Gurage Zone Government Communication Affairs

በጉራጌ ዞን የወልቂጤ ከተማ መናኸሪያ የመስቀል በዓልን ምክንያት በማድረግ የህዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች ድንገተኛ የቴክኒክ ምርመራና ቁጥጥር እየተካሄደ ነው። መስከረም 12/2019 ዓ.ም (ወልቂጤ) የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ እና የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትራንስፖርትና መንገድ ልማት ቢሮ በጋራ በመሆን የበዓሉን ፍሰት ታሳቢ በማድረግ የትራንስፖርት እጥረት፣ የትርፍ ጭነት፣ የታሪፍ ጭማሪና የትራፊክ አደጋዎችን ለመከላከል የሚያስችሉ የተቀናጁ የቅድመ ዝግጅትና የቁጥጥር ስራዎችን እያከናወኑ ይገኛሉ። የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ምክትል ሀላፊና የትራንስፖርት ዘርፍ ሀላፊ አቶ ግሩም ወልደሰንበት እንዳሉት የመስቀል በዓል ለማክበር የጉራጌ ማህበረሰብ ከተለያዩ የሀገሪቱ ከተሞች ወደ ቀዬው የሚገባ ሲሆን ለዚህም የቅድመ ዝግጅት ስራዎች ተከናውኗል። የትራንስፖርት የአቅርቦት ችግር ለመፍታት ከሚመለከታቸው የበላይ አመራሮችና ከክልሉ መዋቅሮች ጋር እንዲሁም አዲስ አበባ ድረስ በመሄድ የተለያዩ ባሶች ወደ ዞኑ ስምሪት እንዲሰጥ የማድረግ ስራ መስራታቸውም አመላክተዋል። ማህበረሰቡ እንዳይንገላታና አደጋ ለመቀነስ በሚያስችል መንገድ እየሰራን ነው ያሉት አቶ ግሩም በዛሬው አለት በወልቂጤ ከተማ መናሀሪያ ላይ ያሉ ተሽከርካሪዎች ወደ ተለያዩ ወረዳዎችና ከተማ አስተዳደሮች ከመንቀሳቀሳቸው በፊት በተሽከርካሪዎች ላይ ድንገተኛ የቴክኒክ ምርመራ እያካሄዱ መሆኑም አስረድተዋል። ችግር ያለባቸው ተሽከርካሪዎች ታርጋ በመፍታትና በቴክኒክ ምርመራ የተገኘባቸው ችግሮች አስተካክለው ሲመጡ በተገቢው ስምሪት የሚሰጣቸውም እንደሆነም አመላክተዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትራፊክ ሰብ ቁጥጥርና አደጋ መከላከል ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ምክትል ኮማንደር ታረቀኝ ከበደ እንዳሉት የመስቀል በዓል ምክንያት በማድረግ የተሽከርካሪ ፍሰት ከፍተኛ መሆኑና ፍሰት በሚበዛባቸው በ5 ዞኖችና በአንድ ልዩ ወረዳ የቅድመ ዝግጅት ስራ በመስራት በቲም ተከፋፍለው የቁጥጥር ስራ እየሰሩ እንደሆነ ተናግረዋል። አሽከርካሪዎች ትርፍ መጫን መደበኛ ስራቸው እያደረጉት ሲሆን ይህንንም ለማስቀረት ለመከላከል የቁጥጥር ስራ የግንዛቤ ስራ በስፋት እየሰሩበት እንደሆነም አብራርተዋል። ህዝቡ ትርፍና ታሪፍን በጋራ መከላከል እንዳለበት ያመላከቱት ኮማንደር ታረቀኝ በአንዳንድ አካባቢዎች ተሳፍረው የሚመጡ ሰዎች ከታሪፍ በላይ ከፍለውና በግልጽ ለትራፊክ ያለማሳወቅ ሁኔታዎች ይስተዋላሉ ብለው ይህንንም በዘላቂነት ለማስቀረት ህዝቡ ማገዝ እንዳለበትም አብራርተዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትራንስፖርትና መንገድ ልማት ቢሮ የህዝብ ትራንስፖርት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ መሀመድ ሌገሶ እንዳሉት የመስቀል በዓል ሰው በሰላማዊ መንገድ አክብሮ እንዲመለስና ሰው ከአደጋ ነጻ ሆኖ ደህንንነቱን ተጠበቆለት እንደመለስ በትኩረት እየተሰራ ነው። ሰው ሳይጉላላና ከታሪፍ በላይ ሳይከፍል በወጣው ታሪፍ መሰረት የትራንስፖርት አገልግሎት እንዲያገኝ ማድረግ ይገባል ብለው በዚህም እንደ ክልሉ ከኦሮሚያ ክልልና ከአጎራባች ዞኖች ጋር ውይይት እንደተደረገ በማመላከት ህገወጥ የትራንስፖርት አገልግሎት እንዳይሰጥ እንደዚሁም ሰው አላስፈላጊ ወጪና እንግልት እንዳይገጥመው በቀጥታ መናኸሪያ ሳይጉላላ የትራንስፖርት አገልግሎት እንዲያገኝ መግባባት ላይ ተደርሷል ብለዋል። ከትራንስፖርትና ሎጆስቲክ ሚኒስቴር እና በአዲስ አበባ ከሚገኙ 6 የትራንስፖርት አገልግሎት የሚሰጡ መናሀሪያዎች ከሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላት ውይይት መደረጉም አብራርተዋል። በዞን ማዕከል ባሉ መናሀሪያዎች የተሽከርካሪዎች የቴክኒክ ምርመራ ስምሪት ከመስጠት በፊት የሚካሄድ እንደሆነም አስረድተዋል። በወልቂጤ መናሀሪያ የተሽከርካሪ የቴክኒክ ምርመራ የተደረገላቸው አንዳንድ አሽከርካሪዎች እንደሚሉት የቴክኒክ ምርመራ መደረጉ ወሳኝና ተሳፋሪዎች ያለምንም እንግልትና ስቃይ ወደ ሚፈልጉበት አካባቢ በሰላም እንዲደርሱ አጋዥ እንደሆነም አስረድተዋል ሲል የዘገበው የጉራጌ ዞን የመንግስት ኮሚኒኬሽን መምሪያ ነው።

በበጀት አመቱ ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ብድር ለማሰራጨት ታቅዶ ወደ ተግባር መገባቱ የጉራጌ ዞን ስራ እድል ፈጠራና ኢንተርፕራይዞች ልማት መምሪያ ገለፀ። የጉራጌ ዞን ስራ እድል ፈጠራና ኢንተርፕራይዞች ልማት መምሪያ የJHUCCP (የማህበረሰብ አገልግሎት ለስራ ሽግግር)ፖሮጀክት የ2018 አፈጻምና የ2019 እቅድ ላይ ትኩረት ያደረገ የውይይት መድረክ በወልቂጤ ከተማ እያካሄደ ይገኛል። የጉራጌ ዞን ስራ እድል ፈጠራና ኢንተርፕራይዞች ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ ሙራድ ያሲን በመክፈቻ ንግግራቸው በዞኑ በበጀት አመቱ በከተማና በገጠር ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ብድር ለማሰራጨት ታቅዶ ወደ ተግባር መገባቱ አስታውቀዋል። ለዚህ ተግባር ደግሞ በCSPW(የማህበረሰብ አገልግሎት ለስራ ሽግግር)ፖሮጀክት ትልቅ አጋዥ ስለመሆኑ ገልጸዋል። ፕሮጀክቱ ለወጣቶችና ለሴቶች የብድር ስርጭት፣የክህሎት ስልጠናና የተለያዩ ድጋፎችን በማድረግ ለስራ እድል ፈጠራ ዘርፍ ውጤታማነት በትኩረት እየሰራ መሆኑ ተናግረዋል። ከ5 ሺ በላይ የሚሆኑ ወጣቶችና ሴቶች በዶሮ እርባታ ፍየል በማሞከትና ንብ በማነብ ለሚተዳደሩ ወጣቶችን የብድር ስርጭት በማድረግ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚ ያደርጋል ብለዋል። ፕሮጀክቱ በጉራጌ 11 መዋቅሮች ተጠቃሚ እንደሚያደርግ አመላክቷል። በውይይት መድረኩ ፕሮጀክቱ የሚደግፋቸው የወረዳ አስተዳዳሪዎች እና የከተማ ከንቲባዎች ፣የመንግስት ዋና ተጠሪዎች የጽ/ቤት ኃላፊዎች ፣የJHUCCP (የማህበረሰብ አገልግሎት ለስራ ሽግግር)ፖሮጀክት አስተባሪዎችና ባለሙያዎች ተገኝተዋል።

በጉራጌ ዞን እዣ ወረዳ የሚገኘው የቆጠር ገድራ የማህበረሰብ የተፈጥሮ ደን ዘለቄታዊ የደን አያያዝ እቅድ ሰነድ ማጽደቂያ መድረክ ባለ ድርሻ አካላት በተገኙበት ወልቂጤ ከተማ ተካሄዷል። መስከረም 11/2019 ዓ.ም (ወልቂጤ) የቆጠር ገድራን የተፈጥሮ ደን ከጥፋት ከመታደግ ባለፈ የማህበረሰቡን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት በሳይንሳዊ መንገድ ለማረጋገጥ በትኩረት እንደሚሰራ የኢትዮጵያ ደን ልማት አስታወቀ። የጉራጌ ማህበረሰብ ጉርዳ ባህላዊ የተፈጥሮ ደን ልማት አስተዳደር ከ135 ዓመት በላይ እድሜ ያስቆጠረው የቆጠር ገድራ ጥብቅ ደን ጠብቆ ማቆየት መቻሉን ተገልጿል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ደንና አካባቢ ጥበቃ ቢሮ ሀላፊ አቶ አብራሃም መጫ እንዳሉት ኢትዮጵያ ካሏት ጸጋዎች አንዱ የተፈጥሮ ሀብቷ ስነ ምህዷሯና የደን ሀብቷ እንደሆነ ተናግረዋል። የጉራጌ አካባቢ ተፈጥሮና ባህልን በመያዝ፣ በመጠበቁ እንዲሁም በመንከባከብ ለኢትዮጵያ ሞዲል የሚሆን አካባቢ እንደሆነም አመላክተው የቆጠር ገድራ ደን ለማልማት እየተደረገ ያለውን ሁለንተናዊ ጥረት አጠናክሮ ማስቀጠል ይገባል ብለዋል። በመድረኩ የተገኙት የኢትዮጵያ ደን ልማት የምርምር ዘርፍ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ዳመነ ዳሮታ እንደገለጹት፤ የቆጠር ገድራ ማህበረሰብ ተፈጥሮ ደን በአካባቢው ባህላዊ የደን አስተዳደር ስርዓት አማካኝነት ለዘመናት ተጠብቆ የቆየ ድንቅ ተፈጥሯዊ ሀብት ነው። ደኑ በቆጠር ገድራ፣ ሻመነ፣ ዋሳመር እና በአካባቢው በሚኖሩ የቤተሰቡ ተወላጆችና የማህበረሰብ አባላት በተመሰረተው የቆጠር ቤተሰብ ልማት ማህበር ባለቤትነት ሲጠበቅ መቆየቱን አቶ ዳመነ ገልጸዋል። ማህበሩ እንደ እድር ያሉ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ትስስሮችን፣ ባህላዊና መንፈሳዊ እምነቶችን፣ ወጎችንና ድንጋጌዎችን በመጠቀም ደኑ እንዳይደፈርና ተፈጥሯዊ ይዘቱ እንዳይበላሽ በማድረግ ረገድ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ማበርከቱንም አብራርተዋል። ይህ ባህላዊ የደን አጠባበቅ ዘዴ ውጤታማ ከመሆኑም በላይ ለሌሎች የሀገራችን ክፍሎች በምሳሌነት የሚጠቀስ የደን አስተዳደር ልምድ መሆኑን የጠቀሱት ምክትል ዳይሬክተሩ፤ የደኑን ህልውናና ዘላቂነት የበለጠ ለማረጋገጥ ባህላዊ እውቀቱን ከሳይንሳዊ አሰራር ጋር ማጣመር አስፈላጊ ሆኖ መገኘቱን አስረድተዋል። በዚሁ መሰረት በኢትዮጵያ ደን ልማት እና በቆጠር ቤተሰብ ልማት ማህበር መካከል በተደረገው ትብብር፣ የተመራማሪዎችንና የማህበረሰቡን ንቁ ተሳትፎ ያረጋገጠ ጥልቅ የደን ዳሰሳ ተካሂዶ ዘላቂ የደን አስተዳደር እቅድ መዘጋጀቱን ገልጸዋል። የጉራጌ ዞን ደንና አካባቢ ጥበቃ ልማት መምሪያ ሀላፊ አቶ እንዳለ ስጦታው እንዳሉት የቆጠር ገድራ የተፈጥሮ ደን በማልማት የማህበረሰቡ ተጠቃሚነት በተጨባጭ ለማረጋገጥ በትኩረት እየተሰራ ይገኛል። የጉራጌ ማህበረሰብ ጉርዳ ባህላዊ የተፈጥሮ ደን ልማት አስተዳደር ከ135 ዓመት በላይ እድሜ ያስቆጠረው የቆጠር ገድራ ጥብቅ ደን በዘላቂነት ለማልማትና ጠብቆ ለማቆየት እየተሰራ ይገኛል ብለዋል። በእዣ ወረዳ የሚገኘው የቆጠር ገድራ የማህበረሰብ ተፈጥሮ ደን ዘላቂነት ባለው መልኩ ለማልማት እንዲቻል ማህበረሰቡ በተገቢው ጥበቃ በማድረግ ለቀጣይ ትውልድ ጠብቆ ማቆየት እንደሚገባም አመላክተዋል። የአየር ሁኔታ ተጽኖ በማህበረሰቡ ላይ እንዳይደርስና የሀገሪቱ ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማረጋገጥ የኢትዮጵያ ደን ልማት ባለሙያተኞች በቆጠር ገድራ ጥብቅ ደን ላደረጉት ጥናትና ምርምር በዞኑ አስተዳደር ስም ከልብ አመስግነዋል። በመድረኩ የተገኙት የእዣ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ዘውዱ ዱላ እንዳሉት የቆጠር ገድራ ጥብቅ ደን ከ135 ዓመት በላይ ዕድሜ ያስቆጠረና ሲሆን ደኑን የበለጠ ለማልማትና ማህበረሰቡን ተጠቃሚ ለማድረግ የተደረገው ሳይንሳዊና ባህላዊ የምርምር ጥናት ወሳኝ እንደሆነም አመላክተዋል። ሳይንሳዊ በሆነ መልኩ እድገታቸው ያቆሙ ዛፎችን የማሳሳት ስራ በመስራትና በምትካቸው ሌላ ዛፍፎ በመትከልና በደኑም የአካባቢው ወጣቶችና ሴቶች በተለያዩ ዘርፎች የስራ ዕድል መፈጠር እንደሚገባም አመላክተዋል።

በጉራጌ ዞን ቀልጣፋና ተገማች የፍትህ ስርአት ለመገንባት እየተደረገ ያለውን ጥረት አጠናክሮ ማስቀጠል እንደሚገባ የጉራጌ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት አስታወቀ። መስከረም 7/2019 ዓ.ም (ወልቂጤ) ፍርድ ቤቱ የ2018 በጀት ዓመት አፈጻጸምና የ2019 በጀት አመት ዕቅድ ግብ ስምምነት መድረክ በወልቂጤ ከተማ አካሄዷል። የጉራጌ ዞን ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዋና አፈ ገባኤ አቶ ኸይሩ መሀመድ እንዳሉት ፍርድ ቤቶች ከፖሊስ ፣ከፍትህና ከሌሎች ተቋማት ጋር ያለውን ቅንጅታዊ አሰራሩን በማጠናከር በዘርፉ የሚፈለገው ውጤት ማምጣት ይኖርባቸዋል። ተቋሙ ባለፈው በጀት አመት ያስመዘገበውን ውጤት የበለጠ በማጠናከርና የጀመረውን የዜጎች ቻርተር ውይይት ማስቀጠል እንደሚገባም አስረድተዋል። በፍርድ ቤቶች እየተሰሩ ያሉ ስራዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ ለውጦች መኖራቸውም የተናገሩት አፈ ጉባኤው ይህንንም ለማስቀጠል ከመቼው ጊዜ በላይ በቅንጅት መስራት ይገባል ብለዋል። ተገቢውን ፍትህ ለማህበረሰቡ በመስጠትና ፣ከሙስናና መሰል የሚስተዋሉ ችግሮች በመገምገምና እንዲቀረፍ በማድረግ ባለ ድርሻ አካላቶች ትኩረት ሊሰጡት እንደሚገባም አመላክተዋል። የጉራጌ ዞን ከፍቸኛ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት አቶ ሙዘኪር አወል እንዳሉት በ2018 በጀት አመት ፍርድ ቤቱ ከክልሉ ከሚገኙ መዋቅሮች 1ኛ በመውጣት ተሸላሚ እንደሆነም ተናግረዋል። በቀጣይ የፍትህ ስርአቱን ለማሻሻል ከጥራት፣ ቅልጥፍና ከተገማችነትና ፍትህ ተደራሽ ለማድረግ የተለየ የአሰራር ስርአት መዘርጋት ያስፈልጋል ብለዋል። በተጠናቀቀው በጀት አመት ያልተፈቱ የፍርድ ቤት የመልካም አስተዳደር ችግሮች የተለዩ ሲሆን በተለይ ከውሳኔ ጥራት ፣ከዳኞች የዲሲፒሊን ሁኔታ፣ የተዘዋዋሪ ችሎትና መሰል ችግሮች በመቅረፍ በበጀት አመቱ የተሻለ ስራ መስራት እንደሚገባም አመላክተዋል። በ2018 በጀት አመት በዞኑ በሚገኙ በሁሉም ፍርድ ቤቶች ከ12ሺህ 500 በላይ የፍትሐብርና የወንጀል መዛግብቶች ውሳኔ መስጠት እንደተቻለም አስታውሰዋል። ፍርድ ቤቶች ህዝቡን በማገልገል ረገድ አርአያ መሆን ይኖርባቸዋል ያሉት አቶ ሙዘኪር ቅንጅታዊ አሰራሩን የበለጠ በማጠናከር በ2019 በጀት አመት የተያዙ ግቦች ማሳካት እንደሚገባም አሳስበዋል። በ2018 በጀት አመት በዞኑ በሚገኙ በሁሉም ፍርድ ቤቶች ከ12ሺህ 500 በላይ የፍትሐብሔርና የወንጀል መዛግብቶች ውሳኔ መስጠት እንደተቻለም አስታውሰዋል። በመድረኩ የተገኙ አንዳንድ ባለ ድርሻ አካላቶች በሰጡት አስተያየት የፍትህ መዋቅር ቅንጅታዊ አሰራር በማጠናከር ፣ የዳኞች ስነ ምግባር በማሻሻል ለዜጎች ተገቢውን ፍትህ መስጠት እንደሚገባም ተናግረዋል። የውይይት መድረኮች ሳይቆራረጡ በማካሄድና ከሌሎች አጋዥ ተቋማት ጋር በመቀናጀት በ2019 በጀት አመት ትክክለኛ ፍትህ ለዜጎች መስጠት ይገባል ብለዋል። ቀልጣፋ እና ውጤታማ ትክክለኛ የፍትህ አገልግሎት ለተገልጋዩ ማህበረሰብ ለመስጠት አጽኖኦት ሰጥተው እንደሚሰሩም አመላክተዋል። በመጨረሻም በ2018 በጀት አመት የተሻለ አፈጻጸም ላመጡ በወረዳ ደረጃ 1ኛ እኖር ወረዳ ፣2ኛ እኖር ኤነር መገር፣ 3ኛ የጉመር ወረዳ እንዲሁም በከተማ ደረጃ የወልቂጤ ከተማ 1ኛ በመውጣት እውቅናና ሽልማት በመስጠትና ከሁሉም ወረዳና ከተማ አስተዳደሮች ጋር የግብ ስምምነት በማድረግ መድረኩ ተጠናቋል ሲል የዘገበው የጉራጌ ዞን የመንግስት ኮሚኒኬሽን መምሪያ ነው።

የመንግስት አሰራሮች የቀለጠፉና ተገልጋይ ተኮር እንዲሆኑ በመደረጉ በተጠናቀቀው በጀት አመት የተሻለ ውጤት ተመዝግቧል:- አቶ ጥላሁን ሽምንሳ መስከረም 7/2018ዓ.ም(ወልቂጤ) የጉራጌ ዞን ፐብሊክ ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት መምሪያ የ2018 በጀት አመት እቅድ አፈጻጸምና በቀጣይ 5 አመት ስትራቴጂክ እቅድ ላይ ከታችኛው መዋቅር የምክክር መድረክ በወልቂጤ ከተማ አካሂዷል። የጉራጌ ዞን ፐብሊክ ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ ጥላሁን ሽምንሳ እንዳሉት በበጀት አመቱ በዞኑ ህብረተሰቡ የሚያነሳቸው የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎችን ለይቶ በማቀድ አብዛኞቹ መቅረፍ በመቻሉ የህዝቡን ተጠቃሚነት ማሳደግ ተችሏል። በተለይም የመልካም አስተዳደር ተግባር የመንግስት አጀንዳ ተደርጎ እየተተገበረ በመምጣቱ በዞኑ በጤና፣ በውሃ፣ በመንገድና በትምህርት የነበሩ ጉድለቶች ታቅዶ በመሰራቱ በርካታ ለውጦች መመዝገቡንም ተናግረዋል። በዞኑ መንግስታዊ አገልግሎት በአሰራርና በመመሪያ መሰረት እንዲሰጡ ከማድረግ ባለፈ ነጻ፣ ፍትሃዊና ቀልጣፋ ማድረግ በመቻሉ ውጤቶች ተመዝግበዋል ነው ያሉት። የአገልግሎት አሰጣጡ ከጊዜ ወደ ጊዜ በማሻሻል ዜጎች በመንግስት ተቋም ላይ እምነት እንዲኖራቸው መሰራቱንም አንስተው ህብረተሰቡ የሚፈልገውን አገልግሎት እንዲያገኝ በቀጣይ የበለጠ እንደሚሰራም ገልጸዋል። በዞኑ ወልቂጤ ከተማ መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት በመገንባት ለህብረተሰቡ ተገቢውን አገልግሎት እየተሰጠ መሆኑን ያነሱት አቶ ጥላሁን በቀጣይም በሁሉም ወረዳዎችና ከተማ አስተዳደሮች መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት እንዲኖር ይሰራል ብለዋል። በበጀት አመቱ ለአገልግሎት ሰጪው በአገልግሎት አሰጣጥ ዙሪያ፣ በመልካም አስተዳደር፣ በሰው ሀብት ስራ አተገባበርና በመንግስታዊ አገልግሎቶች ዙሪያ ስልጠና መሰጠቱን ጠቅሰው፤ ከዚህም ባለፈ የአሰራር ስርአት ለማስጠበቅ የሚወጡ አዋጆ፣ ፖሊሲዮችና ስትራቴጂዎች ተግባራዊ እንዲሆኑ መደረጉንም አውስተዋል። በቀጣይ የመልካም አስተዳደር ጉዳዮችን በአሰራር፣ በእውቀትና በመመሪያ መሰረት በእቅድ በመስራት የህብረተሰቡን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ መሰራት እንዳለበትም አመላክተዋል። የህዝብ ክንፍ ሞጋች በመሆን ተቋም ለተቋቋመበት አላማ አገልግሎት በአግባቡ መስጠቱን የሚከታተሉ፣ የሚደግፉና የሚያበቁ መሆን እንዳለባቸውም አውስተዋል። በመምሪያው የሪፎርም ድጋፍና ክትትል ቡድን መሪ አቶ ተሰማ ተስፋዬ በበኩላቸው፥ የሪፎርም ስራ የተቋም ስራዎች ማሳከያ በመሆኑ በዘርፉ በትኩረት መስራት ይገባል ብለዋል። የውይይቱ ተሳታፊዎች እንዳሉት በመምሪያው በ2018 በጀት አመት የተከናወኑ ተግባራት ውጤታማ መሆኑን አንስተው ለዚህም መምሪያው ለታችኛው መዋቅር በየጊዜው እያደረገው ያለው ድጋፍና ክትትል አበረታች ነው ብለዋል። በተጠናቀቀው በጀት አመት የተሻሉ ተግባራት በማጠናከርና ጉድለቶችን በማረም በቀጣይ ውጤታማ ስራ እንደሚሰሩም ተናግረዋል።

የጉራጌ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት የ2018 በጀት ዓመት አፈጻጸምና የ2019 በጀት አመት ዕቅድ ግብ ስምምነት መድረክ በወልቂጤ ከተማ እያካሄደ ይገኛል። መስከረም 7/2019 ዓ.ም (ወልቂጤ)የጉራጌ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት የ2018 በጀት ዓመት አፈጻጸምና የ2019 በጀት አመት ዕቅድ ግብ ስምምነት መድረክ በወልቂጤ ከተማ እያካሄደ ነው። መድረኩን በንግግር የከፈቱት የጉራጌ ዞን ከፍቸኛ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት አቶ ሙዘኪር አወል እንዳሉት ፍርድ ቤቶች በህገ መንግስቱ በተሰጣቸው ህግን የመተርጎም ስልጣን በመጠቀም የዜጎች ሰብአዊ ፣ዲሞክራሲያዊ ፣ኢኮኖሚያዊ መብቶች በማስከበር ለሀገር እድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከቱ ይገኛሉ። የፍትህ ፈላጊው ጥያቄ በአጥጋቢ ሁኔታ ለመመለስ የአገልግሎት አሰጣጥን ማቀላጠፍና መልካም አስተዳደር ማስፈን እንደሚገባም አስረድተዋል። በ2018 በጀት አመት በዞኑ በሚገኙ በሁሉም ፍርድ ቤቶች ከ12ሺህ 500 በላይ የፍትሐብርና የወንጀል መዛግብቶች ውሳኔ መስጠት እንደተቻለም አስታውሰዋል። በመድረኩ የጉራጌ ዞን ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዋና አፈ ገባኤ አቶ ኸይሩ መሀመድ፣ የጉራጌ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት አቶ ሙዘኪር አወል ፣ የጉራጌ ዞን ፍትህ መምሪያ ሀላፊ አቶ ኤልያስ ሰብለጋ ፣የጉራጌ ዞን ምክር ቤት የህግ የፍትህና መልካም አስተዳደር ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ አቶ ጌታሁን ነጋሽ፣ ሌሎች የዞኑ ከፍተኛ የስራ ሀላፊዎች ፣ የወረዳና የከተማ አስተዳደር ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንቶች፣ የዋና የስራ ሂደት አስተባባሪዎችና የልማት ዕቅድ አስተባባሪዎች ተገኝተዋል።

ፊት ለፊታችን የሚከበረው የመስቀል በዓል ለማክበር ወደ ትውልድ ቀዬአቸው ለሚገቡ ተጓዦች ያለምንም እንግልት በሰላም እንዲገቡ አስፈላጊውን ቅድመ ዝግጅት እየተደረገ ነው:- አቶ የህያ ሱልጣን መስከረም 6/2018 ዓ.ም(ወልቂጤ) የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ከፊታችን የሚከበረው የመስቀል በዓልን በማስመልከት ከባለድርሻ አካላት ጋር የምክክር መድረክ በወልቂጤ ከተማ አካሂዷል። በበዓሉ ወቅት አሽከርካሪዎች በጥንቃቄ፣ በተረጋጋና በአገልጋይነት መንፈስ ተጓዦችን ወደ አሰቡበት አካባቢ ማድረስ እንዳለባቸውም ተመላክቷል። የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ የህያ ሱልጣን እንዳሉት መስቀል በዞኑ መንፈሳዊና ባህላዊ ይዘቱ በጠበቀ መልኩ በድምቀት የሚከበር በዓል ነው። ለዚህ በዓል የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ትራንስፖርትና መንገድ ልማት ቢሮ ከዞኑ ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ጋር በመሆን ከፌደራል ትራንስፖርት ሎጀስቲክስ ዘርፍ አመራሮች፣ ከኦሮሚያ ክልል ደቡብ ምዕራብ ሸዋ፣ ከወሊሶ ከተማ፣ ከአጎራባች ልዩ ወረዳና ከዞኑ ከታችኛው መዋቅር ጋር አስፈላጊውን ቅድመ ዝግጅት እየተደረገ ነው ብለዋል። በዚህ ረገድ በበዓሉ ወቅት የሚኖረው ፍሰትና ከዚህ ቀደም የነበረውን ልምድ በመጠቀም ከፌደራል ትራንስፖርትና ሎጀስቲክስ ሚኒስቴር የዘርፉ አመራሮች ጋር በመቀናጀት በተርሚናሎች በቂ የትራንስፖርት አማራጮች እንዲመደቡ እየተሰራ ነው ያሉት። አክለውም አሽከርካሪዎች የተጋነነ የትራንስፖርት ዋጋ እንዳይኖር በወጣ ታሪፍ ብቻ እንዲሰሩ አንስተው፤ በዚህም ከመስከረም 12 እስከ 16 ወደ ጉራጌ ዞን ለበዓል ሲገቡ 50 ፐርሰንት ጭማሪና ሲመለሱ በኖርማል ታሪፍ እንዲሁም ከ18 እስከ 25 በዓሉን አክብረው ሲመለሱ 50 ፐርሰንት ጭማሪና ወደ ጉራጌ ዞን ሲመለሱ በኖርማል ታሪፍ እንዲሆንም ተናግረዋል። በበዓል ወቅት አሽከርካሪዎች በጥንቃቄ በተረጋጋና በአገልጋይነት መንፈስ ተጓዦን ወደ አሰቡበት ማድረስ እንዳለባቸው ጠቅሰው፤ ከመጠን በላይ በሚጭኑ፣ የተጋነነ ታሪፍ በሚያስከፍሉና ከተፈቀደው ፍጥነት በላይ በሚያሽከረክሩ አሽከርካሪዎች ላይ ተጠያቂነት የማስፈን ስራ ይሰራል ብለዋል። ከዚህም ባለፈ የትራፊክ ፍሰት እንዳያስተጓጉልና አደጋ እንዳይፈጠር መንገድ ላይ ምንም አይነት የሀብት አሰባሰብና የድጋፍ ስራ፣ የኮቴ የሚባሉ ጉዳዮች እንደማይፈቀዱም አመላክተዋል። የቴክኒክ ብቃት ያለፉ ተሽከርካሪዎች ብቻ ስምሪት እንዲሰጥ ከማድረግ ባለፈ ትላልቅ አውቶብሶችንም እንዲዘጋጁ መደረጉንም ገልጸዋል። የጉራጌ ዞን ትራንስፖርትና መንገድ ልማት መምሪያ ምክትል ኃላፊና የትራንስፖርት ዘርፍ ኃላፊ አቶ ግሩም ወልደሰንበት በበኩላቸው በበዓሉ ወቅት ችግር ቢከሰት በዘንድሮ አመት በተለየ መልኩ ፈጣን የጤና አገልግሎት እንዲያገኙ እየተሰራ ስለመሆኑንም አውስተዋል። በበዓሉ ወቅት ወደ ቀዬአቸው የሚገቡ ተጓዦች በሰላም ገብተው እንዲመለሱ ለማስቻል የትራንስፖርት እጥረት እንዳይኖር ለማድረግና አደጋ እንዳይከሰት ከማህበራት፣ ከባለንብረቶችና ከሌሎችም ጋር በቅንጅት እየተሰራ ስለመሆኑንም ተናግረዋል። ለበዓሉ በቂ ትራንስፖርት የሚዘጋጅ በመሆኑ ተጓዦች በመደራጀት ከመሳፈር ባለፈ ትርፍ ባለመክፈል ከመናኸሪያ ስምሪት ባልተሰጣቸውና ቴክኒካል ምርመራ ባልተደረገባቸው ተሽከርካሪዎች ላይ መሳፈር እንደሌለባቸውም አስገንዝበዋል።

በሚቀጥሉት 5 ዓመታት ለግብርና ሽግግር ተግባራት ልዩ ትኩራት ተሰጥቶ እንደሚሰራ የጉራጌ ዞን ግብርና መምሪያ አስታወቀ። መስከረም 6/2019 ዓ.ም (ወልቂጤ) መምሪያው ያዘጋጀው የ5 ዓመት ስትራቴጂክ እቅድ ባለድርሻ አካላት በተገኙበት በወልቂጤ ከተማ ገምግሟል። የጉራጌ ዞን ምክትል አስተዳዳሪና የግብርና መምሪያ ሀላፊ አቶ አበራ ወንድሙ እንዳሉት በ2030 ግብርናን በማሻገር በገጠር መዋቅራዊ ለውጥ በማምጣት ለሀገር ብልጽግና ጉልህ አስተዋጽኦ እንዲመጣ በዞኑ ታቅዶ እየተሰራ እንደሆነ ተናግረዋል። ገበያ ተኮር የሆኑ የሰብል ምርትና ምርታማነት ለማሳደግ በትኩረት የሚሰራ መሆኑም አመላክተው ጥራቱንና ደህንንነቱን የጠበቀ ሰብል በስፋት ለማምረት ሰፊ እቅድ ማቀዳቸውም አስረድተዋል። በግብርናው ዘርፍ የተያዙ እቅዶች ለማሳካት የሁሉም ባለ ድርሻ አካላት ቅንጅታዊ አሰራርን ማጠናከር እንደሚገባም አሳስበዋል። በዞኑ ከፍተኛ የበቆሎ ምርት እንዳለ ገልፀው በቀጣይ ለእሴት ጭመራ ተግባራት ትኩረት እንደሚሰጥ አመላክተዋል። በገጠር የሚገኙ የኤክስቴንሽን ተጠቃሚ አርሶ አደሮች፣ ወጣቶችና እማወራዎች በተቀናጀ የግብርና ልማት በማሰማራት ተጠቃሚ እንዲሆኑ ይሰራል። በሌማት ትሩፋት በወተት፣ በስጋ፣ በዶሮ፣ በንብ ልማት ስራዎች ውጤታማ መሆን ተችሏል ያሉት ሀላፊው የፋሰስ ልማትና በማጠናከር ከምርት ውጭ የነበሩ መሬቶች ጭምር ወደ ልማት ባማስገባት ምርትና ምርታነት እንዲጨመር አስተዋጽ እያደረገ ይገኛል፡ ብለዋል። ጉራጌ ዞን የበቆሎ ምርት በከፍተኛ ሁኔታ እያደገና በሀገር ደረጃ ሞዴል የሚሆን ስራ እየተሰራ እንደሆነ የተናገሩት አቶ አበራ በሌሎችም ሰብሎች ውጤታማ ስራ እየተሰራ እንደሆነም አብራርተዋል። ለአጥቢና እርጉዝ ሴቶች የምግብ ንጥረ-ነገር እጥረት እንዳይገጥማቸው በተለያዩ የግብርና ኢኒሼቲቮች ተደግፈው እንዲሰሩ ይደረጋል ብለው በዞኑ የሚገኙ ሞዴል ሴት አርሶአደሮች እንዲፈጠሩና ተሞክሮዋቸው የማስፋት ስራ እንደሚሰራም አብራርተዋል። በቀጣይ አምስት አመታት ዘመናዊ የግብርና ስትራቴጂን በመከተል የአርሶአደሩ ምርትና ምርታማነትና የምግብ ዋስትና በተጨባጭ ለማረጋገጥ አጽኖት ተሰጥቶ እንደሚሰራም ተናግረዋል። በዞኑ ለረጅም አመታት ሳይታረሱ የነበሩ መሬቶች በማረስ የአርሶአደሩን ምርት በከፍተኛ ሁኔታ ማሳደግ ተችሏል በማለት በቀጣይም እንደሚጠናከር ጠቁመዋል። በየደረጃው ካሉ መዋቅሮች፣ ፕሮግራሞችና ፕሮጀክቶች ጋር ቅንጅታዊ አሰራር በማጠናከርና የተሻለ ትስስር መፍጠር ውጤታማ ስራ መስራት እንደሚገባም አብራርተዋል። በእቅድ ግምገማ መድረኩ ላይ የተገኙ አንዳንድ ባለ ድርሻ አካላቶች በሰጡት አስተያየት በግብርናው ዘርፍ የታቀደው የ5 አመት ስትራቴጂክ እቅድ ሊተገበር የሚችልና ወሳኝ እቅድ እንደሆነ ተናግረዋል። የአርሶአደሩ ምርትና ምርታማነት ለማሳደግ እስትራቴክ እቅዱ ወሳኝ እንደሆነና የሀገሪቱ ብልጽግና ለማረጋገጥ አጋዥ እንደሆነ አስረድተዋል። አክለውም አስተያየት ሰጪዎቹ በግብርና ኢንቨስትመንት ዘርፍ የተሰማሩ ባለሀብቶች በሙሉ አቅማቸው ወደ ስራ እንዲገቡ በማድረግ በዘርፉ የሚፈለገው ውጤት እንዲመጣ ማድረግ እንደሚገባም አመላክተዋል ሲል የዘገበው የጉራጌ ዞን የመንግስት ኮሚኒኬሽን መምሪያ ነው።