SGFS (E-Library)

အများစုမသိတဲ့ GED မှာပါတဲ့ hot topic များ

liver fluke Burmese explanation separate but equal မြန်မာလို + vocab များ chicken pox မြန်မာလို + နမူနာ questions အခက်ဆုံး math word problem မေးခွန်းပုံစံတွက်နည်း  RLA reading တန်းဖြေနည်း Don Quixote အကျဉ်းချုပ်

အာဏာရှင်စနစ်က လူ့အခွင့်အရေးကို ထပ်မံ မနင်းချေနိုင်ဖို့... နောက်မျိုးဆက်တွေ လက်နက်သံမကြားဘဲ ကျောင်းတက်နိုင်ဖို့... ဘယ်ပြည်သူမှ ကိုယ့်အမြင်ကြောင့် အသက်မပေးရတော့ဖို့... ဒီတိုက်ပွဲကို အဆုံးသတ်အောင် ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ နေရာကနေ ဆက်လက်ပါဝင်ဖို့ ဖြစ်တယ်။ 7 July က ကျောင်းသားတွေ လုပ်ခဲ့တာဟာ သူတို့ခေတ်ရဲ့ တာဝန်ပါ။ ဒီနေ့ ဒီတာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရမယ့်သူတွေကတော့ ကျွန်တော်တို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ ✊ 7 July ကို အောက်မေ့တယ်ဆိုတာ... အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်တဲ့နေ့အထိ အမှန်တရားဘက်မှာ မရပ်မနား ရပ်တည်နေဖို့ ကတိပြုတာပဲ ဖြစ်တယ်။ သူတို့ပေးဆပ်ခဲ့တဲ့ သွေးမြေကျခဲ့တဲ့ နေရာတွေ၊ သူတို့ စတေးခဲ့တဲ့ အနာဂတ်တွေဟာ ဒီနေ့ တော်လှန်ရေးရဲ့ အသက်သွေးကြောတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။ အဲဒီစိတ်ဓာတ်တွေကို လက်ဆင့်ကမ်းရင်း... အာဏာရှင်စနစ် နိဂုံးချုပ်တဲ့အထိ အတူတူ ဆက်လက် ချီတက်ကြပါစို့။

အာဏာရှင်တွေ အကြောက်တရားနဲ့ လူတွေကို တိတ်ဆိတ်သွားစေချင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ကျောင်းသားတွေက "တိတ်ဆိတ်နေခြင်းထက် အမှန်တရားဘက်မှာ ရပ်တည်ခြင်း" ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြတယ်။ 7 July ဟာ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ လွတ်လပ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုရဲ့ စမှတ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်း (၆၀) ကျော် ကြာလာခဲ့ပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမေးခွန်းက မပြောင်းလဲသေးဘူး 👇 လွတ်လပ်မှုကို ရွေးမလား...? အကြောက်တရားကို လက်ခံမလား...? ဒီနေ့အထိလည်း မြေပြင်မှာ တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ရဲဘော်တွေ၊ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွေမှာ နေ့ရက်တွေကို ကြံ့ကြံ့ခံဖြတ်သန်းနေတဲ့ ပြည်သူတွေ၊ ကမ္ဘာအနှံ့မှာ အမှန်တရားဘက်ကနေ အသံထုတ်နေတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေဟာ အဲဒီမေးခွန်းကို ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ ဖြေနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် 7 July ကို အောက်မေ့တယ်ဆိုတာ သမိုင်းကို ပြန်ဖတ်တာမဟုတ်ပါဘူး။

မန္တလေးဆောင်နံရံပေါ်က ကျောင်းသားရဲဘော်ကိုကျော်ဝင်းရဲ့ “၇.၇.၆၂ မမေ့ကြနဲ့” ဆိုတဲ့စကားဟာ ဒီနေ့ခေတ်လူငယ်တွေအတွက် အမှန်တရားကို မမေ့ဘဲ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ရမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းစကားတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ 7 July ဆန္ဒပြမှုအပြီး နောက်တစ်နေ့ July 8 ရက် မနက်အစောပိုင်းမှာတော့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဆောက်အအုံကို စစ်တပ်က ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မြန်မာကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုသမိုင်းမှာ အရေးကြီးတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး လွတ်လပ်စွာ စုဖွဲ့ခွင့်ကို ဖိနှိပ်ခံရတဲ့ သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ် သမိုင်းမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်းမှာ တက္ကသိုလ်တွေထဲက ကျောင်းသားသမဂ္ဂလှုပ်ရှားမှုတွေကို တဖြည်းဖြည်း တင်းကြပ်စွာ ကန့်သတ်လာခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကိုလည်း “လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်” နဲ့ ထိန်းချုပ်လာခဲ့ပါတယ်။

💢 “(၆၄) နှစ်မြောက် ကျောင်းသားအရေးတော်ပုံ” 7 July ဟာ သမိုင်းထဲမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့နေ့ မဟုတ်ဘူး။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ (၂) ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး ဒီမိုကရေစီအစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေရဲ့ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခွင့်၊ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နဲ့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို တဖြည်းဖြည်း ကန့်သတ်လာခဲ့တယ်။ မတရားမှုကို လက်မခံနိုင်တဲ့ ကျောင်းသားတွေက ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၇) ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း စုဝေးပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ရဲ့ လက်ထဲမှာ လက်နက်မရှိဘူး။ သူတို့ တောင်းဆိုခဲ့တာလည်း အာဏာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ တောင်းဆိုခဲ့တာက တရားမျှတမှု၊ လွတ်လပ်မှုနဲ့ ကျောင်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဖြေက ဆွေးနွေးမှုမဟုတ်ခဲ့ဘူး။ သေနတ်သံတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျောင်းသားအများအပြား ကျဆုံးခဲ့ရပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ကြတယ်။

ကျန်းမာသော လူနေမှုဘဝပုံစံ (A healthy lifestyle) (ဇူလိုင်လ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်) ကျန်းမာသော လူနေမှုဘဝရရှိစေရန် အသီးအနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ပိုမိုစားသုံးပြီး အဆီဓာတ်၊ သကြားနှင့် ဆားကို လျှော့စားရန်နှင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် ကမ္ဘ့ာကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အကြံပြုထားသည်။ အရပ်နှင့် ကိုယ်အလေးချိန်ပေါ်မူတည်၍ တွက်ချက်သော ခန္ဓာကိုယ်အချိုးအစားအညွှန်းကိန်း (BMI) ကို တွက်ချက်ပြီး အဝလွန်ခြင်းရှိ၊ မရှိ သိနိုင်ပါသည်။ တယ်လီကျန်းမာ အခမဲ့အွန်လိုင်းဆေးခန်း ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ

Self-confidence is a super power. Once you start to believe in yourself, magic starts happening.

GED မှာ ဒီ Elimination Sign 6 ခုကို သိရင် အဖြေမှန်လားမှားလား စစ်လိုရတာကြောင့် Sharing လုပ်ပေးထားပါတယ်နော်။❤️ https://t.me/wayofgedofficial/31

Q: BECA Certificate နဲ့ ပြည်ပတက္ကသိုလ်တက်လို့ရလား? Ans: တက်လို့ရပါတယ်။ Schoolarship ပါရပါတယ်။ လက်ရှိ မကြာခင်တက်ရတော့မယ့် ခလေးတွေရှိပါတယ်။ ကျောင်း (၁၅) ကျောင်းလျှောက်ပြီး (၄) ကျောင်းက ဝင်ခွင့်လက်ခံကာ (၂) ကျောင်းထံက Scholarship ပင် ရရှိခဲ့ပါတယ်။ BECA Certificate နဲ့ Volunteer လုပ်ထားတဲ့ Certificate တွေကိုင်ပြီး Portfolio, Essay, Interview တွေဖြတ်သန်းပြီး ဝင်ခွင့်နဲ့ scholarship ရရှိခဲ့တာပါတဲ့။ အဲဒီအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားကြပါ။ အားလုံးဇွဲမလျော့ကြပါနဲ့ အားလုံး Fighting ပါနော် ခလေးတို့။ Try your best.

AI အပိုင်း (၄) – လူငယ်တွေ AI ခေတ်အတွက် ဘယ်လိုပြင်ဆင်သင့်သလဲ https://ift.tt/hsvJ4nE Media AI နဲ့ အနာဂတ်အလုပ်အကိုင်များက ဘာလဲ ဘယ်လဲ နယူးယောက်တိုင်းသတင်းစာ ပညာရှင်စကားဝိုင်း (ဘာသာပြန်) မိုးမခ၊ ဇွန် ၂၃၊ ၂၀၂၆ AI အပိုင်း (၄) – လူငယ်တွေ AI ခေတ်အတွက် ဘယ်လိုပြင်ဆင်သင့်သလဲ Bill Wasik အနာဂတ်မှာ ပေါ်လာမယ့် အလုပ်အကိုင်အသစ်တွေ၊ အခွင့်အလမ်းအသစ်တွေအကြောင်း ပြောကြရအောင်။ လက်ရှိ လူငယ်တစ်ယောက်ကို “မင်း ဘာသင်ယူသင့်သလဲ”လို့ မေးရင် ဘယ်လိုအကြံပေးမလဲ။ Clara Shih ကျွန်မ အခု အသက် ၂၅ နှစ်ဝန်းကျင် လူငယ်တွေနဲ့ နေ့တိုင်း အလုပ်လုပ်နေရတယ်။ ကျွန်မ တွေ့ရတာက AI သင်တန်းတွေ၊ AI အကြံပေးချက်တွေ အများစုက အရမ်းယေဘုယျဆန်နေတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်မတို့က Platform တစ်ခု စတင်ထားတယ်။ အဲဒီမှာ ဝင်ခါစ အဖြူရောင်အင်္ကျီအလုပ် (White-Collar Jobs) ၅၀ လောက်ကို တစ်ခုချင်း လေ့လာထားတယ်။ ဥပမာMarketing Software Engineering Accounting Finance စတဲ့ အလုပ်တွေ။ အလုပ်ခန့်တဲ့ Manager တွေကို မေးတယ်။ AI ကို ဘယ်လိုအသုံးပြုနေကြသလဲ AI ကြောင့် ဘယ်လို Skill တွေ ပြောင်းလဲလိုက်သလဲ ဆိုတာ သိချင်လို့။ ထွက်လာတဲ့ အဖြေကတော့ "ချမ်းသာနဲ့ ဆင်းရဲ အဆင့်အတန်း ဇာတ်ခွဲခြားထားတဲ့ ဇာတ်လမ်း" လိုပဲ ဖြစ်နေတယ်။ AI ကို နားလည်တဲ့ လူတွေ အထူးသဖြင့် AI Agent တွေ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာ သိတဲ့သူတွေက သူတို့ အိပ်မက်ထဲက အလုပ်တွေ ရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် AI Skill မရှိတဲ့သူတွေ အတွက်တော့ အောက် ခြေကစရတဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေက တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်နေတယ်။ Bill Wasik ဒါပေမယ့် AI Skill ဆိုတာ တကယ်ရေရှည်အသုံးဝင်မှာလား။ AI Model တွေက အမြဲပြောင်းလဲနေတယ်။ အခု Model တစ်ခုမှာ သုံးတဲ့ နည်းလမ်းက နောက် Model တစ်ခုမှာ မလိုတော့တာမျိုး ရှိတယ်။ ဒါဆို AI ကို အသုံးချတဲ့ နည်းလမ်း သင်ယူတာက ရေရှည်မှာ တကယ် တန်ဖိုးရှိသေးလား။ Clara Shih AI Skill ဆိုတာ ရွေ့လျားနေတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုလိုပဲ။ မင်း ရထားပေါ် တက်လိုက်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီရထား ဘယ်တော့မှ မရပ်ဘူး။ AI ခေတ်မှာ သင်ယူခြင်းက အဆုံးမရှိဘူး။ Model အသစ်ထွက်တိုင်း စမ်းသပ်ရမယ်။ ဥပမာ ဒီအလုပ်အတွက် Gemini က ပိုကောင်းတယ် ဒီအလုပ်အတွက် Claude က ပိုကောင်းတယ် ဆိုတာ သိလာရမယ်။ အဲဒါဟာ AI ခေတ်ရဲ့ Skill Set အသစ်ပဲ။ Ethan Mollick ကျွန်တော် စိုးရိမ်တာက ဝင်ခါစ ဝန်ထမ်းတွေ အတွက်ပါ။ လူတစ်ယောက်က ကိုယ်တိုင် မလုပ်ဖူးသေးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုကို ကောင်းမကောင်း ခွဲခြားနိုင်ဖို့ လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ လိုတယ်။ ဥပမာ Bill က New York Times ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို မြင်လိုက်တာနဲ့ ကောင်းမကောင်း ချက်ချင်း သိနိုင်တယ်။ Daron နဲ့ ကျွန်တော်က သုတေသနစာတမ်းတစ်ခုကို မြင်လိုက်တာနဲ့ ဖတ်သင့် မဖတ်သင့် သိနိုင်တယ်။ Dean က ဥပဒေမူကြမ်းတစ်ခုကို ဖတ်လိုက်တာနဲ့ အားနည်းချက် ဘယ်မှာလဲ သိနိုင်တယ်။ Clara က Code တစ်ပိုင်းကို ကြည့်လိုက်တာနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူ ရေးတာလား အရည်အချင်းမရှိသူ ရေးတာလား သိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အတွေ့အကြုံမရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်က အဲဒီလို မလုပ်နိုင်ဘူး။ AI Agent တွေကို စီမံခန့်ခွဲဖို့လည်း အဲဒီလို အတွေ့အကြုံ လိုတယ်။ ဒါက လူငယ်တွေ အတွက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။ လူကြီးတွေ အတွက်လည်း ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ Clara Shih ဒါကြောင့် ကျွန်မ ယုံကြည်တာက လူငယ်တိုင်း ကောလိပ်တက်နေစဉ်မှာ ဖြစ်စေ အထက်တန်းတက်နေစဉ်မှာ ဖြစ်စေ ကိုယ်ပိုင် Project တစ်ခု ရှိသင့်တယ်။ AI ကို အစကနေ အဆုံးအထိ အသုံးချပြီး ကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ကြည့်ဖူးရမယ်။ အဲဒီလို လုပ်တဲ့သူတွေက အလုပ်ရဖို့ လိုအပ်တဲ့ လက်တွေ့အတွေ့အကြုံကို ရလာမယ်။ Ethan Mollick ဒါပေမယ့် လူတိုင်းက Entrepreneur မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်က Entrepreneurship ကို သင်နေတာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိပြီ။ ကျွန်တော် Project တွေ ပေးဖူးတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတိုင်းက အဲဒီလို မလုပ်နိုင်ဘူး။ မိသားစုနောက်ခံ စီးပွားရေးအခြေအနေ ပညာရေးအခွင့်အလမ်း စတဲ့ အချက်တွေက ကွာခြားနေတယ်။ Project လုပ်လိုက်ရုံနဲ့အောင်မြင်မယ်လို့ မပြောနိုင်ဘူး။ Clara Shih ဟုတ်ပါတယ်။ လွယ်တော့ မလွယ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် AI ကို တကယ် နားလည်ချင်ရင် အစကနေ အဆုံးအထိ ကိုယ်တိုင် တစ်ခုခု လုပ်ကြည့်ဖို့ လိုတယ်။ AI ရဲ့ အကန့်အသတ်တွေ AI ရဲ့ အားသာချက်တွေ Model တွေ ဘယ်လို ပြောင်းလဲလာတယ် ဆိုတာ သိဖို့ ဒါက အရေးကြီးဆုံး Skill ဖြစ်တယ်။ Daron Acemoglu Clara ပြောတာဟာ လက်ရှိအခြေအနေကို ဖော်ပြတာ မှန်တယ်။ အခု လူတွေဟာ Model တစ်ခုချင်းစီကို အချိန်အများကြီး ပေးပြီး လေ့လာနေရတယ်။ သုံးလကြာရင် Model အသစ်တွေ ထပ်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီအခါ အစကနေ ပြန်လေ့လာရတယ်။နေရာတစ်ခုတည်းမှာ ရပ်တည်နိုင်ဖို့တောင် အမြဲတမ်း ပြေးနေရတယ်။ ကျွန်တော့်အမြင်မှာတော့ ဒါဟာ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မြင့်တဲ့ အနာဂတ် မဟုတ်ဘူး။ စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အနာဂတ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။ Clara Shih ဟုတ်တယ်။ ကျွန်မ အရင်က ပြောခဲ့သလိုပဲ။ AI ဟာ အံ့ဖွယ်ကောင်းတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ ကြောက်စရာလည်း ကောင်းတယ်။ ဒါဆို AI ကို ပိုကောင်းတဲ့ဘက်ကို ဘယ်လို တွန်းပို့မလဲ။ ပိုဆိုးတဲ့ဘက်ကို မရောက်အောင် ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ။…

သူ့ကိုစောင့်နေတဲ့ တိုက်ချီဒို ရှိတယ် သူ့ကိုစောင့်နေတဲ့သားငယ်လေးရှိတယ် သူ့ကိုစောင့်နေတဲ့ ပြည်သူတွေရှိတယ် သူ့ကိုစောင့်နေတဲ့ ချစ်သူတွေရှိတယ် သူ့ကိုစောင့်နေတဲ့လွမ်းသူတွေရှိတယ် အမြန်ပြန်လာနိုင်ပါစေ 🙏🙏🙏

Take a look at my Canva design!

အမေစု ရဲ့ ၈၁ နှစ်မြောက်မွေးနေ့အတွက် ကျောင်းသားလေးတွေရဲ့ဖန်တီးမှုသီချင်းလက်ဆောင်

အတန်းမတက်ချင်ရင် မတက်နဲ့ စာမလုပ်ချင်ရင်လည်း မလုပ်နဲ့ အဲဒါ မင်းတို့ဘဝပဲမို့လို့။ ဒါပေမဲ့ သူများရဲ့ဘ၀ကိုတော့ မနှောက်ယှက်ကြပါနဲ့။ မင်းတို့ရဲ့ အချိန်တစ်မိနစ် နဲ့ သူများရဲ့ အချိန်တစ်မိနစ်ကို အတူတူပဲလို့ မစဉ်းစားလိုက်ကြနဲ့ အခု အတူတူဖြစ်နေတဲ့ အချိန် ၁ မိနစ်က နောက်ကျရင် ၁၀ နှစ်လောက် ကွာသွားမှာ။ #နာဟွာဂျင်း

အသက်ရှည်ခြင်းအတွက် အဓိကအချက် သင် မည်မျှအသက်ရှည်ရှည်​နေရမည်ကို သင်မွေးဖွား​နေထိုင်သည့်နေရာက ပြဌာန်းပါသည်။  ၂၀၂၅ခုနှစ်တွင် လူသားတို့၏ပျမ်းမျှသက်တမ်းသည် အနောက်ဥရောပနှင့် အရှေ့အာရှနိုင်ငံအများစုတွင် နှစ် ၈၀ကျော်ဖြစ်ပြီး အာဖရိကဆာဟာရအောက်ပိုင်းဒေသများတွင် နှစ် ၆၀ ကျော်သာရှိပါသည် ။ အသက်ရှည်ရှည်​နေခွင့်ရှိခြင်းအတွက် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုရရှိရေးသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။  အထူးသဖြင့် မွေးကင်းစကလေးများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကြားတွင် အချိန်မတန်မီသေဆုံးမှုများကို ကာကွယ်ဆေး၊ ပဋိဇီဝဆေးများနှင့် သန့်ရှင်းသောရေများကဲ့သို့ ရိုးရှင်းပြီး ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော ပံ့ပိုးမှုများဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။  ယခုမြေပုံသည် အသက်အရှည်ဆုံးလူသားများနေထိုင်သည့်နိုင်ငံများကိုဖော်ပြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အသက်ရှည်ရန် အရေးကြီးသောကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုရရှိမှုမှာ မည်မျှအရေးကြီးကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ What’s the key factor in high life expectancy? How long you live can depend heavily on where you're born. In 2025, average life expectancy at birth shows striking global contrasts — over 80 years in most Western European and some East Asian countries, but under 60 years in parts of Sub-Saharan Africa. That’s a 20+ year difference in expected lifespan. Access to basic healthcare plays a crucial role. Many premature deaths — especially among infants and the elderly — can be prevented with simple, low-cost interventions like vaccines, antibiotics, and clean water. This map reveals the countries where people live the longest, and highlights how critical healthcare access is to longevity worldwide. Here are the territories with the highest life expectancy: 1. 🇲🇨 Monaco: 87 2. 🇸🇲 San Marino: 86 3. 🇭🇰 Hong Kong: 86 4. 🇯🇵 Japan: 85 5. 🇰🇷 South Korea: 85 6. 🇧🇱 Saint Barthélemy: 85 7. 🇦🇩 Andorra: 84 8. 🇵🇫 French Polynesia: 84 9. 🇨🇭 Switzerland: 84 10. 🇦🇺 Australia: 84 11. 🇮🇹 Italy: 84 12. 🇸🇬 Singapore: 84 13. 🇪🇸 Spain: 84 14. 🇱🇮 Liechtenstein: 84 15. 🇷🇪 Réunion: 84 16. 🇬🇮 Gibraltar: 84 17. 🇲🇹 Malta: 84 18. 🇳🇴 Norway: 84 19. 🇫🇷 France: 84 20. 🇸🇪 Sweden: 84 21. 🇬🇬 Guernsey: 84 22. 🇲🇴 Macao: 83 23. 🇻🇦 Vatican City: 83 24. 🇦🇪 UAE: 83 25. 🇮🇸 Iceland: 83 26. 🇲🇶 Martinique: 83 27. 🇨🇦 Canada: 83 28. 🇮🇱 Israel: 83 29. 🇮🇪 Ireland: 83 30. 🇵🇹 Portugal: 83 📝 Note: Not all territories shown are autonomous countries. The color of the countries depends on their unrounded decimal number, not the rounded number. IG : civixplorer. SouthEast Asian Gallery All about Asean page https://www.facebook.com/share/p/1FAqnTLAMh/

🤔ပူရင်အိပ်မရတာဘာကြောင့်လဲ?? 🤔အပူဒဏ်ကြောင့်အိပ်ရေးပျက်ရင် ဘာတွေခံစားရနိုင်သလဲ?? ကဲ... နွေရာသီပူနေတဲ့အချိန်မှာ ပူကပူ၊ မီးကပျက်၊ ခြင်ကကိုက်နဲ့ အိပ်ကောင်းခြင်း အိပ်မပျော် ဖြစ်နေကြတယ်မလား။ ဒါနဲ့ဆက်စပ်ပြီး ပြောရရင်တော့ ကိုယ်ခန္ဓာ အပူချိန်ဟာ သာမန်ထက် (သို့မဟုတ်) ရှိသင့်တာထက် ၁-၂ ဒီဂရီလောက်ပိုနည်းသွားမှ ဦးနှောက်က "သြော် ငါ့အိပ်ချိန်ရောက်ပြီပဲ၊ နားရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ အာရုံအသိတွေကို အချက်ပြ ပို့ဆောင်ပေးပါတယ်။ အိပ်ချင်စိတ်ကိုဖြစ်စေတဲ့ မယ်လတိုနင်ဆိုတဲ့ ဟော်မုန်းကိုလည်း ထွက်ရှိစေပါတယ်။ အပူချိန်ဟာ ပြင်ပမှာ အေးမြနေရင် ကိုယ်တွင်းက လည်ပတ်နေတဲ့ စက်ယန္တရားကိုလည်း ငြိမ်သွားစေပါတယ်။ ကိုယ်တွင်းအပူချိန် ကျဆင်းဖို့ဆိုတာလည်း ပြင်ပက အေးနေမှ ကိုယ်ထဲက အပူတွေဟာ အပြင်ကို စီးဆင်းလို့လွယ်တာပါ။ တကယ်လို့ပြင်ပက တအားအေးနေမယ်ဆိုရင်လည်း (ပုံမှန်ရှိသင့်တာထက် အေးနေရင်) ကြွက်သားတွေ တုန်ခါတဲ့နည်းနဲ့ သဘာ၀အတိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာက အပူပြန်ထုတ်ပါတယ်။ အေးလွန်းရင်လည်း အိပ်လို့မကောင်းဘူးပေါ့။ အကောင်းဆုံးကတော့ အဲကွန်းလေးရဲ့အပူချိန်ကို ၂၄°C လောက်မှာထားပြီး အိပ်ပျော်မယ့် အချိန်ကိုမှန်းပြီး timer ပေးထားတာပေါ့။ (ဒါပေမယ့် မီးမှမလာတာလေ) တကယ်လို့ မိမိအိပ်တဲ့နေရာက ပူနေမယ်။ အပူချိန် ၂၅°C ထက်များနေမယ်ဆိုရင် အိပ်စက်ခြင်းရဲ့အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ မျက်လုံးများလှုပ်ရှားခြင်းအဆင့်  Rapid Eye Movement (REM) sleep ဟာ တိုတောင်းသွားပါတယ်။ ပူလို့ နိုးနိုးလာတာ၊ အိပ်ကောင်းခြင်းမအိပ်ပျော်လို့ လေဖြတ်ရင်ဖြတ်ပါစေဆိုပြီး သမံတလင်းပေါ် ဆင်းအိပ်ရဖူးတာလည်း ကိုယ်တွေ့ပါ။ REM sleep နဲ့ပတ်သက်လို့ပြောရရင်တော့ သူက တစ်ကိုယ်လုံးနားပြီး ဦးနှောက်ကပဲ အလုပ်လုပ်တာပါ။ ခံစားရတဲ့ခံစားချက်တွေ၊ သိမြင်မှုတွေ၊ ဦးနှောက်ရဲ့အမြင့်ဆုံးလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းတွေကို ပြန်လည်မွမ်းမံတဲ့အချိန်ပါ။ ခံစားချက်တွေကနေ အိပ်မက်တွေအဖြစ် ပုံရိပ်ပြောင်းထုတ်တဲ့အချိန်ပေါ့။ ပြောချင်တာ ပြန်ဆက်ရရင် ပူပူကြီးထဲအိပ်ရရင် REM sleep တိုသွားတဲ့အခါ နေ့ဘက်မှာ စိတ်မငြိမ်တာ၊ စိတ်တိုလွယ်တာ၊ စိတ်က မလန်းဆန်းတာ၊ ဦးနှောက်က မလန်းဆန်းဘဲ မြူထနေသလိုခံစားရတာ၊ အစာစားချင်စိတ်များပြီး မထိန်းနိုင်ဘဲ စားမိတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ... #တယ်လီကျန်းမာ

နွေရာသီမှာအေးမြအောင်လုပ်နည်း ကဲ... (ကြင်စိုးဂန့်မှ အိပ်ကောင်းခြင်းအိပ်နိုင်မယ့်) ကျွန်ုပ်တို့အတွက် လောလောဆယ် အပူဒဏ်ကြောင့် အိပ်မရတဲ့ကိစ္စကို ဘယ်လို အရင်ရှင်းကြမလဲ။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ အကြံပေးချက်လေးတချို့ ပေးလိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်ပဲ စိတ်အေးလက်အေး အဲကွန်းနဲ့ မွေ့ရာပေါ်မှာ အိပ်တာလောက်တော့ ဘယ်တူနိုင်ပါ့မလဲနော်။ • ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့အပူချိန် အာရုံခံ sensor တွေကို လှည့်စားပါ။ အိပ်ခါနီး လက်၊ ခြေ ဆေးပါ။ ရေပတ်သုတ်ပါ။  အေးမြတဲ့ရေနဲ့ ခြေဖ၀ါးတွေကိုဆေးရင် ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို တစ်နည်းကျဆင်းစေပါတယ်။ ခြေဖ၀ါးက အပူတွေ မြန်မြန်အငွေ့ပျံသွားလို့ပါ။ ရေပတ်၀တ်လေးနဲ့ လက်ကောက်၀တ်၊ လည်ပင်း၊ ဂုတ်၊ နားထင်၊ ဒူးခေါက်ကွေး၊ ဒူးဆစ်အတွင်း၊ တံတောင်ဆစ်အတွင်းပိုင်းတို့ကို အေးမြအောင်လုပ်ခြင်းဖြင့် အပြင်မှာ အေးမြနေပြီလို့ ဦးနှောက်ကို သတင်းပေးပို့နိုင်ပါတယ် (ဂျင်းပါးပါးလေးပေါ့)။ • ရေအေးအေးမြမြလေး သောက်အိပ်ပါ။ အာခြောက်နေရင် အိပ်ပျော်ဖို့ ကသိကအောက်ဖြစ်ပါတယ်။ အိပ်တဲ့အခါ အနားမှာ ရေဘူးထားအိပ်ပါ။ ပူလို့ နိုးလာရင်တောင် ရေပတ်၀တ်လေးအုပ်တာ၊ ရေပြန်သောက်အိပ်တာ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ • အေးမြတဲ့ အဝတ်အစားလေးတွေ ၀တ်အိပ်ပါ။ ခြင်ထောင်ထောင်ပြီး လေ၀င်လေထွက်ကောင်းနိုင်တဲ့နေရာမျိုးကို အိပ်ဖို့ ရွေးချယ်ပါ။ သင်ဖြူးဖျာလို လေ၀င်လေထွက်ကောင်းတာမျိုးလေးနဲ့ ခံအိပ်ပါ။ ပြတင်းပေါက်တို့ တံခါးပေါက်တို့မှာ အညာက ချည်စောင်ကြီးတွေ ရေစွတ်ပြီးလှန်းထားရင်လည်း အခန်းအပူချိန်ကို တစ်နည်းတစ်ဖုံ ကျစေနိုင်ပါတယ်။ #တယ်လီကျန်းမာ

စက်ရုပ်ဘုန်းကြီးပေါ်လာပါပြီ၊ငါးပါးသီလတောင်ပြင်ပေးထားရတယ်တဲ့

ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုဟာ (၅၀%) ကျော် ကျဆင်းသွားခဲ့တာပါ။ အမေစုလက်ထက်က စတင်ခဲ့တဲ့ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး စီမံကိန်းတွေနဲ့ ရေအားလျှပ်စစ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုတွေဟာ အခုဆိုရင် လုံးဝ အဖတ်ဆယ်မရအောင် ပျက်စီးနေပါပြီ။ မီးရရင် မီတာခတက်တာကို လက်ခံနိုင်တယ်ဆိုတာ အမေစုလက်ထက်မှာ လူများစုက သက်သေပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ၂၀၁၉ မှာ မီတာခတွေ တိုးကောက်ခဲ့ပေမယ့် ပြည်သူတွေက ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ မီတာခတက်ပေမယ့် မီးက မှန်မှန်လာလို့ပါ။ မီတာခတွေကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲလိုက်လို့ ရရှိလာတဲ့ ဘတ်ဂျက်တွေကို ရှိပြီးစက်ရုံတွေ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ ဓာတ်အားလိုင်း အဆင့်မြှင့်တင်ရေးမှာ ထိထိရောက်ရောက် သုံးခဲ့လို့ မီးမှန်ခဲ့တာပါ။ အခု မီတာခတွေသာ တက်နေတာ၊ မီးကတော့ ပိုမှောင်လာတာဟာ ပိုက်ဆံကို ပြည်သူအတွက် မသုံးလို့ဆိုတာ အထင်းသားပါ။ ၂၀၂၀ မှာ NLD အစိုးရဟာ မဂ္ဂါဝပ် ၁,၀၀၀ ကျော်ထွက်မယ့် Solar စီမံကိန်းပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို အောင်မြင်စွာ တင်ဒါခေါ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းလိုက်လို့ အကုန်ရပ်သွားတာပါ။ အခု မအလက နာမည်ကောင်းယူဖို့ လုပ်ခဲ့ပေမဲ့ တကယ်တမ်း လုပ်ငန်းရှင်တွေက မယုံကြည်တော့လို့ ဘာမှဆက်ဖြစ်မလာတာပါ။ တခြားမပြောနဲ့ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေတောင် ပြန်မလာသေးပါ။ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်နေပါတယ်ဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဟာ ဓာတ်အားလိုင်းတိုင်လေးတောင် လုံခြုံအောင် မစောင့်ရှောက်နိုင်ဘူးလား။ ဓာတ်အားလိုင်းကို PDF ခွဲလို့ မီးပျက်တာဆိုရင် PDF တွေ မရှိတဲ့ မြို့ကြီးပေါ်က ရပ်ကွက်တွေမှာပါ ဘာလို့ အလှည့်ကျစနစ်နဲ့ ပေးနေရတာလဲ။ အပေါ်မှာ Grid System အကြောင်း ရှင်းပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ကာကွယ်ရေးအတွက် ဘတ်ဂျက်တွေ ဘီလီယံနဲ့ချီ သုံးနေပြီး ဓာတ်အားလိုင်းတိုင်တွေကိုတောင် မကာကွယ်နိုင်ဘူးဆိုတာ ရှုံးနိမ့်နေတာကို ဝန်ခံလိုက်တာပါပဲ။ ဓာတ်အားလိုင်းတိုင် ဗုံးခွဲခံရလို့ မီးမလာဘူးဆိုရင်၊ အဲဒီတိုင်ကို အမြန်ဆုံးပြင်ဖို့ ဘာလို့မလုပ်နိုင်တာလဲ။ အရင်က ၂ ရက်၊ ၃ ရက်နဲ့ ပြတ်တောက်မှုတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ယန္တရားဟာ အခုဘာလို့ လနဲ့ချီ ကြာနေရတာလဲ။ ဒီမေးခွန်းတွေနောက်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ နယ်မြေစိုးမိုးနိုင်မှု (ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနဲ့ အနည်းငယ်ကွဲပါတယ်) နဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းချက်တွေ တသီတသန်းကြီး ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။ ဟာသလေးတခုလည်း ထည့်ပြောပါရစေ။ အမေစုလက်ထက်မှာ မီးရအောင် အရင်လုပ်ခဲ့တာ။ မအလကတော့ အခြေခံမီးတောင် မှန်အောင်မပေးနိုင်ဘဲ လျှပ်စစ်ရထားနဲ့ EV ကားတွေအကြောင်း အိပ်မက်ယောင်နေတာက ဘယ်လောက် ကယောင်ခြောက်ခြားနိုင်တယ်ဆိုတာ သိသာပါတယ်။ မီးစက်နိုးဖို့ ဆီဖိုးတောင် မတတ်နိုင်တဲ့ တိုင်းပြည်မှာ EV ကားသွင်းတာက ဟာသတခုပါပဲ။ သူ့သားချည်း တင်ဒါအောင်နေတဲ့ EV station တွေမှာတောင် အားကို အလှည့်ကျ သွင်းနေရတာပါ။ လျှပ်စစ်မီးဆိုတာ နံရံကြီးတွေ ဆောက်ပြနေရုံနဲ့ ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းပြည်အပေါ် ထားတဲ့ စေတနာ၊ မှန်ကန်တဲ့ မူဝါဒနဲ့ အဂတိကင်းတဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေ ပေါင်းစပ်မှ ရတာပါ။ အတိတ်က လင်းခဲ့တဲ့မီးတွေဟာ အလုပ်နဲ့ သက်သေပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ အခုလက်ရှိ အမှောင်ထုကတော့ စီမံခန့်ခွဲမှု ကျရှုံးခြင်းရဲ့ ရလဒ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယှဉ်ပြပုံနှစ်ပုံမှာ ဘယ်ဘက်က အာဏာမသိမ်းခင်ကာလပုံဖြစ်ပြီး ညာဘက်က အာဏာသိမ်းပြီး ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ မှာ NASA က ရိုက်ထားတဲ့ ဂြိုဟ်တုပုံပါ။ နိုဝင်ဘာဆိုတော့ မီးအပျက်များတဲ့ နွေရာသီတောင် မဟုတ်ပါဘူး။ အခု ၄ နှစ်ထပ်အကြာ နွေရာသီမှာတော့ ပိုတောင် မှောင်နေတော့မှာပါ။