کدهالیک | codehalic

تو ۹۹ روز آینده (اواخر شهریور) همه گوشی های اندرویدی دارن قفل می‌شن، حتی اگه آپدیت نکنی! دیگه نمی‌تونی راحت APK دانلود کنی و با «Install Anyway» نصب کنی. گوگل داره سیستم Developer Verification رو اجباری می‌کنه؛ یعنی هر کسی که اپ می‌سازه باید هزینه بده، شرایط گوگل رو قبول کنه، شناسنامه دولتی بده، کلید امضای خصوصی‌اش رو نشون بده و همه package nameهای فعلی و آینده‌ش رو ثبت کنه. اگه نکنه، اپش «unverified» حساب می‌شه و نصبش برای کاربر معمولی تقریباً غیرممکن می‌شه. کاربرای معمولی شاید متوجه نشن، ولی برای اپ‌های اوپن‌سورس، F-Droid و پروژه‌های آزاد این یعنی پایان آزادی واقعی اندروید. چی فکر می‌کنید؟ پ.ن : حتی اپلیکیشن های دور زدن فیلترینگ که همینطوری ساخته میشد هم دیگ غیر قابل استفاده میشه ! @codehalics | کدهالیک

یک پیشنهاد آخر شبی براتون دارم اگر روی سیستم عامل لینوکس هستید و یک برنامه مثل V2Ray میخواید اما با دردسر های کمتر و کارایی بهتر، بهتون Happ رو پیشنهاد میکنم. https://happ.info/ Misagh Momeni Bashusqeh @codehalics | کدهالیک

یه قابلیت جدید توی مرورگر کرومه به اسم window.showDirectoryPicker() هست که به سایت‌ها اجازه می‌ده کاربر خودش یه پوشه از کامپیوترش انتخاب کنه و بعد اون سایت بتونه به فایل‌های داخل اون پوشه به صورت مستقیم و کنترل‌شده دسترسی داشته باشه، حتی بخونه و تغییر بده. ایده اصلیش اینه که به جای اینکه همه چیز بره روی کلود، اپلیکیشن‌های وب بتونن “لوکال فرست” بشن، یعنی مستقیم با فایل‌های خود سیستم کار کنن. مثلاً یه اپ نوت‌برداری یا ادیت عکس می‌تونه کل یه فولدر رو بگیره و همونجا روش کار کنه، درست مثل نرم‌افزارهای دسکتاپ. چیزی که نویسنده روش تاکید داره اینه که این قابلیت می‌تونه مرز بین وب و اپ‌های محلی رو کم‌رنگ کنه و باعث بشه ابزارهای خیلی قدرتمند مثل ادیتورهای عکس و ویدیو یا حتی اپ‌های پیچیده داخل مرورگر ساخته بشن که مستقیم با فایل‌های روی سیستم کار می‌کنن، بدون اینکه داده‌ها مجبور باشن از کامپیوتر کاربر خارج بشن. @codehalics | کدهالیک

FYI یعنی For Your Information 👌 حالا RAG چیه؟ وقتی با هوش مصنوعی کار می‌کنی دو حالت کلی داری: یه حالت اینه که فقط بهش می‌گی یه سوال رو جواب بده و خودش از دانش عمومی و حدس و تحلیلش استفاده می‌کنه. یه حالت دیگه اینه که می‌خوای جوابش بر اساس یه سری داده مشخص باشه، نه اینترنت و نه حدس و گمان. مثلاً می‌گی برو کامنت‌های سایت من رو بخون و بگو مشکل چیه. اینجا تو خودت داده‌ها رو از یه منبع (مثلاً دیتابیس، فایل، یا کامنت‌ها) درمیاری و می‌چسبونی داخل پرامپت، بعد به AI می‌گی بر اساس همین‌ها جواب بده. این ساده‌ترین شکل RAG هست. یعنی در اصل: اول “بازیابی اطلاعات” انجام می‌دی (Retrieval)، بعد همون اطلاعات رو می‌دی به مدل تا “پاسخ تولید کنه” (Generation). مثلاً حتی وقتی کامنت‌های دیجی‌کالا یا نظرات یک محصول رو جمع می‌کنن و می‌دن به AI تا خلاصه‌ش کنه، در واقع دارن یه سیستم RAG پیاده می‌کنن؛ چون مدل داره بر اساس داده‌های واقعی و مشخص جواب می‌ده، نه دانش عمومی خودش. @codehalics | کدهالیک

امروز یه چیز باحال دیدم PixelRAG یه ایده جالب برای RAG داره که به جای خوندن HTML و تبدیل صفحات وب به متن، کل صفحه رو اسکرین‌شات می‌گیره و همون چیزی رو ایندکس می‌کنه که کاربر واقعاً می‌بینه. این موضوع مهمه چون بخش زیادی از اطلاعات موقع تبدیل HTML به متن از بین می‌ره؛ از جدول‌ها و نمودارها گرفته تا ساختار و چیدمان صفحه. تیم PixelRAG حتی کل ویکی‌پدیا رو به بیش از ۳۰ میلیون تصویر تبدیل کرده و طبق نتایجشون، عملکردش از قوی‌ترین روش‌های متن‌محور RAG هم بهتر بوده. نکته جالب‌تر اینکه یک پلاگین برای Claude Code هم ارائه کرده که به Claude اجازه می‌ده صفحات وب رو مثل یک انسان ببیند و تحلیل کند، نه اینکه فقط DOM را بخواند. در واقع PixelRAG روی این ایده شرط بسته که برای فهم بهتر وب، گاهی «دیدن» از «خواندن» مهم‌تر است. https://github.com/StarTrail-org/PixelRAG @codehalic | کدهالیک

قابلیت جدید Automate توی Cursor یه قدم جلوتر از اتوماسیون‌های معمولیه. قبلاً هوش مصنوعی فقط کمک می‌کرد کارهای تکراری و از قبل تعریف‌شده خودکار انجام بشن، اما حالا خودِ ساختن و مدیریت اتوماسیون‌ها هم داره به AI سپرده می‌شه. کافیه یه رویداد مثل باز شدن Pull Request، اومدن پیام توی Slack یا حتی یه Webhook رو به عنوان تریگر مشخص کنی؛ بعد Cursor خودش Agent مناسب رو اجرا می‌کنه، کار رو انجام می‌ده و نتیجه رو تحویل می‌ده. انگار کم‌کم داریم وارد دوره‌ای می‌شیم که دیگه فقط کارها اتوماتیک نمی‌شن، بلکه خودِ اتوماسیون‌ها هم به صورت خودکار ساخته و مدیریت می‌شن. به نوعی داریم به مرحله‌ای می‌رسیم که هوش مصنوعی نه فقط کارها، بلکه فرآیند طراحی و اجرای اتوماسیون‌ها رو هم بر عهده می‌گیره. @codehalics | کدهالیک

دینو توی نسخه جدیدش (v2.9.0) یه قابلیت فوق‌العاده خفن به اسم deno desktop معرفی کرده که رسماً قراره ساخت اپلیکیشن دسکتاپ با تکنولوژی‌های وب رو دگرگون کنه و رقیب جدی ابزارهایی مثل الکترون و تائوری بشه. با این ویژگی می‌تونید هر پروژه‌ای رو، از یه فایل ساده تایپ‌اسکریپت گرفته تا فریم‌ورک‌های مدرن مثل Next.js، Vite، Astro، Nuxt و SvelteKit، بدون نیاز به هیچ تغییر کدی مستقیم به یک فایل اجرایی مستقل و بومی برای ویندوز، مک و لینوکس تبدیل کنید. جذابیت اصلیش اینجاست که برخلاف تائوری و الکترون، ارتباط بین فرانت‌اَند و بک‌اَندش به صورت درون‌پردازشی (In-process bindings) هست و نیازی به رفت‌وبرگشت‌های سنگین شبکه یا IPC نداره که سرعتش رو فضایی می‌کنه. حجم خروجی خیلی پایینی داره چون پیش‌فرض از وب‌ویو خود سیستم‌عامل استفاده می‌کنه (البته می‌تونید برای یکپارچگی رندرینگ، کرومیوم رو هم توش باندل کنید)، کاملاً با پکیج‌های npm سازگاره، قابلیت آپدیت خودکار هوشمند داخلی داره و از همه بهتر اینکه می‌تونید روی یک سیستم، برای هر سه پلتفرم خروجی بگیرید (Cross-compile). خلاصه که ساخت اپ دسکتاپ با وب از همیشه سریع‌تر، سبک‌تر و لذت‌بخش‌تر شده! https://docs.deno.com/runtime/desktop/ @codehalics | کدهالیک

یکی از بزرگترین دغدغه‌های ما موقع کار با ابزارهایی مثل نوشن اینه که دیتامون روی کلاد ذخیره می‌شه و با یه اختلال یا قطعی اینترنت کل کارمون مختل می‌شه. ابزار Anytype دقیقاً برای حل همین مشکل طراحی شده چون از معماری لوکال فرست استفاده می‌کنه و تمام اطلاعات رو روی دستگاه خودتون ذخیره می‌کنه تا بدون نیاز به اینترنت و با سرعت بالا کار کنه. جذابیت اصلی این ابزار در قابلیت سینک نظیر به نظیر هست که اجازه میده گوشی و لپ‌تاپ شما فقط با وصل بودن به یک شبکه لوکال مشترک و بدون نیاز به اینترنت جهانی دیتای جدید رو با هم همگام‌سازی کنن. علاوه بر این، به خاطر رمزنگاری کامل اطلاعات امنیت فوق‌العاده‌ای داره و ساختار گراف‌محور اون بهتون کمک می‌کنه تا اطلاعات رو به جای فولدرهای تو در تو، بر اساس ارتباطات منطقی سازماندهی کنید و یک سیستم مدیریت دانش کاملاً مستقل و پایدار داشته باشید. https://anytype.io/ @codehalics | کدهالیک

سوال سیستم دیزاین :

بچه‌ها این بحث لور، داکر و درخت مرکل پتانسیل این رو داره که تبدیل به یه سؤال دیزاین سیستمی (System Design) فوق‌العاده جذاب و چالش‌برانگیز برای مصاحبه‌های فنی بشه. فرض کنید توی یه مصاحبه کاری نشستید و این مسئله رو براتون مطرح می‌کنن: ما یه پلتفرم داریم که میلیون‌ها کاربر هروز فایل‌های حجیم مالتی‌مدیا و سه‌بعدی (مثلاً بالای ۱۰ گیگابایت) روش آپلود می‌کنن. این کاربران مدام فایل‌هاشون رو ادیت و آپدیت می‌کنن. چطوری سیستمی رو دیزاین می‌کنید که بتونه با کمترین مصرف پهنای باند و کمترین فضای ذخیره‌سازی، زیر چند ثانیه بخش‌های تغییرکرده‌ی فایل رو تشخیص بده و فقط همون تیکه‌ها رو به سرور منتقل کنه؟ ایده‌هاتون رو توی کامنت‌ها بنویسید تا فردا پاسخ و تحلیل کامل معماریش رو براتون بذارم. @codehalics | کدهالیک

توی کامنت‌ها یکی از بچه‌ها پرسیده بود پس تکلیف Git LFS چی میشه؟ مگه اون برای مدیریت فایل‌های سنگین نیست؟ حرفش کاملاً درسته، ال‌اف‌اس تا الان کارمون رو راه می‌انداخت ولی حقیقتش اینه که LFS بیشتر شبیه یه وصله‌پینه روی ساختار قدیمی و کدمحور گیته. بزرگ‌ترین مشکلش اینه که اگه یه فایل چند گیگابایتی داشته باشید و فقط یه تغییر کوچیک توش بدید، ال‌اف‌اس متوجه تفاوت‌ها نمیشه و مجبور میشه کل اون فایل غول‌آسا رو دوباره از اول آپلود و ذخیره کنه. واسه همین توی پروژه‌های بزرگ مالتی‌مدیا و بازی‌سازی، بعد از یه مدت سیستم شدیداً کند و کلافه‌کننده میشه. اما لور اومده که دقیقاً همین نقطه ضعف رو برطرف کنه. این سیستم فایل‌ها رو به تیکه‌های کوچیک‌تر خرد می‌کنه و موقع ادیت، فقط همون تیکه‌ای که تغییر کرده رو جابه‌جا می‌کنه که این یعنی سرعت فضایی و صرفه‌جویی شدید توی هارد و پهنای باند. از اون طرف، موقع سوییچ کردن بین برنچ‌ها کل پروژه رو براتون دانلود نمی‌کنه و فایل‌های سنگین رو فقط دقیقاً همون لحظه‌ای که موتور بازی یا نرم‌افزارتون بهش نیاز داره فراخوانی می‌کنه. خلاصه که ال‌اف‌اس یه ابزار جانبی برای گیته، ولی لور یه معماری کاملاً جدید و بومی برای دیتای غول‌آساست. @codehalics | کدهالیک

اگه با پروژه‌های بزرگ سر و کار داشته باشید، حتماً می‌دونید که گیت (Git) با همه خفنی‌اش، وقتی پای فایل‌های باینری سنگین مثل ویدیوها، مدل‌های سه‌بعدی و است‌های گرافیکی وسط میاد چقدر اذیت می‌کنه. حالا شرکت معروف اپیک گیمز (Epic Games) اومده یه سیستم کنترل نسخه متن‌باز و کاملاً جدید به اسم Lore معرفی کرده که دقیقاً برای حل همین مشکل ساخته شده. این سیستم طوری طراحی شده که می‌تونه حجم عظیمی از کد و فایل‌های باینری غول‌آسا رو بدون افت سرعت مدیریت کنه، یعنی همون چیزی که بازی‌سازها و توسعه‌دهنده‌های مالتی‌مدیا سال‌هاست منتظرش هستن. معماری Lore فوق‌العاده هوشمندانه است. این سیستم از درخت مرکل (Merkle tree) و ذخیره‌سازی محتوا‌محور استفاده می‌کنه و فایل‌های بزرگ رو تیکه‌تیکه می‌کنه تا فشرده‌سازی و انتقال دیتای تکراری به حداقل برسه. جذاب‌ترین ویژگی‌اش اینه که ورک‌اسپیس‌ها رو سبک نگه می‌داره و فایل‌ها رو فقط زمانی که واقعاً بهشون نیاز دارید دانلود می‌کنه. خبر خوب اینه که کاملاً رایگان و با لایسنس MIT منتشر شده و برای زبان‌های محبوب مثل سی‌شارپ، راست، گو و پایتون هم SDK رسمی داده تا بتونید راحت با سیستم‌های خودتون یکپارچه‌اش کنید. پیشنهاد می‌کنم حتماً یه نگاهی بهش بندازید چون احتمالاً آینده مدیریت پروژه‌های بزرگ دست همین ابزار باشه. https://lore.org @codehalics | کدهالیک

بچه‌ها بالاخره بعد از ۱۰ سال انتظار و کلی بحث و جدل، متد جدید HTTP به اسم QUERY رسماً تایید شد و با شماره RFC 10008 اومد بیرون! داستان از این قراره که تا الان وقتی می‌خواستیم کلی فیلتر پیچیده بنویسیم و یه دیتای خاص رو از سرور بگیریم، یا باید یه لینک کیلومتری با کوئری‌استرینگ‌های طولانی می‌ساختیم که هم محدودیت حجم داشت و هم توی لاگ‌های سرور لو می‌رفت، یا اینکه مجبور بودیم از متد POST استفاده کنیم. اما POST ذاتاً برای ایجاد تغییرات طراحی شده و ویژگی Idempotent (تکرارپذیری امن) رو نداره. متد QUERY دقیقاً برای حل همین مشکل متولد شده تا این جای خالی رو پر کنه. این متد جدید ویژگی‌های خوبِ هر دوتا رو ترکیب کرده؛ یعنی مثل GET کاملاً امن و تکرارپذیره و دیتای سرور رو تغییر نمیده، ولی مثل POST بهتون اجازه میده دیتای پیچیده و فیلترهاتون رو داخل بادی (Body) درخواست بفرستید. خلاصه که دوران چپاندن جی‌سان‌های غول‌آسا توی ساختار URL داره تموم میشه. البته احتمالاً چند سالی زمان می‌بره تا همه مرورگرها، پروکسی‌ها و لودبالانسرها باهاش کاملاً هماهنگ بشن، ولی بدون شک این یکی از جذاب‌ترین و بزرگ‌ترین تغییرات معماری وب توی این چند سال اخیر به حساب میاد. https://www.rfc-editor.org/info/rfc10008/ @codehalics | کدهالیک

ایران درست میشه وضعیت ایران : @codehalics | کدهالیک

ورسل یه فریم‌ورک جدید معرفی کرده به اسم Eve؛ خلاصه‌اش اینه که می‌خواد برای ساخت AI Agent همون کاری رو بکنه که Next.js برای ساخت وب‌اپ کرد. یعنی به‌جای اینکه هر تیم از صفر بیاد برای ایجنتش کلی چیز تکراری بسازه، مثل اتصال به ابزارها، اجرای امن کد، مدیریت پرامپت، لاگ و تریس، Approval انسانی، تست و دیپلوی، Eve این زیرساخت‌ها رو آماده می‌ده. توی Eve یه ایجنت عملاً یه پوشه‌ست؛ یه فایل برای مدل، یه فایل برای دستورالعمل‌ها، یه فولدر برای ابزارها، یکی برای skillها، یکی برای subagentها، یکی برای کانال‌هایی مثل Slack و Telegram و GitHub. نیازش هم دقیقاً از اینجا میاد که ساختن Agent واقعی فقط این نیست که یه LLM صدا بزنی و بگی فلان کار رو بکن. وقتی Agent قراره توی محصول واقعی کار کنه، باید وسط کار کرش نکنه، بتونه چند ساعت یا چند روز یه فرآیند رو ادامه بده، برای کارهای حساس از آدم تأیید بگیره، کدی که تولید می‌کنه رو توی محیط امن اجرا کنه، به سرویس‌هایی مثل GitHub، Slack، Snowflake، Notion و Linear وصل بشه و بشه فهمید دقیقاً چه کاری کرده و کجا اشتباه کرده. Eve می‌خواد این تکه‌های پراکنده رو تبدیل کنه به یه فریم‌ورک استاندارد برای ساخت Agentهای Production-ready. خلاصه اگر قبلاً هر تیم داشت Agent خودش رو با چسب و سیم می‌ساخت، Vercel می‌گه بیاید از این به بعد براش اسکلت و معماری درست داشته باشیم. https://vercel.com/blog/introducing-eve @codehalics | کدهالیک

اگه Mac بی‌کار با چیپ Apple Silicon دارید، می‌تونید به استخر darkbloom اضافه کنید تا به صورت encrypt شده مدل‌های اُپن سورس روش ران بشه و ازش درآمد ماهیانه داشته باشید. مثلا Macbook با چیپ M1 Pro و 32 گیگ رم، اگه مدل Gemma 4 رو ۲۴ روز در ماه ران کنه، حدود ۹۰ دلار پاداش می‌گیرید! بچه‌هایی که کریپتویی هستن شاید شرکت پشت سرش به اسم EigenLayer واسشون آشنا باشه! جدیدا هم با OpenRouter برای ساپلای کردن inference قرارداد بستن! darkbloom.dev Amir @codehalics | کدهالیک

کلا عمو ماسک بر خلاف عمو بابک سمت هر چیزی رفته چندین پله بهترش کرده بنظرم اولین قدمش برای رقابت با دنیای Claude Code و AntiGravity و این چیزا اینه که بره یه چیز قدرتمند و خفنی مثل کرسر رو بخره و قطعا مدلای Grok طی چندین ماه آینده حرف های زیادی روی برنامه نویسی هم دارن و تجربه نشون داده که عمو ماسک همیشه تسهیل گری کرده که یه چیزی بیشتر دیده بشه با اینکه عقاید گاهان چپ گرایانه ای هم از خودش بروز میده ولی من امیدوارم که یه تکونی به قیمت گذاری های آنتروپیک و اینا میده چون الان واقعا GROK هیچ حرفی توی برنامه نویسی و کد زدن واقعا نداره بیشتر بخاطر داشتن دیتای توییتر میتونه راجب اتفاقات روز و تحلیل روزمره و اینا کمک کنه @codehalics | کدهالیک

یه خبر عجیب و مهم از دنیای ابزارهای برنامه‌نویسی: طبق گزارش BBC، اسپیس‌ایکس داره Cursor رو می‌خره؛ همون ادیتور هوشمندی که خیلی از دولوپرها این یکی دو سال باهاش کد زدن و عملاً تبدیل شده به یکی از جدی‌ترین ابزارهای AI coding. نکته مهم خبر فقط خود خرید نیست، اینه که ابزارهای کدنویسی با هوش مصنوعی دیگه یه فیچر خوشگل کنار IDE نیستن؛ دارن تبدیل می‌شن به دارایی استراتژیک شرکت‌های بزرگ. یعنی هر شرکتی که مدل، compute، دیتای توسعه نرم‌افزار و workflow دولوپرها رو با هم داشته باشه، می‌تونه توی موج بعدی تولید نرم‌افزار دست بالاتر رو بگیره. حالا باید دید Cursor بعد از این خرید مستقل و چندمدلی می‌مونه یا کم‌کم به سمت اکوسیستم Grok و xAI کشیده می‌شه. لینک خبر: https://www.bbc.com/news/articles/cvgd5g7d7gyo @codehalics | کدهالیک

کلا هر چیزی از هر کسی میخواین باز کنین روی سیستمتون یه VM زحمت بکشید بیارید بالا الانم که ماشاله انواع و اقسامش هست از Virtual Box گرفته تا روی مک از UTM میتونین استفاده کنین مثلا که خیلی ابزار خوبیه یه ایمیج ویندوز یا ایمیج اوبنتو روش نصب میکنین وسط مک بوک مثلا یه ویندوزم داری که کاملا ایزوله اس هیچ دیتاییم ک روش نداری همه اینارو برو اونجا باز کن چک کن چون یه سری از اینا دیتاهارو میدزدن یه سری سیستمت قفل میکنن و کلی داستان این شکلی پس برادرانه یه VM همیشه داشته باش هر اتفاقی رو روی اون تست کن هر اتفاقیم بیوفته تهش اینه فایلای سیستمی اونو پاک میکنه و اتفاقی برای سیستم نمیوفته @codehalics | کدهالیک

جالبه که این دقیقاً همون چیزیه که npm توی نسخه ۱۲ داره جدی‌تر جلوش رو می‌گیره؛ یعنی دیگه قرار نیست هر dependency همین‌طوری موقع نصب، اسکریپت‌های preinstall و install و postinstall خودش رو اجرا کنه، مگر اینکه خود پروژه صراحتاً بهش اجازه داده باشه. این مورد رو ما قبلا توی کانال بررسی کردیم که تغییرات npm 12 چیه و حتما اپدیت کنین که گیر همچین آدمای مزدوری نیوفتین ! @codehalics | کدهالیک

راز رکورتر های قلابی توی لینکدین که این روزا حسابی زیاد شدن یه داستان واقعی که برای یکی از دوستای منم پیش اومده، همین مدلیه: یه سری آدم میان پیام می‌دن که شما برای فلان پوزیشن خیلی فیت هستی، رزومه‌ات رو دیدیم، پروژه‌هات جذابه، بیا یه تسک کوچیک انجام بده یا این ریپو رو ببین. ظاهر ماجرا خیلی حرفه‌ای و عادیه؛ انگار داری وارد یه فرآیند جذب معمولی می‌شی. ولی مشکل از جایی شروع می‌شه که همون «تسک کوچیک» می‌تونه یه تله باشه. توی این مقاله هم دقیقاً همین اتفاق افتاده؛ به طرف یه ریپوی گیت‌هاب دادن که مثلاً بررسیش کنه، اما داخل پروژه یه بک‌دور قایم کرده بودن که با نصب dependencyها فعال می‌شده. یعنی دیگه فقط لینک ناشناس و فایل exe خطرناک نیست؛ حتی یه پروژه گیت‌هاب برای مصاحبه کاری هم می‌تونه آلوده باشه. مخصوصاً برای بچه‌های فنی، قبل از اجرای هر پروژه ناشناس، بهتره توی محیط ایزوله، VM یا کانتینر بررسیش کنن و هیچ‌وقت همین‌طوری روی سیستم اصلی npm install نزنن. اصل مقاله رو اینجا بخونید: https://roman.pt/posts/linkedin-backdoor/ @codehalics | کدهالیک