Diplomat (Sobirov)

“Bir kunlik anarxiyadan ko‘ra, 60 yillik tiraniya (diktatura) yaxshiroq Ushbu hikmat arab teolog-muhaddis Ibn Taymiya asarida uchraydi. Shubhasiz, tarixi ancha chuqurroq. Shia oqimi ma‘nosi va mohiyati haqidagi “The Shia revival” asari muallifi Vali Nasr ham bu hikmatdan ko‘p foydalangan. Umuman ushbu arab hikmati arab-musulmon olamidagi siyosiy tafakkurni ham qisman tushuntiradi. So‘nggi asrlarda islom mamlakatlarida diktaturalar nisbatan ko‘proq saqlanib qoldi. Albatta, bu G‘arb oldinroq monarxiyadan qutulgani (misol 1688-yil, 1789-yil), islom olamida esa bu jarayon keyinroq yuz bergani (1920-yillardan) bilan bog‘liq. Biroq, ba’zilar buni musulmonlarga xos yuqoridagi qoida bilan ham bog‘laydi. Harvard professori Noa Feldman buni biroz boshqacha tushuntiradi. U Iroq keysini misol keltirib, Saddamning diktaturasi qanchalik qonli bo‘lmasin, mamlakatni tartibda saqlab turganini ta’kidlaydi. AQSH bosqinidan keyin Iroqda xaos, maradyorlik va anarxiya hukm surgani, bu diktatura davridan ham dahshatliroq kechganini aytadi. Olim aslo ushbu hikmatga qo‘shilmasligini, biroq aslida bu hikmat diktaturani oqlamasligini, balki anarxiya qanchalik yomon ekanini ta’kidlashini bildiradi. Ya’ni, arablar va musulmonlar tarixan juda ko‘p anarxiya ko‘rgani va bu jarayondan juda qo‘rqishini tushuntiradi. @pan_diplomat