اندیشکده تهران | Tehran Institute
الذهاب إلى القناة على Telegram
اندیشکده تهران در تهران پیرامون سیاست و اقتصاد و جامعه گفتوگو میکنیم. ارتباط با ما: @InstituteTehranAdmin آدرس سایت اندیشکده تهران: https://institutetehran.com
إظهار المزيد9 947
المشتركون
+324 ساعات
+327 أيام
+3030 أيام
أرشيف المشاركات
🔵🔴 #کانال_دیپلماسی
بهترین تحلیلهای سیاسی اقتصادی اجتماعی
🌘نگاه علمی به سیاست
🌘تحلیل مسائل روز
🌘نگاه تخصصی به روابط بین الملل
T.me/bestdiplomacy
🌐چرخش ترامپ در جنگ اوکراین؛ چرا فشار بر روسیه افزایش یافته است؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#جنگ_اوکراین
📝علی محبی
🔹در حالی که حدود دو سال از وعده دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین در یک روز گذشته است، سفر رئیس سیا به مسکو در سهشنبه ۳ شهریور میتواند نشانهای از تغییر تدریجی محاسبات واشنگتن در قبال جنگ باشد. ترامپ در آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود رویکردی متفاوت از دولت بایدن در قبال روسیه اتخاذ کرد و بر مذاکره مستقیم با کرملین و اعمال فشار بر کییف برای پذیرش مصالحه متمرکز شد. با این حال، ناکامی در دستیابی به توافق سریع نشان داد که تعامل شخصی با ولادیمیر پوتین، بدون ایجاد اهرمهای مؤثر علیه روسیه، برای تغییر محاسبات راهبردی کرملین کافی نیست.
💢محاسبه اولیه: فشار بر کییف و تعامل با کرملین
🔸ترامپ و جریان محدودگرا در دولت او، از جمله جی.دی. ونس، بر این باور بودند که تداوم جنگ تا حد زیادی حاصل حمایت آمریکا از اوکراین، عدم فشار کافی بر کییف برای مصالحه و فقدان یک رابطه مستقیم میان واشنگتن و مسکو است. بر همین اساس، دولت ترامپ در سال نخست با کاهش یا توقف حمایتهای نظامی و اطلاعاتی از اوکراین، افزایش فشار بر زلنسکی و برقراری تماسهای مستقیم با پوتین، تلاش کرد هزینه ادامه جنگ را برای کییف افزایش و مسکو را به مذاکره ترغیب کند. این سیاست بر این فرض استوار بود که روسیه در نهایت توافقی را که از طریق مذاکره مستقیم با ترامپ حاصل شود، بر ادامه جنگ ترجیح خواهد داد. نقش ونس و چهرههایی مانند اندی بیکر در شکلدهی به این رویکرد، وزن قابلتوجه جریان محدودگرا را در سیاست اولیه دولت نشان میداد.
💢اشتباه محاسباتی ترامپ در قبال واقعیتهای جنگ
🔸با وجود تلاشهای متعدد ترامپ، واقعیتهای ژئوپلیتیک بر محاسبات او غلبه کرد و جنگ اوکراین همچنان ادامه یافت. مشکل اصلی در برآورد نادرست از منطق تصمیمگیری روسیه و ظرفیت مقاومت اوکراین بود. کرملین همچنان میتوانست انتظار داشته باشد که گذر زمان و فرسایش اوکراین، موقعیت چانهزنی روسیه را تقویت کند. در مقابل، اوکراین نیز با اتکا به حمایت اروپا و ظرفیت داخلی، برخلاف برخی برآوردهای اولیه واشنگتن توانست مقاومت خود را حفظ کند. در نتیجه، فشار یکجانبه بر کییف نهتنها به توافق منجر نشد، بلکه بخشی از اهرمهای واشنگتن را نیز محدود کرد. ترامپ بهتدریج با این واقعیت مواجه شد که برای تغییر رفتار مسکو، فشار بر اوکراین بهتنهایی کافی نیست و روسیه نیز باید با هزینههای ادامه جنگ مواجه شود.
💢از فشار بر اوکراین تا فشار بر هر دو طرف
🔸با کاهش نقش جریان محدودگرا در پرونده اوکراین، مشغول شدن ونس و جرد کوشنر به پرونده ایران و افزایش نقش مارکو روبیو، به نظر میرسد توازن داخلی دولت ترامپ نیز تغییر کرده است. این تحول نشاندهنده تغییر ارزیابی او درباره ابزارهای لازم برای پایان یافتن جنگ بود. سفر رئیس سیا به مسکو، دیدار اخیر زلنسکی با ترامپ، اقدامات اوکراین در چارچوب فشار بر ایران نظیر حمله به کشتی ایرانی، حضور فرستاده ویژه سابق ترامپ، کیت کلوگ در اودسا و احتمال سفر ویتکاف و کوشنر به کییف، در کنار یکدیگر میتوانند نشانههایی از بازتنظیم روابط واشنگتن با کییف باشند. معنای راهبردی این تحولات، بازگشت به سیاست دولت بایدن نیست؛ بلکه حرکت از فشار عمدتاً یکجانبه بر اوکراین به سمت موازنه اهرمهای فشار میان دو طرف جنگ است.
💢مسیر پیش رو
🔸در میدان نبرد، روسیه بخش قابلتوجهی از اهداف ارضی موردنظر خود را محقق کرده، اما همزمان هزینههای جنگ برای هر دو طرف افزایش یافته است. تشدید نبرد زمینی و حملات زیرساختی، فرسایش نظامی و اقتصادی را عمیقتر کرده و میتواند در میانمدت انگیزههایی برای مذاکره ایجاد کند. با این حال، فرسایش لزوماً به معنای آمادگی برای مصالحه نیست؛ زیرا هر طرف ممکن است همچنان تصور کند که تداوم فشار نظامی، موقعیت چانهزنی آن را بهبود خواهد داد. از این منظر، تحرکات دیپلماتیک اخیر در بهترین حالت میتواند تنها به کاهش محدود تنش و احیای کانالهای مذاکره منجر شود.
✅دولت ترامپ در ابتدا تلاش کرد با فشار عمدتاً بر اوکراین و تعامل مستقیم با کرملین، جنگ را بهسرعت خاتمه دهد. ناکامی این رویکرد اکنون واشنگتن را به سمت سیاستی متوازنتر سوق داده است؛ سیاستی که در آن، همزمان با تشویق کییف به مصالحه، هزینه عدم همکاری برای مسکو نیز افزایش مییابد. با این حال، این تحول را نباید تغییر راهبرد کلان ترامپ دانست. آنچه تغییر کرده، عمدتاً تاکتیک و توزیع اهرمهای فشار است. بنابراین، رویکرد جدید شاید در خوشبینترین حالت بتواند فضای مذاکرات را بهبود دهد، اما هیچ چشمانداز مثبتی برای پایان جدی این منازعه وجود ندارد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
Repost from Policy in act
🏐 تنها سه نفر تا تکمیل ظرفیت ثبت نام دوره فن ترجمه زبان انگلیسی دوره مهر ماه ۱۴۰۵
✨ نام دوره: فن ترجمه زبان عمومی و آموزش پرکاربردترین اصطلاحات علوم سیاسی و روابط
💯 مناسب برای گرایش های علوم سیاسی،حقوق،اقتصاد،علوم اجتماعی،روزنامه نگاری،خبرنگاری و...
⚪️ طول هر دوره:
۶۰ ساعت (سه ترم و هر ترم ۲۰ساعته)
📌 روزهای برگزاری: پنجشنبه ها ساعت ۱۷ الی ۱۹ بصورت آنلاین از طریق گوگل میت
📆 شروع دوره: پنجشنبه ها ۳۰ مهر ۱۴۰۵
یک روز در هفته
💵 شهریه (هرترم): دانشجویان یک میلیون وهشتصد هزار تومان و سایرین دومیلیون تومان
🔴 جهت ثبت نام در واتساپ، تلگرام و ایتا پیام دهید.
📞 09109821864
🔸 آیدی تلگرام و پیام رسان ایتا
📎 @adhoc_policy
🔸 کانال تلگرامی:
⭐ @policyinact
🔸 پیج ما در اینستا:
🌐 https://instagram.com/policyinact_?utm_medium=copy_link
⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️
📌 اندیشکده تهران
✅ در تهران پیرامون سیاست و اقتصاد و جامعه گفتوگو میکنیم
🔸 تحلیلهای کارشناسی از مهمترین روندها و رویدادهای بینالمللی
🔹رصد و تحلیل روندهای مهم در اقتصاد سیاسی بینالملل
🔸ترجمه گزارشهای تحلیلی اندیشکدههای خارجی
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐وضعیت دموکراتها و جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای
#تعقیب_روند
#مطالعات_آمریکای_شمالی
🔹کمتر از سه ماه دیگر تا انتخابات میاندورهای باقی مانده است. انتخابات میاندورهای امسال برای تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی سنا برگزار خواهد شد. معیار کرسی برای مجلس نمایندگان حوزههای انتخابیه هر ایالت و برای سنا، خود ایالت است. در انتخابات سنا، تنها یکی از دو سناتور ایالت در انتخابات میاندورهای حضور پیدا میکند. طبیعتاً بسیاری از کرسیها اهمیت پایینی برای بررسی دارند، زیرا پایگاه یکی از دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در آن به قدری مستحکم است که آنها از پیروزیشان مطمئن هستند. آن چیزی که سرنوشت انتخابات را تعیین میکند، حوزههای انتخاباتی چرخشی و ایالتهای چرخشی است.
💢وضعیت انتخابات سنا
🔹در مقایسه با پیش از جنگ، وضعیت دموکراتها به مراتب بهتر شده است، به نحوی که نه تنها در اکثریت ایالتهای چرخشی پیش افتادهاند، بلکه چهار ایالت مایل به جمهوریخواهان را نیز تبدیل به ایالت چرخشی کردهاند. مطابق نظرسنجیها وضعیت کنونی انتخابات سنا در ایالتهای چرخشی بدین صورت است:
🔵مِین: پیشتازی دموکراتها 🔵اوهایو: پیشتازی دموکراتها 🔵میشیگان: پیشتازی دموکراتها 🔴آیووا: پیشتازی جمهوریخواهان 🔵تگزاس: پیشتازی دموکراتها 🔵آلاسکا: پیشتازی دموکراتها 🔵کارولینای شمالی: پیشتازی دموکراتها🔸با توجه به نتایج نظرسنجیها و وضعیت فعلی دو حزب در ایالتهای چرخشی، دموکراتها ۵۲ کرسی و جمهوریخواهان ۴۸ کرسی را تصاحب خواهند کرد. به این ترتیب حزب دموکرات اکثریت سنا را به دست خواهد گرفت. 💢وضعیت انتخابات مجلس نمایندگان 🔸یکی از راههای سنجش وضعیت انتخابات مجلس نمایندگان، بررسی نظرسنجیهایی است که از تمام مردم آمریکا گرفته میشود. میانگین نظرسنجیهای عمومی نشان میدهند که ۵۰% از مردم آمریکا در انتخابات میاندورهای قصد دارند به حزب دموکرات و ۴۲% نیز قصد دارند به حزب جمهوریخواه رأی بدهند. این فاصله ۸ درصدی حکایت از شانس بالای دموکراتها برای کسب اکثریت مجلس نمایندگان را دارد. 🔸با بررسی نظرسنجیها در حوزههای انتخابیه چرخشی نیز به نتیجه تقریباً مشابهی میرسیم. از میان ۴۳۵ کرسی، حدود ۲۰ کرسی چرخشی هستند. وضعیت این حوزهها بدین صورت است:
🔵حوزههای انتخابیه با پیشتازی دموکراتها: ۶ 🔴حوزههای انتخابیه با پیشتازی جمهوریخواهان: ۲ 🟠حوزههای انتخابیه با وضعیت نامشخص: ۱۲🔶با توجه به این آمار، دموکراتها اکنون ۲۱۴ کرسی و جمهوریخواهان ۲۰۹ کرسی در اختیار دارند. دموکراتها بیشتر از جمهوریخواهان به کسب اکثریت (۲۱۸ کرسی) نزدیک هستند. در سایتهای شرطبندی Kalshi و PolyMarket نیز شانس پیروزی دموکراتها به ترتیب ۸۵ و ۸۸ درصد است. ✅اندیشکده تهران✅ 👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفهایهای مطالعات بینالمللی
🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌎 اندیشکده تهران
@institutetehran
🌎 مرکز مطالعات پاکستان
@pakistanstudies_ir
🌎 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir
🌎 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بینالملل
@ecopolitist
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بینالملل
@GovernanceStudies
🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌎 چین و ماچین 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew
🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS
🌎 کتابخانه علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌎 زاویه: اندیشکده مطالعات راهبردی قفقاز، ترکیه و کریدورها
@zaviyeinsight
🌎 کانال روسیه شناسی «بیریوزا» 🇷🇺 🇷🇺 🇷🇺
@Birioza
🌎 راهبرد ایرانی
@rahbord_irani
🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانهوشمالآفریقا
@mena_news_analysis
🌎 اخبار و تحلیل مسائل اسرائیل
@MiddleEastnews21
🌎 تحلیل مسائل ژئواکونومیک (گذرگاه)
@Gozargah_1404
🌎 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌎 مطالعات کشورهای آلمانیزبان (🇩🇪🇨🇭🇦🇹)
@dach_studien
🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوریهای راهبردی
@ctst_org
🌎 جستار میانفرهنگی و مطالعات ترکیه 🇹🇷🇹🇷🇹🇷
@j_sabourii
🌎 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بینالملل
@bookdiplomacy
🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant
🌎 ملت دین؛ روایتگر تحولات جریانات و جنبشها
@melatedin
🌎 ترجمه متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌎 خبری تحلیلی سیاق
@syaaq_ir
🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 دولت دین
@dolatedin
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost
🌎 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌎 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
🌎 اقتصاد سیاسی🏅
@Inter_Politics
🌎 اکادمی تخصصی روابط بینالملل
@InternationalAcademic
🌎 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🌎 اصطلاحات انگلیسی حقوقی،سیاسی و مطبوعاتی
@policyinact
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐چرا آمریکا زمان رزمایش اولچی با کرهجنوبی را کاهش داد؟
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_چین
📝احمد رمضانی
🔸ایالاتمتحده و کرهجنوبی قرار بود رزمایش مشترک سپر آزادی اولچی ۲۰۲۶ (۱۷ تا ۲۷ اوت) را در قالب جنگ ترکیبی برگزار کنند. بااینحال، طبق دستور ترامپ، رزمایش نیمی از چارچوب برنامهریزی شده اولیه را به اتمام رساند. در کنار دلایل اعلامی مانند هزینه و عدم همراهی کرهجنوبی با آمریکا علیه ایران، دلایل دیگری مانند فشار برای نهایی کردن سرمایهگذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری کره در آمریکا و کمبود مهمات در این رابطه مطرح شده است.
💢ساختار رزمایش سپر آزادی اولچی ۲۰۲۶
🔹در سال ۲۰۲۶، رزمایش سپر آزادی اولچی دستخوش تغییرات بیسابقهای شد و برخلاف برنامهریزی اولیه برای یک رزمایش ۱۱ روزه، تنها به مدت ۵ روز برگزار گردید. ساختار سنتی آن شامل دو فاز دفاع در برابر حمله کرهشمالی و سپس تثبیت وضعیت و ضدحمله بود. با کوتاهشدن برنامه، عملاً فاز دوم شامل تمرین آفندی، بهطور کامل لغو شد. همچنین، تعداد تمرینات میدانی نیز از ۱۴ به ۷ مورد کاهش یافت.
💢دلایل اعلامی کوتاه شدن رزمایش
🔹ترامپ هزینههای بالا، ارسال پیام خصمانه به پیونگیانگ و امتناع کرهجنوبی از همراهی با آمریکا در قبال ایران را دلایل این تصمیم اعلام کرد. او پیشتر در ژوئن ۲۰۲۶ از تمایل خود برای ازسرگیری دیپلماسی با کرهشمالی سخن گفته بود. بنابراین کاهش رزمایش را میتوان بخشی از امتیازات اولیه برای باز کردن مسیر دیدار مجدد ترامپ و کیم دانست.
🔹همزمان، انتقاد ترامپ از هزینهکرد آمریکا برای امنیت متحدان و عدم همراهی آنها، به اختلاف قدیمی واشنگتن و سئول بر سر تقسیم مسئولیتهای امنیتی مربوط است. بنابراین کاهش رزمایش میتواند پیامی به کرهجنوبی نیز باشد که در برابر هزینههای امنیتی آمریکا، این کشور باید سهم بیشتری از هزینه و ریسک اولویتهای واشنگتن را بپذیرد.
💢سایر دلایل زمینهای و مداخلهگر
🔹روابط آمریکا و کرهجنوبی بهصورت فزاینده معاملهمحور شده است. تصمیم ترامپ میتواند در چارچوب فشار واشنگتن بر سئول برای اجرای تعهد سرمایهگذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری در آمریکا، شامل ۱۵۰ میلیارد دلار در کشتیسازی و ۲۰۰ میلیارد دلار در حوزههای راهبردی، نیز تفسیر شود.
🔹جنگ ایران نیز بخشی از نیروها و داراییهای نظامی آمریکا را از هند-اقیانوسیه به غرب آسیا کشانده است. لغو رزمایش آبی-خاکی سانگیونگ به دلیل محدودیت دسترسی به نیروها، نشان میدهد کاهش تمرینات با کمبود منابع، آمادگی عملیاتی و هزینههای آمریکا ارتباط دارد.
🔹انتخابات میاندورهای نوامبر 2026 نیز به این تصمیم انگیزه سیاسی میدهد. ترامپ میتواند آن را بهعنوان کاهش هزینههای آمریکا، جلوگیری از جنگ و حرکت بهسوی صلح، در عین جذب سرمایهگذاری آتی عرضه کند.
🔹همچنین واشنگتن ممکن است از کاهش فشار بر پیونگیانگ برای مدیریت همکاری آن با ایران، بهویژه در حوزه موشکی و انتقال فناوری حساس، استفاده کند. بااینحال، شلیک حدود ۱۰ موشک بالستیک توسط کرهشمالی پس از کاهش رزمایش نشان داد این فرضیه با رفتار پیونگیانگ فاصله زیادی دارد.
💢تأثیرات و پیامدها
🔹در کرهجنوبی فشار برای پذیرش سهم بیشتر از هزینههای اتحاد میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. سئول دارای ارتشی قدرتمند و صنعت دفاعی پیشرفته است و کاهش اعتماد به چتر امنیتی آمریکا میتواند بحث درباره دفاع مستقل و حتی بازدارندگی هستهای را تقویت کند.
🔹این اقدام میتواند نگرانی درباره قابلیت اتکای آمریکا را در ژاپن، تایوان، هند و دیگر متحدان افزایش دهد. تضعیف اعتماد به تعهد واشنگتن ممکن است متحدان را به افزایش هزینههای دفاعی، توسعه توان موشکی و تقویت همکاریهای مستقل سوق دهد.
🔹در نهایت، کاهش اعتماد سئول به واشنگتن فضای مانور چین را افزایش میدهد. کرهجنوبی از اتحاد با آمریکا خارج نمیشود، اما میتواند خودمختاری راهبردی، روابط با پکن و سیاست متوازنتر در رقابت چین و آمریکا را دنبال کند. بنابراین تصمیم ترامپ، در کنار اهداف کوتاهمدت، ممکن است فرصتهایی برای چین جهت تضعیف پیوندهای امنیتی آمریکا و افزایش نفوذ خود در شرق آسیا ایجاد کند.
✅کاهش رزمایش میتواند با افزایش فشار اقتصادی و سیاسی بر سئول، در کوتاهمدت اهرمی برای گرفتن امتیازات بیشتر از متحد کرهای باشد، اما همزمان اعتماد به تعهد امنیتی آمریکا را تضعیف میکند. تداوم آزمایشهای موشکی پیونگیانگ نیز نشان داد که کاهش فشار نظامی لزوماً به واکنش مصالحهجویانه کرهشمالی منجر نمیشود و حتی میتواند پیام ضعف تلقی شود. در بلندمدت، مهمترین پیامد راهبردی، افزایش گرایش سئول و دیگر متحدان آسیایی به خوداتکایی دفاعی و در نتیجه ایجاد فرصت بیشتر برای چین جهت گسترش نفوذ و کاهش انسجام شبکه امنیتی آمریکا در شرق آسیاست.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐سلاح مقاومت عراق در ایستگاه جرف الصخر؛ تحرکات بازیگران و سناریوهای آتی
#مقاله_تحلیلی
#غرب_آسیا
📝سینا علیزاده
🔹پرونده حصر سلاح در عراق را در شرایط کنونی نمیتوان صرفاً طرحی برای خلع سلاح یا اصلاح ساختار سازمان الحشد الشعبی دانست. آنچه در بغداد جریان دارد، تلاشی برای بازتعریف رابطه میان دولت، حشد الشعبی، فصائل مقاومت، مرجعیت شیعه، ایران و آمریکا و نیز، بازتنظیم معماری امنیتی عراق پس از جنگ ایران و آمریکا است. از این منظر، ادعای خلع سلاح کامل مقاومت با واقعیت فاصله دارد؛ زیرا بخش مهمی از این نیروها از سال ۲۰۱۶ در قالب قانونی حشد الشعبی قرار گرفتهاند و مسئله اصلی، استقلال تصمیمگیری و سلاحهای راهبردی این گروهها نظیر موشک و پهپاد است.
🔹دولت علی الزیدی تحت فشار آمریکا، این روند را با ادعای تثبیت حاکمیت دنبال کرده و ضربالاجل ۳۰ سپتامبر را به پایان مرحله خروج ائتلاف بینالمللی پیوند زده است. با این حال، هنوز میان خلع سلاح اجباری، ادغام، انتقال سلاح به دولت و بازتنظیم ساختار حشد الشعبی تمایز روشنی وجود ندارد. در عین حال، مواجه کردن مسئله سلاح مقاومت پس از ۳۰ سپتامبر با قانون مبارزه با تروریسم، میتواند آنها را در معرض معرفی بهعنوان گروههای تروریستی قرار دهد.
💢آیا خلع سلاح عملی شده است؟
🔸اعلام آمادگی عصائب اهل الحق و کتائب امام علی برای قرار دادن سلاح تحت کنترل دولت، از نظر سیاسی مهم است، اما نباید آن را با خلع سلاح عملیاتی یکسان دانست. مسئله راستیآزمایی کنترل انبارها و منابع مالی همچنان حلنشده است. بنابراین باید میان سه سطح اعلام سیاسی، انتقال سازمانی و خلع سلاح واقعی تمایز قائل شد. در شرایط فعلی، تحولات بیشتر در سطح نخست و تا حدی دوم قرار دارند.
🔸از این منظر، اقدام عصائب و کتائب امام علی را میتوان اقدامی تاکتیکی برای حفظ جایگاه سیاسی دانست. با این حال، این اقدام، فشار بر دیگر گروهها برای خلع سلاح را افزایش داده و میتواند زمینه انتقال مقاومت مسلحانه به مقاومت سیاسی را فراهم کند.
💢شکاف درون گروه های مقاومت
🔸تحولات اخیر همچنین شکاف معناداری در میان فصائل ایجاد کرده است. در یک سو عصائب اهل الحق و کتائب امام علی آمادگی خود را برای تحویل سلاح اعلام کردهاند و در سوی دیگر، کتائب حزبالله، حرکت النجباء، انصارالله الاوفیا و کتائب سیدالشهدا همچنان با واگذاری ظرفیت نظامی مخالفند. کتائب حزبالله و النجباء مسئله سلاح را با مقاومت در برابر اشغال و خروج نیروهای خارجی، از جمله آمریکا و ترکیه، مرتبط میدانند.
🔸جرف الصخر نیز یکی از مهمترین نقاط این پرونده است. اعمال کنترل واقعی دولت بر فعالیتهای نظامی این منطقه میتواند نشانه انتقال اقتدار امنیتی از گروههای مقاومت به دولت باشد؛ اما هرگونه اقدام قهری یا برخورد مسلحانه، خطر تبدیل پرونده حصر سلاح به بحرانی امنیتی و حتی جنگ داخلی یا درگیری شیعی ـ شیعی را افزایش میدهد.
💢مواضع تهران
🔸موضع تهران را نباید در دوگانه ساده موافقت یا مخالفت با خلع سلاح تحلیل کرد. سفر سردار اسماعیل قاآنی و سپس محمدباقر قالیباف به بغداد نشاندهنده اهمیت این پرونده برای جمهوری اسلامی ایران است. رویکرد تهران را میتوان پذیرش نقش بیشتر دولت عراق بر گروههای مقاومت دانست؛ بدون آنکه این روند به انحلال مقاومت یا تبدیل عراق به عرصه انحصاری نفوذ آمریکا منجر شود.
💢مواضع واشنگتن
🔸واشنگتن نیز مسئله را فراتر از تعداد سلاحهای تحویلشده میبیند. از نگاه آمریکا، حتی انتقال ظاهری سلاح به دولت، بدون تغییر در فرماندهی و توان عملیاتی گروهها، مسئله را حل نمیکند. بنابراین، احتمال دارد فشارهای آمریکا پس از سپتامبر از موضوع صرف حصر سلاح به تغییر فرماندهی حشد و محدودسازی گروههای مقاومت منتقل شود.
💢ارزیابی راهبردی
🔸در مجموع، سه سناریو قابل تصور است: نخست، ورود بخشی از فصائل به ساختار رسمی دولت بدون از دست دادن کامل جایگاه سیاسی؛ دوم، تحویل بخشی از سلاحها همراه با حفظ شبکه فرماندهی و نفوذ سیاسی؛ و سوم، اقدام قهری دولت علیه گروههای مخالف که میتواند به برخورد مسلحانه و بیثباتی داخلی منجر شود.
✅سخن گفتن از خلع سلاح مقاومت عراق هنوز زود است. آنچه جریان دارد، فرآیندی پیچیده از تفکیک، ادغام، بازآرایی، محدودسازی و مذاکره بر سر جایگاه فصائل است. راهبرد مطلوب، نه حفظ بیقیدوشرط وضع موجود و نه پذیرش پروژهای برای تضعیف کامل مقاومت است، بلکه شکلگیری نظمی قانونی است که در آن حشد الشعبی حفظ و تقویت شده و مقاومت ظرفیتهای قانونی خود را از دست ندهد. ۳۰ سپتامبر نیز نقطه پایان این روند نیست، بلکه آغاز مرحلهای جدید است که آینده معماری امنیتی عراق و جایگاه ایران و آمریکا را در این کشور تعیین خواهد کرد.
✅اندیشکده تهران✅
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🔆چین چگونه قدرتمندترین سلاح خود را یافت؟
🔴فارن افرز
#چین
#منابع_کمیاب
🔵«فارنافرز» اخیرا در یک مقاله مفصل به مرور تاریخی روندی پرداخته است که منجر به تسلط جدی چین بر منابع کمیاب شد. یافتههای این مرور، از جهات مختلف با برداشت مرسوم فاصله دارند. استدلال محوری نگارندگان مقاله این است که برخلاف تصور موجود، تسلط چین بر عناصر نادر خاکی حاصل طرحی جامع و چنددههای برای تسلیحاتیکردن زنجیرههای تامین نبوده و این موقعیت در یک تحلیل تاریخی، بیشتر ناشی از ترکیب ذخایر طبیعی چین، پیشرفتهای فناورانه، صادراتمحوری در توسعه و محاسبات مختلف درباره هزینههای زیستمحیطی صنایع بوده است. بر همین اساس نیز توصیه نگارندگان مقاله این است که آمریکا به جای حرکت به سمت جداسازی کامل زنجیرههای تولید و فناوری از چین (با برآورد هزینه سرسامآور حداقل 13 تریلیون دلاری طی 25 سال) به سمت کاهش تنش متقابل و تداوم تجارت و سرمایهگذاری مشترک حرکت کند.
⚫️چگونه چین به بزرگترین تولیدکننده این عناصر مبدل شد؟
🔵چین بزرگترین ذخایر شناختهشده عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد و حدود 85 درصد از زنجیره فرآوری جهانی این عناصر را کنترل میکند. این 17 عنصر به سبب نقش ویژه در تولید نیمههادیها، صنایع دفاعی، خودروسازی، انرژی پاک و دیگر صنایع پیشرفته، به یکی از مهمترین گلوگاههای اقتصاد جهانی مبدل شدهاند. «دنگ شیائوپنگ» در ابتدای دهه 90 میلادی گفت «خاورمیانه نفت دارد و چین عناصر نادر خاکی دارد». این اظهارنظر اخیرا به منظور تاکید بر تسلیحاتیسازی عناصر نادر خاکی توسط جین مورد ارجاع قرار میگیرد. با اینحال، نگارندگان مقاله استدلال میکنند که این اظهارنظر در بستر تاریخی و موقعیتی خود، بیشتر ناظر بر ضرورت حفاظت و بهرهبرداری بهتر از منابع ملی چین و خطاب به صنایع داخلی بود و نه ناظر بر تهدید سیاسی جهان به اهرمسازی از این دارایی.
🔵مقاله به سه روند داخلی چین در دهه 80 میلادی، یعنی رشد استخراج در معدن «بایان اوبو»، کشف ذخایر جدید در جنوب و یک گشایش فناورانه برای کاهش هزینه جداسازی این عناصر، به عنوان عوامل تاثیرگذار در رشد سریع صنایع مرتبط با عناصر نادر خاکی میپردازد و توضیح میدهد که با افزایش تقاضای جهانی برای این عناصر در دهه 90، چین از آمریکا به عنوان بزرگترین تولیدکننده جهان پیشی گرفت. مشتریان غربی از این رشد سریع استقبا کردند، چرا که هزینهها را کاهش میداد و همزمان آلودگیهای زیستمحیطی این صنعت را به چین منتقل میکرد. اما این استقبال در داخل چین مشکلات عدیدهای ایجاد کرد.
⚫️چرا محدودیت و کنترل دولتی در این عناصر آغاز شد؟
🔵پراکندگی در تولید و نظارت ضعیف بر مازاد ظرفیت، جنگ قیمتی شرکتهای صادرکننده، استخراج غیرقانونی، تخریب محیط زیست و استفاده غیرصیانتی منجر به ایجاد نگرانی در دولت مرکزی شد و ورود دولت چین به مدیریت متمرکز در این صنعت برای مقابله با این مشکلات بود. دولت مرکزی از ابتدای دهه 2000، فرآیند مداخله برای مهار این مشکلات را آغاز کرد. دولت تمرکز و هماهنگی را در این صنعت افزایش داد. تولید و صادرات عناصر نادر خاکی محدود و با استخراج غیرقانونی این عناصر برخورد شدید شد. صادرات چین در عناصر نادر خاکی بین سالهای 2005 تا 2010 بیش از 50 درصد کاهش یافت. اما این کاهش صادرات و وضع محدودیت، بیشتر ریشه در افزایش تابآوری، نگاه صیانتی به منابع و تمایل به اعمال سیاست صنعتی داشت و کمتر با اهرمسازی ژئوپلیتیک مرتبط بود.
⚫️این عناصر چه زمانی به سلاح چین تبدیل شدند؟
🔵نگارندگان معتقدند که چین برای اولین بار در جریان بحران جزایر با ژاپن در سال 2010 ناخواسته و بدون برنامهریزی قبلی متوجه قدرت این سلاح شد. اعمال تحریم صادراتی بر ژاپن در این مقطع، از نظر نگارندگان، مولود اقدامی تلافیجویانه در سطح مقامات و کارکنان محلی بود. با این وجود، پس از این مقطع نیز چین علیرغم اشراف بر ظرفیت این سلاح، در استفاده از آن بسیار محتاط بود و قصد نداشت با اهرمسازی از این ظرفیت، کشورها را به سمت تنوعبخشی و کاهش وابستگی وارداتی به چین هدایت کند. نگارندگان تاکید دارند که تنها پس از تشدید رقابت فناورانه میان آمریکا و چین و تحولاتی همچون تحریم هواوی و وضع محدودیت در دسترسی چین به نیمههادیها و تجهیزات پیشرفته بود که این کشور محدودیتها و کنترلهای جدیدی را در حوزه عناصر نادر خاکی با دامنه اثر فراسرزمینی و با هدف اهرمسازی متقابل وضع کرد.
@GovernanceStudies
♦️آیا ایران در دکترین هسته ای خود تجدید نظر میکند؟
◼️موسسه مطالعات امنیت ملی(INSS)
#تهران_ریویو
#پرونده_هسته
🔹طی یک سال اخیر، بحثهای گستردهای در ایران پیرامون ضرورت تغییر دکترین هستهای شکل گرفته است. جمهوری اسلامی طی دهههای گذشته تلاش کرده بود تا بدون اقدام به تولید واقعی سلاح اتمی، به توانمندی وضعیت آستانهای ساخت بمب اتم دست یابد. منطق این رویکرد آن بود که برخورداری از چنین ظرفیتی میتواند بدون آنکه هزینههای سیاسی و بینالمللی عبور از آستانه و ساخت سلاح هستهای را بر کشور تحمیل کند، منجر به ایجاد بازدارندگی خواهد شد.
💢زمینههای بازنگری در دکترین هستهای ایران
🔸پس از وقوع انقلاب اسلامی، برنامه هستهای ایران متوقف شد، اما جنگ ایران و عراق و استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی، موجب احیای تلاشها در ایران برای راه اندازی مجدد برنامه هستهای شد. با این حال، در سالهای بعد اظهار نظری رسمی در خصوص تلاش ایران برای ساخت سلاح اتمی از جانب مقامات این کشور اعلام نشد و برنامه هستهای ایران در طول این سالها، به ادعای مقامات این کشور ماهیتی صلحآمیز به خود گرفت.
🔸اما تحولات پس از ۷ اکتبر و بهویژه دو حمله آمریکا و اسرائیل در یک سال گذشته، منجر به بروز تغییرات گسترده در دکترین امنیتی ایران شده و اکنون درخواستها برای بازنگری در دکترین هستهای این کشور به شدت تقویت شده است. در این چارچوب، برخی جریانها در ایران معتقدند تضعیف «محور مقاومت»، محدودیت بازدارندگی موشکی و آسیب واردشده به برنامه هستهای ایران نشان داده است که سیاست حفظ وضعیت آستانهای دیگر نمیتواند امنیت جمهوری اسلامی را تضمین کند.
💢دیدگاهها در خصوص دکترین هستهای
🔸ایران پیش از این جنگ ۱۲ روزه، در آستانه تولید سلاح هستهای قرار داشت و میتوانست در صورت تصمیم سیاسی، ذخایر اورانیوم خود را در مدت کوتاهی به سطح تسلیحاتی برساند. با این وجود، در آن مقطع زمانی مقامات این کشور از حرکت به سمت گریز هستهای خودداری کردند. اما پس از جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از چهرههای سیاسی، خواستار تولید سلاح هستهای شدند. استدلال اصلی این جریان آن است که ایران هزینههای ناشی از نداشتن بازدارندگی هستهای را پرداخته و اکنون تنها برخورداری واقعی از سلاح هستهای میتواند مانع حملات آینده شود. پس از جنگ اخیر نیز این دیدگاه مجدداً تقویت شده و برخی مقامات و رسانهها، دستیابی به بازدارندگی هستهای را برای ایران ضروری دانستهاند.
🔸در مقابل، بخشی از محافل سیاسی ایران درباره توان سلاح هستهای برای ایجاد مصونیت واقعی تردید دارند. استدلال اصلی این جریان آن است که تجربه سالهای اخیر نشان داده است حتی کشورهای دارای سلاح هستهای نیز از حملات نظامی مصون نیستند. از این منظر، سلاح هستهای بهتنهایی نمیتواند امنیت یک کشور را تضمین کند و ثبات داخلی، توانمندیهای متعارف و سیاست منطقهای نیز در تأمین امنیت یک کشور نقش دارند.
🔸منتقدان همچنین تأکید میکنند که بازدارندگی هستهای مؤثر تنها با داشتن چند کلاهک هستهای حاصل نمیشود و به تصمیمگیری سریع، توان متعارف برای خرید زمان، آمادگی تحمل هزینههای بینالمللی، قدرت ائتلاف سازی و برخورداری از اطلاعات راهبردی نیاز دارد.
💢تنگه هرمز به جای بمب اتم
🔸تجربه لیبی و سرنگونی معمر قذافی پس از کنار گذاشتن برنامه هستهای، تفاوت وضعیت کره شمالی هستهای با عراقِ فاقد سلاح هستهای، و تجربه اوکراین پس از کنار گذاشتن سلاحهای هستهای، در بخشی از ادبیات سیاسی ایران بهعنوان شواهدی برای اهمیت حفظ توانمندیهای راهبردی و هستهای مطرح شدهاند.
🔸در عین حال، پس از جنگ ۴۰ روزه، دیدگاهی نیز در تهران شکل گرفته که مهمترین دارایی راهبردی ایران الزاماً گزینه هستهای نبوده و اهمیت کنترل تنگه هرمز از آن نیز بیشتر است. به باور این گروه از تحلیلگران، توانایی ایران در کنترل تنگه هرمز، در کنار قابلیتهای موشکی و پهپادی متعارف، بدون برخورداری از بمب اتم، امکان ایجاد بازدارندگی ژئوپلیتیکی را برای ایران فراهم خواهد کرد.
✅به نظر میرسد که اکنون در داخل ایران بر سر تغییر دکترین هستهای اجماع وجود ندارد. از یک سو، تضعیف محور مقاومت و ناکامی ایران در بازدارندگی متعارف، موجب تقویت دیدگاه طرفدار عبور از وضعیت آستانه هستهای شده است. اما از سویی دیگر، بخشی از محافل سیاسی نیز همچنان درخصوص توان تسلیحات هستهای برای ایجاد بازدارندگی واقعی تردید دارند. همین شکاف داخلی میتواند برای آمریکا و اسرائیل اهمیت داشته باشد، چرا که این دو میتوانند با فشار بر تصمیمگیرندگان در تهران، آنها را مجاب کنند که حرکت به سمت تولید سلاح هستهای تحمل نشده و چنین تصمیمی ممکن است برنامه هستهای ایران را از یک دارایی راهبردی به تهدیدی برای بقای نظام تبدیل کند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐معادلات و الگوی جنگ چگونه در جنوب لبنان تغییر کرده است؟
#تحلیل_کوتاه
#غرب_آسیا #لبنان
📝محمدعلی حسننیا
🔹تحولات میدانی جبهه لبنان در ماههای اخیر تصویری متفاوت از معادلات نظامی رایج را به نمایش گذاشته است. آنچه در این دوره رخ داد، نشان داد که الگوی متعارف نبردهای مدرن با چالشهای جدی مواجه شده است.
💢بازتعریف میدان نبرد: زمین به مثابه سلاح
🔸یکی از مهمترین تحولات میدانی، تغییر کارکرد جغرافیای نبرد بوده است. کارگذاری هدفمند ابزارهای انفجاری در نقاط کلیدی، نه تنها موجب ایجاد اختلال در زنجیره پیشروی شد، بلکه الگوی عملیات امداد و نجات را نیز با چالش مواجه کرد.
💢چالش در شبکه دیدبانی و شناسایی
🔸یکی از ارکان اصلی برتری نظامی متعارف، توانایی در کنترل بصری و اطلاعاتی میدان نبرد است. اما آنچه در این دوره رخ داد، نشان از تغییر در این معادله داشت. توانایی در تداوم عملیات از مناطقی که تصور میشد از کنترل خارج شدهاند، گویای آن است که اعلام کنترل نظامی بر یک منطقه، الزاماً با کنترل عملیاتی بر آن هممعنا نیست. علاوه بر این، افزایش توانایی در هدفگیری ابزارهای شناسایی هوایی، از جمله پهپادها و بالگردهای امداد، موجب تغییر در ارتفاع و الگوی پرواز نیروهای هوایی شد و در نتیجه، پشتیبانی نزدیک از نیروهای زمینی را محدود ساخت.
💢تغییر در سلسلهمراتب تسلیحات هوایی
🔸در نبردهای مدرن، استفاده از سامانههای هوایی بدون سرنشین به عنوان ابزاری مکمل برای نیروی هوایی متعارف تلقی میشد. اما آنچه در صحنه نبرد لبنان مشاهده شد، ارتقای کارکرد این سامانهها از نقش پشتیبانی به نقشآفرینی مستقل بود.
💢معادله فاصله صفر
🔸هنگامی که نیروهای مهاجم به منظور کاهش آسیبپذیری در برابر آتش دوربرد، به سمت درگیری نزدیک حرکت میکنند، صحنه نبرد وارد فاز جدیدی میشود. در برخی محورهای کلیدی، درگیریهایی با برد بسیار نزدیک رخ داد که با الگوی مشخصی از سلاحهای سبک و نیمهسنگین همراه بود. این سبک درگیری، که با کمینهای برنامهریزیشده و استفاده ترکیبی از بمبهای دستساز آغاز و با آتش مستقیم علیه نیروهای پشتیبان ادامه مییافت، عملاً برتری نیروی مهاجم در میدانهای باز را خنثی میکرد.
💢هماهنگی سامانههای رزمی
🔸شاید مهمترین درس میدانی، اثبات کارایی یک سامانه رزمی یکپارچه است. الگوی عملیاتی مشاهدهشده، تلفیقی از پنج حوزه اصلی را نشان میدهد: جنگ با مواد منفجره، موشکهای ضدزره، پهپادهای تهاجمی، پدافند هوایی کوتاهبرد، و توپخانه دقیق. آنچه این الگو را متمایز میکند، توالی زمانی حسابشده در به کارگیری این ابزارهاست. برای نمونه، یک عملیات میتوانست با اصابت به یک خودروی زرهپوش آغاز شود، سپس با هدفگیری خودروهای امدادگر ادامه یابد، و در نهایت با ورود بالگردهای نجات، پدافند هوایی نیز وارد عمل شود.
💢چالشهای حوزه زرهی و امداد
🔸یکی از نقاط آسیبپذیر در ساختار نظامی متعارف، وابستگی متقابل میان یگانهای رزمی و پشتیبانی است. آنچه در صحنه نبرد رخ داد، نشان داد که خودروهای زرهی و بولدوزرهای مهندسی که وظیفه هموار کردن مسیر را بر عهده دارند، خود به اهداف اصلی تبدیل شدهاند. این موضوع موجب میشود که عملیات پیشروی، به جای کاهش هزینهها، به فرآیندی پرهزینه تبدیل شود، زیرا هر تلاش برای امداد و خارجسازی خودروهای آسیبدیده، خود مستلزم به خطر انداختن تجهیزات و نیروهای جدید است.
💢اثربخشی محدود آمادهسازی آتش
🔸یکی از باورهای اساسی در دکترین نظامی متعارف، کارایی بالای آمادهسازی آتش سنگین برای تضعیف مواضع دفاعی پیش از حمله زمینی است. اما الگوی مشاهدهشده نشان میدهد که اگر نیروی مدافع بتواند ضربات اولیه را جذب و با انعطافپذیری، در همان منطقه مجدداً موضعگیری کند، عملاً اثربخشی آتش به شدت کاهش مییابد.
💢گسترش دامنه عملیاتی و معادله جدید در شمال
🔸هدفگیری پایگاههای نظامی، مراکز اطلاعاتی، سامانههای پدافندی و حتی تأسیسات دریایی، نشان میدهد که خط مقدم و پشت جبهه، در این الگوی جدید، تمایز معناداری ندارند. در این میان، مناطق کلیدی مانند اطراف النبطیه و اقلیم التفاح به عنوان نقاط کانونی در معادله نظامی جدید مطرح میشوند؛ جایی که کنترل بر مسیرهای ارتباطی، میتواند تأثیر مستقیمی بر موازنه قدرت داشته باشد.
✅در این مناطق، استفاده ترکیبی از توپخانه، خمپارهاندازها و راکتاندازهای کوتاهبرد، الگوی فرسایش مستمری را رقم زده که طی آن، تجمعات نظامی در نقاط پشتیبانی مکرراً هدفگیری شده و خطوط تدارکاتی با تهدید دائمی مواجه است. تداوم این گلولهبارانهای متمرکز در محورهایی نظیر الخیام، دیر سریان، طیبه و دیگر نقاط، عملاً هرگونه تلاش برای تثبیت حضور نظامی را با چالش مواجه ساخته و امداد رسانی را به بخشی جداییناپذیر از چرخه درگیری تبدیل کرده است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
Repost from موسسه مطالعات ایران و اوراسیا
#اختصاصی
❗️کنوانسیون کاسپین: گزینههای پیش روی ایران در شرایط کنونی
🖊تحریریه ایراس
امضای «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین» در ۱۲ اوت ۲۰۱۸ در آکتائو را باید نقطه عطفی در بیش از دو دهه تلاش پنج کشور ساحلی برای تعیین رژیم حقوقی خزر پس از فروپاشی اتحاد شوروی دانست. این کنوانسیون مجموعهای از قواعد را درباره آبهای سرزمینی، مناطق ماهیگیری، کشتیرانی، منابع طبیعی، بستر و زیربستر، خطوط لوله و کابلهای زیردریایی، امنیت و حفاظت از محیط زیست تعیین کرده و چارچوبی نسبتاً جامع برای تنظیم روابط پنج کشور ساحلی ایجاد کرده است. با این حال، برخلاف برخی برداشتهای رایج، کنوانسیون ۲۰۱۸ کاسپین را میان پنج کشور تقسیم نکرده و سهم مشخصی از بستر و زیربستر را برای هیچیک از آنها تعیین نکرده است. بر اساس ماده ۸، تحدید بستر و زیربستر میان کشورهای دارای سواحل مجاور یا مقابل باید از طریق توافق میان آنها و با رعایت اصول و قواعد پذیرفتهشده حقوق بینالملل انجام شود.
ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید
@IRAS_INSTITUTE
🌐پس از پنج سال؛ روابط خارجی طالبان چه مسیری طی میکند؟
#تحلیل_کوتاه
#افغانستان
📝امیرمحسن شاهشرقی
🔹پنج سال از خروج آمریکا، سقوط جمهوریت و استقرار طالبان در افغانستان میگذرد. در این دوره پنجساله، طالبان در نحوه استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و روابط خارجی الگویی به مراتب وسیعتر و پیچیدهتر از دوره گذشته عرضه کردهاند و آزمودن الگوهای متعارف مبتنی بر مشارکت بینالمللی، تا اندازه زیادی جایگزین رویه انزواطلبی در روابط خارجی این گروه شده است. طالبان میخواهند که با کمترین عدول از مبانی هویتی و ایدئولوژیک، حاکمیت خود را بر قلمروی افغانستان تثبیت کنند و برای این منظور، نیازمند مهار تهدیدات امنیتی و خلق پیوندها و موازنههای جدیدی هستند که تنها با برقراری روابط خارجی میسر خواهد بود.
💢محورهای اصلی روابط خارجی طالبان
🔸الگوی تعامل بینالمللی با طالبان وضعیت متناقضی خلق نموده است. از یک طرف، در اختیار داشتن بیش از 45 نمایندگی رسمی در خارج افغانستان و حضور نمایندگان حداقل 28 کشور و سازمان بینالمللی در کابل، گستردگی روابط خارجی طالبان را نشان میدهد. از طرف دیگر، این گروه در مسئله شناسایی رسمی در مقایسه با دوره گذشته وضعیت بدتری دارد و به استثناء روسیه، هیچ یک از بازیگران منطقهای و بینالمللی حاکمیت طالبان بر افغانستان را مورد شناسایی رسمی قرار ندادهاند. فارغ از ناکامی در دستیابی به شناسایی رسمی، این گروه در پنج سال گذشته سه محور ذیل را در روابط خارجی برای تثبیت قدرت و نقش خود در افغانستان دنبال نموده است.
💢اهرمسازی ژئواکونومیک
🔸طالبان در دوره دوم، تلاش دارد به اتکای مزیتهای جغرافیایی و ظرفیتهای بالقوه اقتصادی، نقشی سازنده در رقابتهای ژئواکونومیک منطقهای و بینالمللی برای خود تعریف کند و از این طریق، مقدمات ادغام و رسمیتیابی خود را فراهم نماید. اهرمسازی ژئواکونومیک طالبان بیشتر حول سه پروژه کلیدی سامان مییابد: خط لوله تاپی، پروژه اتصال برق کاسا-1000 و راهآهن ترانس افغان. علاوه بر این پروژهها، ذخایر معدنی و نفتی دیگر پتانسیل اقتصادی مهمی هستند که طالبان سعی دارد با تکیه بر آن، از انزوا خارج شود و موقعیت خود را ارتقا بخشد.
💢موازنهسازی امنیتی
🔸این موازنهسازی دو رکن اساسی دارد: اول، تشکیل محور امنیتی در سطح چندجانبه با مشارکت هند و روسیه (در مقابل پاکستان)؛ دو، جبران تفاوت قدرت در سطح دوجانبه با اهرمسازی از تهدید (در مقابل همسایگان).
🔸در بدو بازگشت به قدرت این انتظار وجود داشت که طالبان، در موازنهسازی امنیتی به سمت چین و پاکستان حرکت کند. با این وجود، طالبان به دلایل متعدد ترجیح داد که دو کشور روسیه و هند را محور اصلی تعاملات امنیتی خود قرار دهد. این روسیه بود که در ژوئیه 2025 به عنوان اولین کشور، طالبان را به عنوان حکومت رسمی افغانستان به رسمیت شناخت و در فاصله کمتر از یک سال، در 27 مه 2026 سندی نیز برای همکاری فنی-نظامی با طالبان امضا کرد. با شدت گرفتن اختلافات میان پاکستان و طالبان، به یکباره منافع امنیتی هند و طالبان نیز همراستایی فزاینده یافت و بدین ترتیب، حلقه همکاریهای امنیتی طالبان در محیط بیرونی کاملتر شد.
🔸طالبان در روابط دوجانبه برای جبران تفاوت قدرت موجود بر اهرمسازی از تهدیدات موجود نیز تمرکزی ویژه داشته است و مهار این تهدیدات را به مثابه یک امتیاز قابل مبادله در روابط، بالاخص با همسایگان خود، مورد توجه قرار داده است. بدینترتیب، حفظ مدیریتشده اهرمهای تهدیدی چون تروریستهای خارجی مستقر در افغانستان از سوی طالبان بهعنوان رکن دیگر موازنهسازی در محیط منطقهای تشخیص داده شده است.
💢مدیریت تنش با آمریکا
🔸طالبان با یک تحول ادراکی مهم وارد روند گفتگوهای صلح با آمریکا شدند. اینکه بازگشت آنها به قدرت، تنها از مسیر خروج کامل نیروهای آمریکایی و پایان پشتیبانی آمریکا از جمهوریت مقدور خواهد شد. از توافق دوحه و ارائه تضامین امنیتی موجود در آن تا آزادسازی شهروندان آمریکایی و تعدیل مواضع در دوره اخیر، در همگی این موارد طالبان به دنبال مدیریت تنش با آمریکا به منظور تثبیت موقعیت خویش است.
✅ طالبان در پنجساله گذشته، علیرغم عدم پیشرفت جدی در دستیابی به شناسایی رسمی، به روابط خارجی خود حول سه محور کلیدی اهرمسازی ژئواکونومیک، موازنهسازی امنیتی و مدیریت تنش با آمریکا شکل و قوام بخشیده است. با این وجود، جمعپذیری و پایداری اقدامات طالبان در این سه محور در کنار یکدیگر در بلندمدت مشخص نیست. مدیریتپذیری این تناقضات در محورهای اصلی روابط خارجی طالبان تا حد زیادی وابسته به عدم تغییر در اولویتهای بازیگران مهم در محیط منطقهای هستند و قابلیت مانور طالبان در این حوزه با تغییر جدی اولویتها به سرعت میتواند دستخوش تغییر و تحول شود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐پاسخ اسرائيل به توافق مکه چه خواهد بود؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل
#غرب_آسیا
📝محمدحسین پورعلی اقبالی
🔹امضای توافق دفاعی مکه توسط سران کشورهای عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان با بازتاب بینالمللی گستردهای مواجه شده و بسیاری از مقامات کشورها، موضع رسمی خود را نسبت به این توافق اظهار داشتهاند. اما در این میان، سکوت مقامات اسرائیل و عدم موضع گیری رسمی نسبت به این توافق قابل توجه است.
💢آیا زنگ خطر به صدا درآمده است؟
🔹برخی مقامات امنیتی در اسرائیل معتقدند که عدم موفقیت آمریکا در مقابله موثر با حملات ایران و همپیمانان آن به عربستان و سایر کشورهای منطقه سبب شده است تا این کشورها در سیاستهای امنیتی خود تجدید نظر کرده و به جای اتکای صرف به بازیگران فرامنطقهای، تلاش کنند تا از طریق گسترش همکاریهای دفاعی- امنیتی خود با بازیگران منطقهای، توان خود برای مقابله با تهدیدات امنیتی را افزایش دهند. به همین دلیل، اگرچه در ظاهر به نظر میرسد این توافق با هدف محدودسازی حملات ایران و انصارالله یمن به عربستان منعقد شده باشد، اما مطابق گزارش یدیعوت آحارونوت، نگرانی اصلی اسرائیل، مخاطرات امنیتی احتمالی این توافق برای رژیم است.
💢موازنهسازی در برابر اسرائیل
🔸پس از وقایع طوفانالاقصی، این ادراک در میان برخی از کشورهای منطقه به وجود آمد که محور مقاومت به رهبری ایران تضعیف شده و اکنون موازنه قوا در خاورمیانه در حال برهم خوردن به نفع اسرائیل است، از این رو ضروری است تا با انعقاد توافقات جدید، مانع از قدرتگیری بیشتر این رژیم در منطقه شد. بر همین اساس، به نظر میرسد توافق اخیر در کنه خود تلاش دارد تا از جاهطلبیهای بیشتر اسرائيل در منطقه جلوگیری کند.
💢آیا ترکیه محور ضداسرئیلی تشکیل میدهد؟
🔸در اسرائیل اکنون این سوال مطرح میشود که آیا توافق اخیر، منجر به تشکیل محور سنی ضد اسرائيلی خواهد شد یا خیر. مقامات اسرائیل بارها اظهار داشتهاند که ترکیه در تلاش است تا محور سنی- اخوانی جدیدی را با همکاری قطر و سایر بازیگران منطقه تشکیل دهد و این امر میتواند تبعات امنیتی گستردهای را برای اسرائيل به همراه داشته باشد. در سالهای اخیر و خصوصاً پس از وقایع ۷ اکتبر نیز، ادبیات و مواضع مقامات اسرائیل نسبت به ترکیه تندتر شده و بعضاً حتی از این کشور به عنوان کشوری متخاصم نام بردهاند. تلاشهای مقامات رژیم برای ممانعت از فروش جنگنده F-35 توسط آمریکا به ترکیه نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود.
🔸در کنار این مسئله، ائتلاف ترکیه با پاکستان به عنوان تنها کشور مسلمان دارای بمب اتم نیز نگرانیها در اسرائيل را افزایش داده است، خصوصاً پس از اینکه خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان پس از انعقاد توافق مکه رسماً اعلام کرد که خواستار تشکیل یک جبهه نظامی متحد علیه اسرائیل است. اما ارزیابی رسانههای اسرائیلی نظیر آی۲۴، حاکی از آن است که این صحبتها بیشتر جنبه داخلی و تبلیغاتی داشته است.
🔸نگرانی دیگر اسرائیل، پیوستن احتمالی مصر به این توافق است. از آنجایی که برخلاف سایر کشورهای عضو پیمان مکه، مصر با غزه و رژیم اسرائیل مرز زمینی و دریایی مشترک دارد، در صورت پاببنیدی مصر به بند دفاع متقابل در این توافق، پیوستن احتمالی این کشور به توافق مکه میتواند به چالش امنیتی جدی برای اسرائیل تبدیل شده و حتی پرونده غزه را نیز پیچیدهتر کند. اما در مجموع به نظر میرسد به دلایل متعددی، در مقطع کنونی مصر فعلاً تمایلی به پیوستن به این توافق ندارد.
💢عدم کارکرد امنیتی توافق
🔸علیرغم وجود بند دفاع متقابل در توافق، اما آنچه مشخص است، نه اراده و نه توان کافی از جانب این سه کشور برای عملی سازی این بند وجود ندارد. عدم پاسخ پاکستان و ترکیه به حملات اخیر یمن به عربستان نیز موید همین مسئله است. بنابراین، به نظر میرسد که از حیث امنیتی، مقامات اسرائيل نگرانی کمی نسبت به این توافق داشته و این توافق را سرآغازی بر تحولات گسترده نظامی در منطقه ارزیابی نمیکنند. سکوت مقامات رژیم در قبال این توافق نیز میتواند ناشی از همین مسئله باشد.
✅ علیرغم این که به نظر میرسد توافق مکه مولود جنگ رمضان بوده و با هدف مهار حملات ایران و محور مقاومت به عربستان منعقد شده باشد، اما این توافق در بطن خود ماهیتی ضد اسرائیلی نیز دارد و میتواند منجر به انزوای منطقهای بیشتر این رژیم شود. اما در پاسخ، اسرائیل نیز اولاً تلاش خواهد کرد تا این توافق را به ائتلافی ضد ایرانی تبدیل کرده و ثانیاً، روابط خود با رقبای اعضای این ائتلاف، یعنی هند، امارات، قبرس و یونان را تقویت کند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفهایهای مطالعات بینالمللی
🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌔 دانشوران خراسان (مطالعات شرق)
@iess_ir
🌎 اندیشکده تهران
@institutetehran
🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman
🌎 مرکز مطالعات پاکستان
@pakistanstudies_ir
🌎 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir
🌎 اکادمی تخصصی روابط بینالملل
@InternationalAcademic
🌎 دانشجویان علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss
🌎 کارگاه ویرایش علمی ✍️
@virast_yar
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌎 دانشوران خراسان (مطالعات راهبردی شرق)
@iess_ir
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌎 کتابخانه علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌎 خبری تحلیلی سیاق
@syaaq_ir
🌎 کانال روسیهشناسی «بیریوزا» 🇷🇺 🇷🇺 🇷🇺
@Birioza
🌎 ملت دین؛ روایتگر تحولات جریانات و جنبشها
@melatedin
🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant
🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بینالملل
@bookdiplomacy
🌎 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌎 جستار میانفرهنگی و مطالعات ترکیه🇹🇷🇹🇷🇹🇷
@j_sabourii
🌎 مطالعات کشورهای آلمانیزبان (🇩🇪🇦🇹🇨🇭)
@dach_studien
🌎 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌎 تحلیل مسائل ژئواکونومیک (گذرگاه)
@Gozargah_1404
🌎 اخبار و تحلیل مسائل اسرائیل
@MiddleEastnews21
🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانهوشمالآفریقا
@mena_news_analysis
🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎 راهبرد ایرانی
@rahbord_irani
🌎 ترجمه متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌎 زاویه: اندیشکده مطالعات راهبردی قفقاز، ترکیه و کریدورها
@zaviyeinsight
🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 دولت دین
@dolatedin
🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌎 چین و ماچین 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost
🌎 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
🌎 رصدخانه اندیشکدهها
@Rasadkhone_in
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌎 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بینالملل
@ecopolitist
🌎 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🌎 اصطلاحات انگلیسی حقوقی،سیاسی و مطبوعاتی
@policyinact
🌎 دیپلماسی/نگاه علمی به سیاست
@bestdiplomacy
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐چگونه نبرد تپهها در جنوب لبنان به نبرد انتخابات تبدیل شده است؟
#تحلیل_کوتاه
#غرب_آسیا #لبنان
📝محمدعلی حسننیا
🔹جنوب لبنان در روزهای اخیر شاهد تشدید بیسابقه حملات رژیم صهیونیستی بوده است. حملات هوایی و توپخانهای گسترده به مناطق مسکونی در انصار و دیرالزهرانی، دستکم ۱۱ کشته و دهها زخمی برجای گذاشته است.
🔸همزمان، نیروهای اسرائیلی عملیاتهای پاکسازی و بمباران تپههای راهبردی «علیالطاهر» را با هدف تصرف زمینی این منطقه و ایجاد یک حائل نظامی در جنوب لبنان ادامه میدهند. این تپهها که حدود ۶۰۰ متر ارتفاع دارند، تسلط بینظیری بر شهر نبطیه و شبکه راههای حیاتی منطقه فراهم میکنند و به همین دلیل، کلید سلطه بر جنوب لبنان محسوب میشوند.
💢جنگ به مثابه ابزار انتخابات
🔸بر اساس اعلام حزبالله، تشدید حملات علیه غیرنظامیان و گسترش دامنه مناطق هدف، «بیانگر خواست و اراده نتانیاهو برای تشدید جنگ در جنوب لبنان بعد از ایران به منظور تقویت جایگاه سیاسی داخلی، خدمت به اهداف انتخاباتی و جلب رضایت راستگرایان افراطی» است. این تحلیل با واقعیتهای عرصه سیاسی اسرائیل نیز همخوانی دارد.
🔸کارزار انتخاباتی کنست برای اکتبر ۲۰۲۶ آغاز شده و نتانیاهو در موقعیت شکنندهای قرار دارد. نظرسنجیها نشان میدهند که ائتلاف حاکم تحت رهبری حزب لیکود وضعیت خوبی ندارد. نتانیاهو که پرونده فسادش نیز بار دیگر گشوده شده، نیازمند پیروزی نظامی برای بهبود جایگاه خود است. کارشناسان معتقدند که جنگ با ایران و لبنان میتواند پایگاه رایدهندگان را به نفع او تغییر دهد و از ناکامیهای ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بکاهد. همچنین فشارهای داخلی از سوی وزرای افراطی مانند ایتامار بنگویر و بزالل اسموتریچ برای تشدید جنگ، نتانیاهو را تحت فشار قرار داده است. این وزرا خواستار حملات گسترده به بیروت و تصرف منطقه زهرانی هستند.
💢جنوب لبنان؛ میدان معادلهسازی انتخاباتی
🔸جنوب لبنان به عرصهای برای حل معادلات سیاسی داخلی اسرائیل بدل شده است. شهادت بیش از ۴۰۰۰ لبنانی و آوارگی بیش از یک میلیون نفر از مارس ۲۰۲۶، بهایی است که مردم لبنان برای رقابتهای انتخاباتی کنست میپردازند. در حالی که دولت لبنان در انفعال به سر میبرد، حملات روزانه به روستاها و تپههای علیالطاهر، تصویری از یک جنگ نیابتی را ترسیم میکند که در آن، سرنوشت لبنان در گرو صندوقهای رأی یک کشور اشغالگر رقم میخورد.
💢دولت لبنان؛ میان دو گزینه دشوار
🔸در برابر این تهاجم گسترده، دولت لبنان به رهبری رئیسجمهور جوزاف عون و نخستوزیر نواف سلام، بر پایبندی خود به «توافق چارچوب» و تداوم حضور نیروهای «یونیفیل» در جنوب به عنوان ضامن ثبات، تأکید کرده است. در اقدامی قابلتوجه، ۸۶ نماینده مجلس با امضای طوماری خواستار تمدید مأموریت این نیروهای بینالمللی شدند و بر نقش آنها در بازگشت آوارگان و جلوگیری از خلأ امنیتی صحه گذاشتند. جوزاف عون در دیدار با مقامات آمریکایی، بر پایبندی واشنگتن به اجرای این توافق تأکید کرده است.
🔸با این حال، عملکرد جبهه رسمی دولت، نشان از ناتوانی آن در حفاظت از حاکمیت ملی دارد؛ جایی که نخستوزیر حملات را «بسیار خطرناک» توصیف میکند، اما از ارائه اقدامات عملی و بازدارنده عاجز است. در موضعی متفاوت، حزبالله بر این باور است که ادامه «دویدن در پی مذاکرات تحقیرآمیز» تحت هدایت آمریکایی که پوششی برای جنایات صهیونیستهاست، راهبردی شکستخورده بوده و تأکید کرده است که حملات دشمن در هر سطحی، پاسخی متناسب در راه دفاع از لبنان دریافت خواهد کرد. این شکاف میان موضع رسمی دولت و رویکرد حزبالله، نشاندهنده نبود راهبرد ملی واحد در برابر تجاوزات است.
💢لبنان بر لبه پرتگاه جنگ با اسرائیل
🔸صحنه امروز جنوب لبنان، تمامی نشانههای یک جنگ تمامعیار را در خود دارد؛ حملات روزانه، شهدا و مجروحان بسیار، و تخریب سیستماتیک خانهها و زیرساختها، تصویری هشداردهنده از آیندهای بسیار تاریک را ترسیم میکند. تحرکات زمینی نیروهای اشغالگر در شرق الخیام و عملیاتهای گسترده پاکسازی در چندین روستا، همراه با ادامه بمبارانهای هوایی و توپخانهای علیه تپههای علیالطاهر، نشان از عزم جدی دشمن برای تداوم این درگیریها دارد. اسرائیل از سیاست حمله، تصرف و تخریب جلو میرود.
💢جمعبندی
✅این فعالیتهای نظامی گسترده، که با گمانهزنیهای رسانهای مبنی بر آمادگی ارتش صهیونیستی برای چندین روز نبرد سنگین همراه شده، لبنان را در یکی از حساسترین و خطرناکترین مقاطع تاریخ خود قرار داده است. آنچه امروز در جنوب جریان دارد، صرفاً یک درگیری مرزی نیست، بلکه جنگی تمامعیار برای تحمیل نظم جدیدی بر منطقه است که آینده کل لبنان را تحتالشعاع قرار خواهد داد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🔵 آذربایجان در سازوکار C6 چه نقشی ایفا میکند؟
#اکوتهران
🔸قرقیزستان در پایان ماه گذشته میلادی، در قالب سازوکار مشورتی آسیای مرکزی میزبان رهبران پنج جمهوری آسیای مرکزی و الهام علیف، رئیسجمهور آذربایجان بود و در پایان این نشست بیانیهای نیز با عنوان بیانیه «چولپون-آتا» توسط رهبران شش کشور به امضاء رسید. سازوکار مشورتی آسیای مرکزی موسوم به C5 در نوامبر سال گذشته با پذیرش رسمی آذربایجان در واقع به C6 مبدل شد. در نگاه اول، همکاری و تعامل جمهوریهای پنجگانه آسیای مرکزی با آذربایجان در قالب سازوکارهای چندجانبه اتفاق خارقالعادهای محسوب نمیشود و سابقه بسیاری دارد. با این وجود، پذیرش آذربایجان به عنوان عضو -و نه صرفا شریک- توسط کشورهای آسیای مرکزی در این سازوکار مشورتی منحصر را باید امتیازی دیپلماتیک دانست که در ازای نقشی ویژه در ابتکارات کریدوری و توسعهای به آذربایجان اعطا شده است.
💢نقش آذربایجان در کریدور میانی
🔹موقعیت جغرافیایی ویژه آذربایجان در ابتکارات کریدوری و حملونقل منطقهای مهمترین عامل افزایش نقش این کشور در معادلات اقتصادی و توسعهای آسیای مرکزی است. کریدور میانی (ترانسکاسپین) بهعنوان مسیری برای اتصال چین، آسیای مرکزی، قفقاز، آناتولی و اروپا (بدون نیاز به ایران یا روسیه) علیرغم محدودیتهای ناشی از تغییر مدل حمل، رشد ترافیک پنج برابری را ظرف کمتر از هفت سال تجربه کرده است و بالاخص پس از جنگ اوکراین، در زمره اولویتهای راهبردی بسیاری از بازیگران، از جمله آمریکا، گنجانده شده است. نامگذاری صندوق دولتی آمریکا برای توسعه کریدور زنگهزور یا تریپ (در ادامه کریدور میانی) با عنوان «صندوق سرمایهگذاری ترانسکاسپین» میتواند نمادی از اهمیت فزاینده کریدور میانی برای آمریکا تلقی شود.
🔹در این کریدور، قلمروی آذربایجان موقعیتی بیبدیل دارد و تنها مدخل قابل استفاده در غرب دریای خزر به حساب میرود. نقش آذربایجان در این کریدور منحصر به مزیت جغرافیایی نیست و این کشور، در میان بازیگران کریدور میانی، بزرگترین ناوگان تجاری و تخصصی را بر پهنه خزر در اختیار دارد و قصد دارد بندر باکو را در فازهای بعدی توسعه به بزرگترین بندر دریای خزر تبدیل کند. برای صادرکنندگان انرژی در شرق دریای خزر، شبکه وسیع خطوط لوله موجود و در دست احداث آذربایجان مسیری مناسب برای تنوعبخشی به مقاصد صادراتی و دسترسی به بازارهای جدید (بالاخص بازارهای اروپایی) به حساب میآید که طرحهای بلندپروازانهای نیز برای احداث خط لوله بر بستر دریای خزر وجود دارد.
💢شرکتهای آذری و توسعه در آسیای مرکزی
🔹در سالهای اخیر توانمندی شرکتها و هلدینگهای وابسته به دولت آذربایجان برای پیشبرد پروژههای بینالمللی افزایش چشمگیری داشته و آذربایجان به اتکای منابع انباشته درآمدی و دسترسی مناسب فناورانه، به یک شریک توسعهای مناسب برای جمهوریهای آسیای مرکزی مبدل شده است.
🔹فعالیت بینالمللی شرکت ملی نفت آذربایجان، به اختصار «سوکار»، در گذشته بیشتر بر حوزه میاندستی و پاییندستی نفت و گاز تمرکز داشت و اغلب داراییهای خارجی این شرکت در محیط قفقاز، آناتولی یا اروپا متمرکز بود. در سالهای اخیر اما «سوکار» به حوزه بالادست نفت و گاز در آسیای مرکزی علاقهمندی ویژه نشان داده است و برای اکتشاف میدان فراساحلی «دوستی» با ترکمنستان و اکتشاف در فلات «اوستیورت» ازبکستان به توافق رسیده است.
🔹در صنایع پاییندست نفت و گاز نیز، تاجیکستان در نشست اخیر C6 پیشنهاد تاسیس پالایشگاههای مشترک را ارائه کرده که در صورت عملیاتی شدن، نقشآفرینی «سوکار» در آن حتمی خواهد بود. نمونههای دیگر نقشآفرینی توسعهای آذربایجان را میتوان در ورود شرکت معدنی «آذرگلد» به حوزه معادن و منابع کمیاب ازبکستان و محوریت «آذرانرژی» در تشکیل «اتحاد کریدور سبز» برای توسعه انرژیهای پاک با قزاقستان و ازبکستان مشاهده نمود.
✅ادغام شرق و غرب دریای خزر (آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی) در گذر زمان در قالبهای مختلف همکاری چندجانبه دنبال شده است که ایجاد سازمان دولتهای ترک با محوریت ترکیه متاخرترین نمونه آن محسوب میشد. سازمان دولتهای ترک بستر مناسبی برای ادغام دو سمت دریای خزر به حساب نمیرفت. ترکمنستان در راستای سیاست بیطرفی خود به عضویت ناظر در این سازوکار بسنده کرد و تاجیکستان به موجب هویت غیرترک از مشارکت در آن سرباز زد. علاوه بر این، سایه امیال و اهداف منطقهای ترکیه بر این سازمان آشکارا سنگینی میکرد. حضور آذربایجان در این سازوکار غیرهویتی و جغرافیامحور با توجه به نقش ویژه این کشور در کریدور میانی و افزایش سهم شرکتهای آذری در ابتکارات توسعهای آسیای مرکزی میتواند بازدهی به مراتب بیشتری در این ادغام (و حتی پیشبرد غیرمستقیم اهداف منطقهای ترکیه) داشته باشد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐چرا آمریکا در قبال پیمان مکه سکوت کرده است؟
#تحلیل_کوتاه
#غرب_آسیا #آمریکا
🔹هفته گذشته، پیمان دفاعی مکه میان پاکستان، ترکیه و عربستان امضا شد. علاوه بر پرسش در مورد هدف این پیمان، باید بررسی کرد که این پیمان چه نسبتی با جایگاه و نفوذ آمریکا در منطقه دارد و آمریکا چگونه با آن مواجه خواهد شد؟ آمریکا برای دههها قدرت هژمون منطقه و تأمینکننده اصلی امنیت اعراب و اسرائیل بوده است. تاکنون مقامات آمریکایی در قبال این پیمان سکوت کردهاند که عجیب به نظر میرسد. یک پیمان دفاعی مستقل میان کشورهای منطقه میتواند روی کاغذ جایگاه آمریکا را به چالش بشکد، اما پیمان مکه در عمل نیز میتواند چنین کاری کند؟
💢پیمان مکه و اولویتهای منطقهای آمریکا
🔸پیمان دفاعی پاکستان، ترکیه و عربستان در قبال موضوعات متعددی، از جمله اولویتها و دغدغههای آمریکا ابهام دارد. سند راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ به وضوح ثبات در عرضه نفت و گاز غرب آسیا را به عنوان مهمترین دغدغه منطقهای آمریکا معرفی میکند. حال مشخص نیست پیمان مکه دقیقاً چه موضعی در قبال این مسئله دارد. اولویت غرب آسیا و شمال آفریقا به طور نسبی و تدریجی در حال کاهش برای دستگاه سیاست خارجی آمریکا است و مسائل آمریکا در این منطقه به یکسری موارد مشخص (همچون نفت و گاز) محدود میشود. تا زمانی که این پیمان جهتگیری مشخصی در قبال این مسائل نداشته باشد، طبیعی است که با واکنش سکوت آمریکا مواجه شود.
💢یک پیمان با مخاطبی مجهول
🔸هم ایران و هم اسرائیل میتوانند هدف بالقوه این پیمان دفاعی باشند؛ اما نمیتوان با قطعیت راجع به آن سخن گفت. قاعدتاً مخاطب پیمان هر یکی از این دو بازیگر باشد با واکنش متفاوت آمریکا همراه خواهد بود. اگر هدف پیمان ایجاد موازنه در برابر اسرائیل – به عنوان مهمترین متحد منطقهای آمریکا – باشد، آمریکا موضع مثبتی در قبال آن نخواهد داشت، هرچند به دلیل کاهش نسبی اهمیت اسرائیل در سیاست خارجی آمریکا، بعید است واشنگتن وارد یک تقابل جدی با اعضای پیمان شود.
🔸اما اگر ایران منبع اصلی تهدید برای کشورهای عضو پیمان باشد، آمریکا با موازنه مذکور همکاری خواهد کرد. به نظر میرسد توافق عربستان با پاکستان و ترکیه، بیشتر پاسخ فوری به دغدغههای امنیتی ریاض در شرایط نااطمینانی نسبت به توان و تداوم چتر امنیتی آمریکا باشد تا مشخصکردن هدف پیمان. تا هنگامی که هدف پیمان مشخص نباشد، آمریکا موضعی منفعلانه در قبال آن اتخاذ کرده و نظارهگر آن خواهد بود.
🔸افزون بر این، پیمان مذکور جایگاه نظامی و امنیتی آمریکا را نیز مورد خطر قرار نمیدهد؛ زیرا توانمندی نظامی ترکیه و پاکستان به مراتب کمتر از آمریکا است تا بتواند یک جایگزین امنیتی کامل برای عربستان باشد. به همین خاطر، آمریکا نگرانی اندکی بابت آثار این پیمان دارد، چه اینکه در گذشته نیز سابقه چنین توافقاتی میان متحدان آمریکا در منطقه وجود داشته است، همچون پیمان دفاعی میان اردن و مصر در دهه ۱۹۷۰ میلادی یا پیمان سنتو در دهه ۱۹۵۰. هرچند، این پیمان به لحاظ سیاسی از نفوذ آمریکا در منطقه خواهد کاست که مهمترین نمونه آن، کاهش انگیزه عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل است.
💢دشمنان پیمان مکه در واشنگتن
🔸اگرچه سیاستمداران آمریکا تاکنون در قبال پیمان مذکور سکوت اتخاذ کردهاند، اما اعضای پیمان دشمنان قدرتمندی در واشنگتن دارند. نومحافظهکاران طرفداران اسرائیل مدتهاست ترکیه را به دلیل افزایش تنش با تلآویو و پاکستان را به علت میانجیگری مذاکرات با ایران به شدت مورد انتقاد قرار میدهند. آنها از عملکرد ترامپ در حفظ روابط حسنه با این دو کشور راضی نیستند. به تازگی نیز نومحافظهکاران حملات خود را به عربستان افزایش دادهاند؛ زیرا معقتدند این کشور در جنگ با ایران همراهی کاملی با آمریکا و اسرائیل ندارد. چنین رویکرد سختگیرانهای در حزب دموکرات و بخش دیگری از حزب جمهوریخواه وجود ندارد، با این وجود، نومحافظهکاران تهدیدی جدی برای سرنوشت پیمان مکه هستند.
✅در مجموع، آمریکا رویکرد منفعلانهای را در قبال پیمان مکه اتخاذ کرده است. سکوت آمریکا ریشه در ابهام در اهداف پیمان و همچنین عدم تقابل با اولویتهای کنونی آمریکا در غرب آسیا دارد. به عبارت بهتر، احتمالاً آمریکا به جمعبندی مشخصی در خصوص پیمان مذکور نرسیده و قصد دارد نظارهگر تحولات آینده آن باشد. تجربه پیمانهای دفاعی متحدان منطقهای آمریکا نشان میدهد لزوماً پیمان مکه در تقابل با اهداف آمریکا میتواند نباشد و احتمال اندکی وجود دارد که به موقعیت نظامی و امنیتی آمریکا آسیب وارد کند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
Repost from کانال تحلیلی سیاسیون ایران
کانال #تحلیلی_سیاسیون_ایران
🔆جایی برای علاقمندان به #مسائل_سیاسی
تحلیل مسائل سیاسی روز توسط #اساتید و #دانشجویان رشته ی علوم سیاسی
🔆اشتراک گذاری مهم ترین کتاب ها و مقالات در حوزه ی علوم سیاسی و روابط بین الملل
جهت عضویت در کانال #تحلیلی سیاسیون ایران
👇👇👇
https://t.me/Iranianpoliticianss
جهت عضویت در #گروه بزرگ تحلیلی سیاسیون ایران
👇👇👇
https://t.me/+ZdIDreVjhmo0NmE0
