Buxgalteriya || Accounting Stuff ||📘

Баъзи бугалтерларга ҳайрон қоламан.Мажбурий ижро бюроси ходимдан қарздорлик борлиги (кредит,алимент ва бошқа) сабабли ижро варақасини юборганда, ходимнинг ойлигидан ушлайми ёки ушламайми? агар ҳодимни огохлантирмасдан ойлигидан қирқиб олсам дарров менга тел қилиб, жанжал қилишади деб ўйлашади ва адашади.Лекин ижрочини талабни бажармасан мен эмас рахбар жавобгарликка тортилади дейишади. Қонунчиликдан хабари камроқ бугалтерлар шундай пайтдан чув туширади.Бундай пайтда довдираб қолмаслик керак, тамом.Қўлида асос бўлса, қўрқишни кераги йўқ. Меҳнат кодексининг 164-моддасининг биринчи қисмига асосан, умумий қоидага кўра, ходимнинг ёзма розилиги билан, бундай розилик бўлмаган тақдирда эса, — суднинг қарорига асосан меҳнат ҳақидан ушлаб қолиниши мумкинлиги кўрсатилган Мазкур Кодексининг 164-модда иккинчи қисми 3-бандида ҳам ходимнинг иш ҳақи тўловларидан суднинг қарорлари ва бошқа ижро ҳужжатларини ижро этишда унинг розилигисиз ушлаб қолинади дейилган Шуни эсдан чиқармаслтк керакки,Мажбурий ижро бюроси асоссиз сизга (бугалтерларга) ижро вароқасини юбормайди. Қонуний кучга кирган суд қарорларини ижро қилувчи орган –Мажбурий ижро бюроси ва унинг ҳудудий бўлинмалари ҳисобланади. Эслатма: «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида»ги Қонунининг 66-моддасига кўра, ижро ҳужжатлари бўйича қарз тўлиқ узилгунга қадар, қарздорга тўланадиган иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўловларнинг кўпи билан эллик фоизи ушлаб қолиниши мумкин. 👉@yuristmuydinov

Нега аксарият ўқув марказлар ҳали ҳам айланмадан олинадиган солиқ тўловчи бўлиб қолмоқда? Уларга ҚҚС ва фойда солиғи тўловчиси бўлиш афзал-ку! Таълим соҳасидаги фаолиятлар бир нечта солиқлардан имтиёзга эга. Булар: ҚҚС. СКнинг 243-моддасининг 10-бандига асосан ўқитиш (таълим) соҳасидаги хизматлар ҚҚС дан тўлиқ озод этилади. Фойда солиғи. СКнинг 337-моддасида Ижтимоий соҳада фаолиятни амалга оширувчи солиқ тўловчилар учун фойда солиғи ставкаси 0% қилиб белгиланган. СКнинг 59-моддасида таълимга оид хизматлар ижтимоий соҳага оидлиги белгилаб қўйилган. Ер солиғи. СКнинг 428-моддасига асосан таълим ташкилотлари ер солиғидан ҳам озод этилган. Мол-мулк солиғи. Таълим ташеилотлари СКнинг 414-моддасига асосан мол-мулк солиғидан ҳам озод этилган. Бундан ташқари мана бу қарорга асосан Тошкент ва Самарқанд шаҳарларидан ташқари ҳудудларда жойлашган таълим ташеилотларига 2024 йил 1 январга қадар таълим жараёнида фойдаланиладиган бино ва иншоотлар ижара тўлови харажатларининг 50 фоизигача, бироқ давлат кўчмас мулк объектларидан фойдаланганлик учун ижара тўловининг қонунчиликда белгиланган минимал ставкасининг 50 фоиз миқдоридан кўп бўлмаган миқдорда давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қоплаб берилиши белгиланган. Тошкент ва Самарқанд шаҳридаги таълим ташкилотлари эса мана бу қарорга асосан ижара тўловини бир қисмини бюджетдан қоплатиб олишлари мумкин.

КРЕДИТ ШАРТНОМАСИДА СУБСИДИАР ВА СОЛИДАР ЖАВОБГАРЛИК Кредит шартномасида кафилнинг жавобгарлиги субсидиар ёки солидар тарзда белгиланиши мумкин (шартномада белгиланади ва бу холат бўйича эътибор бериш лозим.Шартномани имзолаётганда бунга деярли хеч ким аҳамият бермайди на кредитор,на кафил). Субсидиар жавобгарлик белгиланганда банк аввал қарздордан қарзни ундириш чораларини кўриши, имкони бўлмагандагина кафилдан қарзни тўлашни талаб қилиши мумкин.Бу тартибда ундириш асосий қарздорнинг (кредит олган шахс) қарзини,агар асосий қарздорнинг ўзи мажбуриятларини бажаришдан бош тортса ёки бажариши мумкин бўлмаган ҳолда,қўшимча жавобгар (кафил) бўлган шахсдан ундиради дегани. Солидар жавобгарлик - шерикликни, биргаликда ҳаракат қилишни, бирор бир вазифани, тадбиркорлик фаолиятини жисмоний ёки юридик шахслар томонидан ўзаро келишилган холда биргаликда амалга ошириш, бажариш маж­буриятини олиш, шунинг билан бирга олинган мажбурият бажарил­маган тақдирда биргаликда ёки бири учун иккинчиси жавоб бериш маъносини беради. Солидар жавобгарлик белгилан тақдирда эса (бу энг кўп қўлланиладиган ҳолат.Худди хамирдан қил суғиргандек.Мен ўзим кўрган охирги учта кредит шартномасида солидар жавобгарлик белгиланган) банк бирданига қарздор ва кафилдан қарзни тўлашни талаб қилади. Кўриниб турганиздек банклар ўзи учун қулай шаклни танлайди, деярли доим кафилга солидар жавобгарлик белгиловчи шартларни белгилайди. Яъни, қарздор вақтида қарзини тўламаса, банк кафилдан ҳам қарзни тўлашни талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. Ҳар қандай ҳолатда ҳам кафил бутун мол-мулки билан кредит қарзи бўйича тўлиқ жавобгар бўлади. Кўпчилик ҳолатларда банклар қулайроқ ундириш механизмини қўллашади, кафилнинг банк картаси (ҳисоб рақами)дан кредит қарзини дарҳол ундириб олишга келишиб олишади. Бунда кредит тўлови вақтида қарздор қарзини тўлмаган бўлса, тўғридан-тўғри кафилнинг ҳисоб-рақамидан қарз ечиб олаверади. П.С.Агар сиз ҳам таниш-билишлар, қариндош-уруғлар учун кафил бўлмоқчи бўлсангиз, шартнома шартлари ва мажбуриятлари билан эринмасдан танишиб чиқинг.

🏢🏢Корхона ҚҚС тўловчиси, улгуржи ва чакана савдо фаолияти билан шуғулланади. 2022 йил декабрида Италия фирмасидан сотиш учун товарлар сотиб олдик. Кейин 700 евро суммали реклама маҳсулотларини (баннер, ручка, плакат) текинга беришди, бу учун алоҳида инвойс берилди. Бу текинга олинган товарларни импорт қилиш чоғида ҚҚС ва божхона божи тўланди. Корхона текинга олинган товарларни импорт қилиш чоғида тўланган ҚҚСни ҳисобга олишга ҳақлими? Товарлар (хизматлар) бепул олинганда, ҚҚС ҳисобга олинмайди. Бундан олувчи улар бўйича солиқ тўлаган ҳоллар мустасно (СК 267-м. 1-қ. 6-б.). Агар корхона текинга олинган товарлардан ҚҚС солинадиган айланма мақсадида фойдаланса, уларни импорт қилиш чоғида божхонада тўланган ҚҚСни ҳисобга олишга ҳақли. https://t.me/accounting_stuff

Солиқ аудити – муайян давр учун солиқлар ва йиғимларни ҳисоблаб чиқариш ҳамда тўлашнинг тўғрилигини текширишдир. Солиқ аудити фақат юқори даражадаги таваккалчилик тоифасига мансуб солиқ тўловчиларга нисбатан ўтказилиши мумкин. Солиқ органлари солиқ аудити ўтказилиши бошланишидан камида 30 календарь кун олдин солиқ тўловчига текширув ўтказилиши тўғрисида хабарнома юбориши лозим. Солиқ аудити давомийлиги 30 иш кунидан ошмайди. Қонучиликда назарда тутилган ҳолларда солиқ аудитини ўтказиш муддати 3 ойгача узайтирилиши мумкин. Солиқ органлари солиқ тўловчининг айнан битта давр учун айнан бир хил солиқлар бўйича 1 мартадан ортиқ солиқ аудити ўтказишга ҳақли эмас. Солиқ аудитини ўтказишда солиқ органига маълум бўлмаган янги ҳолатлар аниқланган тақдирда солиқ органи такрорий солиқ аудитини тайинлашга ҳақли. Ўтказилган солиқ аудити натижаларига кўра далолатнома тузилади. Солиқ аудити далолатномаси ва бошқа материаллар кўриб чиқиш натижалари бўйича солиқлар ва пенялар қўшиб ҳисоблаш, жавобгарликка тортиш ёки буни рад этишни назарда тутувчи солиқ органи қарори қабул қилинади. Солиқ органининг қўшимча солиқ ҳисоблаш ва жарималарни қўллаш ҳақидаги қарори устидан юқори турувчи органга шикоят қилиш мумкин. Юқори турувчи органга шикоят берилганда, шикоят берилган солиқ органи қарорининг ижроси, шу жумладан қарор бўйича қўшимча ҳисобланган солиқлар, пенялар ва жарималарни ундириш, юқори турувчи солиқ органи томонидан қарор қабул қилингунга қадар тўхтатиб турилади. 👉@yuristmuydinov

1-октябрдан кейин очилган фирмалар ўша йил учун баланс ва молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот топширмайди! «БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБИ ТЎҒРИСИДА»ги янги тахрирдаги қонуннинг 24-моддасида "Агар юридик шахс (бюджет ташкилотларидан ташқари) 1 октябрдан кейин рўйхатга олинган бўлса, биринчи ҳисобот йили кейинги йилнинг 31 декабрида тугайди" дейилган. Ушбу моддада ёзилганлардан кўплаб солиқчиларнинг ҳабари йўқ. Корхонангиз йилнинг 4-чорагида очилган бўлса ҳам, йиллик молиявий ҳисоботларни (баланс ва молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот) топширишингиз талаб қилинади. Амалиётда ҳисобот топширмаганларга ҳисобот топширмаганда кўриладиган чоралар ҳам қўлланилганига гувоҳ бўлганмиз. Корхонангиз 2022 йил 1-октябрдан кейин рўйхатдан ўтган бўлса, 2022 йил учун молиявий ҳисоботларни ва йиллик статистика ҳисоботини топширмаслик ҳуқуқига эгасиз. @avantaj_buxgalteriya

#soliq_taqvimi 🗓 Eslatma ❗️ 2023-yil 23 yanvar yanvar oyi uchun: - jami daromadi joriy soliq davridan oldingi soliq davri uchun kiritilgan tuzatishlar hisobga olingan holda 5 mlrd soʻmdan oshadigan foyda soligʻi toʻlovchilari har oylik boʻnak toʻlovlarini toʻlashning oxirgi kuni (Soliq kodeksi 340-modda 2-qism). _____________ #календарь_налогоплательщика 🗓 Напоминаем❗️23 января 2023 года последний день за январь: - уплаты ежемесячных авансовых платежей по налогу на прибыль налогоплательщиками, у которых совокупный доход с учетом корректировок за налоговый период, предшествующий текущему налоговому периоду, превышает 5 млрд сумов (ч.2 ст.340 Налогового кодекса). Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |Twitter

#elon 📢 Hurmatli soliq to‘lovchilar❗️ Ayrim hududlarda qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yеrlar uchun yеr solig‘i stavkalari hamda mol-mulkning minimal qiymatlari xalq deputatlari kengashlari tomonidan belgilangan muddatlarda tasdiqlanmaganligi, soliq hisobotlarini soliq to‘lovchilarga avtomat shakllantirib berishda texnik muammolar va kadastr ma'lumotlari noto'g'ri shakllangan ayrim holatlar aniqlandi. Shu sababli, tadbirkorlik subyektlari tomonidan yo‘llanayotgan murojaatlarni inobatga olgan holda yuridik shaxslarning yеr solig‘i bo‘yicha hisoboti va joriy yil uchun mol-mulk solig‘i ma'lumotnomasini 2023-yilning 25-yanvariga qadar (25-yanvar kuni ham) taqdim qilgan soliq to'lovchilarga nisbatan ma’muriy javobgarlik choralari qo‘llanilmasligi hamda QQS toʻlovchilarini maxsus hisobga qoʻyish bo'yicha mezonga olinmasligini ma’lum qilamiz. 👉Soliq kodeksi 213-modda. Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |Twitter

“Агар корхонада ресурс солиқлари солинадиган объектлар мавжуд бўлмаса, солиқ органларига улар бўйича ноль кўрсаткичли солиқ ҳисоботларини тақдим этиш керакми? Масалан, агар корхона кўчмас мулкка эга бўлмаса, балки бинони офис учун ижарага олган бўлса”. Вазиятни buxgalter.uz илтимосига биноан  ДСҚ Солиқ назорати методологияси ва сифатини баҳолаш бошқармаси бошлиғи Азиз ҲОШИМОВ тушунтирди: https://bit.ly/3kod4lE

Январь ойи учун кредит тўловларини чўзиш таклиф этилади Шу кунларда банклардан кредит ҳисобига тирикчилик учун автомобил, ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш воситаларини олган кўплаб фуқаролардан мурожаатлар бўлмоқда. Асосий муаммо аномал совуқ натижасида газ, электрдаги чекловлар ва ноқулай об-ҳаво сабабли нормал фаолият олиб бора олмаганликлари учун январь ойи кредитини тўлаш имконияти йўқлиги билан боғлиқ. Шу боис, Марказий банк бош бу масалани ўрганиб, пандемия вақтида бўлгани каби барча тижорат банкларига кредит тўловида январь ойи учун кредит таътили бериш ёки бошқа муддатга чўзиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиши зарур бўлади. Ўз ўрнида тижорат банклари ҳам вазиятни холис баҳолаб, кредит тўловчиларга январь ойи тўлови учун шундай имтиёз беришса мақсадга мувофиқ бўларди. Бу ҳам қийин вақтларда одамларимиз учун бир енгиллик, қўллаб-қувватлаш бўлади. Расул Кушербаев 👉 @r_kusherbayev

✅ Hurmatli soliq to'lovchilar❗️ Elektr ta'minoti tizimidagi uzilishlar munosabati bilan tadbirkorlik subyektlari tomonidan yo‘llanayotgan murojaatlarni inobatga olgan holda 2022-yil dekabr oyi uchun EHF rasmiylashtirish muddati 2023-yil 19-yanvarga (19-yanvar kuni ham) qadar uzaytiriladi.

#qonunchilikdagi_yangiliklar #foyda_soligi Foyda solig‘i bo'yicha qonunchilikka kiritilgan o‘zgarishlar 🔸Quyidagi toifadagi soliq to‘lovchilar uchun foyda solig‘i stavkasini 50% ga pasaytirish huquqi beriladi: а) 2022-yil 1-sentabrdan keyin birinchi marta foyda solig‘ini to‘lashga o‘tgan AOS to‘lovchilarga – soliq to‘lovchi soliq to‘lashga o‘tgan yildan keyingi bitta soliq davri davomida, basharti pasaytirilgan soliq stavkasi qo‘llanadigan soliq davrida soliq to‘lovchining jami daromadi 10 mlrd so‘mdan oshmagan bo‘lsa. Bunda mazkur soliq to‘lovchilar soliq bazasini soddalashtirilgan tartibda jami daromadning 25 %i miqdorida belgilashga haqli; b) 2022-yil 1-sentabrdan keyin joriy soliq davri davomida jami daromadi 1- marta 10 mlrd so‘mdan oshgan soliq to‘lovchilarga – basharti pasaytirilgan soliq stavkasi qo‘llanadigan soliq davrlarida jami daromad 100 mlrd so‘mdan oshmagan bo‘lsa, joriy soliq davri va keyingi soliq davri davomida. Pasaytirilgan soliq stavkasi yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliqni va aksiz solig‘ini to‘lovchilarga nisbatan, shuningdek soliq to‘lovchi tugatilgan va (yoki) pasaytirilgan soliq stavkasini qo‘llash uchun soliq to‘lovchining tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olgan daromadlarini ikki va undan ortiq tadbirkorlik subyektlari o‘rtasida taqsimlash (bo‘lish) dalillari aniqlangan taqdirda qo‘llanilmaydi. 🔸Foydali qazilmalar kavlab olinadigan konlarda tog‘ jinslarini olib tashlash ishlari istiqbolni ko‘zlab amalga oshirilishini inobatga olgan holda, ular alohida amortizatsiya aktivlari guruhiga o‘tkazildi. Ushbu xarajatlar mazkur amortizatsiyalanadigan aktiv bo‘yicha amortizatsiya normasini, biroq 1 yilda jamg‘arilgan xarajatlar summasining 33 foizidan ortiq bo‘lmagan miqdorda, qo‘llash orqali soliq to‘lovchining jami daromadidan amortizatsiya ajratmalari ko‘rinishida chegirilishi nazarda tutilgan. 🔸2022-yildan faoliyatni doimiy muassasa orqali amalga oshiruvchi norezident tasarrufida soliq to‘langanidan keyin qoladigan sof foyda dividendlarga tenglashtirilgan va unga 10% miqdoridagi soliq stavkasi bo‘yicha soliq solinishi lozim bo‘lgan. Faoliyatni doimiy muassasa orqali amalga oshiruvchi norezident dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nazarda tutilgan pasaytirilgan soliq stavkasini qo‘llashga haqli ekanini nazarda tutuvchi aniqlashtirish kiritildi. Dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar bo‘yicha soliq solish masalalariga doir O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida bir nechta pasaytirilgan soliq stavkasi nazarda tutilgan bo‘lsa, ularning eng past bo‘lgani qo‘llaniladi. 🔸2023-yil 1-yanvardan norezidentning montaj qilish va (yoki) ishga tushirish-sozlash xizmatlari va boshqa shunga o‘xshash xizmatlarni ko‘rsatishini nazarda tutuvchi asbob-uskunalarni sotib olish (sotish) uchun tashqi savdo kontrakti doirasida, ko‘rsatiladigan xizmatlar qiymati alohida ko‘rsatilmasa, u holda norezidentning soliq solinadigan daromadi bunday xizmatlarning bozor qiymatidan kelib chiqib aniqlanadi (ilgari – asbob-uskunalar qiymatidan 20%). 🔸Foyda solig‘i bo‘yicha avans to‘lovlari summasi to‘g‘risidagi ma’lumotnomani soliq organiga taqdim etish muddati o‘zgartirildi. Xususan, 2023-yil 1-yanvardan soliq to‘lovchi ushbu ma’lumotnomani joriy chorakda olinishi kutilayotgan foyda summasidan kelib chiqib keyingi chorakdagi birinchi oyning 15-sanasigacha (ilgari 10-sanasigacha) taqdim etishga haqli. Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |Twitter

​🟡 Ҳурматли солиқ тўловчилар! Маълумки, шу кунларда Давлат солиқ хизмати органларининг мутахассислари оммавий тарзда ҚҚС тўловчиларга телефон орқали мурожаат қилиб, ҚҚСдаги ҳисобга олинадиган ортиқча тўловларингизни ҚҚС бўйича ҳисоботнинг 3-иловасига ўтказишни талаб қилмоқдалар. Агар солиқ органларининг бу талабини бажармасангиз, корхонангизда текширув ташкиллаштириб, муаммони бундан ҳам чуқурлаштириш билан қўрқитмоқдалар. Диққат қилинг! Давлат солиқ органи ходимларининг бундай талаблари ноқонунийдир. Билингки, сиз ушбу талабни бажариш билан биринчидан ёнингиздан яна ҚҚС тўлашга мажбур бўлсангиз, иккинчидан солиқ органлари томонидан юритиладиган хавфли солиқ тўловчилар сегменти таркибига қўшилиб қоласиз, яъни ҚҚС бўйича катта суммага аниқлаштирилган ҳисобот топширганлигингиз учун корхонангиз солиқ тўламаслиги хавфи юқори ҳисобланадиган субъектлар таркибига кириб қолади. Айнан шуни сабаб қилиб бир ой ўтар ўтмас корхонангизга солиқ аудитини эълон қилиб яна текширишга келишади. Шу сабаб бундай ноқонуний талабларга кўр-кўрона бўйсунмасдан Давлат солиқ қўмитасининг ишонч телефонларига мурожаат қилинг. Ноқонуний талаблар, бизнесингизга етиши мумкин бўлган молиявий зарарлар ва сунъий равишда ташкиллаштириладиган текширишлардан ўзингизни асранг. @tadbirkorvasoliq