Finance & Economics
前往频道在 Telegram
/مالی و اقتصاد و فلسفه سیاسی/مقاله و کتاب و ویدیو/ 📚E-Library @UTfinance ارتباط با ادمین: @UTfinanceAdmin 📌فایل‌هایی که در کانال منتشر می‌شوند یا با موافقت مؤلف و ناشر منتشر شده‌اند، یا پیش از این به طور گسترده در دسترس همگان بوده‌اند.©
显示更多📈 Telegram 频道 Finance & Economics 的分析概览
频道 Finance & Economics (@utfinance) 波斯语 语言赛道中的 是活跃参与者。目前社区聚集了 12 780 名订阅者，在 经济与金融 类别中位列第 9 169，并在 伊朗 地区排名第 26 390 位。
📊 受众指标与增长动态
自 невідомо 创建以来，项目保持高速增长，吸引了 12 780 名订阅者。
根据 27 十月, 2026 的最新数据，频道保持稳定运转。过去 30 天订阅人数变化为 90，过去 24 小时变化为 6，整体触达仍然可观。
- 认证状态： 未认证
- 互动率 (ER)： 平均受众互动率为 15.25%。内容发布后 24 小时内通常能获得 8.41% 的反应，占订阅者总量。
- 帖子覆盖： 每篇帖子平均可获得 1 944 次浏览，首日通常累积 1 072 次浏览。
- 互动与反馈： 受众积极参与，单帖平均反应数为 23。
- 主题关注点： 内容集中在 اقتصاد, بنوبوک, سی‌بوک, مداخله, نظامی 等核心主题上。
📝 描述与内容策略
作者将该频道定位为表达主观观点的平台：
“/مالی و اقتصاد و فلسفه سیاسی/مقاله و کتاب و ویدیو/
📚E-Library
@UTfinance
ارتباط با ادمین:
@UTfinanceAdmin
📌فایل‌هایی که در کانال منتشر می‌شوند یا با موافقت مؤلف و ناشر منتشر شده‌اند، یا پیش از این به طور گسترده در دسترس همگان بوده‌اند.©”
凭借高频更新（最新数据采集于 28 十月, 2026），频道始终保持新鲜度与高覆盖。分析显示受众积极互动，使其成为 经济与金融 类别中的关键影响点。
12 780
订阅者
+624 小时
+387 天
+9030 天
正在加载数据
吸引订阅者
十月 '2610月 '26
十月 '26
+188
在26个频道中
九月 '26
+169
在23个频道中
Get PRO
八月 '26
+376
在35个频道中
Get PRO
七月 '26
+274
在18个频道中
Get PRO
六月 '26
+192
在16个频道中
Get PRO
五月 '26
+283
在19个频道中
Get PRO
四月 '26
+75
在3个频道中
Get PRO
三月 '26
+35
在1个频道中
Get PRO
二月 '26
+522
在34个频道中
Get PRO
一月 '26
+227
在26个频道中
Get PRO
十二月 '25
+186
在28个频道中
Get PRO
十一月 '25
+184
在32个频道中
Get PRO
十月 '25
+215
在28个频道中
Get PRO
九月 '25
+404
在27个频道中
Get PRO
八月 '25
+191
在19个频道中
Get PRO
七月 '25
+109
在12个频道中
Get PRO
六月 '25
+99
在11个频道中
Get PRO
五月 '25
+202
在20个频道中
Get PRO
四月 '25
+173
在17个频道中
Get PRO
三月 '25
+231
在16个频道中
Get PRO
二月 '25
+182
在15个频道中
Get PRO
一月 '25
+408
在19个频道中
Get PRO
十二月 '24
+305
在16个频道中
Get PRO
十一月 '24
+294
在9个频道中
Get PRO
十月 '24
+327
在4个频道中
Get PRO
九月 '24
+218
在9个频道中
Get PRO
八月 '24
+504
在28个频道中
Get PRO
七月 '24
+396
在18个频道中
Get PRO
六月 '24
+257
在7个频道中
Get PRO
五月 '24
+328
在29个频道中
Get PRO
四月 '24
+379
在7个频道中
Get PRO
三月 '24
+478
在7个频道中
Get PRO
二月 '24
+375
在12个频道中
Get PRO
一月 '24
+218
在13个频道中
Get PRO
十二月 '23
+296
在14个频道中
Get PRO
十一月 '23
+263
在72个频道中
Get PRO
十月 '23
+125
在30个频道中
Get PRO
九月 '23
+137
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+174
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+117
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+392
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+308
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+205
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+125
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+138
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+47
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+36
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+57
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+37
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+25
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+98
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+48
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+25
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+114
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+70
在0个频道中
Get PRO
三月 '22
+29
在0个频道中
Get PRO
二月 '22
+16
在0个频道中
Get PRO
一月 '22
+18
在0个频道中
Get PRO
十二月 '21
+33
在0个频道中
Get PRO
十一月 '21
+23
在0个频道中
Get PRO
十月 '21
+58
在0个频道中
Get PRO
九月 '21
+40
在0个频道中
Get PRO
八月 '21
+35
在0个频道中
Get PRO
七月 '21
+49
在0个频道中
Get PRO
六月 '21
+48
在0个频道中
Get PRO
五月 '21
+31
在0个频道中
Get PRO
四月 '21
+25
在0个频道中
Get PRO
三月 '21
+67
在0个频道中
Get PRO
二月 '21
+42
在0个频道中
Get PRO
一月 '21
+48
在0个频道中
Get PRO
十二月 '20
+6 901
在0个频道中
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 28 十月 | +31 | |||
| 27 十月 | +6 | |||
| 26 十月 | +8 | |||
| 25 十月 | +7 | |||
| 24 十月 | +2 | |||
| 23 十月 | +4 | |||
| 22 十月 | +7 | |||
| 21 十月 | +23 | |||
| 20 十月 | +8 | |||
| 19 十月 | 0 | |||
| 18 十月 | +4 | |||
| 17 十月 | +7 | |||
| 16 十月 | +3 | |||
| 15 十月 | +2 | |||
| 14 十月 | +3 | |||
| 13 十月 | +1 | |||
| 12 十月 | +6 | |||
| 11 十月 | 0 | |||
| 10 十月 | +6 | |||
| 09 十月 | +10 | |||
| 08 十月 | +4 | |||
| 07 十月 | +19 | |||
| 06 十月 | +9 | |||
| 05 十月 | +2 | |||
| 04 十月 | +1 | |||
| 03 十月 | +6 | |||
| 02 十月 | +2 | |||
| 01 十月 | +7 |
频道帖子
◽️ فدرال رزرو #نرخ_بهره را بدون تغییر نگه داشت
#فدرال_رزرو نرخ بهره را در محدوده ۳.۷۵ تا ۴.۰۰ درصد حفظ کرد، دو مقام رسمی خواستار افزایش آن شدند
فدرال رزرو نرخ بهره را بدون تغییر در محدوده ۳.۷۵ تا ۴.۰۰ درصد نگه داشت، با ۱۰ رأی موافق در مقابل ۲ رأی مخالف، موضع سیاست فعلی خود را حفظ کرد.
لیزا کوک، گاورنر فدرال رزرو و بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، با افزایش ۲۵ واحد پایه نرخ بهره مخالفت کردند.
فدرال رزرو رشد اقتصادی را قوی توصیف کرد که با سرمایه‌گذاری قوی، افزایش بهره‌وری و هزینه‌های مصرف‌کننده انعطاف‌پذیر پشتیبانی می‌شود.
با این حال، تورم همچنان بالا است و سیاست‌گذاران تأکید کردند که داده‌های اقتصادی بیشتر به تعیین مسیر مناسب برای نرخ بهره کمک خواهد کرد.
https://x.com/i/status/2115506944580403653
| 2 |  ◽️ هفت آبان
روز کوروش بزرگ
گرامی باد | 563 |
| 3 |  ◽️ چه چیزی یک کشور را ثروتمند می‌کند؟
بسیاری از چیزهایی که یک کشور را #ثروتمند می‌کنند، نامرئی هستند.
شما نمی‌توانید #حقوق_مالکیت، #حاکمیت_قانون یا #سهولت_راه‌اندازی_کسب‌وکار را ببینید یا لمس کنید. این باعث می‌شود که این عوامل اساسی به راحتی نادیده گرفته شوند.
مردم در مورد منابع طبیعی مثل نفت و گاز و معادن صحبت می‌کنند، اما توجه بسیار کمتری به این دارند که آیا یک فرد عادی می‌تواند بدون مواجهه با قوانین و مقررات دست و پا گیر، کسب و کار خود را شروع و اداره کند.
مردم وقتی از اموالشان محافظت می‌شود و قوانین یکسانی برای همه، از جمله سیاستمداران، اعمال می‌شود، تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری دارند.
اگر می‌ترسید که حکومت ملک شما را بگیرد، اموال‌تان را مصادره کند (مثل ساعدی‌نیا) یا فروشگاه شما را پلمب و تعطیل کند، در مورد پذیرش ریسک راه انداختن یک کسب‌وکار، تردید خواهید کرد.
یک کشور می‌تواند منابع طبیعی زیادی داشته باشد و همچنان پیشرفت مردم خود را دشوار کند. عواملی اصلی که کشورهای توسعه یافته را ثروتمند کرد؛ حقوق مالکیت، حاکمیت قانون و آزادی مبادله و تجارت و فعالیت اقتصادی بود. | 972 |
| 4 |  📝ترکیب شانس، شجاعت و عملگرایی؛ خاویر میلی در آرژانتین چه چیزی را درست تشخیص داد؟
📌 اقتصاد آرژانتین دچار تحول شگفت‌انگیزی شده و این دستاوردها بر بنیان‌های اساسی اقتصادی مستحکمی استوارند؛ بنیان‌هایی که آرژانتینِ گرفتار بحران‌های مکرر، طی چند دهه گذشته کمتر تجربه کرده است. این دستاوردها ممکن است ماندگار باشند.
📌وقتی خاویر میلی در میان آشفتگی ناشی از کمبود سوخت، انسدادهای مکرر جاده‌ها و هجوم خانوارها برای ذخیره کالاهای اساسی قدرت را به دست گرفت، هیچ‌یک از این نتایج بدیهی به نظر نمی‌رسید.
📌چگونه ممکن بود یک چهره سیاسی بیرون از ساختار سنتی، با شخصیتی بی‌ثبات، حزبی نوپا، اقلیتی کوچک در کنگره و تیمی حکومتی که عمدتاً با شتاب و بدون برنامه‌ریزی قبلی گرد هم آمده بود، چنین نتایجی به دست آورد؟ آیا تجربه آرژانتین می‌تواند الگویی برای دیگر دولت‌ها باشد؟
📌سه ویژگی در شیوه حکمرانی میلی، به توضیح این مسئله کمک می‌کنند که چه چیزهایی نتیجه داده‌اند و چه بخش‌هایی از این تجربه را می‌توان در کشورهای دیگر تکرار کرد.
📎 متن کامل این گزارش را در اکوایران بخوانید.
@EconPolicyFa | 1 081 |
| 5 |  🖥 موسی غنی‌نژاد:
آزادی یعنی شما تابع اراده دیگری نباشید
©️ تیزر نشست نقد و بررسی کتاب «اصول اقتصاد» با حضور موسی غنی‌نژاد، مصطفی صادق و امیرحسین خالقی مترجم کتاب.
◽️@utfinance◽️ | 1 138 |
| 6 | 🖥 چرا شاه از ایران رفت؟
👤 عباس سوری
©️ رسانه پارسی
🔗 منابع:
S1 — متن سخنان کارتر و شاه؛ ۳۱ دسامبر ۱۹۷۷
https://www.presidency.ucsb.edu/docum...
S2 — خاطرات لوئیس، بازنقل گفتوگو در مقاله کایل اورتون https://kyleorton.co.uk/2022/11/01/we...
S3 — مارتین کرامر: ملاقاتهای برنارد لوئیس و شاه، ۲۰۲۶ https://martinkramer.org/2026/03/29/w...
S4 — طرفه و سربرنی، بخش فارسی بیبیسی و انقلاب، متن پژوهش و ارجاعات آرشیوی https://university.open.ac.uk/researc...
S5 — پیام فوقمحرمانه برژینسکی به سالیوان؛ ۳ نوامبر ۱۹۷۸ https://nsarchive.gwu.edu/document/19...
S6 — تلگراف سالیوان؛ Thinking the Unthinkable؛ ۹ نوامبر ۱۹۷۸ https://nsarchive.gwu.edu/document/18...
S7 — صورتجلسه شورای امنیت ملی کاخ سفید؛ ۳ ژانویه ۱۹۷۹ https://nsarchive.gwu.edu/document/24...
S8 — صورتجلسه ۳ ژانویه؛ متن استخراجشده برای خواندن بندها https://nsarchive.gwu.edu/media/24687...
S9 — گزارش رسمی کالاهان به مجلس عوام درباره گوادلوپ؛ ۱۶ ژانویه ۱۹۷۹ https://api.parliament.uk/historic-ha...
S10 — گزارش هایزر پیوست یادداشت برژینسکی؛ ۱۳ ژانویه ۱۹۷۹ https://nsarchive.gwu.edu/document/19...
S11 — آرشیو اسناد روابط ایران و آمریکا، شامل چند سند کلیدی ۱۹۷۸–۷۹ https://nsarchive.gwu.edu/briefing-bo...
S12 — متن سخنان کارتر و شاه در واشنگتن، ۱۵ نوامبر ۱۹۷۷ https://www.presidency.ucsb.edu/docum...
S13 — کتاب آنتونی پارسونز The Pride and the Fall، مشخصات کتابشناختی https://books.google.com/books/about/...
◽️@utfinance◽️ | 1 340 |
| 7 |  🔻خطای اقتصاد متعارف در فهم پول | پول؛ فرزند مبادله یا فرمان دولت؟ | درک نادرست از پول می‌تواند به تورم منتهی شود
جاشوا ماورتر در مقاله‌ای با عنوان «اقتصاد متعارف:پول به عنوان وسیله مبادله، واحد شمارش و ذخیره ارزش» در وبسایت بنیاد میزس نوشت:
🔹پیش از آنکه بتوان کالایی را «پول» تلقی کرد، آن کالا باید ابتدا به عنوان وسیله مبادله عمل کند و از طریق یک فرایند بازاریِ تولید، ارزش‌گذاری ذهنی و مبادله به این نقش برسد. این امر لزوماً پایه‌ای را نیز فراهم می‌کند تا پول بتواند یک واحد شمارش معنا‌دار و یک «ذخیره ارزش» باشد
🔹پول به دلیل کارکرد خود به عنوان وسیله مبادله، امکاناتی را در اقتصاد فراهم می‌کند که پیش‌تر غیرممکن یا غیرعملی بودند. با این حال، میزس استدلال می‌کند که پول صرفاً و منحصراً یک وسیله مبادله است
🔹اگرچه مفاهیم وسیله مبادله و ذخیره ارزش ممکن است در عمل در طول زمان هم‌پوشانی داشته باشند، اما در سلسله‌مراتب علیت هم‌زمان نیستند. کارکرد وسیله مبادله از نظر منطقی و علیّت، تقدم دارد
⬅️ مشروح گزارش
بله | وبسایت | اینستاگرام
@EghtesadNews_com | 1 116 |
| 8 |  🖥 سه ویدیو، سه سکانس از عراقچی
ویدیوی اول و دوم اظهارات عراقچی پیش از جنگ خرداد و اسفند است، و ویدیوی سوم، آخرین اظهار نظر او در یکم آبان 1405 است.
◽️@UTfinance◽️ | 1 161 |
| 9 | 📄 توصیه‌ای مشفقانه به دباغِ خود خیاط پندار
👤 موسی غنی‌نژاد
دانشمندان علم پزشکی بر این رأی هستند که مغز انسان با گذر عمر کوچک می‌شود که یکی از نتایج آن نسیان و البته زوال عقل است. فیلسوف اعظم #روشنفکران_دینی جناب دکتر حسین حاج فرج الله دباغ معروف به #عبدالکریم_سروش که اخیراً مدعی خیاطی و دهان‌دوزی هم شده پا به دوران کهنسالی گذاشته و مانند هر کهنسالی مثل راقم این سطور در معرض زوال عقل قرار گرفته است. توصیه مشفقانه بنده سراپا تقصیر به آن مرجع کبیر #نواندیشی_دینی این است که تا دیر نشده و فرصت باقی است بیاید صادقانه و علنی از گذشته ننگین خود در ستاد انقلاب فرهنگی که موجب هتک حرمت و رنج ده‌ها انسان فرهیخته دانشگاهی شده، اظهار ندامت کرده و از ملت بزرگ ایران عذرخواهی کند. خدا را چه دیدی شاید این توبه مورد قبول حضرت حق قرار گیرد و از بار گناهان او بکاهد. گرچه کارنامه دباغ نو اندیشی دینی پر از پایمال کردن حق‌الناس است و حق تعالی دستش در بخشیدن این بخش از گناهان باز نیست. در هر صورت عذرخواهی از محضر ملت بزرگ ایران ممکن است به عنوان مرهمی بر دل‌ها فرجی برای #حاج_فرج‌الله باشد. اما با توجه به اظهارات آکنده از تفرعن، تبختر و خود بزرگ‌بینی اخیر وی در باره منتقدان #شریعتی به نظر نمی‌رسد او از توهمات دوران جوانی خود که ناشی از متکلم وحده بودن در صدا و سیمای جمهوری اسلامی بود رها شده باشد. مرجع و مراد نواندیشان دینی گویا هنوز نفهمیده که دوران تک گویی و در اختیار داشتن تریبون انحصاری گذشته و پیشرفت تکنولوژی که او اینهمه علیه آن سخن‌سرایی می‌کرد دیگر اجازه این گونه انحصار طلبی ها را نمی‌دهد. فاعتبروا یا اولی الابصار
◽️@UTfinance◽️
#دباغ
#سروش
#غنی‌نژاد
#موسی_غنی‌نژاد | 1 043 |
| 10 |  🔻«بهره» چه فرقی با «ربا» دارد؟ | بانک در برابر رباخواران متولد شد | سیر تحول بازار پول و اعتبار از دوره پیشامدرن تا اقتصاد مدرن
🔹در جوامع پیشاصنعتی، استقراض در شرایط اضطرار و صرفاً برای نیازهای مصرفی انجام می‌شد. ربا پدیده‌ای ظالمانه ناشی از انحصار ثروت بود که بدون ایجاد ارزش افزوده بر وام‌گیرنده تحمیل می‌گشت و هیچ نقشی در تولید یا خلق ثروت جامعه ایفا نمی‌کرد.
🔹با شکل‌گیری اقتصاد بازار، پول به ابزاری مولد برای سرمایه‌گذاری و ایجاد ارزش افزوده تبدیل شد. نرخ بهره متغیری تعادلی است که بر اساس ترجیح زمانی، ارزش زمانی پول و بازدهی نهایی سرمایه، پس‌اندازهای خرد را به سوی طرح‌های اقتصادی کارآمد هدایت می‌کند.
🔹بانک‌های مدرن بر خلاف سنت رباخواری، برای شکستن انحصار رباخواران و تجمیع پس‌اندازهای پراکنده به وجود آمدند. این نهادها با کاهش هزینه‌های مبادله و اعتبارسنجی پروژه‌ها، سرمایه لازم را در قالب سازوکاری قانونی، شفاف و رقابتی در اختیار کارآفرینان و تولیدکنندگان قرار می‌دهند.
🔹تعیین نرخ بهره ثابت به معنای درآمد بدون ریسک نیست، بلکه حاصل مدیریت ریسک از طریق تنوع‌بخشی دارایی‌هاست. بانک با جذب خطرات پروژه‌ها، ریسک عدم قطعیت بازار را از دوش سپرده‌گذار برمی‌دارد؛ در حالی که نوسانات تورمی هم سود واقعی را متغیر می‌سازد.
🔹منتقدان نظام بانکی مدرن گاه ادعا می‌کنند که تعیین یک نرخ بهره ثابت یا از پیش تعیین شده در عقود بانکی، مصداق ربا است زیرا سود تضمین‌شده‌ای را بدون پذیرش ریسک برای سپرده‌گذار یا بانک فراهم می‌آورد. اما این نگاه، بر درکی نادرست از کارکرد «واسطه‌گری مالی» و معنای اقتصادی «ریسک» استوار است.
🔹تفاوت بهره با ربا ریشه در ماهیت، اهداف و نحوه تعیین نرخ دارد. بهره ناشی از ترجیح طبیعی انسان و کمیابی زمان است و به عنوان موتور محرک توسعه صنعتی، نقشی اساسی در تأمین مالی پروژه‌های بزرگ اقتصادی در جهان معاصر دارد.
⬅️ جزئیات را در اقتصادنیوز بخوانید
بله | وبسایت | اینستاگرام
@EghtesadNews_com | 1 014 |
| 11 | 📚 کتاب
مداخله‌گرایی
👤 لودویگ فون میزس
مترجم: مانی بشرزاد
◽️@UTfinance◽️ | 1 968 |
| 12 |  👤 هانس هرمان هوپ:
«به گمانم پادشاهان معمولاً به مسائل با دیدگاهی بلندمدت‌تر می‌نگرند. آن‌ها بیش از هر چیز دغدغه‌ی رفاه و آسایش کشور را دارند و می‌خواهند کشور را در وضعیتی مطلوب به جانشینان خود بسپارند». | 2 091 |
| 13 |  @antileft01 | 1 274 |
| 14 | 🖥 ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان؛ چرا نباید محافظت از بچه‌ها در اینترنت را به دولت واگذار کنیم؟
🎙 عباس سیدین
✍🏻 مسعود یوسف حصیرچین و عباس سیدین
©️ پادکست پرسه
▪️تلگرام پرسه
▫️ یوتیوب پرسه
◽️@utfinance◽️ | 1 430 |
| 15 | 🖥 ارتجاع سرخ و سیاه در فرانسه
🎙 امید اطهری‌نژاد
©️ یوتیوب آوای فلسفه
◾️@LiberalPodcast◾️ | 1 306 |
| 16 | 📄 گامی برای کاهش تورم افسارگسیخته
👤 موسی غنی‌نژاد
◾️@ghaninejad_mousa◾️
◽️@utfinance◽️ | 1 295 |
| 17 | 📄 چکیده سخنرانی خاویر میلی در نمایشگاه نفت و گاز آرژانتین در نئوکن
سخنرانی خاویر میلی که در ۱۹ اکتبر گذشته در برابر نمایندگان صنعت نفت و گاز ایراد شد، حول یک ایده بنیادی می‌چرخد: ثروت یک ملت تنها به منابع طبیعی آن بستگی ندارد، بلکه بیش از هر چیز به قوانین اقتصادی و نهادهایی وابسته است که امکان ارزشمندسازی آن منابع را فراهم می‌کنند. میلی با استفاده از نمونه آرژانتین و به ویژه رونق انرژی در منطقه «واکا موئرتا»، بر دستاوردهای آزادسازی‌ها و اصلاحات دولت خود تأکید می‌کند.
🔗 ویدیوی سخنرانی خاویر میلی را اینجا ببینید
◽️@utfinance◽️ | 1 499 |
| 18 | 📄 اصلاح نظریه انحصار روتبارد
پیش‌درآمدی بر کتاب «راهنمای موری روتبارد»
👤 برایان کاپلان
دانشگاه فرانسیسکو ماروکین (Universidad Francisco Marroquín) در گواتمالا مجموعه‌ای به نام «راهنمایی بر…» برای اقتصاددانان برجسته بازار آزاد منتشر می‌کند. چند ماه پیش، آن‌ها از من خواستند تا فصلی برای کتاب راهنمای موری روتبارد بنویسم که قرار است سال آینده منتشر شود. من تازه پیش‌نویس خود را درباره «اصلاح نظریه انحصار روتبارد» به پایان رسانده‌ام. در ادامه، مقدمه و چند بخش برگزیده از آن آمده است.
◽️@utfinance◽️ | 1 420 |
| 19 |  🖥 پیام تبریک تولد والتر بلاک برای خاویر میلی
◽️@utfinance◽️ | 1 351 |
| 20 | 📄 در باب آزادی و دین!
✍️ مهران خسروزاده
این روزها و با اینترنتی که شرایطش نیاز به گفتن ندارد، به تلاش‌های بانمک و بی‌ثمری درباره آشتی دادن لیبرالیسم و دین، یا که سوار کردن مبانی هر یک بر دیگری برمی‌خورم که لبخند بر لبم می‌نشاند. گروهی هم که از این حرف‌ها فراتر رفته و آن قضیه سند زدن اکتشافات علمی به نام کتب الهی را، که با پیوست «محققان ژاپنی نشان‌داده‌اند» تزئین می‌شد، به حوزه علوم اجتماعی کشانده‌اند و با زنده کردن یاد امثال گلسرخی، شریعتی و مهدی بازرگان، موجبات شادی و خنده روح آن را فراهم آورده‌اند؛ که چه نشسته‌اید که این لیبرتی و مالکیت و رقابت و چه و چه را که هر دم از آن صحبت می‌کنید و تحفه غرب و فلان فیلسوف و متاله‌اش می‌دانید، بهترش را خودمان داریم؛ حالا اینکه هیچ نشانی از آن‌ها و ترمینولوژی‌شان را تا همین 10 سال پیش در این سرزمین نمی‌یافتیم هم مشکل خیلی بزرگی نیست؛ به اندک التقاطی (که این یکی در تاریخ این خاک ریشه ستبری دارد) می‌توان آن را به زیر فرش هل داد و با اعتماد به‌نفس به پریشان‌گویی ادامه داد.
پس از این مقدمه کوتاه، لازم می‌دانم چند نکته را برای افرادی که با این پریشان‌گویی‌ها گیج‌شده‌اند روشن کنم:
1. سازگاری شرط کافی برای معتبر بودن یک ساختار صوری و توانایی آن در توضیح واقعیت نیست. صدق آکسیوم‌ها و قابل دفاع بودن آن‌ها نیز اهمیت حیاتی دارد. اینکه این آکسیوم‌ها را از امری غیرقابل‌بررسی و متعلق به ساحت ایمان (وحی) اقتباس کنیم، به همان اندازه اعتبار ساختار صوری را از ساحت عقل خارج و بر ایمان متکی می‌کند.
تاکید امثال میزس یا روتبارد بر «تردیدناپذیری» آکسیوم‌های اولیه خود در بنا کردن پراکسیولوژی، از آگاهی ایشان به همین نکته بازمی‌گردد.
2. در بررسی آراء عمده متفکران لیبرال به صراحت و به طور ضمنی، به این نکته برمی‌خوریم که آن‌ها در نگاه به جهان، بر نظمی بدون ناظم و بدون غایت تاکید دارند که از اساس با اصول دین، از قبیل وجود یک خالق هوشمند، نبوت، امامت و معاد متعارض یا در خوشبینانه ترین حالت متنافر است. البته لیبرالیسم با باور فرد به اصول دین مشکل خاصی ندارد اما عکس این موضوع برقرار نیست.
3. حتی اگر وجود دین در نظریه یا ایده سیاسی/اخلاقی ما ضرورت داشته باشد، نمی‌توان از آن ضرورت، دلالت به دین خاصی را نتیجه گرفت. اشاره (دلبخواهی) بر یک دین خاص نیز به ساحت ایمان بازمی‌گردد نه عقل. (مورد1)
4. لیبرالیسم در کنه خود یک ایده اخلاقی است که با اخلاق دینی تعارضات غیرقابل حل دارد. در واقع تلاش برای آشتی دادن دین شریعتمند با ایده اخلاقی لیبرال تنها در حالتی ممکن است که شریعت را از احکام آن تهی کنیم که البته نقض غرض است. در واقع احکام بی‌شماری وجود دارد که درآن‌ها مالکیت افراد بر جان و مالشان به واسطه باورها یا اقداماتشان مورد تبعیض و تعرض قرار می‌گیرد و ریشه آن‌ها به کتاب مقدس بازمی‌گردد.
5. در کشوری که انکار قصص قرآنی سابقه دریافت حکم اعدام داشته، بررسی کامل چنین ایده‌ای ممکن نیست. به عبارت بهتر، سستی این ایده به گونه‌ای است که می‌تواند موضوع استندآپ کمدی‌ها و شوهای طنز قرار بگیرد و یا در حالتی جدی‌تر، با مجموعه‌ای از سوالات تمسخرآمیز پوچی آن نمایانده شود.
◽️@utfinance◽️ | 1 535 |
