یارِ خاکسار

هو اما فقر را رسمی و حقیقتی است. رسمش افلاس اضطراری است، و حقیقتش اقبال اختیاری. آن که رسم دید به اسم بیارامید، و چون مراد نیافت از حقیقت برمید. و آن که حقیقت یافت روی از موجودات برتافت، و به فنای کل، اندر رؤیت کل، به بقای کلی بشتافت. «مَنْ لم یعْرِفْ سِوَی رسْمِه لم یَسْمَعْ سِوَی اسْمِه.» پس فقیر آن بود که هیچ چیزش نباشد و اندر هیچ چیز خلل نه. به هستی اسباب غنی نگردد و به نیستی آن محتاج سبب نه. وجود و عدم اسباب به نزدیک فقرش یکسان بود و اگر اندر نیستی خرّم‌تر بود، نیز روا بود؛ از آن‌چه مشایخ گفته‌اند که: «هر چند درویش دست تنگ‌تر بود، حال بر وی گشاده‌تر بود.» عزیزا چه وجود معلوم مر درویش را شوم بود؛ تا حدّی که هیچ چیز را در بند نکند، الّا هم بدان مقدار اندر بند شود. پس زندگانی دوستان حق به الطاف خفی و اسرار بَهی است با حق، نه به آلات دنیای غَدّار و سرای فُجّار. پس متاع متاع باشد از راه رضا. باب الفقر کشف المحجوب علی ابن عثمان جُلّابی هُجویری

اي مرغ سحر عشق ز پروانه بياموز کان سوخته را جان شد و آواز نيامد اين مدعيان در طلبش بيخبرانند کانرا که خبر شد خبري باز نيامد سعدی