مطالعات شبه قاره هند

@indianstudies سیلابی که رقابت هند و چین را به قلب نپال کشاند فاجعه سیلابی در مرز نپال و تبت، علاوه بر تبدیل شدن به یکی از مرگبارترین بلایای طبیعی سال‌های اخیر در هیمالیا، اکنون در حال تبدیل شدن به یک آزمون ژئوپلیتیکی برای نپال است. فاجعه سیلاب و رانش یخچالی در مرز نپال و تبت، علاوه بر تلفات گسترده انسانی، بخشی از زیرساخت‌های برق‌آبی و مسیرهای ارتباطی نپال را از بین برده و این کشور را به یکی از صحنه‌های تازه رقابت هند و چین تبدیل کرده است. هند پس از حادثه علاوه بر ارسال تجهیزات امدادی و تیم‌های تخصصی، با صادرات اضطراری تا ۶۵۴ مگاوات برق به نپال موافقت کرد. این اقدام اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نپال به‌شدت به نیروگاه‌های برق‌آبی وابسته است و آسیب به چندین نیروگاه، این کشور را از صادرکننده فصلی برق به واردکننده اضطراری تبدیل کرده است. اتصال گسترده شبکه برق نپال به هند، مزیت ساختاری مهمی برای دهلی در رقابت با چین ایجاد کرده است. در مقابل، چین با اعزام هواپیماهای ترابری، تیم‌های امدادی، تجهیزات پزشکی، پهپادهای باری و کمک‌های مالی حضور پررنگی در عملیات نجات داشته است. با این حال، تخریب گذرگاه مرزی گیرونگ، یکی از اصلی‌ترین مسیرهای ارتباطی چین و نپال، آسیب‌پذیری مسیرهای شمالی نپال و محدودیت‌های جغرافیایی نفوذ چین را نیز آشکار کرد. در کنار هند و چین، آمریکا، ژاپن، اتحادیه اروپا، کره‌جنوبی، بریتانیا، استرالیا، کشورهای جنوب آسیا و سازمان‌های بین‌المللی نیز کمک‌های مالی و امدادی ارائه کرده‌اند. دولت نپال تلاش کرده است بازسازی را به موضوع «عدالت اقلیمی» پیوند بزند و منابع مالی بیشتری از جامعه جهانی جذب کند. در مجموع، حادثه اخیر نشان داد که چین در کمک‌های سریع، فناوری و سرمایه‌گذاری توان قابل‌توجهی دارد، اما هند به دلیل پیوندهای جغرافیایی، تجاری و به‌ویژه شبکه انرژی، همچنان از مزیت ساختاری بیشتری در نپال برخوردار است. مرحله بازسازی می‌تواند به عرصه مهم‌تری برای رقابت دو قدرت تبدیل شود.

@indianstudies نتایج اجلاس بریکس در دهلی‌نو اجلاس سران بریکس در دهلی‌نو برای هند پیش از هر چیز فرصتی برای تثبیت موقعیت خود میان قدرت‌های رقیب بود. مهم‌ترین تحول حاشیه نشست، دیدار نارندرا مودی و شی جین‌پینگ و ادامه روند کاهش تنش میان هند و چین بود. مودی و شی توافق کردند اختلاف‌های دو کشور نباید به منازعه تبدیل شود و آرامش در مرز هیمالیا شرط اساسی بهبود روابط است. دو طرف همچنین درباره کاهش عدم توازن تجاری، دسترسی متقابل به بازارها، زنجیره‌های تأمین و افزایش ارتباطات اقتصادی گفت‌وگو کردند. این دیدار، در ادامه بهبود تدریجی روابط از سال ۲۰۲۵، نشان داد دهلی‌نو و پکن به دنبال مدیریت رقابت بدون بازگشت به بحران مرزی سال‌های گذشته‌اند. هم‌زمان مودی در دیدار با ولادیمیر پوتین بر ادامه «مشارکت راهبردی ویژه» هند و روسیه تأکید کرد. انرژی، تجارت و پیامدهای جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه بر کشتیرانی از موضوعات مذاکرات بود. هند، با وجود فشارهای آمریکا، همچنان یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت روسیه است. در سطح خود بریکس، مهم‌ترین نتیجه سیاسی اجلاس تصویب «اعلامیه دهلی‌نو» بود. رسیدن به متن مشترک در شرایطی اهمیت داشت که ایران و امارات در دو سوی بحران منطقه‌ای قرار دارند. اعضا درباره تشدید جنگ در خاورمیانه ابراز نگرانی کردند، خواهان خویشتن‌داری و حل بحران از مسیر دیپلماسی شدند و بر حفاظت از غیرنظامیان و جریان تجارت و انرژی تأکید کردند. با این حال بریکس از محکوم کردن مستقیم آمریکا یا اسرائیل در جنگ ایران خودداری کرد؛ نشانه‌ای از محدودیت این مجموعه در اتخاذ یک سیاست خارجی واحد. در عین حال اعضا بار دیگر با تحریم‌های یک‌جانبه و موانع تجاری خارج از چارچوب‌های چندجانبه مخالفت کردند. اقتصاد و اصلاح نظم جهانی بخش دیگر نتایج اجلاس بود. بریکس خواهان نقش بیشتر کشورهای در حال توسعه در سازمان ملل، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و دیگر نهادهای بین‌المللی شد و همکاری در پرداخت‌های فرامرزی، ارزهای ملی، هوش مصنوعی، فناوری و زنجیره‌های تأمین را در دستور کار قرار داد. چین نیز پیشنهاد گسترش همکاری‌های «بریکس بزرگ‌تر» در تجارت، هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری را مطرح کرد و ریاست دوره‌ای بریکس برای سال ۲۰۲۷ را تحویل گرفت. از منظر هند، نتیجه اصلی اجلاس موفقیت در حفظ یک موازنه دشوار بود: ادامه نزدیکی با روسیه، بهبود محتاطانه روابط با چین، حفظ روابط با ایران و کشورهای عربی و در عین حال جلوگیری از تبدیل بریکس به یک بلوک آشکارا ضدغربی.

@indianstudies بریکس در ایستگاه دهلی‌نو اجلاس بریکس در دهلی‌نو، پس از نشست سازمان همکاری شانگهای و در آستانه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار می‌شود؛ مقطعی حساس که بحران خاورمیانه، فشارهای اقتصادی علیه ایران، رقابت هند و چین و ملاحظات کشورهای عربی خلیج فارس بر فضای آن سایه انداخته است. حضور هم‌زمان ایران و امارات نیز از این جهت مهم است که هر دو عضو بریکس‌اند، اما در برخی پرونده‌های امنیتی و منطقه‌ای منافع و ملاحظات متفاوتی دارند. این اجلاس نخستین سفر مسعود پزشکیان به هند در مقام رئیس‌جمهوری ایران است. در دیدار او با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند بر ضرورت حل اختلافات از مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی و دستیابی به «صلح پایدار» تأکید کرد. مودی پس از این دیدار نیز از ضرورت حرکت روابط تهران و دهلی‌نو با «راهبردی بلندمدت و سیاست برد-برد» سخن گفت. هند در قبال ایران سیاست موازنه‌ای ظریف دارد. دهلی‌نو از یک سو ایران و بندر چابهار را برای دسترسی به افغانستان و آسیای مرکزی مهم می‌داند و از سوی دیگر روابط گسترده خود با امارات، سایر کشورهای عربی، اسرائیل و آمریکا را در نظر دارد. در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای نیز هند ضمن حفظ رابطه با تهران، نسبت به حملات به کشورهای عربی و همچنین ناامنی کشتیرانی در نزدیکی تنگه هرمز که به دریانوردان هندی آسیب زده، موضع انتقادی داشته است. در بعد اقتصادی، ایران تلاش دارد از ظرفیت بریکس برای کاهش فشار تحریم‌ها استفاده کند. وزیر اقتصاد ایران گفته است مذاکرات اعضا بر استفاده از ارزهای محلی، توسعه نظام‌های پرداخت، تقویت زیرساخت‌های مالی و افزایش نقش بانک توسعه جدید بریکس متمرکز بوده و اعضا بر همکاری برای کاهش فشارهای اقتصادی علیه ایران و گسترش روابط تجاری تأکید کرده‌اند. تهران معتقد است بریکس در بلندمدت می‌تواند در روند دلارزدایی و کاهش اثر تحریم‌ها نقش مهم‌تری ایفا کند. چین در این معادله برای ایران عمدتاً یک شریک بزرگ اقتصادی و نفتی است، در حالی که اهمیت هند بیشتر به ترانزیت، چابهار و دسترسی ایران به جنوب و شرق آسیا مربوط می‌شود. برای تهران، حفظ رابطه با هر دو قدرت می‌تواند مانع وابستگی بیش از اندازه به یک محور شود. در سطح شبه‌قاره نیز چابهار برای هند مسیری مستقل از پاکستان و در عین حال یک موازنه ژئوپلیتیکی در برابر کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان و بندر گوادر محسوب می‌شود. بریکس اکنون بخش بزرگی از جمعیت و اقتصاد جهانی را در بر می‌گیرد و اعضای آن بر افزایش وزن اقتصادهای نوظهور در ساختار مالی جهان تأکید دارند. ولادیمیر پوتین در نشست بریکس با کنایه به گروه هفت گفت بیش از ۴۰ درصد تولید ناخالص جهانی طی پنج سال گذشته به اعضای بریکس مربوط بوده، در حالی که سهم گروه هفت قدرت بزرگ حدود ۲۹ درصد بوده است؛ آماری که مسکو از آن برای برجسته کردن انتقال تدریجی وزن اقتصاد جهانی به سمت اقتصادهای نوظهور استفاده می‌کند. در مجموع، اهمیت بریکس برای ایران فقط در شعار دلارزدایی خلاصه نمی‌شود. آزمون اصلی این است که آیا تهران می‌تواند این چارچوب را به سازوکارهای عملی در تجارت، پرداخت، سرمایه‌گذاری و ترانزیت تبدیل کند. در این میان، هند با سیاست موازنه میان ایران، امارات و دیگر کشورهای عربی و هم‌زمان رقابت با چین، یکی از بازیگران کلیدی است؛ و ایران نیز می‌کوشد از همین چندقطبی شدن روابط آسیایی برای افزایش فضای مانور اقتصادی و سیاسی خود بهره ببرد.

@indianstudies هند؛ یکی از بزرگ‌ترین خزانه‌های میراث فارسی خارج از ایران برای شناخت بخش مهمی از تاریخ زبان و فرهنگ فارسی، باید به کتابخانه‌های هند رفت. فارسی برای چندین قرن یکی از زبان‌های اصلیِ فرهنگ، تاریخ‌نگاری، دیوان‌سالاری و دربار در بخش بزرگی از شبه‌قاره بود. در نتیجه، حجم عظیمی از آثار تاریخی، ادبی، علمی، مذهبی و اداری به این زبان در هند تولید و نسخه‌برداری شد. ابعاد این میراث را می‌توان از چند عدد فهمید. وزارت فرهنگ هند برآورد می‌کند که این کشور در مجموع حدود پنج میلیون نسخه خطی به زبان‌ها و خطوط مختلف در اختیار دارد؛ مجموعه‌ای که احتمالاً بزرگ‌ترین ذخیره نسخه‌های خطی در جهان است. مأموریت ملی نسخه‌های خطی هند نیز تا سال‌های گذشته بیش از چهار میلیون نسخه را شناسایی و مستند کرده بود. در میان این میراث چندمیلیونی، فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد. برای مثال، کتابخانه خدابخش در پتنا یکی از مراکز اصلی شناسایی نسخه‌های عربی، فارسی، اردو و پشتو در ایالت بیهار بوده و تنها در پتنا و مناطق اطراف آن اطلاعات بیش از ۲۷ هزار نسخه را فهرست کرده است. دو اثر فارسی این کتابخانه، «دیوان حافظ» و «تاریخ خاندان تیموریه»، از سوی برنامه ملی نسخه‌های خطی هند در شمار گنجینه‌های شاخص نسخه‌ای این کشور قرار گرفته‌اند. کتابخانه رضا در رامپور نیز چنان مجموعه مهمی از آثار فارسی و عربی دارد که وزارت فرهنگ هند پروژه‌ای اختصاصی برای شناسایی، ترجمه و انتشار نسخه‌های مهم فارسی و عربی آن اجرا کرده است. هدف این پروژه آن بوده که منابعی که به دلیل زبانشان برای بسیاری از پژوهشگران هندی قابل استفاده نیستند، به هندی، انگلیسی و اردو ترجمه شوند. اما یک نکته حتی جالب‌تر وجود دارد: بخشی از میراث فارسی هند امروز اصلاً در هند نیست. کتابخانه بریتانیا بیش از ۱۱ هزار نسخه خطی فارسی نگهداری می‌کند و پژوهش‌های دانشگاهی نشان می‌دهد حدود دو سوم این مجموعه از کتابخانه سابق India Office آمده است؛ یعنی مجموعه‌ای که بخش بزرگی از مواد آن در ارتباط با حضور بریتانیا در شبه‌قاره شکل گرفته بود. این موضوع نشان می‌دهد تولید ادبی و علمی فارسی در هند تا چه اندازه گسترده بوده است. کتابخانه کنگره آمریکا نیز در مجموعه فارسی خود نسخه‌های متعددی دارد که در هند، به‌ویژه در دوره متأخر گورکانی و آغاز استعمار بریتانیا، کتابت شده‌اند. حتی نسخه‌هایی از متون آموزشی وجود دارد که برای آموزش نامه‌نگاری فارسی در هند استفاده می‌شدند. بنابراین وقتی از «میراث زبان فارسی» سخن می‌گوییم، جغرافیای آن را نباید به مرزهای ایران امروز محدود کرد. بخشی از حافظه تاریخی زبان فارسی در پتنا، رامپور، دهلی، حیدرآباد، کلکته و دیگر شهرهای هند باقی مانده و بخشی دیگر از میراث زایای فارسی نیز از شبه‌قاره به کتابخانه‌های لندن و دیگر نقاط جهان منتقل شده است.

@indianstudies «فاجعه هیمالیا» مرگبارترین فاجعه یخچالی سال یک هفته پس از فاجعه کم‌سابقه هیمالیا، ابعاد بحران در مرز نپال و تبت همچنان رو به گسترش است. تازه‌ترین گزارش‌ها شمار جان‌باختگان را تا حدود ۱۲۰۰ نفر اعلام می‌کنند و بیش از ۴ هزار نفر نیز همچنان مفقودند. در خود نپال بخش اصلی تلفات ثبت شده و در سمت تبت نیز مقام‌های چین از دست‌کم ۲۱ کشته و صدها مفقودی خبر داده‌اند. صدها تبعه خارجی نیز در فهرست مفقودان قرار دارند؛ وزارت خارجه نپال اعلام کرده ۳۲۴ خارجی نجات یافته‌اند اما حدود ۵۹۰ تبعه ۳۹ کشور هنوز تعیین‌تکلیف نشده‌اند. آنچه در ابتدا «سیلاب ناگهانی» توصیف می‌شد، اکنون به‌عنوان یک حادثه کوهستانی مرکب با منشأ یخچالی شناخته می‌شود. بررسی تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های لرزه‌ای نشان می‌دهد فروپاشی بخشی از یخچال و سنگ‌بستر در ارتفاعات لنگتانگ، توده عظیمی از یخ، سنگ و رسوبات را وارد دره کرد و جریان آواری پرانرژی در مسیر رودخانه‌های لِنده‌خولا، بهوته‌کوشی و تریشولی شکل گرفت. موج سیلاب و آوار در ادامه ده‌ها کیلومتر پایین‌دست پیش رفت، سکونتگاه‌ها، جاده‌ها، پل‌ها و تأسیسات برق‌آبی را تخریب کرد و حدود ۲.۲ میلیون تن آوار بر جای گذاشت. اکنون حساس‌ترین بخش عملیات نجات، شبکه تونل‌ها و نیروگاه‌های برق‌آبی در امتداد رودخانه تریشولی است. صدها کارگر هنگام وقوع حادثه در مجموعه‌های زیرزمینی حضور داشتند و بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، دست‌کم ۶۳۹ نفر هنوز در ارتباط با این تأسیسات مفقودند. در نیروگاه راسوواگادی، مقام‌ها احتمال می‌دهند ده‌ها کارگر در فضایی نسبتاً خشک و دارای آب و مواد غذایی زنده مانده باشند؛ به همین دلیل هوا به تونل‌ها پمپاژ می‌شود و امدادگران با حفاری، تجهیزات سنگین، پهپاد و در برخی نقاط با انفجار کنترل‌شده تخته‌سنگ‌ها تلاش می‌کنند راه ورود باز کنند. تا این مرحله صدها نفر از مناطق نیروگاهی نجات یافته‌اند، اما حجم گل‌ولای و تخریب مسیرهای دسترسی، عملیات را بسیار دشوار کرده است. فاجعه نپال در همین حال به یک عملیات امدادی چندملیتی تبدیل شده است. چین و هند در خط مقدم اعزام نیرو، تجهیزات، متخصصان تونل و ماشین‌آلات قرار گرفته‌اند؛ کره‌جنوبی تیم اضطراری و کارشناسان مرتبط با پروژه‌های برق‌آیی اعزام کرده و متخصصان و اپراتورهای پهپادی از استرالیا نیز در عملیات مشارکت دارند. چین پس از بازگشایی بزرگراه G216 و مسیر دسترسی به گذرگاه مرزی «گیرونگ»، امکان انتقال ماشین‌آلات سنگین، سگ‌های زنده‌یاب و تجهیزات جست‌وجو به منطقه تبت را فراهم کرده است. سازمان ملل، سازمان جهانی بهداشت و نهادهای بشردوستانه نیز تأمین پول اضطراری، تجهیزات پزشکی، آب سالم و اقلام بهداشتی را افزایش داده‌اند؛ همزمان بحث درباره میزان مشارکت آمریکا بالا گرفته و کمک اولیه واشنگتن با انتقاد برخی کارشناسان امدادرسانی روبه‌رو شده است. آمریکا در روزهای نخست این فاجعه، به اعزام فقط یک مشاور واکنش به بلایا و اختصاص ۵۰۰ هزار دلار کمک بسنده کرد؛ آن هم در شرایطی که بیش از هزار نفر جان باخته و هزاران نفر مفقود بودند. در حالی‌که کشورهای آسیایی با تیم‌های امدادی و تجهیزات مستقیم وارد میدان شدند، نقش آمریکا عمدتاً به کمک مالی، اقلام بشردوستانه و پیگیری وضعیت اتباع خود در مراحل اخیر محدود ماند. اما پیام بلندمدت این فاجعه از مرزهای نپال فراتر می‌رود: گرم‌شدن هیمالیا، عقب‌نشینی یخچال‌ها و بی‌ثبات‌شدن یخ و سنگ در ارتفاعات، خطر وقوع زنجیره‌ای از «فروریزش یخچال و سنگ ـ جریان آواری ـ انسداد یا طغیان رودخانه ـ سیلاب ناگهانی» را افزایش داده است؛ هرچند دانشمندان هنوز نسبت‌دادن قطعی این حادثه مشخص به تغییر اقلیم را نیازمند بررسی بیشتر می‌دانند. این تجربه برای ایران نیز یک هشدار جدی است: در دره‌ها و مناطق کوهستانی، ساخت‌وساز در حریم رودخانه و استقرار ویلا، روستا، جاده یا تأسیسات در مسیر جریان‌های آواری می‌تواند یک رخداد طبیعی در بالادست را ظرف چند دقیقه به فاجعه انسانی در پایین‌دست تبدیل کند.

@indianstudies محدودیت دولتی راهپیمایی‌ و مراسم شیعیان در پاکستان آیت‌الله حافظ سید ریاض حسین نجفی، رئیس «وفاق المدارس الشیعه پاکستان»، از الزام مجوز برای برخی راهپیمایی‌های مذهبی مرتبط با پیامبر اسلام و امام حسین(ع) انتقاد کرد و آن را «تأسف‌بار» دانست. این اعتراض در خلأ مطرح نشده است. دولت ایالت پنجاب در محرم ۲۰۲۶ مقررات نسبتاً سختی وضع کرده بود: تنها راهپیمایی‌های «دارای مجوز و سنتی» اجازه برگزاری داشتند و حرکت آنها باید به مسیر و زمان از پیش تصویب‌شده محدود می‌شد. دولت همچنین تأکید کرده بود هیچ راهپیمایی جدیدی یا مسیر جدیدی در محرم پذیرفته نشود. پلیس پنجاب نیز رسماً همین سیاست را تأیید کرده است. در اطلاعیه‌های رسمی پلیس آمده که هیچ جلوس عزاداری یا مجلس مذهبی خارج از مسیرها و مکان‌های تعیین‌شده مجاز نیست و قانون بلندگو و دیگر محدودیت‌های امنیتی به‌صورت جدی دنبال می‌شود. برای اربعین هم همین چارچوب ادامه یافت و فقط جلوس‌های «تأییدشده و دارای مجوز» اجازه حرکت در مسیر و ساعات مشخص را داشتند. در کنار آن، بازرسی امنیتی، دوربین مداربسته، کنترل ورودی امام‌بارگاه‌ها، محدودیت سخنرانی‌های فرقه‌ای و نظارت بر شبکه‌های اجتماعی نیز اعمال شد. دولت این مقررات را رسماً «محدودیت علیه شیعیان» معرفی نمی‌کند؛ توجیه رسمی آن، تهدیدهای امنیتی و جلوگیری از خشونت فرقه‌ای و حملات تروریستی است. مثلاً در عاشورا بیش از ۱۵۰ هزار نیروی پلیس در پنجاب به‌کار گرفته شدند و در نقاط مختلف پاکستان راهپیمایی‌های بزرگ شیعی برگزار شدند. رادیو پاکستان نیز از برگزاری مراسم عاشورا، تاسوعا، تعزیه و ذوالجناح در سراسر کشور گزارش داد. اعتراض آیت‌الله ریاض نجفی دقیقاً متوجه همین تبدیل یک آیین دیرینه مذهبی به فعالیتی وابسته به مجوز اداری است. در مقابل، دولت استدلال می‌کند این کنترل‌ها برای حفاظت از خود عزاداران در برابر تهدیدهای فرقه‌ای ضروری است. این مسئله سابقه طولانی‌تری دارد. کمیسیون حقوق بشر پاکستان در گزارشی درباره آزادی تجمع اشاره کرده که الزام اخذ اجازه در سال‌های گذشته نیز برای اجتماعات و جلوس‌های شیعی مشکل ایجاد کرده و حتی در یک مورد ده‌ها شیعه به‌دلیل تلاش برای برگزاری راهپیمایی محرم بدون اجازه مورد تعقیب قانونی قرار گرفتند.

@indianstudies بیانیه بیشکک؛ حمایت از ایران، تأکید هند بر تروریسم و همگرایی پاکستان با چین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، در بیست‌وپنجمین سال تأسیس این سازمان، بر امنیت منطقه‌ای، مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی غربی و گسترش همکاری‌های اقتصادی متمرکز بود. در این میان، مواضع ایران، هند و پاکستان بیش از دیگر اعضا برای تحولات منطقه‌ای اهمیت داشت. برای ایران، مهم‌ترین دستاورد اجلاس در بیانیه پایانی دیده شد. اعضای سازمان حملات نظامی به خاک ایران را محکوم کردند و آن را مغایر حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل دانستند. همچنین بر حاکمیت و تمامیت ارضی ایران و حل بحران‌ها از مسیر سیاسی و دیپلماتیک تأکید شد. در کنار آن، اعضا با اقدامات قهری یک‌جانبه، از جمله محدودیت‌های بانکی، مسدودسازی دارایی‌ها و تحریم‌های ثانویه علیه کشورهای ثالث مخالفت کردند. در بخش اقتصادی، اعضا بر افزایش استفاده از ارزهای ملی، اصلاح صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی و پیشبرد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای تأکید کردند. همچنین از تسریع ورود ایران به کنسرسیوم بین‌بانکی این سازمان حمایت شد. این روند می‌تواند در بلندمدت به گسترش مبادلات مالی ایران با اعضا و کاهش بخشی از وابستگی به سازوکارهای مالی غرب کمک کند. در مورد هند، مهم‌ترین اولویت همچنان تروریسم فرامرزی بود. نارندرا مودی بر مقابله با تأمین مالی تروریسم، افراط‌گرایی و پناهگاه‌های امن گروه‌های مسلح تأکید کرد و خواستار کنار گذاشتن استانداردهای دوگانه در برخورد با تروریسم شد. این موضع در فضای رقابت هند و پاکستان معنا پیدا می‌کند. بیانیه پایانی نیز تروریسم، جدایی‌طلبی و افراط‌گرایی را محکوم کرد، اما بدون آنکه کشوری مشخص را هدف قرار دهد. هند همچنین در موضوع ابتکار «کمربند و راه» چین موضع مستقل خود را حفظ کرد. هشت عضو از ده عضو سازمان، از جمله ایران و پاکستان، بار دیگر از این ابتکار حمایت کردند، اما هند به این بخش نپیوست. برای پاکستان، اجلاس بیش از همه فرصتی برای تأکید بر نقش این کشور در امنیت و اتصال منطقه‌ای بود. اسلام‌آباد بر این نکته تأکید کرد که خود پاکستان قربانی تروریسم بوده و هزینه زیادی در مبارزه با آن پرداخته است. از نظر اقتصادی نیز پاکستان در کنار ایران از ابتکار کمربند و راه حمایت کرد. این موضع با اهمیت کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان همخوان است و نشان می‌دهد اسلام‌آباد همچنان پیوند خود با پروژه‌های اتصال منطقه‌ای چین را یکی از پایه‌های سیاست اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود می‌داند. به‌علاوه، پاکستان ریاست دوره‌ای سازمان همکاری شانگهای برای سال ۲۰۲۶–۲۰۲۷ را بر عهده گرفت.

@indianstudies پیروزیِ شیرینِ حقوقیِ پاکستان در مقابل هند دادگاه داوری مستقر در لاهه اعلام کرد که «پیمان آب‌های سند» میان هند و پاکستان همچنان معتبر و لازم‌الاجراست و هند موظف است به تعهدات خود در چارچوب این توافق پایبند بماند. این تصمیم پس از آن صادر شد که دهلی‌نو در آوریل ۲۰۲۵، در پی حمله مرگبار پهلگام در کشمیر، اجرای پیمان را به حالت تعلیق درآورد. پس از حمله به گردشگران در کشمیر تحت کنترل هند، دهلی‌نو با متهم کردن اسلام‌آباد، پیمان آبی را به‌طور یک‌جانبه تعلیق کرد. هند ادامه اجرای این معاهده را به توقف «تروریسم فرامرزی» از سوی پاکستان مشروط کرده است. در مقابل، پاکستان هرگونه اختلال در سهم آب خود را تهدیدی حیاتی دانسته و هشدار داد که دست‌اندازی به این منابع می‌تواند به منزله اعلام جنگ تلقی شود. دادگاه همچنین در مورد نیروگاه برق‌آبی «راتله» بر رود چناب، محدودیت‌های موقتی تعیین کرد. بر اساس حکم، هند فعلاً نمی‌تواند بخش‌هایی از دیواره سد و سازه ورودی نیروگاه را بالاتر از سطوح تعیین‌شده بتن‌ریزی کند. این محدودیت تا ۹۰ روز پس از اعلام نظر نهایی کارشناس بی‌طرف منصوب بانک جهانی ادامه خواهد داشت؛ تصمیم این کارشناس حدود ژوئیه ۲۰۲۷ انتظار می‌رود. پاکستان از این رأی استقبال کرده و آن را تأییدی بر موضع خود دانسته است که یک کشور نمی‌تواند به‌تنهایی یک معاهده بین‌المللی را کنار بگذارد. هند، در مقابل، صلاحیت این دادگاه را به رسمیت نمی‌شناسد و اعلام کرده تصمیمش برای در حالت تعلیق نگه داشتن پیمان همچنان برقرار است و رأی دادگاه بر پروژه‌های هند اثری نخواهد داشت. اهمیت این پرونده بسیار بالاست؛ پیمان آب‌های سند که در سال ۱۹۶۰ با میانجی‌گری بانک جهانی منعقد شد، یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های تقسیم آب میان دو رقیب هسته‌ای جنوب آسیاست. بخش بزرگی از کشاورزی آبی پاکستان به سامانه رود سند وابسته است و به همین دلیل هرگونه تغییر در نحوه کنترل یا جریان این آب‌ها می‌تواند علاوه بر پیامدهای اقتصادی، به یک مسئله امنیتی جدی میان اسلام‌آباد و دهلی‌نو تبدیل شود.

@indianstudies صدها کشته و هزاران مفقود در نپال یکی از سنگین‌ترین فجایع طبیعی سال‌های اخیر در هیمالیا، نپال و مناطق مرزی تبت را درگیر کرده است. بر اساس تازه‌ترین آمارهای منتشرشده، شمار قربانیان در نپال به بیش از ۷۰۰ نفر رسیده و مجموع تلفات دو سوی مرز از ۷۵۰ نفر فراتر رفته است؛ بیش از سه هزار نفر نیز همچنان مفقود هستند. یکی از حساس‌ترین بخش‌های عملیات نجات، تونل‌های نیروگاه‌های برق‌آبی است. صدها کارگر در فهرست مفقودان قرار دارند و مقام‌های نپالی احتمال می‌دهند شماری از آنها هنوز در تونل‌ها زنده باشند. ارتش با تجهیزات حفاری تلاش کرده مسیر ورود هوا و دوربین به داخل تونل‌ها ایجاد کند و کارشناسان هندی و چینی نیز به عملیات پیوسته‌اند. ابعاد حادثه فراتر از نپال است. صدها نفر در بخش تبت چین نیز کشته یا مفقود شده‌اند و اتباع بیش از ۲۰ کشور در میان مفقودان گزارش شده‌اند. هم‌زمان بارندگی، رانش‌های تازه و تشکیل سدهای طبیعی در مسیر رودخانه‌ها خطر وقوع موج دوم سیلاب را افزایش داده و در برخی مناطق عملیات امداد به‌طور موقت متوقف شده است. این حادثه بار دیگر موضوع ذوب یخچال‌های هیمالیا و ضعف سامانه‌های هشدار مشترک میان چین، نپال و دیگر کشورهای منطقه را برجسته کرده است. خسارت اقتصادی نپال میلیاردها دلار برآورد می‌شود و احتمال دارد تبعات این فاجعه برای بخش انرژی، گردشگری و زیرساخت این کشور ماه‌ها ادامه داشته باشد.

@indianstudies اجلاس سران شانگهای در بیشکک بیشکک، پایتخت قرقیزستان، روز اول سپتامبر میزبان اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای است. سازمانی که به رغم بیانیه تأسیسش، نمایش گسترش شبکه‌ای از قدرت‌های ناراضی از نظم تحت رهبری آمریکا است. نشستی که به دلیل هم‌زمانی با جنگ ایران، ادامه جنگ اوکراین و تشدید رقابت چین، روسیه و آمریکا اهمیتی فراتر از یک اجلاس معمول منطقه‌ای پیدا کرده است. اجلاس امسال با بیست‌وپنجمین سال فعالیت سازمان همکاری شانگهای هم‌زمان شده است. رهبران ۱۰ عضو اصلی سازمان در سطح عالی در بیشکک گرد هم می‌آیند: شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نارندرا مودی نخست‌وزیر هند، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران، شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان، الکساندر لوکاشنکو رئیس‌جمهور بلاروس، قاسم‌ژومارت توکایف رئیس‌جمهور قزاقستان، امامعلی رحمان رئیس‌جمهور تاجیکستان، شوکت میرضیایف رئیس‌جمهور ازبکستان و میزبان، صدر جباروف. در قالب گسترده «شانگهای پلاس» نیز رجب طیب اردوغان، الهام علی‌اف، نیکول پاشینیان، رئیس‌جمهور مغولستان و مقام‌هایی از لائوس، ویتنام، مصر و چند کشور دیگر حضور خواهند داشت؛ آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل نیز در جمع میهمانان اعلام‌شده قرار دارد. دستورکار رسمی نشست بسیار گسترده است: امنیت بین‌المللی و منطقه‌ای، مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی، همکاری اقتصادی، تجارت و سرمایه‌گذاری، کریدورهای ترانزیتی، انرژی، دیجیتالی‌شدن، محیط زیست و گسترش نقش سازمان همکاری شانگهای. سران همچنین قرار است «اعلامیه بیشکک» به مناسبت بیست‌وپنجمین سال سازمان و مجموعه‌ای از اسناد همکاری را تصویب کنند. در نشست «شانگهای پلاس» نیز تقویت نقش سازمان ملل، حقوق بین‌الملل، توسعه پایدار و همکاری کشورهای اوراسیا در دستور کار است. اما دستورکار سیاسی واقعی اجلاس احتمالاً بیش از هر موضوع دیگری تحت تأثیر جنگ ایران قرار خواهد گرفت. ایران عضو کامل شانگهای است و پزشکیان در شرایطی به بیشکک می‌رود که تهران در یکسال گذشته درگیر یک جنگ مستقیم و گسترده با آمریکا و اسرائیل بوده است. کرملین تأیید کرده که پوتین و پزشکیان در حاشیه نشست دیدار خواهند کرد و بحران خاورمیانه و وضعیت پیرامون ایران یکی از موضوعات اصلی مذاکرات آنهاست. هم‌زمان چند دیدار دوجانبه می‌تواند از خود اجلاس مهم‌تر شود. پوتین برای دیدار با شی جین‌پینگ، پزشکیان، مودی و اردوغان برنامه دارد. روابط چین و روسیه و تلاش آنها برای ساخت نظم چندقطبی، مناسبات پرتنش هند و پاکستان، روابط دهلی‌نو با پکن، جنگ اوکراین و تحولات قفقاز همگی در حاشیه نشست مطرح خواهند بود. از این منظر اجلاس ۲۰۲۶ شانگهای یک آزمون مهم برای خود سازمان نیز هست: آیا این مجموعه می‌تواند در برابر بحران‌هایی مانند جنگ ایران و جنگ اوکراین به موضع و ابتکار سیاسی مشترک برسد، یا اختلاف منافع چین، هند، روسیه، ایران و پاکستان همچنان آن را به یک چارچوب همکاری بدون سیاست خارجی و امنیتی واحد محدود خواهد کرد؟ پاسخ اولیه را باید در «اعلامیه بیشکک» و خصوصاً در مواضع مشترک سران درباره ایران جست‌وجو کرد.

@indianstudies قوام گرفتن محور دفاعی جدید در منطقه مقام‌های ارشد پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه قرار است امروز دوشنبه در استانبول نخستین نشست اجرایی پیمان دفاعی سه‌جانبه خود را برگزار کنند. توافقی که اخیرا در مکه امضا شد و می‌تواند به یکی از مهم‌ترین آرایش‌های امنیتی جدید از خلیج فارس تا جنوب آسیا تبدیل شود. در این نشست وزیران خارجه و دفاع و فرماندهان ارشد نظامی سه کشور حضور دارند. از طرف پاکستان، اسحاق دار معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه، خواجه آصف وزیر دفاع و عاصم منیر، فرمانده ارشد نظامی، در مذاکرات شرکت می‌کنند. دستورکار شامل ایجاد سازوکارهای هماهنگی نظامی، رزمایش‌های مشترک، افزایش قابلیت همکاری نیروها و توسعه صنایع و فناوری‌های دفاعی است. ویژگی مهم توافق مکه، اصل دفاع متقابل است؛ به این معنا که حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، موضوعی امنیتی برای سایر اعضا نیز تلقی می‌شود. به همین دلیل این توافق در برخی گزارش‌ها از نظر مفهوم بازدارندگی با ماده ۵ ناتو مقایسه شده، هرچند ساختار، تعهدات حقوقی و توان عملیاتی آن هنوز با ناتو قابل مقایسه نیست. تشکیل این محور در شرایط عادی صورت نگرفته است. جنگ جاری ایران و آمریکا و اسرائیل و در عین حال نگرانی از سیاست‌های اسرائیل، دولت‌های منطقه را به سمت ایجاد سازوکارهای مستقل‌تر امنیتی سوق داده است.

@indianstudies سیل مرگبار نپال سیلاب گسترده در نپال پس از ریزش یک یخچال طبیعی در هیمالیا و سرازیر شدن حجم زیادی از یخ، سنگ، گل‌ولای و آوار به مسیر رودخانه‌ها رخ داد. این حادثه خسارت سنگینی به مناطق مختلف وارد کرده و صدها کشته و مجروح برجا گذاشته است. شمار زیادی نیز همچنان مفقود هستند. در جریان عملیات امدادی، نیروهای نجات خود را از میان گل‌ولای به تونل پروژه برق‌آبی «تریشولی علیا» رساندند و ۳۵۰ نفر را نجات دادند. همچنین صدها نفر از مناطق سیل‌زده به مکان‌های امن منتقل شده‌اند و عملیات جست‌وجو برای یافتن افراد گرفتار و مفقود همچنان ادامه دارد. این سیلاب علاوه بر تلفات انسانی، به جاده‌ها، پل‌ها و مسیرهای تجاری نیز آسیب زده است. گذرگاه راسوواگادی میان نپال و چین که یکی از مسیرهای مهم تجارت زمینی دو کشور بود، به‌شدت تخریب شده و هم‌زمان هشدارهایی درباره احتمال وقوع سیلاب‌های جدید در مناطق پایین‌دست صادر شده است.

@indianstudies نتایج تازه مؤسسه پیو نشان می‌دهد نگاه مردم جهان به هند متفاوت و غیریکدست است. در ۳۶ کشور بررسی‌شده، به طور میانگین ۴۵ درصد دیدگاه مثبت و ۴۱ درصد دیدگاه منفی نسبت به هند دارند. در سریلانکا، کنیا و بریتانیا نگاه به هند بسیار مثبت است و در آلمان، اسرائیل، ایتالیا، سوئد، ژاپن و تایلند اکثریت دیدگاه مثبتی دارند. در مقابل، در پاکستان، ترکیه و کرانه باختری نگاه به هند بسیار منفی‌تر است. در آمریکا نیز دیدگاه‌ها بیشتر منفی است؛ ۴۵ درصد نگاه مثبت و ۵۰ درصد نگاه منفی به هند دارند. محبوبیت هند در آمریکا نسبت به سال ۲۰۲۵ نیز کاهش یافته است. بیشترین کاهش محبوبیت در بنگلادش، ترکیه و نیجریه و بیشترین رشد در انگلیس و سریلانکا رخ داده است.

@indianstudies نگاه افکار عمومی جهان به هند

@indianstudies تعطیلی کنسولگری هند در زاهدان کنسولگری هند در زاهدان پس از نزدیک به یک قرن حضور تعطیل و فعالیت‌های آن به مشهد منتقل شده است. شهری مهم و دارای ظرفیت دیپلماتیک بالاتر، اما صدها کیلومتر دورتر از بلوچستان ایران. در دیپلماسی، محل استقرار یک کنسولگری اهمیت دارد. کنسولگری فقط صادرکننده ویزا نیست؛ یک مرکز دائمی برای ارتباط با ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی منطقه میزبان محسوب می‌شود. بنابراین انتقال آن از زاهدان به مشهد، هرچند به معنی قطع روابط هند با سیستان‌وبلوچستان نیست، حضور میدانی و نمادین هند در بلوچستان ایران را کاهش می‌دهد. زاهدان، یا «دزدآب» سابق، در دهه‌های نخست قرن بیستم در پی توسعه مسیرهای ارتباطی میان ایران و هند بریتانیا، به یکی از نقاط مهم تجاری و حمل‌ونقل شرق ایران تبدیل شد. راه‌آهنی که بلوچستان و شبه‌قاره را به این منطقه متصل می‌کرد، در کنار رفت‌وآمد تجار، سیک‌ها و دیگر اتباع شبه‌قاره، در رشد اقتصادی و حتی شکل‌گیری بافت شهری زاهدان نقش داشت. در دوره جدید نیز اهمیت این منطقه برای هند با چابهار گره خورد. هند سال‌ها چابهار را به‌عنوان مسیر دسترسی به افغانستان و آسیای مرکزی بدون عبور از پاکستان دنبال کرده و زاهدان در امتداد همین محور قرار دارد. اما پروژه چابهار با وجود اهمیت راهبردی آن، طی سال‌ها با تأخیر، تعلل در سرمایه‌گذاری و فشار تحریم‌ها روبه‌رو بوده است. به همین دلیل، تعطیلی کنسولگری زاهدان در کنار کندی پیشرفت برنامه‌های هند در چابهار می‌تواند نشانه‌ای از کاهش حضور مستقیم و عملیاتی دهلی‌نو در بلوچستان ایران باشد. برای زاهدان نیز این تحول دو معنا دارد: پایان یکی از قدیمی‌ترین حضورهای خارجی در شهر و تضعیف یکی از پیوندهای تاریخی آن با هند؛ پیوندی که زمانی در شکل‌گیری، تجارت و جایگاه منطقه‌ای زاهدان نقش مهمی داشت.

@indianstudies کنسولگری هند در زاهدان

@indianstudies «بولدوزر بابا» در مسیر جانشینی مودی در میان چهره‌هایی که برای هندِ پس از نارندرا مودی مطرح‌اند، نام یک راهب زعفرانی‌پوش بیش از گذشته شنیده می‌شود: «یوگی آدیتیانات»، سروزیر اوتار پرادش؛ سیاستمداری که حامیانش او را نماد نظم، توسعه و احیای هویت هندو می‌دانند و منتقدانش، یکی از اصلی‌ترین چهره‌های سیاست اکثریت‌گرای هندو در هند امروز. آدیتیانات از سال ۲۰۱۷ اداره اوتار پرادش، پرجمعیت‌ترین ایالت هند، را در دست دارد. او هم‌زمان کاهن اعظم معبد گوراکنات است و برخلاف بسیاری از رهبران ارشد حزب «بهاراتیا جاناتا» که از تشکیلات RSS برخاسته‌اند، شبکه سیاسی مستقلی حول معبد و هواداران شخصی خود ساخته است. برند سیاسی او بر سه پایه استوار است: «هویت هندو، نظم و امنیت، و توسعه اقتصادی». ساخت بزرگراه‌ها و فرودگاه‌ها، جذب سرمایه و پروژه‌های صنعتی، بخش توسعه‌گرای کارنامه اوست؛ اما شهرت عمومی‌اش بیش از هر چیز با برخورد سخت با مجرمان و استفاده از بولدوزر برای تخریب ساختمان‌های غیرقانونی گره خورده است؛ تا جایی که لقب «بولدوزر بابا» را گرفته است. این سیاست البته به یکی از بزرگ‌ترین مناقشات دوران او تبدیل شد. گروه‌های حقوق‌بشری و مخالفان دولت می‌گویند تخریب‌ها در مواردی به‌طور نامتناسب مسلمانان را هدف قرار داده است. دیوان عالی هند نیز در نوامبر ۲۰۲۴ با انتقاد از «عدالت بولدوزری» اعلام کرد دولت نمی‌تواند صرف متهم‌بودن یک فرد را مبنای تخریب خانه‌اش قرار دهد و برای تخریب‌ها قواعد سخت‌گیرانه‌تری از جمله اعلام قبلی و رعایت تشریفات قانونی تعیین کرد. رابطه آدیتیانات با مسلمانان شاید جنجالی‌ترین بخش کارنامه سیاسی او باشد. دولت او قوانین مربوط به تغییر دین را تشدید کرده و این قوانین در عمل با بحث موسوم به «جهاد عشق» ــ ادعای استفاده از ازدواج برای تغییر دین زنان هندو ــ پیوند خورده‌اند. اصلاحات سال ۲۰۲۴ مجازات برخی موارد «تغییر دین غیرقانونی» را سنگین‌تر کرد و دامنه امکان ثبت شکایت را نیز افزایش داد. این سیاست‌ها همچنان ادامه دارند. آدیتیانات در اواخر سال ۲۰۲۵ از پلیس خواست برای مقابله با آنچه «شبکه‌های تغییر دین با حمایت مالی خارجی» خواند، از هوش مصنوعی، بررسی جریان‌های مالی و ابزارهای اطلاعاتی استفاده کند. در ژوئن ۲۰۲۶ نیز از دانشگاه‌های ایالت خواسته شد واحدهایی برای مقابله با «افراط‌گرایی» و تغییر دین اجباری ایجاد کنند. اما دستگاه قضایی هند در برخی موارد مرزهایی برای این سیاست‌ها ترسیم کرده است. دادگاه عالی الله‌آباد در فوریه ۲۰۲۶، هنگام رسیدگی به درخواست حمایت ۱۲ زوج میان‌ادیانی، تأکید کرد که زندگی مشترک یا حتی ازدواج یک زن و مرد از دو دین متفاوت، به‌خودی‌خود جرم محسوب نمی‌شود. دادگاه تصریح کرد که باید این افراد را پیش از هر چیز به‌عنوان «دو انسان»، نه صرفاً یک هندو و یک مسلمان، دید. در پرونده مدارس اسلامی نیز دیوان عالی هند در سال ۲۰۲۴ حکمی را که می‌توانست فعالیت حدود ۲۵ هزار مدرسه دینی در اوتار پرادش را مختل کند، لغو کرد؛ مدارسی که میلیون‌ها دانش‌آموز در آنها تحصیل می‌کنند. خود آدیتیانات اتهام تبعیض مذهبی را رد می‌کند. او می‌گوید مسلمانان مانند دیگر شهروندان از برنامه‌های رفاهی و توسعه‌ای دولت بهره‌مند می‌شوند، اما نباید به نام اقلیت بودن انتظار «امتیاز ویژه» داشته باشند. همین دوگانگی، رمز قدرت و در عین حال منشأ جنجال آدیتیانات است: برای هوادارانش، او سیاستمداری است که توسعه اقتصادی را با دفاع بی‌پرده از هویت اکثریت هندو ترکیب کرده؛ برای منتقدان، همین الگو خطر عادی‌شدن تبعیض علیه اقلیت مسلمان را در خود دارد. اهمیت همه اینها فقط به اوتار پرادش محدود نیست. اگر آدیتیانات در انتخابات بعدی ایالت برای سومین دوره متوالی پیروز شود، وزن او در حزب بهاراتیا جاناتا به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت. آن زمان نام او بیش از پیش در کنار «آمیت شاه»، وزیر کشور، در بحث جانشینی نارندرا مودی قرار خواهد گرفت. به بیان ساده، رقابت بر سر هندِ پس از مودی ممکن است میان دو مدل شکل بگیرد: شبکه قدرتمند حزبی آمیت شاه و پایگاه توده‌ای، مذهبی و شخصی یوگی آدیتیانات.

@indianstudies یوگی آدیتیانات یا «بولدوزر بابا» در مسیر جانشینی مودی

@indianstudies احضار کاردار آمریکا در اسلام‌آباد پاکستان در اعتراض به اظهارات سفیر آمریکا در هند درباره وضعیت جامو و کشمیر، کاردار سفارت آمریکا در اسلام‌آباد را احضار و رسماً مراتب اعتراض شدید خود را به واشنگتن ابلاغ کرد. وزارت امور خارجه پاکستان روز چهارشنبه اعلام کرد که «ناتالی بیکر»، کاردار آمریکا در اسلام‌آباد، در پی اظهارات «سرجیو گور»، سفیر ایالات متحده در هند، به این وزارتخانه احضار شده و یک اعتراض رسمی و شدید دیپلماتیک به وی تسلیم شده است. گور در جریان سفر خود به سرینگر، جامو و کشمیر را «بخش مهمی از هند» توصیف کرده بود. وزارت خارجه پاکستان این توصیف را «خلاف واقع» خواند و اعلام کرد اسلام‌آباد اطلاق عنوان «بخشی از هند» به جامو و کشمیر را به‌شدت محکوم و قاطعانه رد می‌کند. پاکستان تأکید دارد که وضعیت نهایی این منطقه همچنان حل‌وفصل نشده و باید مطابق قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت سازمان ملل و خواست مردم کشمیر تعیین شود. قطعنامه ۴۷ شورای امنیت سازمان ملل در سال ۱۹۴۸ نیز به موضوع برقراری صلح و برگزاری همه‌پرسی در ایالت جامو و کشمیر پرداخته است. اعتراض اسلام‌آباد در حالی مطرح شده که حتی توصیه سفر کنونی وزارت خارجه آمریکا نیز جامو و کشمیر را منطقه‌ای «مورد مناقشه» توصیف می‌کند و می‌گوید هند، پاکستان و چین بر بخش‌هایی از این سرزمین ادعا دارند. از این رو، سخنان اخیر سفیر آمریکا در دهلی‌نو با ادبیاتی که در برخی اسناد رسمی فعلی واشنگتن درباره وضعیت کشمیر به کار می‌رود، تفاوت محسوسی دارد. پاکستان در فوریه ۲۰۲۶ نیز در پی انتشار نقشه‌ای در برخی مجاری رسمی آمریکا که بخش‌های مورد مناقشه کشمیر را در قلمرو هند نشان می‌داد، موضوع را با واشنگتن در میان گذاشته بود. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در آن زمان اعلام کرد که طرف آمریکایی نقشه را اصلاح کرده و اسلام‌آباد از این اقدام استقبال کرده است. در بخش دیگری از موضع امروز پاکستان، اسلام‌آباد بار دیگر از تلاش‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای کاهش تنش میان پاکستان و هند استقبال کرد. با این حال، دهلی‌نو روایت متفاوتی از پایان درگیری‌های ۲۰۲۵ دارد. دولت هند اعلام کرده است توقف عملیات نظامی نتیجه تماس مستقیم مقام‌های نظامی دو کشور بوده و نارندرا مودی نیز در ژوئن ۲۰۲۵ به ترامپ گفته بود که هند میانجیگری کشور ثالث در مسائل خود با پاکستان را نمی‌پذیرد. تحولات امروز بار دیگر اختلاف بنیادی میان مواضع سه طرف درباره کشمیر را آشکار کرده است: هند جامو و کشمیر را جزء جدایی‌ناپذیر قلمرو خود می‌داند؛ پاکستان بر ماهیت مورد مناقشه این سرزمین و اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل تأکید دارد.