Inekas | انعکاس
الذهاب إلى القناة على Telegram
«انعکاس» به بازتاب تحقیقات جدید در مطالعات اسلامی اختصاص دارد. در اینجا بخوانید: #انعکاس_مقاله #انعکاس_کتاب #انعکاس_رویداد #رویداد_انعکاس #انعکاس_وبسایت https://inekas.org https://instagram.com/inekas_org ارتباط با ما: @inekas_admin info@inekas.org
إظهار المزيد7 586
المشتركون
لا توجد بيانات24 ساعات
+37 أيام
-430 أيام
جاري تحميل البيانات...
القنوات المماثلة
سحابة العلامات
الإشارات الواردة والصادرة
---
---
---
---
---
---
جذب المشتركين
مايو '26
مايو '26
+25
في 1 قنوات
أبريل '26
+19
في 1 قنوات
Get PRO
مارس '26
+12
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '26
+129
في 11 قنوات
Get PRO
يناير '26
+56
في 6 قنوات
Get PRO
ديسمبر '25
+206
في 25 قنوات
Get PRO
نوفمبر '25
+122
في 11 قنوات
Get PRO
أكتوبر '25
+178
في 25 قنوات
Get PRO
سبتمبر '25
+134
في 28 قنوات
Get PRO
أغسطس '25
+190
في 29 قنوات
Get PRO
يوليو '25
+106
في 18 قنوات
Get PRO
يونيو '25
+149
في 10 قنوات
Get PRO
مايو '25
+98
في 16 قنوات
Get PRO
أبريل '25
+201
في 32 قنوات
Get PRO
مارس '25
+202
في 43 قنوات
Get PRO
فبراير '25
+130
في 18 قنوات
Get PRO
يناير '25
+196
في 11 قنوات
Get PRO
ديسمبر '24
+178
في 14 قنوات
Get PRO
نوفمبر '24
+189
في 11 قنوات
Get PRO
أكتوبر '24
+208
في 11 قنوات
Get PRO
سبتمبر '24
+292
في 40 قنوات
Get PRO
أغسطس '24
+582
في 52 قنوات
Get PRO
يوليو '24
+155
في 22 قنوات
Get PRO
يونيو '24
+85
في 13 قنوات
Get PRO
مايو '24
+215
في 25 قنوات
Get PRO
أبريل '24
+179
في 26 قنوات
Get PRO
مارس '24
+235
في 22 قنوات
Get PRO
فبراير '24
+129
في 10 قنوات
Get PRO
يناير '24
+165
في 14 قنوات
Get PRO
ديسمبر '23
+128
في 8 قنوات
Get PRO
نوفمبر '23
+127
في 13 قنوات
Get PRO
أكتوبر '23
+242
في 10 قنوات
Get PRO
سبتمبر '23
+325
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '23
+582
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '23
+145
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '23
+267
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '23
+548
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '23
+314
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '23
+125
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '23
+143
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '23
+147
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '22
+147
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '22
+121
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '22
+57
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '22
+353
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '22
+448
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '22
+58
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '22
+22
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '22
+41
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '22
+95
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '22
+161
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '22
+89
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '22
+124
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '21
+116
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '21
+183
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '21
+322
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '21
+373
في 0 قنوات
| التاريخ | نمو المشتركين | الإشارات | القنوات | |
| 21 مايو | +1 | |||
| 20 مايو | +1 | |||
| 19 مايو | +1 | |||
| 18 مايو | +2 | |||
| 17 مايو | +3 | |||
| 16 مايو | +1 | |||
| 15 مايو | +2 | |||
| 14 مايو | +1 | |||
| 13 مايو | 0 | |||
| 12 مايو | 0 | |||
| 11 مايو | +2 | |||
| 10 مايو | +1 | |||
| 09 مايو | +1 | |||
| 08 مايو | +1 | |||
| 07 مايو | 0 | |||
| 06 مايو | +3 | |||
| 05 مايو | +1 | |||
| 04 مايو | +2 | |||
| 03 مايو | 0 | |||
| 02 مايو | 0 | |||
| 01 مايو | +2 |
منشورات القناة
💠 درسگفتار عربی قرآنی
بر اساس کتاب Quranic Arabic
اثر ماراین فانپوتن | Marijn van Putten
👤 وحید صفا (انعکاس | دانشگاه تهران)
پژوهشهای جدید نشان میدهد بر خلاف تصور رایج، زبان عربی قرآن را نباید با زبان عربی کلاسیک یکی دانست (برای یک مثال ساده اینجا را ببینید). در این درسگفتار که مبتنی بر کتابی با همین عنوان از ماراین فانپوتن استاد دانشگاه لایدن برگزار میشود، به دنبال شناخت دقیقتر ویژگیهای زبان عربی قرآن هستیم. در این راستا با مقایسهٔ زبان عربی قرآن با عربی کلاسیک و حتی قرائات قرآن، ویژگیهای زبانشناختیِ گویشی که قرآن بر اساس آن نازل شده را مطالعه میکنیم و نشان میدهیم هیچکدام از قرائات قرآن نیز بازتاب دقیقی از گویشِ عربیِ قرآن نیستند (مثال).
این اثر علیرغم جذابیت فراوان خوانندهٔ علاقهمند به موضوع را، با چالشهای متنوعی رو به رو خواهد کرد.
در این درسگفتار تلاش میکنیم با نگاهی انتقادی، با نویسندهٔ کتاب همراه شده و پیچیدگیهای کتاب را نیز رفع نماییم، با این وجود جلسات را به هیچ وجه به متنخوانی تقلیل نخواهیم داد.
ماراین فانپوتن استاد زبانشناسی عربی و بربری در دانشگاه لایدن (هلند) است و در حال حاضر یکی از پرکارترین پژوهشگران غربی در خصوص زبان عربی قرآن به شمار میآید. در کانال انعکاس تاکنون مقالات متعددی از وی معرفی و یا ترجمه شده است که از جملهٔ آنها مقالهای در خصوص آیهٔ مشهور "إن هذان لساحران" و مقالهای هوشمندانه در خصوص املای تای تأنيث در رسم قرآن است. اخیراً نیز مقالهای از وی تحت عنوان نقد متنی قرآن در کانال انعکاس به طور کامل ترجمه و معرفی شد. 👤 دربارهٔ مدرس:
وحید صفا پژوهشگر فرهنگ و زبانهای سامی در انعکاس است. جدای از برگزاری دورههای متعدد زبانهای سامی، در موضوعات مرتبط با این درسگفتار، او دبیری علمی مدرسه سوم مدار، دورهٔ آموزشی کهن خطشناسی و کتیبهشناسی عربی، سخنرانی در پیشنشست سومین مدرسهٔ انعکاس با عنوان «کاربست شواهد مادی در بازسازی بافتار تاریخی عصر نبوی» و همچنین مجموعه ارائهای درباره دین و آیینهای عربستان پیشااسلامی را در کارنامه دارد. پژوهش وی در خصوص تحولات مضمونی در کتیبههای عربی پیش از اسلام و پس از اسلام قرار است در آیندهای نزدیک در مجموعهٔ Islamization and Arabization of the Arabian Peninsula in light of material evidence به سرویراستاری ایلکا لیندستت و هگیت نول منتشر شود.🔴 ویدئوی نظرات شرکتکنندگان در دورهٔ قبلی وحید صفا 🔽اطلاعات دوره: 📊 از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ (دو هفتهٔ اول فروردین این دوره تعطیل است) ۱۲ جلسه، شنبهها و یکشنبهها به صورت آنلاین - از ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰ 🗂 طرح درس جلسات و توضیحات بیشتر 🔺 ثبتنام و اطلاعات بیشتر: https://evnd.co/cRqP6 ⏲ مهلت ثبتنام: تا پایان ۸ اسفند ۱۴۰۴ 🔹تخفیف ۱۰٪ برای ثبتنام زودهنگام (تا ۵ اسفند) با کد Earlybird #رویداد_انعکاس 🔆 @hanifcrs 🔵 @Inekas
| 2 |  +2
💎 وقایعنامۀ مارونی ۷۱۳ میلادی (the Maronite Chronicle of 713)؛ کشف منبعی جدید دربارۀ اسلام آغازین
در سال ۲۰۲۴ متنی ناشناخته در مجموعۀ نسخههای خطی صومعۀ سنت کاترین در شبهجزیرهٔ سینا شناسایی شد که با نام وقایعنامۀ مارونی ۷۱۳ شناخته میشود. هرچند نسخۀ موجود در واقع ترجمهای عربی از یک متن گمشدۀ سریانی و متعلق به قرن ۵-۶ هجری است، اما اصل سریانی آن به حدود سال ۷۱۲–۷۱۳ میلادی / ۹۳-۹۴ هجری قمری بازمیگردد و از کهنترین گزارشهای غیراسلامی دربارۀ سدۀ نخست هجری به شمار میرود. این سالشمار در واقع متضمن یکی از متقدمترین اشارهها در منابع غیراسلامی به فتوحات اولیۀ، اختلافات داخلی مسلمانان و البته، مسئلۀ جمع و تدوین قرآن در زمان خلیفۀ سوم است.
🔵آغاز فتوحات
بر اساس این وقایعنامۀ، پس از درگذشت پیامبر اسلام، ابوبکر رهبری را برعهده گرفت و سپاه مسلمانان را به جبهۀ مصر، شام و فلسطین، ایران و شرق جزیرةالعرب گسیل کرد؛ گزارشی که با منابع شرقی دیگر مانند آثار تئوفانس اعترافشنو (نیمۀ دوم سدۀ هشتم) و میخائیل سریانی (سدۀ دوازدهم) همخوانی دارد. این وقایعنامۀ همچنین به نبردهای جنوب فلسطین در سال ۱۲ ه.ق (از جمله نبرد داثن) اشاره میکند و چارچوب زمانی دقیقی از حوادث سالهای ۱۱-۱۲ ه.ق ارائه میدهد. نیز، در بخشهایی از این وقایعنامه به خشونت اعراب، اسیرگیری در فتوحات ایران، بیتالمقدس و قلمرو بیزانس، و گرفتن جزیه از ایرانیان پرداخته شده است.
🔵 پیامبر اسلام و تدوین قرآن
این وقایعنامۀ اشاره میکند که محمد ده سال رهبری اعراب را برعهده داشت و کتاب خود را برای آنان نسخهبرداری کرد؛ همچنانکه تصریح میکند عثمانبنعفان -که از کاتبان پیامبر معرفی شده- کتاب را برای اعراب گردآوری و تدوین کرد و دستور داد تنها همین نسخۀ رسمی مبنا قرار گرفته و دیگر نسخهها سوزانده شود. جنبهای از اهمیت این سالشمار در همین نکته نهفته است: در اینجا برای نخستینبار، گزارش سنتی از جمع و تدوین قرآن در زمان خلیفۀ سوم توسط یک منبع غیراسلامی گواهی میشود (تصویر دوم و سوم):
"... ومحمد... نسخ لهم کتابه القرآن [....] وکانوا یقولون عن عثمن هذا أنه ممن کتب محمد ریاستهم وبایعهم، وجمع وکتب لهم کتاباً وأرسله إلی جمیع عساکره، ووصّاهم أن یتمسلوا به فقط، وأن یحرقوا کلما في أیدیهم غیره."
مسئلۀ جالبتوجه دیگر اشارۀ متن به این نکته است که اعراب غربی جملگی مطیع عثمان بودند، در حالی که گروهی از اعراب شرقی با او مخالفت میکردهاند. نیز، این وقایعنامه از «الحروریین» («خوارج» در منابع اسلامی) در مقام گروهی که همواره با عثمان مخالف بودهاند یاد میکند. در ادامه، این متن به درگیری میان اعراب غربی بهرهبری معاویه و اعراب شرقی بهرهبری علیبنأبیطالب بر سر ماجرای قتل عثمان اشاره کرده و وقوع جنگ صفین را گزارش میکند. با اینحال، بخش مربوط به شرح جنگ صفین در نسخۀ موجود از بین رفته است.
🔵دوران معاویه و پس از آن
این متن سپس به جنگهای معاویه با بیزانسیان میپردازد و پس از اشارهای مختصر به کسانی چون یزید و مروان، گزارشی از تثبیت قدرت عبدالملکبنمروان و تحولات سیاسی دوران او ارائه میکند.
🔵مطالعهٔ نسخۀ خطی وقایعنامه
(شروع بخش وقایعنامه: f.85v — شروع بخش مرتبط با تاریخ اسلام: f.148r — تا f.155v)
⬇️دریافت بخش مرتبط با تاریخ صدر اسلام از وقایعنامۀ مارونی ۷۱۳
🔵 متن عربی وقایعنامه و تصحیح برخی از خطاهای آن
🔵 اطلاعات بیشتر درباره این نسخه و ماجرای کشف آن در مقالۀ آدریان سی. پیرتئا
@inekas | 3 917 |
| 3 | 
🔴 مدرسۀ مدار ۱۴۰۴
رویکردهای جدید در مطالعۀ اسلام نخستین:
«نقد فرم» در تعامل با دیگر روشهای تاریخی-انتقادی
💠 با روی کار آمدن روشهای نو در مطالعهٔ اسلام نخستین در یک قرن اخیر و تطوّر آنها طی این سالها در مطالعات دانشگاهی، آگاهی از صورت تکاملیافتهٔ این رویکردها برای فهم و نقد پژوهشهای تاریخیِ معاصر اهمیتی ویژه یافته است. مدرسهٔ مدار که بر آموزش کارگاهیِ مهارتها و ابزارهای پژوهش در مطالعات اسلامی تمرکز دارد، این بار به رویکردهای جدید در مطالعهٔ اسلام نخستین، با تأکید ویژه بر «نقد فرم» و تعامل آن با دیگر روشهای تاریخی ـ انتقادی میپردازد.
نقد فرم که نخست با تلاشهای آلبرشت نوت به مطالعات تاریخ اسلام نخستین راه یافت، روشی است که با بررسی ساختار، قالب و الگوهای تکرارشوندهٔ متن، میکوشد تا بافت تاریخی، کارکرد اجتماعی و جایگاه آن را در جامعهای که متن در آن شکل گرفته است، بازشناسی کند. از آنجا که نقد فرم در آثار متعددی با دیگر روشهای تاریخی ـ انتقادی تلفیق یافته و اهمیتی خاص پیدا کرده است، در این مدرسه برآنیم تا با ترکیبی از آموزشهای نظری و کارگاهی، مخاطبان دوره را با کاربست نقد فرم و نحوهٔ تعامل آن با دیگر روشها در مطالعهٔ اسلام آغازین آشنا کنیم.
◀️برای آشنایی بیشتر با روش «نقد فرم»، این ویدئو از احسان روحی، دبیر علمی مدرسۀ مدار ۱۴۰۴ را مشاهده بفرمایید.
✔️ ۳۰ ساعت ارائهٔ کارگاهی و حل مسئله در ۴ روز (به صورت حضوری)
✔️۲۰ تا ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ | ساعت ۹:۰۰ تا ۱۸
✔️ مکان برگزاری: پردیس دانشگاه شریف در جزیرۀ کیش
✔️ ارائهها به دو زبان فارسی و انگلیسی خواهد بود.
📊 برخی امتیازات این مدرسه
-امکان تعامل حضوری با پژوهشگران برجستهٔ مطالعات اسلامی داخلی و خارجی
- اقامت رایگان برای شرکتکنندگان
- تسهیلات مالی و کمک هزینه ثبتنام برای تعداد محدودی از متقاضیان
👥 ظرفیت: ۲۰ نفر
🗓 مهلت درخواست برای ثبتنام و ارسال مدارک: ۲۷ دی
✉اعلام نتایج: ۳۰ دی
🗒پایان ثبتنام: ۳ بهمن
🔴برای کسب اطلاعات بیشتر، ارسال درخواست ثبتنام و مشاهدهٔ برنامه و عناوین ارائهها به سایت مدرسهٔ مدار ۱۴۰۴ مراجعه کنید:
https://inekas.org/madar1404
اگر پرسشی دارید که در بخش «پرسشهای متداول» سایت پاسخ داده نشده است، میتوانید به @Inekas_admin پیغام دهید.
#رویداد_انعکاس
@Inekas | 4 702 |
| 4 | 
🎞نقد فُرم: واکاوی ریشههای ادبی/داستانی سیرهٔ نبوی در میراث غیر اسلامی
🟣 احسان روحی، پژوهشگر سیرهٔ نبوی، در مقدمهٔ ارائهاش در چهارمین مدرسهٔ تابستانی انعکاس به نقش نقد فُرم در واکاوی ریشههای ادبی/داستانی سیرهٔ نبوی پرداخته و ما را با چیستی نقد فرم و کاربردهای آن در کشف بازپردازیهای ادبی متأخر آشنا میکند.
نخستین منابع سیره با فاصلهای دستکم یکونیمقرنی از زمان زندگی پیامبر تدوین شدهاند؛ فاصلهای که مسأله انتقال شفاهی و حافظهٔ جمعی را بهطور جدی مطرح کرده و بازسازی تاریخی را دشوار میسازد. اهمیت این تأخر زمانی هنگامی روشنتر میشود که سیره، در بستر منازعات سیاسی خوانده شود، زیرا این متون در دوره خلافت اموی و عباسی شکل گرفته و سیرهنگاران اولیه در پیوند با دستگاه خلافت فعالیت میکردهاند. از اینرو، سیره نه متنی بیطرف، بلکه روایتی سامانیافته در افق نیازها و حساسیتهای معطوف به قدرت است.
در سطحی دیگر، نقد فُرم نشان میدهد که گزارشهای سیره غالباً بازتاب خام وقایع تاریخی نیستند، بلکه بازپردازیهایی ادبیاند که از سنتهای روایی پیشین، اعم از سنتهای بومیِ عربی و غیرِ بومیِ مسیحی-یهودی، تغذیه میکنند. پژوهشهای تطبیقی آشکار ساختهاند که برخی روایتهای سیره از حیث ساختار داستانی با روایتهای عهد عتیق و متون مسیحی باستان متأخر همخواناند؛ مانند ماجرای ازدواج پیامبر با زینب بنتجحش که به داستان داوود و بتشبع شبیه است، یا شباهت روایت زید بنحارثه با داستان یوسف، و همچنین روایت شقّالصدر و آغاز وحی که شبیه به زندگینامهها و مکاشفات قدیسان مسیحی است.
در این میان، نقش قصّاص را نیز نباید نادیده گرفت؛ راویانی که با آگاهی از ناآشنایی بخش بزرگی از مخاطبان مسلمان با متون یهودی و مسیحی، این الگوهای روایی را در قالبی اسلامی بازسازی کرده و به گردش درمیآوردند.
احسان روحی، دبیر علمی مدرسه مدار ۱۴۰۴، در این ویدئو توضیح میدهد که رویکرد نقد فرم، نه دعوت به انکار سیره، بلکه فراخوانی به خوانش تاریخی و انتقادی آن است؛ خوانشی که به شرایط تولید متن، فرم روایت و شبکهٔ الهامهای ادبی و فرهنگی آن توجه میکند.
🔴چهارمین مدرسهٔ مدار با موضوع «رویکردهای جدید در مطالعهٔ اسلام نخستین: نقد فرم در تعامل با دیگر روشهای تاریخی-انتقادی» از ۲۰ تا ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ در جزیره کیش برگزار خواهد شد. برای کسب اطلاعات تکمیلی و ثبتنام به این پیوند مراجعه کنید.
🗂فهرست مطالب ویدئو:
00:00 چالشهای تاریخنگاری سیره: نقش دستگاه خلافت و مسئلهٔ «فاصله تاریخی» تا زمان تدوین متون
02:10 معرفی ابزارهای نقد تاریخی در آکادمیهای غربی و روش «نقد فرم» (Form Criticism)
07:23 بررسی نمونه تأثیرات کتاب مقدس
08:37 بررسی نمونه تأثیرات باستان متأخر (۱)
12:43 بررسی نمونه تأثیرات باستان متأخر (۲)
15:00 تحلیل نهایی: نقش داستانسرایان (قصّاص) با پیشینهٔ یهودی-مسیحی در شکلدهی ژانر سیره نبوی
@Inekas | 1 806 |
| 5 | 
🎞 چرا قرآن بر غذا خوردن عیسی و مریم تأکید میکند؟
👤کلاوس فوناشتوش (دانشگاه بن) | بخشی از ویدئوی منتشر شده در کانال انجمن مباحثات قرآنی | با زیرنویس فارسی
﴿ما المسیح ابن مریم إلا رسولٌ قد خلت من قبله الرسول وأمّه صديقة کانا یأکلان الطعام انظر کیف نبیّن لهم الآیات ثمّ انظر أنّی یؤفکون ﴾
مسيح، پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او [نيز] پيامبرانى آمده بودند؛ و مادرش زنى بسيار راستگو بود. هر دو غذا مىخوردند. بنگر چگونه آيات [خود] را براى آنان توضيح مىدهيم؛ سپس ببين چگونه [از حقيقت] دور مىافتند.
(مائده: 75؛ ترجمهی فارسی از محمدمهدی فولادوند)
اشارۀ قرآن در آیۀ بالا به اینکه عیسی و مریم «هر دو غذا میخوردند» معمولاً بهمثابۀ استدلالی علیه این دیدگاه مسیحیانِ همروزگار با قرآن شمرده شده که عیسی و مریم موجوداتی الوهی بوده و از همینرو، آنان را بینیاز از غذا خوردن میشمردهاند. با اینحال، دشواری اساسی در اینجا آن است که مسیحیان چنین باوری نداشتهاند: مسیحیان برآن نیستند که عیسی و مریم غذا نمیخوردهاند؛ حتی اگر چنین دیدگاهی را بتوان نزد گروههایی از مسیحیان دربارۀ عیسی یافت، چنین دیدگاهی دربارۀ مریم در کار نبوده است. با درنظر داشتن این دشواری، اشارۀ قرآن به غذا خوردن عیسی و مریم را در سیاق این آیه، چگونه باید فهمید؟
💠کلاوس فوناشتوش در این ویدئو پاسخی برای این پرسش ارائه میکند.
🔺 نسخۀ کامل این ویدئو (به طول ۸ دقیقه) به درخواست انجمن مباحثات قرآنی ضبط شده و در کانال این انجمن قابل مشاهده است.
کلاوس فوناشتوش الاهیدان کاتولیک و استاد الاهیات سیستماتیک در بُن است، و از جملۀ آثار او میتوان به پیامبری در اسلام و مسیحیت (با همکاری طوبا عیسیک؛ 2013)، چالشِ اسلام: رهیافتهای مسیحی (2016)، پیامبر دیگر: عیسی در قرآن (با همکاری موهناد خورشیده؛ 2018)، و مریم در قرآن: دوست خدا، باکره، مادر (با همکاری منی ططری؛2021) اشاره کرد. معرفی کتاب اخیر (مریم در قرآن) و ترجمۀ فارسی مقدمۀ آن پیشتر در کانال انعکاس منتشر شده است
#انعکاس_یافتهها
@Inekas | 3 520 |
| 6 | ![معرفی مقالۀ «معمای احمد: پردهبرداری از تعاملات متنی قرآن با انجیل متی» [بخش ۲ از ۲ - بخش ۱ ] ⭐️بینامتنیت آیات سورهٔ صف با](){kind=small} معرفی مقالۀ «معمای احمد: پردهبرداری از تعاملات متنی قرآن با انجیل متی» [بخش ۲ از ۲ - بخش ۱ ]
⭐️بینامتنیت آیات سورهٔ صف با متی ۱۲
روابط بینامتنی آیات ۶-۹ سورهٔ صف با آیات متی ۱۲ فراتر از چند تناظری است که در نگاه اول به چشم میخورد. بر اساس بررسیهای نویسندگان، برخی از این درهمتنیدگیها نکات جالبی را در بردارد، از جمله:
🔵تصویر انجیلی «چراغ کمسویی (سریانی: مطفطف) که خدا مانع خاموشیاش میشود» به روشنی یادآور عبارت «یریدون لیطفئوا نور الله بأفواههم والله متمّ نوره» است (ردیف ۸ جدول)، امری که فراتر از معنا، در ریشۀ واژگان نیز همخوان است (مطفطف/لیطفئوا).
🔵عبارتِ «پادشاهیِ خدا» [سریانی: ملکوت] در متی: ۲۸، عیناً در سورۀ صف تکرار نشده، بلکه در واژۀ «اسلام» بازتاب یافته: «وهو يدعى إلى الإسلام» (ردیف ۷ جدول). در واقع قرآن با رویکردی متفاوت به همان حقیقتِ انجیلی اشاره میکند و از منطقِ «م-ل-ک» (اقتدار و پادشاهی) به منطقِ «س-ل-م» (تسلیم) گذار میکند. با توجه به اینکه معنای "اسلام" در قرآن، «تسلیمِ خودخواستۀ انسان» است (Sinai, Key Terms of the Qur'an, 403-7)، قرآن عملاً برداشت نوینی از حکومت الهی ارائه داده که در آن، استقرارِ فرمانروایی خدا نه با سیطرۀ بیرونی، بلکه با «تسلیمِ آگاهانه» محقق میشود.
🔵گرچه «دين الحقّ» معمولاً به «آیین راستین» ترجمه میشود، اما با نظر به ریشۀ سریانیِ کلمۀ «دین» (داوری) و ارتباط بینامتنی (ردیف ۹ جدول)، اینجا به معنای «داوری براساس حق» است (مانند کاربرد مشابه در «یوم الدین»). بنابراین، «... لیظهره علی الدین کله» (ردیف ۱۰ جدول) به این معنا نیست که دین یا مذهبی جدید جایگزین سایر ادیان میشود، بلکه بدین معناست که «قضاوت بر اساس معیار حق» (دین الحق) بر تمامِ داوریهای بشری غلبه کرده و آشکار خواهد شد.
⭐️ حل معمای «احمد»
در پرتو این ارتباطات تنگاتنگ بینامتنی، انتظار داریم که مضمون «اسمه احمد» نیز معادلی در متی داشته باشد.
☑️ریشۀ «حمد» در تمامِ زبانهای سامیِ غیرعربی به معنای «اشتیاق» است که دقیقاً معادلِ معناییِ فعلِ سریانی ʾeṣṭabīt است که در متی ۱۲: ۱۸ به کار رفته است. در این آیه، جملهای از زبان خدا نقل شده که ارجاعی مستقیم به کتاب اشعیا دارد: «این است بندۀ من که به او "مشتاق هستم" (سریانی: ʾeṣṭabīt)، آنکه جانم به او "خشنود است" (یونانی: eudokēsen)». جالب آنکه واژهٔ به کار رفته در متن یونانی آیه (eudokēsen) نیز، در جاهای دیگرِ بایبل، نظیر مزامیر ۶۸: ۱۷، دقیقاً برابر با ریشۀ عبری «حمد» (میل و اشتیاق) قرار گرفته است.
☑️ قرآن با آگاهی از این معنای ریشۀ «حمد» در عبری، فعلِ اول شخصِ مفردِ همریشه با «محمد»، یعنی «اَحمَدُ» را به کار میبرد (دقیقا مانند "مشتاق هستم" که اول شخص مفرد است). بنابراین «احمد» در اینجا فقط یک اسمِ شناسنامهای نیست؛ بلکه یک «کُد» است که ما را مستقیما به پیشگویی انجیل و اشعیا ارجاع میدهد. تنها تفاوت آن است که در بایبل، خدا گوینده است («بندۀ من که مشتاق اویم»)؛ اما در قرآن، عیسی گوینده است («اسمه أحمد»). این پدیده را نویسندگان «تفسیرِ نامشناختی» (Onomastic Exegesis) مینامند؛ جایی که یک توصیف فعلی در متون پیشین، تبدیل به یک عنوان یا اسم برای اشاره به پیامبر جدید میشود.
☑️ بنابراین، وقتی عیسی در قرآن بشارت به پیامبری میدهد که «اِسمُهُ اَحمَدُ»، در واقع دارد به مخاطبان مسیحی و یهودیِ خود کد میدهد. در اینجا اسم معنای اصیلِ خود در عربی را دارد؛ یعنی نشان یا وصف، و نه صرفاً نام. بنابراین معنای آیه اینگونه میشود: عیسی میگوید: من آمدنِ پیامبری را مژده میدهم که نشانِ او، این [سخنِ خداوند در کتاب اشعیا]ست: «[من] مشتاقِ او هستم».
☑️ در کنار این لایهٔ معنایی برای اهلکتاب، واژۀ احمد برای مخاطب عربزبان کارکردی «اسمی (nominal)» داشت. در فرهنگ عرب نامگذاری افراد با «افعال مضارع» کاملاً رایج بود (مانند نام «یحیی»: زنده میشود، یا «تغلب»: غلبه میکند)؛ لذا اعراب بهراحتی میپذیرفتند که واژۀ «احمد» در کلام عیسی، بهعنوان بشارتی به «محمد» (که همریشۀ آن است) تفسیر شود.
⭐️ جمعبندی
🔵آیات ۶-۹ سورۀ صف و نیز متی ۱۲ هر دو بشارتی را نقل میکنند به فردی که مأموریت نهاییاش برپاییِ حق است؛ فردی که خداوند دربارۀ او گفته: «من مشتاق اویم» (اسمه أحمد). او "حق" را به پیروزی میرساند، حتی اگر نورش کمسو شود؛ چرا که خدا مانع خاموشیاش میشود.
🔵نویسندگان نتیجه میگیرند که این سطح از دقت در تعامل با متن، نشاندهندۀ یک «تعاملِ عالمانه» است. قرآن تنها یک شنونده منفعلِ داستانهای انجیلی نیست، بلکه «مفسری فعال» و «خوانشگری مقتدر» است. قرآن مفاهیم مسیحی را میشناسد، آنها را بومیسازی و اصلاح کرده و دست به بازسازیِ الاهیاتیشان میزند.
⬇️دریافت مقاله
#انعکاس_مقاله
@inekas | 1 |
| 7 |  +2
💎 بشارت عیسی به «احمد» در سورۀ صف، ناظر به کدام عبارت اناجیل است؟
🖋 معرفی مقالۀ تازهانتشاریافتهٔ: «معمای احمد: پردهبرداری از تعاملات متنی قرآن با انجیل متی»، نوشتۀ هادی تقوی و علیرضا حیدری
Hadi Taghavi & Alireza Heidari (2025), The Aḥmad Enigma: Unveiling Qur’anic and Matthean Scriptural Engagements, Islam and Christian–Muslim Relations, 1–25
⬇️دریافت مقاله به همراه ترجمۀ چکیده
🔵 سورهٔ صف
وإذ قال عيسى ابن مريم يابني إسرائيل إني رسول الله إليكم مصدقا لما بين يدي من التوراة ومبشرا برسول يأتي من بعدي اسمه أحمد فلما جاءهم بالبينات قالوا هذا سحر مبين﴿۶﴾ ومن أظلم ممن افترى على الله الكذب وهو يدعى إلى الإسلام...﴿۷﴾ يريدون ليطفئوا نور الله بأفواههم والله متم نوره...﴿۸﴾ هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله...﴿۹﴾
ترجمه:
و [یاد کن] هنگامی را که عیسی پسر مریم گفت: ای فرزندان اسرائیل من فرستادۀ خدا بهسوی شمایم و تصدیقکنندهام آنچه را پیش از من در تورات آمده است و بشارتدهندهام به پیامبری که پس از من میآید؛ نام او احمد است [اسمه احمد]؛ پس هنگامی که او (عیسی) با دلایل روشن بهسوی آنان آمد، آنان گفتند: این جادویی آشکار است.﴿۶﴾ چه کسی ستمکارتر است از آن که بر خدا افترا بندد، هنگامی که فراخوانده شود بهسوی "اسلام"؟…﴿۷﴾ میخواهند نور خدا را با دهانهایشان خاموش کنند، اما خدا نور خود را کامل میکند…﴿۸﴾ اوست خدایی که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاد تا آن را بر همۀ ادیان پیروز گرداند…﴿۹﴾
* مرجع تصویر: کتابخانۀ ملی فرانسه، نسخۀ شمارۀ Arabe 328 (b)
در مواجهه با آیۀ ششم سورۀ صف: "مبشراً برسول یأتي من بعدي اسمه أحمد"، همواره این پرسش مطرح بوده که نام «احمد» را در کجای انجیل یا تورات میتوان یافت؟
در سیزده سدۀ گذشته مفسران مسلمان اغلب برآن بودهاند که منظور قرآن از «احمد» همان «فارقلیط» در انجیل یوحناست (یوحنا ۱۴: ۱۶ و ۱۴: ۲۶)؛ اما این فرضیه در پژوهشهای مدرن بهلحاظ زبانشناختی مورد تردید جدی قرار گرفته است [از جمله، بنگرید به پژوهش شان آنتونی]. با اینحال، بحث علمی دربارۀ مقصود از این آیه در میان پژوهشگران آکادمیا دامنهدار بوده است.
پژوهش پیشرو با عبور از فرضیۀ سنتی «فارقلیط»، و با واکاوی دقیق زبانشناختی در متون عربی، سریانی و یونانی، برای نخستینبار نشان میدهد که آیات ۶ تا ۹ سورۀ صف، نسبتی بینامتنی با فصل ۱۲ انجیل متی دارد.
🔵انجیل متی
در انجیل متی، فصل ۱۲، پس از گفتوگوی عیسی و فریسیان دربارۀ فهم درست از حکمِ شرعیِ نگاهداشتنِ سبت (شنبه) و استناد عیسی به تورات ("مگر در تورات نخواندهاید؟")، عیسی بهشفا دادن بیماری در روز سبت میپردازد؛ امری که بهخصومت فریسیان با او دامن میزند: "فریسیان بیرون رفتند و با هم مشورت کردند که چگونه او را بکشند." سپس میخوانیم:
"(۱۵) چون عیسی از این امر آگاه شد، آن مکان را ترک گفت. اما عدۀ بسیاری از پی او رفتند و او جمیع ایشان را شفا بخشید. (۱۶) و مردم را از افشای نامش بازداشت. (۱۷) این واقع شد تا آنچه بهوسیلۀ اشعیای نبی گفته شده بود تحقق یابد که:
(۱۸) «این است بندۀ من که مشتاق اویم؛ محبوب من که جانم از او خشنود است. من روح خود را بر او خواهم نهاد و او داوری [سریانی: دینا] را بهامتها اعلام خواهد کرد... (۲۰) ...[همچون] چراغ کمسویی [سریانی: مطفطف] که خدا مانع خاموشیاش میشود، تا زمانی که داوری حق را بهپیروزی برساند.»
(۲۱) و بهاسم او همۀ امتها بشارت داده خواهند شد."
(متی، فصل ۱۲؛ ترجمه مقاله)
* تصویر: نسخهٔ یونانی Codex Sinaiticus، از سدۀ ۴-۵ میلادی
اینجاست که یک پرسش کلیدی شکل میگیرد: چگونه عیسی که در این صحنه اصرار دارد «ناشناس بماند» و از شهرت میگریزد، میتواند همان موعودِ جهانیِ اشعیا باشد که مأموریت دارد آیینِ حق را با صدای بلند به گوشِ تمام جهانیان برساند؟
قرآن با یک تغییرِ رویکرد معنادار، این گره را میگشاید: قرآن بشارتِ اشعیا را که در انجیل، «روایتِ متی در توصیفِ حالِ عیسی» است، به «بشارتِ عیسی دربارهٔ آینده» بازخوانی میکند و بدینترتیب این تعارضِ ظاهری برطرف میشود.
در چارچوب این خوانش، آیۀ ۶ سورۀ صف پاسخی راهگشا ارائه میدهد: در اینجا عیسی (و نه متی) سخن میگوید و با خطابِ «یا بنیاسرائیل انی رسول الله الیکم»، ابتدا به محدودیتِ رسالتِ خود در میان قوم یهود اذعان میکند. سپس با استناد به همان پیشگویی اشعیا، خود را «تصدیقکنندۀ کتبِ پیشین» میخواند (مصدقا لما بین یدیّ من التوراه) و در نهایت، تحققِ وعدۀ بزرگِ «اعلامِ جهانیِ دین» را به ظهور پیامبری در آینده موکول مینماید.
🪧 جدولی از مهمترین ارتباطات آیات سورۀ صف با متی ۱۲ در صفحۀ ۷ مقاله آمده است که ترجمهٔ مختصر آن را در پست بعدی ببینید.
بخش ۱ از ۲ [ادامه در اینجا]
#انعکاس_مقاله
@inekas | 1 |
| 8 | معرفی مقاله «معمای احمد: پردهبرداری از تعاملات متنی قرآن با انجیل متی»، نوشتۀ هادی تقوی و علیرضا حیدری [ادامه از بخش اول]
⭐️بینامتنیت آیات سورهٔ صف با متی ۱۲
روابط بینامتنی آیات ۶-۹ سورهٔ صف با آیات متی ۱۲ فراتر از چند تناظری است که در نگاه اول به چشم میخورد، در مقاله ۱۲ تناظر دقیق بین فقرات متناظر در این دو دسته آیه برشمرده شده است. بر اساس بررسیهای نویسندگان، برخی از این درهمتنیدگیها نکات جالبی را در بردارد، از جمله:
🔵عبارتِ «پادشاهیِ خدا» [سریانی: ملکوت] در انجیل متی (مثلا آیۀ ۲۸)، عیناً در سورۀ صف تکرار نشده، بلکه در واژۀ «اسلام» بازتاب یافته: «وهو يدعى إلى الإسلام» (صف: ۷ - ردیف ۷ جدول). در واقع قرآن با رویکردی متفاوت به همان حقیقتِ انجیلی اشاره میکند و از منطقِ «م-ل-ک» (اقتدار و پادشاهی) به منطقِ «س-ل-م» (تسلیم) گذار میکند. با توجه به اینکه معنای "اسلام" در قرآن، «تسلیمِ خودخواستۀ انسان» است (Sinai, Key Terms of the Qur'an, 403-7)، قرآن عملاً برداشت نوینی از حکومت الهی ارائه داده که در آن، استقرارِ فرمانروایی خدا نه با سیطرۀ بیرونی، بلکه با «تسلیمِ آگاهانه» محقق میشود.
🔵گرچه «دين الحقّ» (صف: ۹ - ردیف ۹ جدول) معمولاً به «آیین راستین» ترجمه میشود، اما با نظر به ریشۀ سریانیِ کلمۀ «دین» (Judgment/ داوری) و ارتباط متنی سورۀ صف با انجیل متی، برداشت عمیقتری رخ مینماید (مانند کاربرد مشابه در «یوفّیهم الله دینهم الحق»). بنابراین، «أرسل رسوله بالهدى و دین الحق لیظهره علی الدین کله» به این معنا نیست که دین یا مذهبی جدید جایگزین سایر ادیان میشود، بلکه بدین معناست که «قضاوت بر اساس معیار حق» (دین الحق) بر تمامِ داوریهای بشری غلبه خواهد کرد و آشکار خواهد شد (ردیف ۱۰ جدول).
⭐️ حل معمای «احمد»
در پرتو این ارتباطات تنگاتنگ بینامتنی، انتظار داریم که مضمون «اسمه احمد» نیز معادلی در متی داشته باشد.
☑️ریشۀ «حمد» در تمامِ زبانهای سامیِ غیرعربی به معنای «اشتیاق» است که دقیقاً معادلِ معناییِ فعلِ سریانی ʾeṣṭabīt است که در متی ۱۲: ۱۸ به کار رفته است. در این آیه، جملهای از زبان خدا نقل شده که ارجاعی مستقیم به کتاب اشعیا دارد: «این است بندۀ من که به او "مشتاق هستم" (سریانی: ʾeṣṭabīt)، آنکه جانم به او "خشنود است" (یونانی: eudokēsen)». جالب آنکه واژهٔ به کار رفته در متن یونانی آیه (eudokēsen) نیز، در جاهای دیگرِ بایبل، نظیر مزامیر ۶۸: ۱۷، دقیقاً برابر با ریشۀ عبری «حمد» (میل و اشتیاق) قرار گرفته است.
☑️قرآن با آگاهی از این معنای ریشۀ «حمد» در عبری، فعلِ اول شخصِ مفردِ همریشه با «محمد»، یعنی «اَحمَدُ» را به کار میبرد (دقیقا مانند فعل "مشتاق هستم" که اول شخص مفرد است). بنابراین «احمد» در اینجا فقط یک اسمِ شناسنامهای نیست؛ بلکه یک «کُد» است که ما را مستقیماً به پیشگویی انجیل و اشعیا ارجاع میدهد. تنها تفاوت آن است که در بایبل، خدا گوینده است («بندۀ من که مشتاقِ اویم»)؛ اما در قرآن، عیسی گوینده است («اسمه أحمد»). این پدیده را نویسندگان «تفسیرِ نامشناختی» (Onomastic Exegesis) مینامند؛ جایی که یک توصیفِ فعلی در متون پیشین، تبدیل به یک عنوان یا «اسم» برای اشاره به پیامبر جدید میشود.
☑️بنابراین، وقتی عیسی در قرآن بشارت به پیامبری میدهد که «اِسمُهُ اَحمَدُ»، در واقع دارد به مخاطبان مسیحی و یهودیِ خود کد میدهد. در اینجا «اسم» معنای اصیلِ خود در عربی را دارد؛ یعنی «نشان» یا «وصف»، و نه صرفاً «نام». بنابراین معنای آیه اینگونه میشود: عیسی میگوید: من آمدنِ پیامبری را مژده میدهم که نشانِ او، این [سخنِ خداوند در کتاب اشعیا]ست: «[من] مشتاقِ او هستم».
☑️ در کنار این لایهٔ معنایی برای اهلکتاب، واژۀ احمد برای مخاطب عربزبان کارکردی «اِسمی (nominal)» داشت. در فرهنگ عرب نامگذاری افراد با «افعال مضارع» کاملاً رایج بود (مانند نامهای «یحیی»: زنده میشود، یا «تغلب»: غلبه میکند)؛ لذا اعراب بهراحتی میپذیرفتند که واژۀ «احمد» در کلام عیسی، بهعنوان بشارتی به «محمد» (که همریشۀ آن است) تفسیر شود.
⭐️ جمعبندی
🔵آیات ۶-۹ سورۀ صف و نیز متی ۱۲ هر دو بشارتی را نقل میکنند به فردی که مأموریت نهاییاش برپاییِ حق است؛ فردی که خداوند دربارۀ او گفته: «من مشتاق اویم» (اسمه أحمد). او "حق" را به پیروزی میرساند، حتی اگر نورش کمسو شود؛ چرا که خدا مانع خاموشیاش میشود.
🔵نویسندگان نتیجه میگیرند که این سطح از دقت در تعامل با متن، نشاندهنده یک «تعاملِ عالمانه» (Learned Engagement) است. قرآن تنها یک شنونده منفعلِ داستانهای انجیلی نیست، بلکه «مفسری فعال» و «خوانشگری مقتدر» (Authoritative Re-reader) است. قرآن مفاهیم مسیحی را می شناسد، آنها را بومیسازی و اصلاح کرده و دست به بازسازیِ الاهیاتیشان میزند.
#انعکاس_مقاله
@inekas | 6 258 |
| 9 | +2
💎 بشارت عیسی به «احمد» در سورۀ صف، ناظر به کدام عبارت اناجیل است؟
🖋 معرفی مقالۀ تازهانتشاریافتهٔ: «معمای احمد: پردهبرداری از تعاملات متنی قرآن با انجیل متی»، نوشتۀ هادی تقوی و علیرضا حیدری
Hadi Taghavi & Alireza Heidari (2025), The Aḥmad Enigma: Unveiling Qur’anic and Matthean Scriptural Engagements, Islam and Christian–Muslim Relations, 1–25
⬇️دریافت مقاله به همراه ترجمۀ چکیده
🔵 سورهٔ صف
وإذ قال عيسى ابن مريم يابني إسرائيل إني رسول الله إليكم مصدقا لما بين يدي من التوراة ومبشرا برسول يأتي من بعدي اسمه أحمد فلما جاءهم بالبينات قالوا هذا سحر مبين﴿۶﴾ ومن أظلم ممن افترى على الله الكذب وهو يدعى إلى الإسلام...﴿۷﴾ يريدون ليطفئوا نور الله بأفواههم والله متم نوره...﴿۸﴾ هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله...﴿۹﴾
ترجمه:
و [یاد کن] هنگامی را که عیسی پسر مریم گفت: ای فرزندان اسرائیل من فرستادۀ خدا بهسوی شمایم و تصدیقکنندهام آنچه را پیش از من در تورات آمده است و بشارتدهندهام به پیامبری که پس از من میآید؛ نام او احمد است [اسمه احمد]؛ پس هنگامی که او (عیسی) با دلایل روشن بهسوی آنان آمد، آنان گفتند: این جادویی آشکار است.﴿۶﴾ چه کسی ستمکارتر است از آن که بر خدا افترا بندد، هنگامی که فراخوانده شود بهسوی "اسلام"؟…﴿۷﴾ میخواهند نور خدا را با دهانهایشان خاموش کنند، اما خدا نور خود را کامل میکند…﴿۸﴾ اوست خدایی که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاد تا آن را بر همۀ ادیان پیروز گرداند…﴿۹﴾
* مرجع تصویر: کتابخانۀ ملی فرانسه، نسخۀ شمارۀ Arabe 328 (b)
در مواجهه با آیۀ ششم سورۀ صف: "مبشراً برسول یأتي من بعدي اسمه أحمد"، همواره این پرسش مطرح بوده که نام «احمد» را در کجای انجیل یا تورات میتوان یافت؟
در سیزده سدۀ گذشته مفسران مسلمان اغلب برآن بودهاند که منظور قرآن از «احمد» همان «فارقلیط» در انجیل یوحناست (یوحنا ۱۴: ۱۶ و ۱۴: ۲۶)؛ اما این فرضیه در پژوهشهای مدرن بهلحاظ زبانشناختی مورد تردید جدی قرار گرفته است [از جمله، بنگرید به پژوهش شان آنتونی]. با اینحال، بحث علمی دربارۀ مقصود از این آیه در میان پژوهشگران آکادمیا دامنهدار بوده است.
پژوهش پیشرو با عبور از فرضیۀ سنتی «فارقلیط»، و با واکاوی دقیق زبانشناختی در متون عربی، سریانی و یونانی، برای نخستینبار نشان میدهد که آیات ۶ تا ۹ سورۀ صف، نسبتی بینامتنی با فصل ۱۲ انجیل متی دارد.
🔵انجیل متی
در انجیل متی، فصل ۱۲، پس از گفتوگوی عیسی و فریسیان دربارۀ فهم درست از حکمِ شرعیِ نگاهداشتنِ سبت (شنبه) و استناد عیسی به تورات ("مگر در تورات نخواندهاید؟")، عیسی بهشفا دادن بیماری در روز سبت میپردازد؛ امری که بهخصومت فریسیان با او دامن میزند: "فریسیان بیرون رفتند و با هم مشورت کردند که چگونه او را بکشند." سپس میخوانیم:
"(۱۵) چون عیسی از این امر آگاه شد، آن مکان را ترک گفت. اما عدۀ بسیاری از پی او رفتند و او جمیع ایشان را شفا بخشید. (۱۶) و مردم را از افشای نامش بازداشت. (۱۷) این واقع شد تا آنچه بهوسیلۀ اشعیای نبی گفته شده بود تحقق یابد که:
(۱۸) «این است بندۀ من که مشتاق اویم؛ محبوب من که جانم از او خشنود است. من روح خود را بر او خواهم نهاد و او داوری [سریانی: دینا] را بهامتها اعلام خواهد کرد... (۲۰) ...[همچون] چراغ کمسویی [سریانی: مطفطف] که خدا مانع خاموشیاش میشود، تا زمانی که داوری حق را بهپیروزی برساند.»
(۲۱) و بهاسم او همۀ امتها بشارت داده خواهند شد."
(انجیل متی، فصل ۱۲ ترجمه)
* تصویر: نسخهٔ یونانی Codex Sinaiticus، از سدۀ ۴-۵ میلادی
اینجاست که یک پرسش کلیدی شکل میگیرد: چگونه عیسی که در این صحنه اصرار دارد «ناشناس بماند» و از شهرت میگریزد، میتواند همان موعودِ جهانیِ اشعیا باشد که مأموریت دارد آیینِ حق را با صدای بلند به گوشِ تمام جهانیان برساند؟
قرآن با یک تغییرِ رویکرد معنادار، این گره را میگشاید: قرآن بشارتِ اشعیا را که در انجیل، «روایتِ متی در توصیفِ حالِ عیسی» است، به «بشارتِ عیسی دربارهٔ آینده» بازخوانی میکند و بدینترتیب این تعارضِ ظاهری برطرف میشود.
در چارچوب این خوانش، آیۀ ۶ سورۀ صف پاسخی راهگشا ارائه میدهد: در اینجا عیسی (و نه متی) سخن میگوید و با خطابِ «یا بنیاسرائیل انی رسول الله الیکم»، ابتدا به محدودیتِ رسالتِ خود در میان قوم یهود اذعان میکند. سپس با استناد به همان پیشگویی اشعیا، خود را «تصدیقکنندۀ کتبِ پیشین» میخواند (مصدقا لما بین یدیّ من التوراه) و در نهایت، تحققِ وعدۀ بزرگِ «اعلامِ جهانیِ دین» را به ظهور پیامبری در آینده موکول مینماید.
🪧 جدولی از مهمترین ارتباطات آیات سورهٔ صف با متی ۱۲ در صفحهٔ ۷ مقاله آمده است که ترجمهٔ مختصرِ آن را در پست بعدی ببینید.
بخش ۱ از ۲ [ادامه در اینجا]
#انعکاس_مقاله
@inekas | 6 663 |
| 10 |  🔵 موسسه حامی علوم انسانی با همکاری مرکز پژوهشی پویافکر و انعکاس برگزار میکند:
💎«شیعیان اسکاتلندی: مطالعهی موردی پویش اهدای خون امام حسین در اسکاتلند»
👤مرتضی هاشمی، جامعهشناس
دانشگاه ناتینگهام
🍔پویش اهدای خون امام حسین(ع) بزرگترین پویش اهدای خون بین نژادی در اروپا است. شیعیان بریتانیایی از سال ۲۰۰۶ در همکاری با نظام درمانی بریتانیا سعی در کمک به تامین بانک خون در گروههای خونی متفاوت دارند. اهمیت این مشارکت در نظام سلامت بریتانیا در چیست؟ چگونه این فعالان اهدای خون مشارکتشان را به لحاظ مذهبی توجیه میکنند؟
◀️حضوری | مجازی (محیط زوم)
📊پنجشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۴
از ساعت ۱۵ تا ۱۷
📍تهران، مطهری، پویافکر
◀️رویداد رایگان است
🌐ثبت نام از طریق ایوند:
https://evnd.co/2b0TN | 2 552 |
| 11 | #یادآوری
🔹کمتر از دو ساعت مانده تا آغاز بخش دوم نشست 🟣 بازارائهٔ پژوهشهای قرآنی ایرانی در کنفرانس IQSA
با ارائهٔ محسن گودرزی، وحید صفا، الهه مهدوی و مهدی صالح
🌐 شرکت در جلسه به صورت برخط و در بستر زوم (برای اتصال از ایران، به پروکسی نیاز است):
https://northwestern.zoom.us/j/96513862183
#موقت #رویداد_انعکاس | 949 |
| 12 |  +1
💎مرور مجموعه مقالات «مرجعیت (اتوریته، قدرت) دینی زنان در اسلام شیعی؛ گذشته و حال» به دبیری مشترک میریام کونکلر و دوین استوارت
اطلاعات کتابشناختی
Mirjam Kunkler & Devin J. Stewart. Female Religious Authority in Shi'i Islam. Edinburgh University Press, 2021.
⬇️ دریافت فایل کامل کتاب (دسترسی آزاد)
معرفی بهکوشش: مینا صالحی
کتاب حاضر مجموعهٔ مقالات منتخب از همایش بینالمللی «عالمات، محدثات و مجتهدات؛ گذشته و حال مرجعیت دینی زنان در اسلام شیعی» است که ۶ تا ۸ مارس ۲۰۱۴ در دانشگاه پرینستون برگزار شد.
🎞 ایدهٔ اولیهٔ نگارش کتاب از دل تجربهٔ میریام کونکلر برآمده است؛ هنگامی که او بهطور اتفاقی متوجه شد یک تفسیر کامل قرآن وجود دارد که نویسندهاش یک بانوی ایرانی بهنام نصرت امین است اما نامش و کتاب تفسیرش بسیار مهجور و مغفول مانده است... باقی ماجرا را در ویدئوی بالا ببینید.
🔅 کونکلر و استوارت در این کتاب، مجموعهٔ مقالاتی را گردآوری کردهاند که نمونههایی از قدرت، مرجعیت دینی، تأثیرگذاری و نفوذ اجتماعی زنان شیعه را در بازهٔ زمانی صدر اسلام تا عصر مدرن در ایران، عراق و سوریه بازنمایی میکند.
هدف از گردآوری مقالات و نگارش این کتاب بررسی تحولات پژوهشی در زمینهٔ مطالعات زنان در اسلام و پرداختن به فعالیتهای زنانی بوده است که در صفحات تاریخ گم شده و نامشان در روندهای تاریخنویسی مردانه و مردسالارانه از قلم افتاده و مغفول مانده است.
💳 مقالات موجود در این کتاب به مصداقها و نمونههایی از زنان دارای مرجعیت و قدرت در شیعه نظیر زنان خانوادهٔ پیامبر و اهل بیت، کنیزانی که در خانهٔ ائمه رشد یافتند و تربیت شدند و همچنین زنان خانوادهٔ سلطنتی در عصر صفویه پرداختهاند. سعی نویسندگان بر این بوده که نشان دهند علیرغم تصور رایج مبنیبر مردانه بودن قدرت و مرجعیت دینی در اسلام، زنان مسلمان شیعه در دورههای مختلف تاریخی نقشهای برجسته و کلیدی در شکلدهی به سنت علمی اسلامی ایفا کردهاند.
نویسندگان این مقالات با بررسیهای تاریخی و تطبیقی، زندگی و مسیر حرفهای این زنان را بهعنوان محدث، فقیه، متکلم، قاضی، معلم قرآن، رهبر دینی و نماینده یا وکیل فقهای مرد بررسی کردهاند و چگونگی مشارکت اجتماعی و تأثیرگذاری آنان بر جامعه دینی را واکاویدهاند.
این کتاب مرجع ارزشمندی برای پژوهشگران مطالعات اسلامی، جنسیت و تشیع و نیز مطالعات حقوق زنان در اسلام است و امکان تحلیل مقایسهای میان مرجعیت دینی زنان در جوامع اسلامی شیعه و سنی را فراهم میکند.
⭐️ معرفی نویسندگان کتاب
میریام کونکلر پژوهشگر کالج مطالعات پیشرفتهٔ سوئد است. او پیش از این در دانشگاه پرینستون «مطالعات خاور نزدیک» را تدریس میکرد. مقالات او در نشریات معتبری همچون مجلهٔ بریتانیایی «مطالعات خاورمیانه»، «دایرةالمعارف اسلام و زنان آکسفورد» و «مرور مطالعات آسیایی» منتشر شده است. او همچنین کتابهایی نظیر «عصر سکولار فراتر از غرب» (۲۰۱۸) را نوشته است.
دوین استوارت دارای مدرک دکترای مطالعات عربی و اسلامی از دانشگاه پنسیلوانیا است. پژوهشهای گستردهٔ او دربارهٔ اسلام شیعی و قرآن، فقه، تقیه در اسلام، مباحثات میان سنیها و شیعیان و سایر موضوعات در مطالعات عربی و اسلامی متمرکز است. او از سخنرانان 🔵 پنجمین مدرسهٔ تابستانی انعکاس بوده و نویسندهٔ کتابهای «قانون و جامعه در اسلام» (۱۹۹۶)، «راستکیشی فقهی» (۱۹۹۸) و «اختلافات فقها» (۲۰۱۵) است.
🗂 فهرست مقالات کتاب و نام نویسندگان
۱. مقدمه: قدرت دینی زنان در اسلام شیعی؛ گذشته و حال
میریام کونکلر و دوین استوارت
۲. تاریخ فراموششدهٔ قدرت دینی زنان در اسلام
میریام کونکلر
۳. امسلمه؛ نمونهای از مرجعیت و اقتدار یک زن که به قدرت مشروعیت میبخشد
یاسمین امین
۴. وارث پیامبر؛ خطبهٔ فاطمه بهمثابهٔ نمونهٔ نخستین مرجعیت و اقتدار دینی زنان در اسلام
آلیسا گابای
۵. مرجعیت دینی زنان در زمان ائمهٔ شیعه
لیاقت تکیم
۶. آن زن نباید در میان مردان صدایش را بلند کند؛ مباحث فقه امامیه علیه (و له) قضاوت زنان
رابرت گلیو
۷. مناظرهٔ حسنیه در دستگاه هارونالرشید؛ جدالهای فرقهای و قدرت دینی زنان
دوین استوارت
۸. لیلی، ملکهٔ بهشت، اثر [هنری] محمدی هروی
مایکل باری
۹. دختران پادشاهان، قیمومیت و تولید دانش در عصر صفوی در ایران
یوسف اونال
۱۰. زندگی دو زن مجتهد؛ قدرت دینی زنان در قرن بیستم در ایران
میریام کونکلر و روجا فضائلی
۱۱. نیمهٔ دیگر رسالت؛ آمنه بنتالهدی بهعنوان وکیل و نمایندهٔ محمدباقر صدر
رافائل مائوریللو
۱۲. عالمات [در شهر زیارتی] سیده زینب؛ قدرت دینی زن شیعه در حوزهٔ علمیهٔ سوریه
ادیث سانتو
۱۳. حوزههای علمیهٔ زنان در ایران؛ سیستمی متنوع علیرغم تلاشهای دولتی برای وحدتبخشی و استانداردسازی
مریم روتنر
⬇️ دریافت فایل کتاب
#انعکاس_کتاب
@inekas | 6 738 |
| 13 | #یادآوری
کمتر از یک ساعت باقیمانده تا نشست آنلاین 🟣 بازارائهٔ پژوهشهای قرآنی ایرانی در کنفرانس IQSA
🔹 زمان شروع جلسه: ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران
🌐 شرکت درر جلسه به صورت برخط و در بستر زوم (برای اتصال از ایران، به پروکسی نیاز است):
https://northwestern.zoom.us/j/96513862183
#موقت | 699 |
| 14 |  🟣 اطلاعیه نشست عمومی پژوهشهای قرآنی ایرانی در کنفرانس IQSA
کنفرانس امسال IQSA از ۱۳ تا ۱۷ نوامبر (پنجشنبه ۲۲ تا ۲۶ آبان) در دانشگاه لویولا مریمونت در لسآنجلس در قالب ۱۵ پنل و ۶۸ ارائه برگزار شد که از جمله نکات قابل توجه در رویداد امسال، حضور پررنگ پژوهشگران ایرانی نسبت به سالیان گذشته بود که توانستند با ارائههای علمی و مشارکت فعال خود، جایگاه مطالعات قرآنی ایران را بهخوبی نمایان سازند.
در ادامه این همراهی ارزشمند، از این عزیزان دعوت کردهایم تا در نشست ویژه حلقه مطالعاتی «انعکاس» حضور یابند و دستاوردهای پژوهشی و تجربههای خود از این مشارکت را با عموم علاقهمندان در میان بگذارند.
🔺به همین مناسبت، این نشست بهصورت «عمومی» برگزار میشود و همه پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان مطالعات اسلامی میتوانند در آن شرکت کنند.
📊زمان برگزاری: شنبه ۱۵ و ۲۲ آذر ۱۴۰۴
🌐به صورت برخط و در بستر زوم:
https://northwestern.zoom.us/j/96513862183
🍔لیست اسامی سخنرانان و ساعت ارائهها:
◀️شنبه ۱۵ آذر:
۱۹:۳۰ حیدر داودی (دانشگاه نورثوسترن)
«طالوت» و «بقیه»: ساختار آخرالزمانی روایت طالوت در سورۀ بقره
۲۰:۲۰ فاطمه نجارزادگان (دانشگاه تهران، فارابی)
«بازنگری در مفهوم «نشوز»: واکاوی دیدگاهها و ارائۀ تفسیر بدیل»
۲۱:۱۰ زینب وصال (مرکز GTU، برکلی)
«آیۀ تطهیر بهسان ویژگی نوشتاری: نوشتههای قرآنی و الاهیات مادی در حرمهای امامان شیعه»
۲۲:۰۰ محمد عثمانی (پژوهشگر مستقل)
«اسلام و سیاست: تحلیلی بر طرحوارۀ پیامبری محمد با تکیه بر متن قرآن»
◀️شنبه ۲۲ آذر:
۱۹:۳۰ محسن گودرزی (دانشگاه هاروارد)
«گوشت شتر، یکتاپرستی و محکمات: قرائتی تاریخی از سورۀ آلعمران»
۲۰:۲۰ وحید صفا (دانشگاه تهران)
«نصوح» در قرآن: پیشنهادی نو
۲۱:۱۰ الهه مهدوی (انعکاس)
«کتیبههای قرآنی در نگارههای منسوب به کمالالدین بهزاد»
۲۲:۰۰ مهدی صالح (دانشگاه هاروارد)
«رستگاری در بکّه: معارضه بر سر الاهیات عهد میان سورۀ آلعمران و یهودیان مدینه»
حضور برای همه علاقهمندان آزاد و رایگان است.
⭐️ مطالعهٔ ترجمهٔ فارسی چکیدهٔ ارائهها
#رویداد_انعکاس
🔵@inekas | 8 751 |
| 15 |  عزیرِ قرآنی: خطای قرآن یا ارجاعی به یک سنت ربانی فراموششده؟
"و قالت الیهود عزیرٌ ابن الله و قالت النصاری المسیح ابن الله ذلك قولهم بأفواههم یضاهئون قول الذین کفروا من قبل قاتلهم الله أنّی یؤفکون."
"و يهود گفتند: «عُزَير، پسر خداست.» و نصارا گفتند: «مسيح، پسر خداست.» اين سخنى است [باطل] كه به زبان مىآورند، و به گفتار كسانى كه پيش از اين كافر شدهاند شباهت دارد. خدا آنان را بكشد؛ چگونه [از حق] بازگردانده مىشوند؟"
(توبه: ۳۰ — ترجمۀ فارسی از محمدمهدی فولادوند)
💠آیۀ سیام سورۀ توبه و مقصود قرآن از «عزیر» در این آیه در سنت تفسیر اسلامی محل گفتوگو بوده است. در واقع، بهجز چند استثنای معدود، عموم مفسران مسلمان «عزیر» را دال بر عِزرا (עזרָא، سدهی پنجم و چهارم پیش از میلاد) دانستهاند — کاهنی پراهمیت در یهودیتِ پس از تبعید، که نماد یک «کاتب شریعت» است و نقشی محوری در تثبیت یا بازیابی تورات در دورۀ پس از تبعید داشته است. با اینحال، یهودیان همواره اتهام قرآن به آنها را، مبنی بر اینکه آنان عزرا را «پسر خداوند» میدانند رد کردهاند، نکتهای که از چشم مفسران مسلمان نیز پنهان نمانده است؛ چنانکه فخرالدین رازی در التفسیر الکبیر در مواجهه با این انکار اشاره میکند:
«... القول الثالث: لعل هذا المذهب كان فاشيا فيهم ثم انقطع، فحكى اللّه ذلك عنهم، و لا عبرة بإنكار اليهود لذلك، فإن حكاية اللّه عنهم أصدق».
🔺ناظر به همین انکار و ناآشنایی است که پژوهشگران مدرن نیز دیدگاههای گوناگونی دربارۀ کیستیِ «عزیر» قرآنی ارائه کردهاند. هرچند رویکردی رایج در پژوهشهای مدرن، همراستا با دیدگاه غالب در سنت تفسیر اسلامی، «عزیر» قرآنی را همان عزرای کاتب برمیشمارد و اتهام قرآن به یهودیان را یا ناشی از نوعی رویکرد جدلی برشمرده، یا آن را خطاب به گروهی حاشیهای و فراموششده از یهودیان میداند و یا بهسادگی آن را در زمرهی «خطاهای قرآن» قرار میدهد، دیدگاههای پژوهشگران مدرن دربارۀ کیستی عزیر متنوع بوده است:
- «عُزیل/ عَزازیل (עֲזָאזֵל)» (فرشتۀ سقوطکرده)
- «عَزیز» (گاه در ارتباط با داود و سنت مسیحایی یهودی)
ـ اخنوخ و/یا ادریس
ـ عَزریا (עֲזַרְיָה ) و حتی اوزیریس (از ایزدان مصر باستان)
با اینحال، هر یک از پاسخهای یادشده دچار دشواریهایی هستند که رسیدن به گونهای اجماع نسبی در این مسئله را ناممکن ساخته است.
👤 هولگر زلنتین اخیراً دیدگاه متفاوتی را پیشرو نهاده است که نشان میدهد اتهام قرآن به یهودیان مبنی بر اینکه آنان «عزیر» را فرزند خداوند میدانند در واقع اشارهای جدلی به سنتهای ربّنی است که مخاطبان قرآن نسبت بدانها آگاهی داشتهاند.
«عزیر» قرآنی نه ناظر بر هیچیک از کسانی که گفته شد، که ناظر بر الیعازر بن هورکانوس (אליעזר בן הורקנוס، سدۀ اول و دوم میلادی) است؛ چهرهای کانونی در میشنا و ادبیات ربّنی فلسطینی.
🔺او در دو ارائۀ خویش [یکی در کنفرانس سبع طوال و دیگری در کنفرانس IQSA ۲۰۲۵] بهفقرهای از تلمود اورشلیمی (مربوط به سدهی چهارم و پنجم میلادی) اشاره میکند که در آن، الیعازر «پسر خداوند» دانسته میشود. در این فقره آمده است:
אִם חֲבֵרִים מִתְלַחֲמִים אַתֶּם מָה אִיכְפַּת לָכֶם. וְיָצָאָה בַת קוֹל וְאָמְרָה. הֲלָכָה כֶאֱלִיעֶזֶר בְּנִי
ربی یوشع به آنان گفت: وقتی همکاران با یکدیگر در نزاعاند، این موضوع به شما چه ارتباطی دارد؟ آوایی آسمانی برآمد و گفت: عمل بر طبق رأی پسر من، الیعزر، است.
Jerusalem Talmud Moed Katan ۳:۱
او بدین نکته اشاره میکند که یهودیان از الیعازر با لقب «بزرگ/ ה-גדול» یاد میکردهاند و احتمالاً، استفادۀ قرآن از صیغۀ مصغر برای اشاره به او، یعنی «عُزَیر»، نوعی جدال آگاهانه با این لقب است. — نام «یاریرسانندۀ بزرگ» نزد یهودیان، در قرآن بهصورت «یاریرسانندۀ کوچک» آورده میشود. بدینسان، در دیدگاه زلنتین، مطالعۀ نزدیکتر آیۀ ۳۰ سورۀ «توبه» در سیاق آن نشان میدهد که قرآن در اینجا در حال مجادلهای آگاهانه با ادعای سنت یهودیت ربّنی فلسطینی است: قرآن هم با این ادعا که الیعازر «پسر خداوند» است درمیپیچد و هم با کاربرد لقب «بزرگ» برای او.
🗂فهرست محتوای فیلم
00:00 آیا ربیالعازر پسر خداست؟
00:28 «ربیالعازر» "پسر من" در تنخوما
01:19 تأیید خدا در تلمود اورشلیمی: داستان طرد شدن و تأیید مجدد ربیالعازار توسط صدای آسمانی به دلیل نسخ تورات
02:06 سوره توبه و نفی الوهیت عُزَیر
03:26 پیوند لغوی عُزَیر و الیعزر
06:21 توضیح اثربخشی نقد قرآنی علیه سنت ربانی معاصر پیامبر
🟣برای مطالعۀ کامل و دریافت ارجاعات به وبلاگ انعکاس مراجعه بفرمایید.
@inekas | 6 267 |
| 16 |  💠کنفرانس بدر ـ نگارش و یادآوری نبرد بدر (قرن ۷ تا ۲۱)»
نبرد بدر، نخستین پیروزی بزرگ مسلمانان به رهبری پیامبر و تنها نبردی که صریحاً در قرآن نام برده شده، یک رویداد کلیدی در تاریخ اسلام نخستین است. این نبرد در سورۀ آلعمران، آیۀ ۱۲۳ ذکر شده و با تفسیر سورۀ ۷ «انفال» (غنایم) مرتبط است. نبرد بدر طی قرنها موضوع برساختهای یادمانی متعددی بوده است. این نبرد در منازعات تاریخی مختلف به کار رفته و بهعنوان مجموعهای از کنشها و گفتمانها در زمینههای متفاوت رویارویی مورد استفاده قرار گرفته است.
🔺پروژۀ «BADR» ابتدا در سمیناری پژوهشی با عنوان «اسلامشناسی و علوم انسانی دیجیتال» در دانشگاه استراسبورگ در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ توسط آدریان دو جارمی و کلارک جونیور ممبور مویمِشِمِه ارائه شد. در پی همان پروژه، همایشی با عنوان «نگارش و یادآوری نبرد بدر» در دو روز گذشته (۲۲ و ۲۳ آبان ماه/ ۱۰ و ۱۱ نوامبر) در دانشگاه استراسبورگ فرانسه برگزار شد.
در این کنفرانس، ابتدا پایگاه دادهای شامل متون مرتبط با نبرد بدر ارائه و در ادامه مباحثی مرتبط با موضوع نبرد بدر توسط پژوهشگران بینالمللی ارائه شد.
🔡برنامۀ کنفرانس
💠پنل ۱: تاریخنگاری اولیه اسلامی بدر
ـ«نتایج پروژۀ بدر: مطالعۀ دیجیتال تاریخنگاری بدر از متون اولیه تا قرن ۱۳»
ـ «روایتهای اولیۀ بدر: تحلیل دیجیتال متن»
ـ «نگارش و حافظۀ نبرد بدر در تاریخنگاری آغازین اسلام: نمونه انسابالاشراف البلاذری»
ـ «همانطور که برای مردم بدر اتفاق افتاد: یادآوری نبردهای پیامبر در غرب اسلامی قرون وسطی»
💠پنل ۲: حقوق، جنگ و شکلگیری هنجارهای اسلامی
ـ «هنجارها و رویههای برخورد با اسیران جنگی در نبرد بدر»
ـ «ساخت فقه اسلامی از منظر نبرد بدر: نمونۀ جهاد»
💠پنل ۳: بازنماییهای نمادین و خلاقیت ادبی
ـ «عمامۀ زعفرانی»
ـ «شعر در نبرد بدر؛ میان خلاقیت و تاریخ»
💠پنل ۴: بدر و قرآن: تفسیر و خوانشهای صوفیانه
ـ «بدر، ناقوس و زمانبندی قرآن»
ـ «درسهای صوفیانه آیات قرآن مرتبط با نبرد بدر»
💠پنل ۵: بدر در ادبیات فارسی و ترکی
ـ «شفاعت جنگجویان بدر: پیدایش و تاریخ یک رویۀ اجتماعی در دوران عثمانی»
ـ «جستجوی «شیران بدر»: انتقال روایتهای فارسی، چغتایی و عثمانی و بنیادهای عربی آنها»
ـ «روایتهای بدر در امپراتوری عثمانی: دیدگاههایی از تاریخهای جهانی عثمانی»
ـ «ادبیات و هنر ترکی-اسلامی در روایت و بازنمایی تصویری نبرد بدر»
ـ «ترجمۀ نبرد بدر در زمینۀ عثمانی: مقایسه دو ترجمۀ عثمانی سیرالکازارونی»
💠پنل ۶: حافظۀ جهانی بدر در هند، چین و آفریقا
ـ «جهاد مقدس، حافظۀ مقاومتی: پارسایی، شهادت و سیاست قدیسان در جنوب هند دوران استعماری»
ـ «حافظۀ بدر در چین معاصر»
ـ «لاریا، حافظۀ شاعرانۀ بدر در فوتا جالون (گینه): مطالعۀ شعری از تیرنو سادو دالن»
✅پنل ۷: بازتفسیرهای معاصر و سیاسی بدر
ـ «نام، نبرد و روایت: عملیات بدر (۱۹۸۵) و بازساختهای روایتی آن»
ـ «سپاه بدر: منشأ، بنیاد و اهداف (۱۹۸۲–۱۹۸۸)»
ـ «نبرد بدر در خطبههای جمعه: بازخوانی حافظه، اخلاق و سیاست در مراکش معاصر»
⬇️دریافت فهرست ارائهها
#انعکاس_رویداد
🔵@inekas | 6 903 |
| 17 | 🗂 ارائههای روز سوم (شنبه ۲۴ آبان)
💠روایت، ساختار، و صدا در قرآن
خوان کل: معمای آیۀ 29 سورۀ توبه: بدنامکردن یهودیان و مسیحیان یا مجازاتکردن کافران در حنین؟
محمد حسن خلیل: چند «عاد» در کار بوده است؟ بازبینی النجم: 50
ایاز افسر: «إنما أنت نذیر والله علی کل شيء وکیل»: وحدت ساختاری و انسجام روایی در سورۀ هود
زهرا مبلغ: راوی جمع در قرآن: التفات، گروه همخوانان در نمایشهای یونان باستان یا توسع هستیشناختی؟
سارا یونا تسوایگ: پیوندهای زنجیرهای درونمایه در سورۀ کهف
💠جهانِ تفسیر: سنتهای محلی و دریافت دانشورانه
میخایلوف یاکوبوویچ: نوشتن تفسیر برای سلطانِ عثمانی: ابراهیم القیرمیِ صوفی (درگذشت 1593م.)، معلمِ [سلطان] مراد سوم، و تفسیر سیاسی او
مصطفی طلحه اکیراز: فرقهگرایی و تعامل فرا-فرقهای در تفسیر: ارزیابیِ دریافت مدرن از خلال خلاصههای الکشاف
اسفتن برگ: آبریزگاهها و زبالهها: فخرالدین رازی دربارۀ نماز
نور احمد: قرائت الفاتحه از منظر اکبریه: تفسیر صوفیانۀ جاوهای در سدۀ نوزدهم
الهه مهدوی: کتیبههای قرآنی در نگارههای منسوب به کمالالدین بهزاد
💠زبان قرآن: معناشناسی، فیلولوژی، و بوطیقا
اشتفانی رودولف: واژههای اتیوپیایی در قرآن: چند پیشنهاد تازه
ایوان دیولگروف: مفهوم قرآنیِ وسط: کاوشی معناشناختی
نوین رضا: بوطیقای «یس» در سورۀ یاسین: تحلیلی واژگانی و ساختاری
وحید صفا: «نصوح» در قرآن: پیشنهادی نو
💠محیطِ تاریخی قرآن و جماعتِ در حال تکوین
گابریل رینولدز: قرآن و جماعتسازی (Gemeindebildung)
سلمى البرزه: جز تو چه کسی میتواند ما را نجات دهد؟ جایگاه الاهیاتی الله در دیانت آباواجدادی عربی و اهمیت آن در فهم مخالفان قرآن
جکیم سنکیرک: امت واحده در قرآن
روبرتا سبث: زنان مقدس قرآن: ستونهای رفتار اخلاقیِ اینجهانی
💠بازنگری سورۀ یوسف: هرمنوتیک، تاریخ، و محاسبه در داستان یوسف
امینه القندی: سورۀ یوسف در آینۀ ترجمههای ایتالیایی (1861-2000): بررسی تطبیقی و اجمالی
جاکومو فاوارتّو: ترجمههای قرآن در ایتالیای پیش از وحدت ملی: سورۀ دوازدهم در آثار آرّیوابِنه، کالزا، مارّاچی
امینه القندی: تفسیرِ وهمآور؟ ازریابی تضمین کیفیت مدلهای زبانی بزرگ در متنهای الطبری
جوزپّه بروکاتو: کشمکش در ترجمه: سورۀ یوسف و واژۀ مورد بحث «أحادیث»
ریکّاردو آمِریگو ویگیلیرمو: هوش مصنوعی و ترجمههای ایتالیایی قرآن: از یک پایگاه دادۀ همنوا تا یک تحلیل کمّی جزئینگر در سطح واژگانی
روزانا بودلّی: رؤیت و نبوت در سورۀ یوسف: اصطلاح «رؤیا» در الجامع لأحکام القرآن قرطبی (درگذشت 671/ 1273).
💠بحث دربارۀ قرائتها: کانُنها و گوناگونیها در سنت قرائات
ماراین فانپوتن: قرائتهای شاذ چه هنگامی غیرکانُنی شدند؟
جرمی فرل: تکوین کانُنهای آموزشی مشرقی و مغربی سنت قرائت قرآنی (سدههای 4-9ق./ 10-15م.)
روشان اقبال: قرائت روبهزوال قرآن: نساء: 24 و فقدان اطمینان تفسیری پیشا-مدرن
🗂 ارائههای روز چهارم (یکشنبه ۲۵ آبان)
💠فقه، تفسیر و اندیشۀ مدرن
عایشه قرهالعین: استعارۀ آدم در قرآن: قرائت انتقادی تفسیر قرآنِ غلام احمد پرویز
مگنوس براندت نیلسن: میان قلب و طبیعت: پژوهشی دربارۀ ریشۀ ط-ب-ع در متن مقدس و فلسفۀ اسلامی
فاطمه نجارزادگان: بازنگری در مفهوم «نشوز»: واکاوی دیدگاهها و ارائۀ تفسیر بدیل
💠درکودریافتهای کلگرایانه از قرآن و روششناسیهای مدرن
ملکی الشرمانی، امیره ابوطالب، کارن باور، رضوان کریم: تأملاتی دربارۀ قرائتهای کلگرایانه از قرآن: آموختن الاهیات و اخلاق از دریچۀ جنسیت
امیره ابوطالب: پروراندن درکودریافتی کلگرایانه از مفاهیم اخلاقی/ ارزشی قرآنی: دیالکتیک میان قرآن و تفسیر
رضوان کریم: قرآن و تعامل میان نا-محرمان: تأملاتی روششناختی دربارۀ بینا-متنیت درونمایهها و انجسام اخلاقی
💠ارائههای بیرون برنامه
ملکی الشرمانی، کارن باور: بهسوی نگرشی کلگرایانه از معرفتشناسی قرآنی
نور احمد: اشعریگری در آثار تفسیری جاوهای بر قرآن
ماجد ماجد: هنر بهسان تفسیر سورۀ نور: هرمنوتیک الاهیاتی-شاعرانه و بصری
رضوان کریم: قرآن و تعامل با نامحرم: تأملاتی روشی در باب بینا-متنیتِ مضمونی و انسجام اخلاقی
📄 دریافت دفترچهٔ رویداد IQSA 2025 | ترجمۀ فارسی عنوانها و چکیدۀ ارائهها
#انعکاس_رویداد
#IQSA
@inekas | 4 429 |
| 18 | 🗂 ارائههای روز اول (پنجشنبه ۲۲ آبان)
💠قرآن و سنت ربانی: جدلها، مثلها، و بینا-متنیت
شری لوین: آیا یهودیان بهراستی مدعی بودند که قلبهایشان نامختون است؟ تأملی بر نساء: 155، غزل غزلهای سلیمان، و مُهرِ عشق
بنجامین کامین: الاغی که کتاب حمل میکند و سگی که لَهلَه میزند: قرآن چگونه میدراش را در جدال علیه ادعای برگزیدگی یهودیان بازخوانی میکند
هیثم صدقی، هولگر زلنتین: دوباره دربارۀ عزیر، ابنالله
مهدی صالح: رستگاری در بکه: معارضه بر سر الاهیات عهد میان سورۀ آلعمران و یهودیان مدینه
طغرل کورت: تُلدوت یشو در تفسیر قرآن: بسط تحلیل زلنتین از معجزات عیسی
💠جنسیت، بدن، و اخلاق اجتماعی
مهجبین ضهلا: بازصورتبندی «حجت» در قرآن: از نبوت جنسیتمند تا شهادتِ فراتر-از-انسان
جواد هاشمی: همبستری با کنیزان در قرآن مدنی متاخر: از معشوقههای پنهانی تا همسران کنیز
سارا عمر: وسوسۀ جنسی و عصمت نبوی: روایتهایی از میل، و مداخلۀ الاهی
💠بافتارهای عهد باستان متاخر: فرشتگان، وحی، و آخرالزمانگرایی
عمران البدوی: پژواکهای گنوسی در هشت موجود آسمانی (سورههای الحاقه و الرحمن)
اریک دویلیرز: صرفاً یک فرستاده؟ بازیابی فرشتهشناسی عهد باستان متاخر در صحنۀ بشارت سورۀ مریم
حیدر داودی: «طالوت» و «بقیه»: ساختار آخرالزمانی روایت طالوت در سورۀ بقره
دنیل واتلینگ: رسولی از جانب پروردگارت: فرشتهشناسی عهد باستان متاخر و پیامبران قرآنی
سلیمان دوست: چارچوب وحیانی قرآن و پیشینیههای ممکن فرا-بایبلی آن
🗂 ارائههای روز دوم (جمعه ۲۳ آبان)
💠قرآنِ جهانی: ترجمه و بومیسازی
جک انگلمان: مترجم خائن است؟ واکاوی دیباچههای ترجمههای انگلیسی قرآن
حمزه ضافر: قرآنِ دریای سرخ: ترجمههای اتیوپیایی کلاسیک از انباکوم
عاکف تاهیِف: ترجمۀ امر مقدس: تفسیرهای شیعی روسی از قرآن و پیآمدهای آنها
عبید وی.پی.سی: ترجمۀ قرآن به زبانهای بومی: پژوهشی در گفتمانهای مسلمانان مپّیلا در کرالا
💠اندیشه و نظریۀ قرآنی
محمد عثمانی: اسلام و سیاست: تحلیلی بر طرحوارۀ پیامبری محمد با تکیه بر متن قرآن
اشر مسعود: فراموشکردن در قرآن
لیما قُرشی: آینههای معنا: ابهام، «حکمت» و قرآن در بوطیقای امیرخسرو [دهلوی]
یوهان لویس کریستینسن: قرآنطبیعت (Quranatura): دربارۀ رابطه/ رابطههای انسان و طبیعت در قرآن
مرضیه سرومیلی: پژوهشی تطبیقی دربارۀ مفهوم «شفاعة» در قرآن: نظرگاههای تفسیر معتزلی و امامی
آندرهآ پینتیمالّی: جریانهای نو در راهبردهای تفسیری قرآن نزد صلحگرایان مسلمان: نمونههای جودت سعید، [سید محمد] شیرازی و [آمنه] ودود
💠قرآنِ مادی: نسخهها، نوشتارشناسی، و فرهنگِ چاپی
ریموند فارین: نظامهای شمارهگذاری آیات قرآن: رویکرد تبارشناختی نسخهها
زینب وصال: آیۀ تطهیر بهسان ویژگی نوشتاری: نوشتههای قرآنی و الاهیات مادی در حرمهای امامان شیعه
عبدالرحمن حسین: میان نسخهها، منابع کلاسیک و مصحفهای معاصر: همزۀ پایانی مضموم بر واو
اِگی تانادی توفیق: پیرایش اخلاقی نسخهها و بازتصویر ترجمان المستفید در فرهنگ چاپی عثمانی
عبدالوهاب کُسِسوی: پژوهشی دربارۀ مواد فیزیکی بهکار رفته در کتابت قرآن: دربارۀ امکان تدوین آن در دوران حیات محمد
💠مواجۀ بینا-دینی: قرآن و سنتهای پیشین
عبدالله گلدری: درونمایههای عهدی و قربانگرانه در سورۀ مائده
محسن گودرزی: گوشت شتر، یکتاپرستی و محکمات: قرائتی تاریخی از سورۀ آلعمران
ریچل درایدن: دمونها و شیاطین در قرآن: مروری بر پژوهشهای این حوزه و معرفی پروژه
آنا داویتاشویلی: صبغةالله در بقره: 138؛ قرائتی نو از قرآن در پرتو ادبیات مسیحیِ پیشا-اسلامی
📄 دریافت دفترچهٔ رویداد IQSA 2025 | ترجمۀ فارسی عنوانها و چکیدۀ ارائهها
#انعکاس_رویداد
#IQSA
@inekas | 3 136 |
| 19 | 📄 دفترچهٔ رویداد IQSA 2025 | ترجمۀ فارسی عنوانها و چکیدۀ ارائهها
💠 رویداد 2025 «انجمن بینالمللی مطالعات قرآنی (IQSA)» مهمترین رویداد سالانه مطالعات قرآنی در جهان است.
نشست سالانه انجمن بینالمللی مطالعات قرآنی (IQSA) مهمترین رویداد سالانه مطالعات قرآنی در سراسر جهان است و به رسم معمول آکادمیا، آخرین و جدیدترین دستاوردهای پژوهشهای بروندینی در زمینه مطالعات قرآنی در این رویداد نمود مییابد (معرفی رویدادهای پیشین در کانال انعکاس: ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴). از همینرو، شرکت در این رویداد و مطالعۀ چکیدههای ارائهها آینهای بهروی مهمترین و تازهترین مساهمتهای پژوهشگران برجسته در مطالعات قرآنی خواهد بود.
⭐️ کنفرانس امسال IQSA از ۱۳ تا ۱۷ نوامبر (پنجشنبه ۲۲ تا ۲۶ آبان) در دانشگاه لویولا مریمونت در لسآنجلس در قالب ۱۵ پنل و ۶۸ ارائه برگزار میشود و تعدادی از برجستهترین پژوهشگران مطالعات قرآن و اسلام از سرتاسر جهان در آن شرکت دارند.
✅از جمله نکات قابل توجه در رویداد امسال، حضور پررنگ پژوهشگران ایرانی نسبت به سالیان گذشته است (بهترتیب حروف الفبا: حیدر داودی، مرضیه سرومیلی، مهدی صالح، وحید صفا، محمد عثمانی، محسن گودرزی، زهرا مبلغ، الهه مهدوی، فاطمه نجارزادگان، زینب وصال).
🌐 براساس اعلام سایت IQSA، امسال برای نخستینبار امکان شرکت برخط در این کنفرانس از طریق ZOOM فراهم شده است. سایت رویداد، برای شرکت در پنلهای موازی این رویداد لینکهای زیر را ارائه کرده است:
https://lmula.zoom.us/j/9680387751#success
https://lmula.zoom.us/j/88407738457#success
🔵 انعکاس نیز برای نخستینبار، علاوه بر معرفی و ترجمۀ عناوین ارائهها، ترجمۀ چکیدۀ آنها را نیز در فایل بالا ارائه کرده است؛ که مطالعۀ آنها برای آشنایی با جدیدترین پژوهشها در مطالعات قرآنی ضروری است.
زمان آغاز رویداد: امروز پنجشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۳۰ بهوقت تهران
🔴 انعکاس در روزهای رویداد، گزارشی از این رویداد مهم و بعضی ارائههای آن در صفحۀ اینستاگرام خود منتشر میکند.
🗂 فهرست عناوین ارائههای رویداد IQSA با لینک به چکیدۀ هر ارائه: بخش اول | بخش دوم
#انعکاس_رویداد
#IQSA
@inekas | 3 623 |
| 20 |  💠معرفی مقالۀ «اشارات عهدینی در ادبیات فارسی: ردپای سنت مسیحی در میان شاعران فارسیزبان»
👤 محمدحسین نراقی (انعکاس)
آیا شاعران بزرگ فارسیزبان تنها از روایت قرآنیِ عیسی الهام گرفتهاند یا ردّ پای تأثیر مستقیم سنت مسیحی نیز در اشعارشان دیده میشود؟
پژوهشهای بسیاری تاکنون به حضور درونمایهها و شخصیتهای سنت مسیحی در ادبیات فارسی پرداختهاند و با اینحال، بیشتر آنها بر حوزههایی مانند تأثیر آموزههای مسیحی بر اندیشههای عرفانی یا اصطلاحات و نمادهای مسیحی در شعر فارسی تمرکز داشتهاند. پارهای از این پژوهشها نیز به بررسی درونمایهها و شخصیتهای سنت مسیحی در اسطورهها و باورهای عامیانۀ فارسیزبانان پرداختهاند. با وجود این، توجه به آن دسته از مضامین در شعر فارسی که مستقیماً در پیوند با متن عهد جدید هستند اندک بوده است.
🔵مقالۀ محمدحسین نراقی با در نظر داشتن نمونههایی از درونمایههای انجیلی که در قرآن همتای روشنی ندارند، میکوشد بهبررسی این مسئله بپردازد که تا چه اندازه امکان دارد شاعران کلاسیک فارسی (مشخصاً فردوسی، مولوی، ناصرخسرو و خاقانی) از متن عهد جدید آگاه بوده باشند و نیز، این که درونمایههای مورد بحث از چه مسیرهایی به شعر فارسی راه یافتهاند. هدف این مقاله، روشنیافکندن بر جنبههایی کمتر دیدهشده از پیوند ادبیات فارسی با سنت مسیحی، و گشودن چشماندازی تازه برای فهم گفتوگوی تاریخی فرهنگ اسلامی و فرهنگ مسیحی است.
🔵این پژوهش نخستینبار در سال ۲۰۲۰ در کنفرانس مرکز مطالعات مسلمانان و مسیحیان دانشگاه آکسفورد ارائه شد و سپس، در سال ۲۰۲۵ در مجموعۀ اناجیل در بستر اسلامی: کاربرد و محتوا توسط انتشارات راتلج منتشر گردید.
⬇️دریافت فایل کامل مقاله
🔵اصل مقالۀ حاضر از طریق نشانی زیر قابل دستیابی و ارجاع است:
Naraghi, Mohammad Hossein (2025), "Biblical Allusions in Persian Literature: Persian Poets in the Footsteps of the Christian Tradition", In: Georgina L. Jardim, Ida Glaser, Shirin Shafaie (eds.), The Gospels in Islamic Context: Function and Content (1st. ed.), London & New York: Routledge
▶️نسخۀ کامل ویدیوی معرفی این مقاله را در صفحۀ یوتوب انعکاس پلاس ببینید.
#انعکاس_پلاس
@inekas | 3 558 |
