.Дилфуза ақл ҳушини жамлаб қаерда ётганини,нима бўлганини эслашга уринди.Ним қоронғи хонада соатнинг бир маромда чиқиллаши сукунатни бузади холос.Жим-житлик....Нохос жим житликни қайнонасининг ҳўнграб йиғлагани,қайнотасининг асабий -Ўзингни қўлга ол!Келинга қара кириб!-дегани бузди.
Нима бўлди ўзи?Меҳмонлар қани?Чарчадими?Тонг қоронғусидан сигир соғ,сут пишир,нон ёп,ҳовли супур,молга қара,овқат қил,болаларингга қара,уй тозала,ўт тер..Кечқурун меҳмонлар келишувди.Қайнонасининг туғилган куни эди.Айхон исмли қўшни аёл доира чертиб ашула айта бошлади
Рўмолим бор,рўмолим бор
Рўмолимда туморим бор
Бир йигита хуморим бор ваҳ ваҳ
Дод,элимдан гетти рўмол!
Миясида онасининг узоқлардан эшитилаётган товуши,Айхон опанинг ширали овози ва қайнонасининг айтиб айтиб йиғлаётгани айқаш уйқаш бўлиб кетган Дилфуза бирдан сапчиб турди.Эслади!Эслади...Меҳмонлар бирдан саросимага тушиб қолишди.Пичир пичир қилишиб бирови лабини тишлаб бош чайқаган,бирови йиғлаган...Эри қаёққадир кетиб қолди машинасига ўтириб.Қайнонаси эса ҳовлидаги тут дарахтига суяниб кўксига муштлаб йиғлар,қайнотаси унинг оғзини қўли билан тўсиб келини ,яъне Дилфуза томонга хавотир билан қараб қараб қўярди.Лекин барибир қайнонаси,онасининг синглиси айтаётган сўзларни эшитди Дилфуза.
-Опажонимеееей опамммм...Дийдоринг қиёматда кўрар бўлдимми опам?Синглинг билан қизингни сўрадингми опам?Қизингга нима дей опа?!...Онанг ўлди деб келинимга қандай айтай опа?!
Нима?...Онанг ўлди деб келинимга?...Дилфуза чинқириб юборди.Қаршисида пайдо бўлган эри уни қучоқлаб олди.Эри ҳам йиғларди.
-Бардам бўл!Бардам бўл Дилфузим.Холам омонатини топширибтилар.Бандалик Дилфузим...
Бундан кейин нима бўлганини эслолмайди.Демак ҳушини йўқотган.Қанча фурсат ҳушсиз ётди?Ахир бориши керакку!Онасини охирги йўлга кузатиши керак ҳеч бўлмаса.Унинг ўрнидан турганини кўрган эри қўлидан ушлаб ёрдамлашди.
-Бироз тузукмисан?
Дилфуза жавоб бермади.Ойбекнинг кўзлари шишинқираган,ундан кам қийналмаётганини нигоҳларидан,юз ифодасидан билиб олиш қийинмасди.Эрининг кўзига қараб зўрға пичирлади:
-Билет олиб келинг.Борай уйга...Онагинамни сўнгги манзилга кузатай.
Ойбек хўрсиниб,бир муддат ерга қараганча қолди.Кейин хотининиг сочларини силаб,рўмолини тўғрилаб қўйдида кўзига қарамай деди:
-Бориб келдим.Вокзалга бордим эшитганим заҳоти.Сен Ўзбекистон фуқарролигидан чиққансан,Туркманистон фуқарролигини ҳали олганинг йўқ.Чегарадан ўтказишмас экан.Тўғриси...сенга қандай ёрдам қилишни билмайман.Уҳҳҳҳ,юрагим ёниб кетяпти Дилфуз!
Дилфуза ўкириб юборди.Икки қўллаб эрининг ёқасидан тутганча силтай бошлади.Худди эри қўлидан келадию қилмаётгандек унга ёлвора бошлади:
-Ойбек ака,жон дадаси...Бир нима қилинг!Пиёда,эмаклаб сим тиконлардан ўтаман,тиззаларим,товоним шилинса ҳам пиёда ўтаман чегарадан,лекин бир имкон топинг...Топинг!Йўлини қилинг!Чидолмайман!Доооооодддд,Художоооонннн!Онажоним....Онажон,мен қандай чидай?!
Ойбек хотинига қўшилиб йиғларди.Дилфуза яна ҳушидан кетди.Қоп қора зулматнинг ичидан бир қатим нур кўзини қамаштирганча йилтирай бошлади.Ана онажони!Кулиб кулиб қошига ўсма қўяётган Дилфузани беозоргина койимоқда.
-Ҳаммани борича қабул қил қизим.Бировни ёмон дея кўрма.Ҳамма ўзининг эл-хеши учун азиз.
Онаизори...Отадан эрта етим қолиб,ўн уч ёшида онасининг қанотига кирган онаизори...Синглиси Нозгулни елкасида опичлаганча сув ташиган,овқат қилган,ҳовли супуриб,уй тозалаган,молга қараган...Ўн уч ёшлик гўдак учун булар оғирлик қилмайдими?Қилади!Лекин чидаган онагинаси.Негаки отаси ўлгач онаси фабрикада икки сменалаб ишлаши керак эди.Болаларини ҳам ота,ҳам она бўлиб боқиши,тарбиялаши,кийинтириши керак эди.Шу сабаб рўзғорнинг борики ташвиши мана ўн уч ёшли қизалоқнинг зиммасида эди.Синглисини бешикка белаб алла айтганча ўзи ҳам ухлаб қоларди баъзида.Онаси уззукун ишда,отаси йўқ,биров бир оғиз ширин сўз айтса шу одамни энг яхши инсон билган онажонига ҳамма яхши эди.Ёмонликни кўрмас эди у.
Мана,оппоқ келин кўйлакда