بەڵگەیەک کە چۆن کۆیلەیەکی فارسی دەتوانێت تەنها بەهۆی دڵسۆزی و پاکبوونەوەی ڕۆحیەوە خۆی بخاتە ناو قوڵایی ئەهلی بەیت و پاراستنی ئیلاهیەوە!. جا سۆفیەکان پیرۆزیان بەخشییە "مەوالی" و کەسانی دەرەوەی خێڵی عەرەبیش. وتیان هەموو بەندەیەک ئەگەر زۆر نزیک ببێتەوە، سیفەتەکانی گەورەکەی وەردەگرێت وەک چۆن حەسەنی بەسری لە ماڵی ئوم سەلمە پەروەردە بوو و لە ئاوی حەزرەتی پێغەمبەری خواردەوە بەمجۆرە میراتەکە لە ڕێگەی "تێکەڵاوبوون و ڕەوشتەوە" گوازرایەوە نەک لە ڕێگەی جینات و بایۆلۆجیاوە!!. جا ئەم لێکچونەی شیعە و سۆفیەکان تەنها لە پێکهاتەی کۆمەڵایەتیدا نەوەستا بەڵکو گەیشتە قوڵایی تەفسیری قورئان. هەردووکیان بڕوایان بەوە هەبوو کە دەقە ئایینیەکان واتایەکی ڕواڵەتی (ظاهر) و واتایەکی شاراوەیان (باطن) هەیە. شیعەکان ئەو زانستە شاراوەیەیان دەدایە پاڵ ئیمامەکان و سۆفییەکانیش دەیاندا بە پاڵ "عارف و ئەولیاکان" کە بەهۆی موجاهەدە و پاککردنەوەی دەروونەوە ڕاستەوخۆ ئەو علمە پێ دەبەخشرێت (علمی لەدونی). بۆ نموونە لە لێکدانەوەی ئایەتی وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ، شیعەکان دەڵێن ئەو پیاوانە عەلی و ئیمامەکانن کە خەڵک جیادەکەنەوە بەڵام سۆفیەکانی وەک سولەمی و ابن عەرەبی دەفەرموون ئەوانە "عارف و ئەهلی خودان". یاخود لە ئایەتی إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِينَ، شیعەکان دەڵێن ئەمانە ئەهلی بەیتن، بەڵام سۆفیەکان دەڵێن ئەمانە ئەو کەسانەن کە دەتوانن ناخی دڵەکان بخوێننەوە!. هەروەها هەردوو ڕەوتەکە یەکدەگرن لە ڕەتکردنەوەی تێگەیشتنی ڕواڵەتی و جەستەیی بۆ خودا (تەجسیم)، وەک ئەوەی لە ئایەتی الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى دەردەکەوێت، کە هەردووکیان جێگیربوون یان وەستاویی فیزیکی ڕەت دەکەنەوە و جەعفەری سادق و کەسایەتیەکی سۆفی وەک جەعفەر بن نەسیر بە قوڵبونەوە لە ماناکانی یەکتاپەرستی لێکدانەوەی بۆ دەکەن. بۆیە دەبینین هەموو زنجیرەی سەنەدی سۆفیەکانیش هەر دەگەڕێتەوە بۆ عەلی کوڕی ئەبو تالیب وەک دەروازەی شاری زانست و خاوەنی پێگەی تایبەتی ویلایەت!. جا لە کۆتایدا دەردەکەوێت ئەوەیە کە دامەزراوەی "ویلایەت" لە تەسەوفدا، هیچ نیە جگە لە وێنەیەکی هەموارکراو و بەرفراوانکراوی "ئیمامەت"ی شیعە. سۆفیەکان هەموو ئەو چەمکانەیان وەک عیسمەت، زانستی تایبەت، پاراستن، پلەبەندی گەردوونی و تەئویلی قورئانان برد کە تایبەت بوون بە ئیمامەکان و خستیانە بەرگی وەلیەکانەوە!. گرنگترین شت کە سۆفیەکان گۆڕییان ئەوە بوو کە ئەو دەسەڵاتە ڕۆحیەیان لە قۆرخکاری خێزانێکی دیاریکراو و نەسەبێکی خوێن ڕزگار کرد و کردیانە پاداشتێک کە هەر مرۆڤێک بێ گوێدانە ڕەگەز و نەتەوە ئەگەر بە ڕێگەی زوهد و پاکبوونەوەدا بڕوات، دەتوانێت پێی بگات. بۆیەش تەسەوف توانی ئەو تەلارە ڕۆحانییەی کە شیعەگەری دروستی کردبوو بە ڕووی هەموو مرۆڤایەتیدا بکاتەوە!. ئەمە تێگەیشتنی منە لە کتێبی "الصلة بين التصوف والتشيع" هی دكتور كامل مصطفى الشيبي. دوای خوێندنەوەی چەند بەشێکی ئەم کتێبە لەسەر ویلایەت لە جوزئی یەکەمی کتێبەکدا، بەم شێوازە باسی لێوە دەکات!. ئەوەی کە تێبینم کرد لە دیگایی خۆمەوە قسەکانی تەواون بەڵام ئەو دەیەوێت بە شێوەیەکی ناراستەوخۆ بڵێت، سۆفیەکان هەڵە بوون! حەقیش بەلای شیعەکانە لەسەر ئەوەی میراتە روحیەکە فەقەد بۆ نەسەبە، بۆیەش لە تەواوی جوزئی یەکەمی کتێبەکەدا هیچ رەدێکم نەبینی بۆ بەڵگەکانی ئەهلی تەسەوف بە تایبەتی حەدیسەکەی سەلمانی فاراسی!. #ئیدراک

ئەم رێکەوتنەی کە جەنگ لەگەڵ خۆیدا دەهێنیت... هیچ وڵاتنێک لە ناوجەکە هێندەی پاکستان مەترسیدار نیە کە ئیمزایی کردووە لە بەرگریی هاوەبەشدا!.. ئەمەش بەم واتایە دێت پاکستان، لەسەر هەر هێرشێک بۆ سعودیا دێتە دەنگ و بەرگری!.. لێرەدا کۆمەڵێک وردەکاری هەیە دەبێت روون بێت ئەویش سیاسەیەتی ئەمەریکایە، ئەمەریکا دڵنیا بوو لەوەی پاکستان ناتوانیت ببێتە یارمەتیدەری سەرەتا، بۆیەش ئەوان لە توانیاندا بوو دانوستانەکان دروست بکەن!. بۆیە لاوازی هێزی بەرگری سعودیا، گەمەیەکی سیاسی بوو، بۆ ئەوەی پاکستان پاڵکێش بکات! چونکە وەک روونە پاکستان ناتوانیت دەستبەرداری سعودیا بێت چونکە داهاتیکی زۆری وڵاتەکەی بەندە بە سعودیایەوە!. مەترسیە گەورەکە ئەمە گەر ئێران هەوڵی لێدان لە سعودیا بدا!، پاکستان دێتە ناو مەیدانەکە دژی ئێران، گەر ئەمەش رووبدا، جەنگی جیهانی حەتمی دەبیت گەر ئەمەش زۆر کاتی بوێ بە دڵنیایەوە جەنگی هەرێمی روودەدات!!.. بەڵام ئەمەی جیگایی گومانی منە هەتا ئێستا ئایە پاکستان بەتەواوەتی بە هۆی ئەم رێکەوتنەوە تەسلیمی جەمسەری ئەمەریکا دەىیت یان جەمسەری چین؟!.. بەگشتی هەنگاوەکانی وەها نیشان دەدەن دەیەویت خۆی بداتە پاڵ ئەمەریکا!. لە دیدگای خۆشمەوە، تورکیا بەرەو لاوازی زۆر دەروات وەک ئوروپا، لە گەمەیەدا نابێتە رەقمێکی بەهێز وەک پاکستان، ئەشتوانم ئەمەش وەک بیرۆکە بهێنمەوە کە تورکیا ئەزانیت بەرەو لاوازی دەروات بۆیەش هەڵسا بە رێکەوتن!. ئیتر خوا خۆی باشتر دەزانیت

چۆڵکردنی هێزی بەرگری ئەمەریکا لە هەرێم مانای وایە چیتر هەرێم بە چاوێک سەیر ناکرێت بۆ بەرگری بەڵکو دەبێتە گۆرەپانی جەنگ!. بەغدا، ئەمەش باش دەزانێت، بەڵام لەم پرسەدا بەغدا تێیدا بەشدار نابێت!. ئیتر خوای گەورە خۆی باشتر دەزانێت #سیاسەت

بۆچی ئەوروپا پیر بووە و ئەمریکا حوکمی دەکات؟ دەبێت لەمە تێبگەین کە ئەوروپای مۆدێرن تەنیا مۆزەخانەیەکی جوان و ئارامە لە کاتێکدا ئەمریکا کارگەی دروستکردنی هێز و داهێنانە. جیاوازیەکە لە جوگرافیا و مێژوو یان سەرچاوەی سروشتیدا نیە بەڵکو لە قوڵایی فەلسەفەی بەڕێوەبردن و تێگەیشتنە بۆ ڕۆڵی دەوڵەت!. لە ئەمریکا، دەوڵەت دەڵێت: "من گۆڕەپانەکە دەپارێزم، بەڵام شەڕی مانەوە ئەرکی خۆتە." لە بەرامبەردا لە ئەوروپا دەوڵەت دەڵێت: "پێویست بە شەڕ ناکات، من هەموو شتێکت بەخۆڕایی بۆ دابین دەکەم." ئەم هاوکێشە سادەیە یەکەمیانی کردۆتە خاوەنی تەکنەلۆژیا و ئابووریی جیهان و دووەمیشی کردۆتە پاشکۆیەکی بێدەسەڵات کە ژیانی لەسەر دەرمانی ئازارشکێنە!.. ئەوروپا سیستەمێکی دروست کردووە کە پێی دەوترێت "دەوڵەتی خۆشگوزەرانی". لەوێدا خوێندن بێبەرامبەرە و بیمەی تەندروستی بێبەرامبەرە و تەنانەت ئەگەر کار نەکرێت دەوڵەت پارەی مانگانە دەدات!. لە ڕواڵەتدا ئەمە وەک بەهەشتێکی زەمینی دەردەکەوێت بەڵام لە واقیعدا گەورەترین ژەهرە بۆ گیانی داهێنان و بەرهەم هێنان!. کاتێک شکست هیچ باجێکی نەبێت و سەرکەوتنیش باجی قورسی لێ وەربگیرێت لە ڕێگەی باج سەپاننەوە بەسەر دەوڵەمەندەکاندا ئیتر بۆچی مرۆڤ خۆی ماندوو بکات؟!. فریدریش نیچە پێشبینیی ئەم کارەساتەی کردبوو کاتێک باسی لە سەرهەڵدانی "دوایین مرۆڤ" (The Last Man) کرد. نیچە دەڵێت: "دوایین مرۆڤ ئەو کەسەیە کە هیچ ئامانجێکی گەورەی نییە، تەنیا دەیەوێت ئارام بێت، تێر بێت و لە ئازار بەدوور بێت. ئەو کەسەی کە نایەوێت حوکم بکات و نایەوێت گوێڕایەڵ بێت، چونکە هەردووکیان زۆر قورسن." ئەوروپای ئەمڕۆ پڕە لەم "دوایین مرۆڤ"انە کە دەوڵەت هەموو پاڵنەرێکی شەڕکردن و داهێنانی لێ سەندونەتەوە!. لەلایەکی ترەوە، ئەمریکا وڵاتێکە بێبەزەیانە مامەڵە دەکات. ئەگەر بتەوێت لە زانکۆیەکی باش بخوێنیت دەبێت قەرزێکی گەورە بکەیت و ئەگەر نەخۆش بکەویت دەبێت بیمەی تەندروستیت هەبێت! ئەگەر کۆمپانیاکەت مایەپووچ بێت حکومەت نایەت بە هانەتەوە!. ئەمە بۆ زۆر کەس دڕندانە دەردەکەوێت بەڵام ئەمە ڕێک ئەو ئاگرەیە کە پۆڵای لێ دروست دەکرێت!. لە ئەمریکا، مرۆڤەکان دەزانن کە مانەوەیان تەنیا و تەنیا لەسەر شانی خۆیانە. ئەم فشارە دەروونی و ئابووریە وادەکات تاکەکان بەوپەڕی توانایانەوە کار بکەن. هەر بۆیەش گەورەترین داهێنانەکانی سەدەی بیست و یەکەم لە ئینتەرنێتەوە تا زیرەکی دەستکرد لە ئەپڵەوە تا سپەیس ئێکس لە ئەمریکا لەدایک دەبن نەک لە ئەوروپا...! داهێنان پێویستی بە برسێتیە نەک تێربوونێکی بێ ئامانج!. گەورەترین وەهم کە خەڵکی ئەوروپا بڕوایان پێکردووە ئەوەیە کە دەڵێن: "ئێمە بێ ئەوەی هێزێکی ڕەق بین، سەلامەت و ئارامین!" ئەمە درۆیەکە کە دەبێت هەڵبوەشێتەوە. سەلامەتیی ئەوروپا دەرەنجامی ئەو سیستەمە نەرمەی خۆیان نیە بەڵکو سێبەری چەترە سەربازیەکەی ئەمریکایە!. ئەوروپا توانیویەتی پارەی سوپا و چەکەکانی ببڕێت و بیکات بە مووچەی بێکاری و نەخۆشخانەی بێبەرامبەر تەنیا لەبەر ئەوەی ئەمریکا لە ڕێگەی ناتۆوە ئەرکی پاراستنی ئەو کیشوەرەی گرتۆتە ئەستۆ. وەک ئەوە وایە کەسێک لەناو قەڵایەکی پۆڵایندا بخەوێت و بڵێت "من پێویستم بە شمشێر نیە" لە کاتێکدا پاسەوانێکی تر بە شمشێرەکەیەوە لە دەرەوەی قەڵاکە وەستاوە و دەیپارێزێت. هەرکاتێک ئەمریکا بڕیار بدات ئەو پاراستنە هەڵبگرێت ئەوروپا لەبەردەم زلهێزەکانی وەک ڕووسیا یان چیندا لە چەند ڕۆژێکدا دادەڕمێت!. خولاسە کاتێک دەوڵەت دەست لە ژیانی تایبەتی و پەروەردە و گیرفانی خەڵک وەردەدات ئەمە وزەی نەتەوەیەک دەگۆڕێت بۆ تەمبەڵی!. بەڵام کاتێک دەوڵەت تەنیا چاودێرێکی تیژبینە و گۆڕەپانەکە بۆ ڕکابەری جێدەهێڵێت نەتەوەیەک دروست دەکات کە لە توانایدایە سنوورەکانی زەوی ببڕێت و حوکمی تەواوی غەیری خۆشی بکات!. #ئیدراک #سیاسەت

"الشيخ محيي الدين بن عربي هو إمام العارفين، وتاج الموحدين، وقدوة السالكين. كلامه بحر لا ساحل له من العلوم الربانية والمعارف الإلهية. ومن أنكر عليه أو طعن فيه فهو إما جاهل بحاله، أو قاصر الفهم عن إدراك مقاله" (الاغتباط بمعالجة ابن الخياط) الإمام مجد الدين الفيروزآبادي "الشيخ الإمام، العارف بالله تعالى، محيي الدين محمد بن علي بن عربي الحاتمي الأندلسي، صاحب المقامات العالية والكشوفات الجلية، بحر المعارف الإلهية والعلوم الربانية... كان قطب زمانه، وغوث أوانه، وقد تباينت فيه آراء الناس، فمنهم من رفعه إلى أعلى عليين، ومنهم من وضعه في أسفل سافلين، والحق أنه من كبار العارفين والأولياء الصالحين." (مرآة الجنان وعبرة اليقظان في معرفة ما يعتبر من حوادث الزمان) لإمام عبدالله اليافعي سُئل ابن حجر الهيتمي عن الشيخ محيي الدين بن عربي، فأجاب: "الذي استقر عليه رأي الأكابر من العلماء العارفين بالله، أنه من أكابر أولياء الله تعالى العارفين، ومن أئمة المحققين... فإياك ثم إياك أن تنكر عليه شيئاً مما قاله إلا إن كنت بالغاً مبلغاً يُؤهلك لفهم كلام الصوفية وإشاراتهم، وإلا فسلِّم لهم تسلم. ومن كفَّره بسبب ظواهر بعض كلماته فهو المخطئ الجاهل باصطلاح القوم." ​(الفتاوى الحديثية) الإمام ابن حجر الهيتمي "اعلم يا أخي أن الشيخ محيي الدين قدس الله روحه من أكابر العارفين المجمع على جلالتهم، وقد أجمع أهل الطريق على أنه لم يأت بعده مثله، ولا من يقاربه في علوم الوهب والمعارف الإلهية... وإنما أُتي طاعنوه من قصور أفهامهم عن إدراك معانيه، أو مما دُسَّ في كتبه من حساده." ​(اليواقيت والجواهر في بيان عقائد الأكابر) الإمام عبدالوهاب الشعراني #شيخ_الأكبر

ئەمە ئەو بازنە داخراوەیە کە کۆمەڵگەی کوردی تێیکەوتوە. پارتی و یەکێتی ڕێگری دەکەن لە دروستبوونی هەر جۆرە هۆشیاریەکی سیاسیی ڕاستەقینە، چونکە دەزانن بە ئاگاهاتنەوەی جەماوەر، کۆتایی بە ئیمپراتۆریەتە درۆیەکەیان دێت!.. پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانی کوردستان، نەک تەنها لە ڕووی سیاسی و ئابووریەوە بەڵکو لە ڕووی فەلسەفی و ڕۆحیەوە هەرێمی کوردستانیان وێران کردووە. ئەوان دەسەڵاتێکیان بونیاد ناوە کە هیچ جیاوازیەکی نیە لەگەڵ ئۆشنیاکەی جۆرج ئۆروێڵ. دەسەڵاتێکی مۆدێرن لە شکڵدا بەڵام دڕندە و بەتاڵ لە ناوەڕۆکدا کە دەسەڵاتێک کە ئامانجی تەنها مانەوەی خۆیەتی لەسەر حیسابی وردوخاشکردنی ئیرادە و کەرامەتی تاکی کورد!... #سیاسەت