Anliliy اساطیر ایـران و
الذهاب إلى القناة على Telegram
زادهی خـاک و خورشــید 🌞 دانشجوی هوافضا و دلدادهی ایران «سپیدهدم خرافه نیست، ایمان داشته باش.» message: @Anliliybot .. ̥✿ یه گپ کوچیک دورهمی برای اینجا https://t.me/+POztvByvTBplMWFk
إظهار المزيدلم يتم تحديد البلدالفئة غير محددة
1 100
المشتركون
+4424 ساعات
+627 أيام
+16630 أيام
أرشيف المشاركات
زن در آیینهی ایـــران باستـان | فصل ساسانیان
بخش چهلودو: گردیه؛ زنی که سه بار همسر شاهان و یاغیان بودمیرسیم به اواخر قرن ششم میلادی، دورهای پرآشوب که امپراتوری ساسانی رو از درون به لرزه انداخت. قبل از هر چیز یه نکتهی مهم: این گردیه رو با «گردآفرید» اشتباه نگیرید؛ گردآفرید یه شخصیت کاملاً افسانهای و حماسیست، در حالی که گردیه یه زن واقعی و تاریخی از خاندان اشرافی مهران بود.
دختر خاندانی که فرمانده میساخت 👑
گردیه از خاندان مهران بود؛ یکی از هفت خاندان بزرگ اشرافی پارتی-ایرانی که حتی بعد از سقوط اشکانیان، نفوذ و قدرت نظامیشون رو حفظ کرده بودن. پدرش بهرام گشناسپ، افسری بود که با بیزانس جنگیده بود؛ پدربزرگش هم مرزبان ارمنستان بود. برادرش هم کسی نبود جز بهرام چوبین، همون سردار معروفی که در سال ۵۹۰ میلادی علیه خاندان ساسانی شورش کرد و برای مدت کوتاهی خودش رو شاه اعلام کرد.
همسر یاغی، سه بار پشتسرهم ⚔️
زندگی گردیه دقیقاً با فراز و نشیبهای همین دورهی آشوب گره خورده. اول با برادر خودش، بهرام چوبین، ازدواج کرد؛ ازدواج خویشاوندی که تو خاندانهای اشرافی ساسانی رایج بود. بعد از شکست و مرگ بهرام چوبین در سال ۵۹۱، گردیه به خراسان رفت و با ویستهم، عموی خسروپرویز، یکی دیگه از یاغیان همین دوره ازدواج کرد. ویستهم هم علیه خسرو پرویز شورش کرد و برای خودش تو شرق و شمال ایران یه قلمرو مستقل درست کرد.
روایتی که گردیه خودش قاتل میشه 🗡️
اینجا داستان جالب و بحثبرانگیز میشه. طبق روایتهای تاریخی موجود که مورخانی مثل پرویز پورشریعتی هم بهشون اشاره کردن، دو تا نسخه از مرگ ویستهم وجود داره: طبق یه روایت، اون به دست یکی از زیردستان هپتالیش به اسم پاریوک کشته شد. اما طبق روایت دیگه، این خودِ گردیه بود که همسرش ویستهم رو کشت؛ به وعدهی خسرو پرویز که در ازاش با خودش ازدواج کنه. هر کدوم از این دو روایت درست باشه، نتیجه یکی بود: گردیه برای سومین بار ازدواج کرد؛ اینبار با خودِ خسرو پرویز، همون شاهی که تا همین چندی پیش، همسر دومش علیهش شورش کرده بود.
مادر آخرین امیدهای خاندان ساسانی
از ازدواج گردیه و خسرو پرویز، پسری به اسم جوانشیر به دنیا اومد. طبق روایت مورخ قرن نهمی دینوری، جوانشیر برای مدت کوتاهی در سال ۶۳۰ میلادی، درست در بحبوحهی فروپاشی نهایی امپراتوری ساسانی، بهعنوان شاه حکومت کرد؛ درست پیش از دورهی بوران که در بخشهای بعدی بهش میرسیم.گردیه رو نمیشه با یه برچسب ساده توصیف کرد؛ نه یه قربانی ازدواجهای سیاسی بود، نه یه بازیگر قدرتطلب. هر سه ازدواجش مستقیماً با بزرگترین کشمکشهای نظامی-سیاسی دورهش گره خورده بود؛ و طبق حداقل یکی از روایتهای موجود، خودش هم مستقیماً در یکی از این کشمکشها دست به کشتن یه فرمانده زد. - منابع این بخش برای مطالعهی بیشتر
تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی
زن در آیینهی ایـــران باستـان | فصل ساسانیان
بخش چهلودو: گردیه؛ زنی که سه بار همسر شاهان و یاغیان بودمیرسیم به اواخر قرن ششم میلادی، دورهای پرآشوب که امپراتوری ساسانی رو از درون به لرزه انداخت. قبل از هر چیز یه نکتهی مهم: این گردیه رو با «گردآفرید» اشتباه نگیرید؛ گردآفرید یه شخصیت کاملاً افسانهای و حماسیست، در حالی که گردیه یه زن واقعی و تاریخی از خاندان اشرافی مهران بود.
دختر خاندانی که فرمانده میساخت 👑
گردیه از خاندان مهران بود؛ یکی از هفت خاندان بزرگ اشرافی پارتی-ایرانی که حتی بعد از سقوط اشکانیان، نفوذ و قدرت نظامیشون رو حفظ کرده بودن. پدرش بهرام گشناسپ، افسری بود که با بیزانس جنگیده بود؛ پدربزرگش هم مرزبان ارمنستان بود. برادرش هم کسی نبود جز بهرام چوبین، همون سردار معروفی که در سال ۵۹۰ میلادی علیه خاندان ساسانی شورش کرد و برای مدت کوتاهی خودش رو شاه اعلام کرد.
همسر یاغی، سه بار پشتسرهم ⚔️
زندگی گردیه دقیقاً با فراز و نشیبهای همین دورهی آشوب گره خورده. اول با برادر خودش، بهرام چوبین، ازدواج کرد؛ ازدواج خویشاوندی که تو خاندانهای اشرافی ساسانی رایج بود. بعد از شکست و مرگ بهرام چوبین در سال ۵۹۱، گردیه به خراسان رفت و با ویستهم، عموی خسروپرویز، یکی دیگه از یاغیان همین دوره ازدواج کرد. ویستهم هم علیه خسرو پرویز شورش کرد و برای خودش تو شرق و شمال ایران یه قلمرو مستقل درست کرد.
روایتی که گردیه خودش قاتل میشه 🗡️
اینجا داستان جالب و بحثبرانگیز میشه. طبق روایتهای تاریخی موجود که مورخانی مثل پرویز پورشریعتی هم بهشون اشاره کردن، دو تا نسخه از مرگ ویستهم وجود داره: طبق یه روایت، اون به دست یکی از زیردستان هپتالیش به اسم پاریوک کشته شد. اما طبق روایت دیگه، این خودِ گردیه بود که همسرش ویستهم رو کشت؛ به وعدهی خسرو پرویز که در ازاش با خودش ازدواج کنه. هر کدوم از این دو روایت درست باشه، نتیجه یکی بود: گردیه برای سومین بار ازدواج کرد؛ اینبار با خودِ خسرو پرویز، همون شاهی که تا همین چندی پیش، همسر دومش علیهش شورش کرده بود.
مادر آخرین امیدهای خاندان ساسانی
از ازدواج گردیه و خسرو پرویز، پسری به اسم جوانشیر به دنیا اومد. طبق روایت مورخ قرن نهمی دینوری، جوانشیر برای مدت کوتاهی در سال ۶۳۰ میلادی، درست در بحبوحهی فروپاشی نهایی امپراتوری ساسانی، بهعنوان شاه حکومت کرد؛ درست پیش از دورهی بوران که در بخشهای بعدی بهش میرسیم.گردیه رو نمیشه با یه برچسب ساده توصیف کرد؛ نه یه قربانی ازدواجهای سیاسی بود، نه یه بازیگر قدرتطلب. هر سه ازدواجش مستقیماً با بزرگترین کشمکشهای نظامی-سیاسی دورهش گره خورده بود؛ و طبق حداقل یکی از روایتهای موجود، خودش هم مستقیماً در یکی از این کشمکشها دست به کشتن یه فرمانده زد. - منابع این بخش برای مطالعهی بیشتر
تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی
https://t.me/Anliliiy/1229
واقعا وحشتناکه این فکر که نمیتونم هیچ کاری غیر از گریه انجام بدم روانیم میکنه
یه کتاب دارم دربارهش میخونم، بذارید تمومش کنم بعد بگم، که بتونم اخر مطلب کتاب رو هم معرفی کنم براتون🤍
