ویراستار

این «دیس کردن» معشوق در ترانه‌ها یک اصطلاح فارسی خیلی قشنگ با قدمت چند صد سال دارد: «واسوخت.» ۷ مرداد ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

🛎 عضوگیری دوباره‌ی «اخبار کتاب» پس از ۹ ماه گروه «اخبار کتاب» از بیستم دی‌ماه ۱۳۹۴ تا کنون محفلی است برای صدها ناشر و نویسنده و مترجم و دوست‌دار کتاب؛ از طریق لینک زیر می‌توانید به ما بپیوندید: 👉 https://t.me/+fubK8tlC8G9mNzdk ⏳پیوستن به «اخبار کتاب» فقط در ۲۴ ساعت آینده شدنی است و پس از آن، به روال همیشه و برای حفظ فضای خوب جمع دوستانه‌مان، دست‌کم تا ۳ ماه این امکان فراهم نیست. عضوگیری قبلی گروه در آبان ۱۴۰۴ بوده است. حسین جاوید @Virastaar

شهر پر شده از این آگهی‌های پرغلط اسنپ! عامدانه واژه‌ها و فاصله‌ها‌ را به هم ریخته‌اند تا توجه جلب کنند! بماند که این نوشته‌ها چقدر تمرکز راننده‌ها‌ را مختل می‌کند و چه تصادفاتی پیش می‌آورد؛ اما در جریان باشید این‌ها با مجوز وزارت ارشاد اصطلاحاً «اکران» شده‌اند و یکی از وظایف این وزارتخانه پاسداری از خط و زبان فارسی است! ۲ مرداد ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

شهر پر شده از این آگهی‌های پرغلط اسنپ! عامدانه واژه‌ها و فاصله‌ها‌ را به هم ریخته‌اند تا توجه جلب کنند! بماند که این نوشته‌ها چقدر تمرکز راننده‌ها‌ را مختل می‌کند و چه تصادفاتی پیش می‌آورد؛ اما در جریان باشید این‌ها با مجوز وزارت ارشاد اصطلاحاً «اکران» شده‌اند و یکی از وظایف این وزارتخانه پاسداری از خط زبان فارسی است! حسین جاوید ۲ مرداد ۱۴۰۵ @Virastaar

فردا در برنامه‌ی «عصر سه‌شنبه‌های بخارا» چشم‌به‌راهتان هستیم تا از کتاب گنج‌واژهٔ فارسی سخن بگوییم. @SadePub

وبینار «گنج‌واژۀ فارسی» 📆 چهارشنبه، ۳۱ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۸ 👨🏻‍💼 مهمان: بهروز صفرزاده 👨🏻‍💼تسهیلگر گفت‌وگو: معین پایدار یکی از کاربردهای پنهان گنج‌نامه‌ها گسترش دایرۀ لغات است، آن هم به‌صورت علمی و شبکه‌ای و سازمان‌یافته. همچنین در انتخاب هرچه دقیق‌ترِ واژه‌های موجود و پیش‌گیری از بی‌دقتی‌های نویسنده در سبک و لحن و سیاق، گنج‌نامه‌ها کارآمدترین ابزار کمک‌کار نویسنده‌اند. در این وبینار، بهروز صفرزاده دربار «گنج‌واژۀ فارسی» و اثرش با همین نام که اخیراً به انتشار رسیده با مخاطبان گفت‌وگو می‌کند. معین پایدار، دانش‌آموختۀ زبان‌شناسی، تسهیلگر این گفت‌وگوست. برخی سرفصل‌ها تزاروس یا گنج‌واژه اساساً و دقیقاً چه هست و چه نیست؟ تألیف و تدوین چنین لغت‌نامه‌ای چه ضرورت و فایده‌ای دارد؟ گنج‌واژۀ فارسی برای چه کسانی کارآتر است و بهترین شیوۀ بهره‌گیری از آن چیست؟ گنج‌واژۀ فارسی با تزاروس انگلیسی چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی دارد؟ ✨ ثبت‌نام رایگان: ‌yaademy.com/w/72 ----------------- @yaademy | یادِمی

«کتاب‌شناسان از زمان شکل‌گیری این علم همواره چهره‌هایی برجسته و تأثیرگذار در جامعه‌ی خود محسوب می‌شده‌اند.» (پاراگراف اول از مقدمه‌ی یک مدیر دولتی بر کتابی از مؤسسه‌ی خودش) «متأسفانه، کتاب‌شناسی و کتاب‌شناسان، چه در گذشته چه در روزگار ما چندان محل توجه نبوده و نیستند.» (پاراگراف سوم از همان مقدمه و همان کتاب) نام کتاب و مدیر را نیاوردم که توجه فقط معطوف به موضوع باشد! ضمناً، مدیر مربوطه عنوان «دکتر» را هم یدک می‌کشند! :) ۲۰ تیر ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

«کتاب‌شناسان از زمان شکل‌گیری این علم همواره چهره‌هایی برجسته و تأثیرگذار در جامعه‌ی خود محسوب می‌شده‌اند.» (پاراگراف اول از مقدمه‌ی یک مدیر دولتی بر کتابی از مؤسسه‌ی خودش) «متأسفانه، کتاب‌شناسی و کتاب‌شناسان، چه در گذشته چه در روزگار ما چندان محل توجه نبوده و نیستند.» (پاراگراف سوم از مقدمه‌ی یک مدیر دولتی بر همان کتاب) نام کتاب و مدیر را نیاوردم که توجه فقط معطوف به موضوع باشد! ضمناً، مدیر مربوطه عنوان «دکتر» را هم یدک می‌کشند! :) ۲۰ تیر ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

📢 یادآوری آخر: کارگاه ویرایش از فردا آغاز می‌شود ⏳ فردا ــ یکشنبه، ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵ ــ اولین روز از دوره‌ی جدید کارگاه ماست و بیشینه تا فرداظهر فرصت دارید به ما بپیوندید. 👈برای ثبت‌نام در این دوره می‌توانید به مؤسسه‌ی ته‌رنگ (با شماره‌تلفن ۰۹۹۱۲۸۲۰۷۹۷) زنگ بزنید. سؤال‌هایتان درباره‌ی چندوچون کارگاه را هم می‌توانید از خود من بپرسید: @Hjavid

بدون اینکه کسی دخالت کند، از چند دهه پیش، معادل «نان و شیرینی» برای مغازه‌هایی که در زبان انگلیسی «bakery» می‌نامند رواج داشته است. معادل‌های «نان» (مثلاً، در «نان سحر») یا «نانوایی» یا حتی «نان‌پزی» (برای تخصیص معنایی) را هم دم‌دست داریم. ‏ کاش بی‌خیال «بیکری» شویم. ۱۸ تیر ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

📢 ✔️ بهترین توییت‌ها در زمینه‌ی فرهنگ، ادبیات و زبان‌شناسی را از شبکه‌ی ایکس (توییتر سابق) اینجا بازنشر می‌کنیم. «فاز» سرواژه‌ای است برگرفته از حروف اول «فرهنگ»، «ادبیات» و «زبان‌شناسی». با ما «هم‌فاز» هستید؟ 👇👇👇 @Xlinguistics @Xlinguistics @Xlinguistics

ظاهراً علامه دهخدا، به تعبیر علامه قزوینی، «مردی عصبی و تندخو» بوده و روزی که مرحوم دکتر معین با مرحوم قزوینی مشورت می‌کند که دستیاری دهخدا را بپذیرد یا خیر قزوینی بسیار تشویقش می‌کند اما از او قول می‌گیرد از اخلاق استاد «رنجش پیدا نکند و همکاری‌اش را قطع نکند».   این اخلاق خاص دهخدا را می‌توان در وصیتی که راجع به فیش‌هایش داشته و دستور داده حتی غلط‌های آن‌ها را دست نزنند ردیابی کرد:   «به ورثه‌ی خود وصیت می‌کنم که تمام فیش‌ها را به او [دکتر معین] بدهند و ایشان با آن دیانت ادبی که دارند (که در نوع خود بی‌عدیل است) همه‌ی آن‌ها را عیناً به چاپ برسانند، ولو اینکه سراپا غلط باشد و هیچ جرح‌ و تعدیل روا ندارند.» (رساله‌ای در شرح احوال و آثار استاد محمد معین، به اهتمام عباس قنبرزاده، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۲)   البته، گمان نمی‌کنم دکتر معین به این وصیت عمل کرده باشند! بعد از دهخدا هم مدام لغت‌نامه را به‌روزرسانی و اصلاح می‌کنند، اما «یادداشت‌های مؤلف» را محفوظ می‌دارند.   ۷ تیر ۱۴۰۵   حسین جاوید @Virastaar

🔹 چهل و نُه ثانیه با «گنج‌واژۀ فارسی». 🎁 ۱۰ درصد تخفیف + ارسال رایگان به سراسر کشور 🛒 سفارش مستقیم: 🆔 @salesadmin1

تشدید ندارد، نه خودش، نه ترمینالش!   ✔️ «بیهق» (/beyhaq/) ولایتی در خراسان بزرگ بوده است و آنچه را بدان منسوب است «بیهقی» (/beyhaqi/)  می‌خوانیم.   ✔️ نام نویسنده‌ی کتابی که امروزه آن را با عنوان تاریخ بیهقی می‌شناسیم «ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی» است.   ✔️ «حقّ» واژه‌ای عربی است و حرف آخر آن مشدد است.   ✔️ «بیهقی» هیچ ربطی به «حقّ» ندارد!   ⭕️ چرا نام «بیهقی» را با تشدید روی قاف و به‌شکل «بیهقّی» (/beyhaqqi/) تلفظ می‌کنید؟   ۲ تیر ۱۴۰۵   حسین جاوید @Virstaar

📢 ثبت‌نام دوره‌ی جدید کارگاه ویرایش   دوره‌ی جدید کارگاه ویرایش از ابتدای تیرماه آغاز می‌شود. در یک دهه‌ی اخیر، بیست و سه دوره‌ی عمومی برگزار کرده‌ام و این دوره بیست و چهارمین دوره‌ای است که در خدمت دوستان خواهم بود.   کلاس هم حضوری و هم مجازی برگزار می‌شود، اما پیشنهادم این است که اگر در تهران تشریف دارید، حضوری شرکت بفرمایید، نه مجازی. بعد از روزهای سختی که همه‌مان پشت‌سر گذاشته‌ایم، نفْس حضور و دور هم بودن هم تسکین‌بخش است و هم تسهیل‌کننده‌ی آموزش. اگر هم در شهرها یا کشورهای دیگرید یا محدودیت زمانی دارید، نهایت تلاشمان را می‌کنیم در کلاس مجازی تجربه‌ای نزدیک به حضور در کلاس واقعی داشته باشید.   این دوره برای کسانی مفید است که دوست دارند مسیرشان را در درست‌نویسی و ویرایش پیدا کنند. همیشه گفته‌ام هیچ‌کس با گذراندن یک دوره‌ی کوتاه متخصص نمی‌شود. این‌جور کارگاه‌ها نوری به راه می‌تابانند و کمک می‌کنند آسان‌تر به مقصد برسید.   👈 برای ثبت‌نام در این دوره می‌توانید به مؤسسه‌ی ته‌رنگ (با شماره‌تلفن ۰۹۹۱۲۸۲۰۷۹۷) زنگ بزنید. سؤال‌هایتان درباره‌ی چندوچون کارگاه را هم می‌توانید از خود من بپرسید: @Hjavid   @Virastaar

راستی، نقاشی روی جلد را ساله شریفی، نقاش چیره‌دست، اختصاصاً برای رمان آوازهای چند فیل‌سوار کشیده‌اند. از ایشان هم بی‌نهایت سپاسگزارم.

آوازهای چند فیل‌سوار بدون شک بهترین رمانی است که خانم آیدا مرادی آهنی تا کنون نوشته‌اند. این کتاب را در ماه‌های پایانی سال گذشته، در روزهای گلوله و اشک و آتش و تعلیق، منتشر کردیم و فرصت نشد آن‌چنان که شایسته‌اش است معرفی و خوانده شود. بااین‌حال، نسخه‌های چاپ اولش به فروش رسید و این روزها داریم چاپ دوم آن را آماده می‌کنیم.   من همیشه معتقد بوده‌ام «خوش‌تر آن باشد که سرّ دلبران، گفته آید در حدیث دیگران»! اما می‌دانم این یکی کتاب واقعاً شاهکار است و به‌زودی نام آن را بیشتر می‌شنوید.   ۲۵ خرداد ۱۴۰۵   حسین جاوید @Virastaar

غربی‌ها حروف آغازین اسامی خاص، ازجمله نام‌های افراد، را با حروف بزرگ ــ Uppercase/ Capital letter/ Majuscule ــ می‌نویسند. ما هم وقتی، ناچار، در شبکه‌های اجتماعی ناممان را با خط لاتین ثبت می‌کنیم حتماً باید به این قاعده دقت کنیم. بسیارند افرادی که نام یا نام خانوادگی‌شان یا هر دو را در شبکه‌هایی مثل تلگرام یا ایکس (توئیتر) با حروف آغازین کوچک ثبت کرده‌اند. یک کار مفید ساده این است که همین الان نمایه‌هایتان را چک کنید و اگر چنین خطایی دیدید، درستش بفرمایید. ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ حسین جاوید @Virastaar

حالا دیگر زبان فارسی هم «گنج‌واژه» [«تزاروس»] دارد.

کتاب سده منتشر کرد:   گنج‌واژۀ فارسی (۲۰۰ هزار واژه‌معنی با دسته‌بندیِ موضوعی/ ۱۱۷۴ مقولۀ موضوعی) بهروز صفرزاده چاپ اول: بهار ۱۴۰۵/ ۱۰۹۱ صفحه/ قطع وزیری/ جلد سخت/ ۳۵۰۰۰۰۰ تومان     گنج‌واژه یا تِزاروس نوعی فرهنگ است که در آن واژه‌ها و اصطلاحات بر اساسِ دسته‌بندیِ موضوعی مرتّب شده‌اند، نه بر اساسِ ترتیبِ الف‌بایی. گنج‌واژه به شما کمک می‌کند که واژه یا اصطلاحِ مناسبی را که در جست و جویش هستید بیابید و در گفتار یا نوشتارتان به کار ببَرید. در گنج‌واژه ابتدا مفاهیم و موضوعات در یک دسته‌بندیِ کلّی به چند فصل تقسیم شده‌اند و سپس دسته‌بندی ریزتر و جزئی‌تر شده و واژه‌ها و اصطلاحاتِ نزدیک به هم یا مترادفِ هم در کنارِ یک‌دیگر به ترتیبِ الف‌با در یک مقوله آورده شده‌اند. گنج‌واژۀ حاضر دربردارندۀ ۲۰۰ هزار واژه و اصطلاحی است که در طولِ بیش از یازده قرن تاریخِ زبانِ فارسی، از قرنِ چهارمِ هجری تا امروز، در متونِ نظم و نثر و در گفتار و نوشتار به کار رفته‌اند و می‌روند.   ⏳👈 خرید با ۱۰ درصد تخفیف و ارسال رایگان (به مدت محدود): @salesadmin1   @SadePub