زندگی در گوشه دنیا

دیروز صبح، هنوز داغ خبر تازه‌ای که از بچه‌های میناب رسیده بود روی دلم سنگینی می‌کرد که همکارم (تصویر بالا) تماس گرفت. منتظر تماسش بودم؛ قرار بود درباره موضوعی کاری صحبت کنیم. فقط چند دقیقه از وقتی خبر را دیده بودم گذشته بود. گوشی را که برداشتم، گفت: "حنیف، دوباره ایران چه خبر شده؟ چرا دوباره جنگ شده؟ این ترامپ چه غلطی می کنه؟" نفهمیدم چه شد. انگار چیزی درونم شکست. بغضم ترکید و شروع کردم به گریه. بلندبلند گریه می‌کردم و نمی توانستم جلوی اشک‌هایم را بگیرم. او پشت تلفن کاملاً دستپاچه شده بود. مدام اسمم را صدا می‌زد و می‌گفت: "ببخشید... ببخشید... چرا این سؤال را پرسیدم؟" چند دقیقه طول کشید تا توانستم کمی خودم را جمع‌وجور کنم. بارها از من عذرخواهی کرد و گفت: "نباید این سؤال را می‌پرسیدم." گفتم: "نه، تقصیر تو نیست." پرسید: "پس چه شده؟" گفتم: "تا به حال شنیده‌ای که بازماندگان بومیان استرالیا از "اتصال به سرزمین" حرف می‌زنند؟" گفت: "بله، خیلی زیاد". گفتم: "من هم سال‌ها این اصطلاح را شنیده بودم، اما هیچ‌وقت واقعاً نمی‌فهمیدم یعنی چه؛ تا پارسال که جنگ ها و اعتراض ها شروع شد. تازه فهمیدم که با وجود این‌که ده هزار کیلومتر از آن سرزمین فاصله دارم، خبر هر انفجار بدنم را می‌لرزاند. خبرهر جوان یا نوجوانی که ساچمه، گلوله، یا ترکش می خورد، هر کودکی که زیر آوار می‌ماند، هر مرد و زنی که باتوم می‌خورد، اثرش را در بدن خودم حس می‌کنم. انگار ما با هزاران نخ نامرئی به ذره‌ذره آن سرزمین و به تک‌تک مردمش وصل هستیم. و هر بار که ستمی بر آن‌ها می‌رود، یکی از این نخ‌ها یا با تمام قدرت کشیده می‌شود، یا برای همیشه پاره می‌شود". به او گفتم که بعد از اتفاق‌هایی که در چند سال گذشته در کشورم افتاده، بومیان استرالیا را خیلی بیشتر درک می‌کنم. حالا بهتر می‌فهمم که چرا بعد از همه این سال‌ها هنوز زخم‌هایی بر تن و جانشان مانده است؛ زخم‌هایی که نسل به نسل منتقل می‌شوند. قبل از این، گاهی با خودم فکر می‌کردم آیا واقعاً لازم است این زخم‌ها هنوز با آدم بمانند؟ آیا شلوغش نمی کنند؟ اما حالا می‌فهمم که موضوع «لازم بودن» نیست. این چیزی نیست که کسی انتخابش کند؛ این اتفاقی است که می‌افتد. ادعا کردم که البته موقعیت ما ایرانی ها پیچیده تر است. زخم هایمان به مراتب مزمن تر است. دشمن و بدخواه خارجی داشتیم و داریم، که خب کارشان زخم زدن است. اما در طول تاریخ ما آنها هم که گفتند آزادتان می کنیم و نجاتتان می دهیم، از قضی زخم های عمیق تری زده اند و می زنند. به او گفتم که من عمیقاً سوگوارم؛ آن‌قدر که مدام میان مرحله‌های مختلف سوگ در گردشم. هنوز درباره بسیاری از چیزهایی که برایشان سوگوارم، حتی با خودم هم حرف نزده‌ام. یکی اش بچه های میناب و سربازان دنا. یکی اش بلایی که توی اون ژانویه سیاه (دی 1404) سرمون اومد. به او گفتم وقتی تعداد سوگ‌های آدم زیاد می‌شود، دیگر هیچ‌کدام جدا ازهم نیستند. سوگ‌ها به هم گره می‌خورند؛ هر کدام دیگری را صدا می‌زند و شبکه‌ای پیچیده از اندوه شکل می‌گیرد، کلافی درهم‌تنیده که نمی‌شود ابتدا و انتهایش را پیدا کرد. گفتم، ببین ما هه کار و تلاش مان برای بچه هاست. هر روز به این فکر می کنیم که چطور آسیبی که بجچه ها از تروما می بینند را کم کنیم. حالا تو به من بگو با اونچه می بینم چه کار کنم؟ مثلاً امروز، وقتی دیدم تکه‌پاره‌های بچه‌های میناب را کنار هم در یک گور می‌گذارند و پدر و مادرهایی را دیدم که با زجه فرزندانشان را بدرقه می‌کنند، لرزیدم، گریه کردم، لال شدم. و تازه بعد از آن، گریه‌ام دیگر فقط برای آن بچه‌ها نبود. به همه گریه‌های قبلی‌ام وصل شد؛ به گریه برای پدر و مادرهایی که اجازه نداشتند در مراسم دفن فرزندشان حضور داشته باشند، برای آن‌هایی که فقط آدرس قطعه‌ای از یک قبرستان را به دستشان داده بودند و گفته بودند فرزندت آنجاست ... همکار نازنینم شنونده ای فوق العاده است! بی ادعا، با حوصله و با کنجکاوی به حرف‌هایم گوش داد. احتمالاً از میان واژه‌هایم فهمیده بود که نمی‌تواند دقیقاً آنچه را من تجربه می‌کنم درک کند؛ که به عمق آن اندوه و آن گره‌های درهم‌تنیده دسترسی ندارد. اما می دانست که موضوع، کامل فهمیدن نیست. من بی آنکه بیان کنم یا خودم به آن اگاه باشم، نیاز به کسی داشتم که شجاعتِ ماندن کنار دردم را داشته باشد. شیوه‌ای که گوش می‌داد، به من می گفت که می‌خواهد تا جایی که می‌تواند بفهمد، بی‌آنکه ادعای فهم کامل داشته باشد. کیفیتِ حضورش این حس را به من می داد که با همه وجود می‌خواهد همراه من باشد. این موهبتی بزرگ بود. امیدوارم همه مادرها و پدرهایی که در این سال ها، بیداد زمانه فرزندشان را گرفته، همه آنها که سلامتی، جوانی، عمر، آرزو و امید از دست داده اند، چنین گوش هایی در اختیار داشته باشند.