Kloop кыргызча

Кыргызстандык Алтынбек жарнама аркылуу Орусиядан жумуш тапкан. Ага фронтко барасың, бирок аскер эмес куруучу болуп иштейсиң деп сөз беришкен. Акырында ал украин аскерлерине туткунга түшүп берген. Эскертүү: Материалда сөгүнгөн сөздөр бар. Алтынбек Кыргызстандын Ош облусунда туулган. 2017-жылдан бери Орусиянын аймагында мыйзамсыз жүргөн. Жумуш издеп жүрүп, интернеттен атайын операция (СВО — орус бийлиги Украина менен согушту расмий ушундай атап келет) жүрүп жаткан аймагына куруучулар керек деген жарнаманы көрүп калган. Алтынбектин айтымында, аны келишимди окутпай туруп кол койдуруп, Орусиянын Курск облусуна полигонго жөнөтүп жиберишкен. Анын жанында Кыргызстандын дагы эки жараны болгон. Фронтко даярдоодон өтүп жатканда алардыт уруп-согуп, аябай кыйноого алышкан. Даярдоо курсу аяктагандан кийин Алтынбекти Украинанын Харьков облусуна аскерий тапшырма менен жөнөтүшкөн. Анын алдында паспорту менен телефонун алып коюшкан. Баргандан кийин ал Украин аскерлерине өзү туткунга түшүп берген. Украинанын «Жашагым келет» өкмөттүк проектинин эсептөөлөрүнө караганда, согуш башталгандан бери Борбор Азиянын дээрлик 13 миңден ашуун жараны фронтко тартылган. Булардын ичинен 1474 киши Кыргызстандын жарандары. «Клооптун» редакциясына Алтынбек туткунга түшүп бергенден кийин украин аскерлери жаздырып алган видео келип түштү. Төмөндө анын баянын сунуштайбыз. https://storage.googleapis.com/qurium/ky.kloop.asia/2026-06-04-zolotoj-dep-chakyrushchu-kyrgyzstandyk-kishi-kandajcha-aldanyp-ukrainaga-sogushka-bargan.html

Кыргызстандык Алтынбек жарнама аркылуу Орусиядан жумуш тапкан. Ага фронтко барасың, бирок аскер эмес куруучу болуп иштейсиң деп сөз беришкен. Акырында ал украин аскерлерине туткунга түшүп берген. Эскертүү: Баяндоочунун үнү өзгөртүлгөн. Видеодо орой жана адепсиз сөздөр бар. Октябрь райондук соту 27-октябрда «Клооптун» негиздөөчүлөрүнүн бири Ринат Тухватшиндин ишмердүүлүгүн жана басылманын материалдарын экстремисттик деп тапкан. Эми бул басылмалардын материалдарына жакты белгисин басууга жана комментарий калтырууга, бөлүшүүгө болбойт. Бирок материалдарды көрүүгө же окууга болот. Чоң рахмат!

Баткендеги турак-жай комплексин кайсы компания куруп жатканы белгисиз. Бирок Ош жана Жалал-Абадда МИК үчүн «Асман резиденс» үйлөрүн Токторбаевге байланышы бар «Бест Хаус Гранд» компаниясы куруп келет. Бул тууралуу «Клооп» менен Temirov Live мурда кенен айтып берген. 2024-жылы Баткендеги ипотекалык үйлөрдүн ачылышына Камчыбек Ташиев өзү катышкан. Ал кездеги УКМК төрагасы жана Минкаб төрагасынын орун басары «Асман Резиденс №1» комплексинин пайдубалына капсула салган. Ташиев дагы мотороллер минип курулушту айланып, үйлөрдүн курулушун жеке көзөмөлүнө аларын айткан. Ошол эле жылы, бийликчил блогер Гүлмира Тыналиева бул үйлөрдү жарнамалап, постунда Ташиев менен Токторбаевди белгилеген болчу. Ташиев менен Токторбаев достор гана эмес, булардын туугандык да жайы бар. УКМКнын экс-төрагасы Оштун мэрин мактачу учурду колдон чыгарчу эмес жана эл алдына бирге чыкканда «пиардын атасы» деп белгилеген. 2026-жылы февралда, Жапаров досу Камчыбек Ташиевди төңкөрүш жасоого камынды деп шектеп кызматтан алганда, Токторбаев дагы Оштун мэрлигинен кеткен. Мунун алдында кызыктай окуя болгон. 2025-жылы июлда Ташиев президент Жапаровдун атынан Токторбаевге автоунаа тапшырган. Сентябрда болсо Жапаров Токторбаевге катуу сөгүш жарыялаган. Андан эки күн өткөндөн кийин, президент Токторбаевге кайрадан унаа белекке берген — бул ирет мурдагыдан да кымбатын. Ташиев менен Токторбаев кызматтан алынгандан кийин, президент Жапаров Оштун экс-мэри шаардагы чакан бизнестин объектилерин сүрдүргөндө «аша чаап кеткенин», мындан улам ишкерлерден абдан көп дооматтар түшүп жатканын айткан. Кийин Токторбаев бир нече жолу ИИМге суракка чакыртылган. Бул чакыруу анын мэр болуп иштеген ишине байланыштуубу же Ташиевдин кылмыш ишинен уламбы, белгисиз. Жеңишбек Токторбаев — Ташиев отставкага кеткенден кийин бизнесин сактап калган анын жалгыз тууганы эмес. «Клооп» апрелде УКМКнын экс-төрагасынын жакындарынын компаниялары баасы 640 млн доллар турган Төө-Ашуудагы жаңы тоннелди куруу мамлекеттик долбооруна ээлик кыларын айтып берген.

Мындан тышкары, «Асман резиденстин» инстаграмдагы барагында, 1-июнь күнү Токторбаев МИКтин үйлөрүндөгү батирди текшерип жүргөн видео жарыяланган. МИК Баткенде 7 гектар жерге «Асман Резиденс» сериясындагы үч турак-жай комплексин куруп жатат. Анда баасы метрине 87,4 миңден болгон жалпы 4 миңден ашуун ипотекалык батир болмокчу.

Жеңишбек Токторбаев бизнесин сактап калды жана Баткенде үй куруп жатат УКМК төрагасы Камчыбек Ташиевдин жакын чөйрөсү бийлигинен ажыраганы менен, бизнесин сактап кала алды. Кеп Мамлекеттик ипотекалык компанияга тийиштүү үйлөрдүн курулушун көзөмөлдөп жаткан Оштун мурдагы мэри Женишбек Токторбаев жөнүндө. Ал кичи мекени Жалал-Абадда гана эмес, Баткендеги курулушка дагы баш-көз болуп жүрөт. 31-майда соцтармактарда Баткенде курулуп жаткан МИКтин «Асман резиденс» комплексине мотороллер айдаган Жеңишбек Токторбаев курулуш материалдарын жеткирип барган видео тарап кеткен. Экс-мэрдин жардамчысы Токторбаев курулушту көзөмөлдөп жүргөнүн тастыктады.

Кыргызстандын тигүү тармагындагы солгун абалга жарым жылдан ашты. Тигүүчүлөр өзү, мындай кризис акыркы 15 жылда болгон эмес дешүүдө. Алар канчалаган жылдар даярдаган товарын жөнөтүп турган Орусия бажы жана салык жаатындагы талаптарын катаалдантты. Кийим-кечеге мурдагыдайй суроо-талап болбой, маркетплейстерде комиссия жогоруулады. Ал эми Кыргызстандын өзүндө салык төлөмдөрү жогорулады. Мунун баары катарлаш келгендиктен, бийлик алдын алууга канча аракет кылбасын, миңдеген цехтер жабылып, тигүүчүлөр акчасы жок калды. Натыйжада башка тармактарда дагы киреше азайды. «Клооп» Кыргызстандын тигүү тармагы отуруп калганына эмне себеп болгонун талдоого аракет кылды.

Ош шаарындагы жаңы базардагы суу каптоону видеого тарткан сатуучу коркутууга жана куугунтукка кабылып жатат.

27-майда Сокулуктагы жаңы мал базарда ири өрт чыгып, контейнерлер күйүп, ондогон ишкерлер жабыркады. ӨКМ өрт мал базардагы тез татымдан чыкканын айтууда. Соодагерлер базарда шарттар толук түзүлбөгөнүнө нааразы. Алар буга чейин алган насыяларды канткенде төлөйбүз, бизнести калыбына келтирүүгө көмөк болобу деп тынчсызданышууда. Базардын администрациясы жардам көрсөтүлөт деп айтканы менен, так жооп бере элек.

Улуттук стейблкоин чыгарган мамлекеттик компания санкцияга кабылды.

Улуу Британия Орусияга жардам көрсөткөнү үчүн кыргызстандык эки мамкомпанияга санкция салды Чектөөлөргө Кыргызстандын Финансы министрлигине караштуу эки компания кабылды. Алардын бири улуттук долларлык стейблкоин чыгаруу менен алектенет. Стейблкоиндин ачылышына президент Садыр Жапаров өзү келген. Улуу Британия 26-май күнү «Виртуалдык активдердин эмитенти» жана «Мамлекеттик брокердик компанияга» санкция жарыялады. Буларга өлкөнүн финансы министрлиги ээлик кылат. «Виртуалдык активдердин эмитенти» ААКсы Кыргызстанда криптовалютаны өнүктүрүүдө чоң роль ойнойт. Компания мамлекеттик долларлык USDKG стейблкоинин чыгарат. Ал алтын менен камсыздалган жана АКШ долларына байланган. Стейблкоин өткөн жылдын 20-ноябрында ишке кирген, расмий ачылышына президент Садыр Жапаров өзү катышкан. Буга чейин «Клооптун» журналисттери аталган компания молдовалык бозгун олигарх Илан Шордун схемаларына аралашканын аныкташкан. Шордун компаниялары кыргызстандык фирмалар аркылуу Орусияга санкциядан буйтап өтүүгө көмөктөшөт. Улуу Британиянын божомолунда, компания «Орусия өкмөтүнүн ишмердүүлүгүнөн пайда табууга же Орусия Федерациясынын өкмөтү үчүн экономикалык мааниси бар бизнес жүргүзүү аркылуу ага колдоо көрсөтүүгө аралашып жатат же мурда аралашкан». Санкция тизмесине кирген Финансы министрлигинин дагы бир фирмасы — «Мамлекеттик брокердик компания» — Юстиция министрлигинин маалыматы боюнча, финансы рыногун жөнгө салуу менен алектенет. Финансы министрлиги ага «Мамлекеттик финансы холдинги» ААКсы менен биргеликте ээлик кылат. Компаниянын жетекчиси Алмаз Бекназартегин. Мурдарак ал «Капитал банктын» директорлор кеңешин жетектеп келген. «Капитал банк» дагы АКШ, Улуу Британия, жана Евробиримдиктин санкция тизмесине кирген. Мындан тышкары, санкцияга кыргызстандык качкын президент Курманбек Бакиевге байланышы бар «Евразия сактык банкы» да кирген. 2025-жылдын октябрь айынан бери банк Евробиримдиктин дагы санкциясына кабылган. Кыргызстандын бийлиги Улуу Британия санкцияга киргизгени боюнча эч кандай комментарий бере элек.

Ошто нөшөрлөгөн жамгырдан кийин муниципалдык базардагы килем сатылган павильондорду, кийим-кече сатылган катарларды суу каптады. Соодагерлер товарлардын көбү жарактан чыкканын айтышууда. Бул базарды мурда да суу каптаган. Өткөн жылдын апрель айында суу киргенде базардын администрациясы куруучуларды күнөөлөгөн. Анда чатырлар оңдолуп, көйгөй жоюлганын айтышкан. Бирок бир нече айдан кийин окуя кайра кайталанган. Ал эми суу кирген павильондорду видеого тарткан соодагер белгисиз адамдар келип коркутуп, видеону соцтармактардан өчүрүүнү талап кылышканын айтууда.

Ош: Жаңы курулган муниципалдык базарды кайрадан суу каптады Соодагерлер товарларына суу кирип, жарактан чыкканын айтып жатышат. Жергиликтүү бийлик менен базардын администрациясы болсо кезектеги суу каптоо боюнча азырынча үн ката элек. «Бүт товарларыбыз суу. Дээрлик 80% адамдардын дүкөндөрүнө суу кирген», — дейт жаңы базардын соодагерлеринин бири. Ал аталган базарда эки ай мурда гана соода кыла баштаган, эми суу каптоонун айынан зыянга учурап отурат. Аны башка соодагерлер сыяктуу эле шаар ичиндеги 30 чакты базарды бириктиребиз деген жергиликтүү бийлик көчүүгө мажбурлаган. Базар иштеп баштаганына болгону бир жылдан ашты, бирок аны буга чейин да суу баскан болчу. Алгач өткөн жылдын апрель айында суу каптаган. Анда базардын администрациясы буга куруучуларды айыптап, чатырлар ондолуп, маселе чечилгенин айтышкан. Ага карабай, бир нече айдан кийин окуя кайталанып отурат. Суу каптаган учур бери дегенде үчүнчү жолу катталды. «Бүтө элек жерге алып келип эмне кылышат элди кыйнап? Эл эле кыйналып жатпайбы. Бүт товардын баары суу», — деп ачууланган соодагер. Айрым товарларды калыбына келтирип, кайрадан сатууга мүмкүн болсо, кээси таптакыр жарактан чыккан. «Килемдер көгөрүп кетпеши үчүн химиялык тазалоого бериш керек, ал деле бирөөсү 500-1000 сом. Эмеректер ордуна келбейт, суудан жыгачы көөп кетиптир», — деп нааразы болгон, дагы бир сатуучу. Соодагерлердин айтымында, базардын чатырындагы нөшөр сууларын агызуучу системада жаракалар бар. Ошол жылчыктардан кирген суу павильондорго кирип жатат. Мындан тышкары, топтолгон суу арыктар аркылуу кетпей, өтмөктөргө чогулуп калууда. Базардын администрациясы пафильондорду суу каптаган окуя боюнча комментарий бере элек. Соодагерлердин чыгымы төлөнөбү — бул дагы белгисиз. Ал арада, соодагерлердин бири ага белгисиз кишилер келип коркутуп, суу кирген павильон жөнүндөгү видеону соцтармактардан өчүрүүсүн талап кылганын айтууда. Видео соцтармакка желдей тарап кеткен болчу. Муниципалдык жаңы базар мамлекеттик-жеке өнөктөштүк шарты менен курулган. Буга чейин журналисттерге белгилүү болгондой, инвесторлордун арасында экс-депутат Шайырбек Ташиевдин досу Замирбек Толубаев, Ош шаардык кеңешинин депутаты Темирбек Исаев, анын кесиптештери Нурбек Исмаилов, Азамат Тургунбаев жана Азизбек Сурапбаевдин жакын кишилери бар.

Кыргызстандын тигүү тармагындагы солгун абалга жарым жылдан ашты. Тигүүчүлөр өзү, мындай кризис акыркы 15 жылда болгон эмес дешүүдө. Алар канчалаган жылдар даярдаган товарын жөнөтүп турган Орусия бажы жана салык жаатындагы талаптарын катаалдантты. Кийим-кечеге мурдагыдайй суроо-талап болбой, маркетплейстерде комиссия жогоруулады. Ал эми Кыргызстандын өзүндө салык төлөмдөрү жогорулады. Мунун баары катарлаш келгендиктен, бийлик алдын алууга канча аракет кылбасын, миңдеген цехтер жабылып, тигүүчүлөр акчасы жок калды. Натыйжада башка тармактарда дагы киреше азайды. «Клооп» Кыргызстандын тигүү тармагы отуруп калганына эмне себеп болгонун талдоого аракет кылды. https://storage.googleapis.com/qurium/ky.kloop.asia/2026-05-25-kyrgyzstan-emi-satylbajt-tig-tarmagy-emne-sebepten-oturup-kaldy.html

Садыр Жапаров бийликке келгенден кийин Эсеп палатасы жөнүндө мыйзамды кайрадан жаздырып, мекеменин жетекчилигине өзүнүн тууганын койгон. Kloop Жапаров кандайча Эсеп палатасынын негизги — бюджеттин чыгымдарынын максаттуулугун көзөмөлдөө функциясын алсыздантып, бирок бюджеттен көп акча бөлүп, аудиторлорду кылмыш жоопкерчилигине тартууда иммунитет берип, ыйгарым укуктарын кеңейтип, жеке бизнести текшерүүгө укук бергенин түшүндүрүп берет.

Караколдогу МИК курган үйлөрдүн жашоочулары өткөн жылдын күз айларында бул үйлөрдө жашап баштагандан бери, батирлер менен тепкичтерге үчүнчү жолу суу кирип жатканын билдиришти. Алар суу чатырдан гана эмес айнектерден дагы киргенин, МИК түтүктөргө таштанды толгон деп туура эмес маалымат таратканын айтышууда. Жарандар МИКтен түшүндүрмө талап кылып, бирок жооп катары «эмоциясы жок сүйлөшөлү» деген жооп угушту. МИК болсо «Хан-Теңири» кичи районундагы төрт блок үйдөгү жабыркаган батирлерди мекеменин эсебинен калыбына келтирүүнү убада кылган.

УКМКнын экс-төрагасы Камчыбек Ташиевдин уулу Тай-Мурас кайрадан ИИМге суракка чакыртылды. Бул тууралуу Кактус Медиа басылмасы жеке булактарына таянып жазды. Кайсы иш боюнча, кандай макамда сурак бергени белгисиз.

Караколдогу суу каптаган үйлөрдүн тургундары МИК туура эмес маалымат таратты дешүүдө Каракол шаарындагы МИК курган үйлөрдүн жашоочулары аталган турак-жайларды суу каптаган учурлар буга чейин да болгонун айтышууда. Алардын айтымында, өткөн жылдын күз айларында жашап баштагандан бери, батирлер менен тепкичтерге үчүнчү жолу суу кириши. «Үчүнчү жолу суу каптап жатат. Силер бул жашоочулардын таштандысы деп интернетке туура эмес маалымат берип жатасыңар. Чатырда кандай таштанды болушу мүмкүн?», — деген суроо узатышты жашоочулар. «Хан-Теңири» кичи районундагы батирлердин кожоюндары 19-майдагы суу каптоонун расмий жарыяланган себеби көйгөйдү толук чагылдырбайт дешүүдө — үйлөргө чатырдан гана эмес, терезелерден дагы суу кирген. Жашоочулар Мамлекеттик ипотекалык компаниядан түшүндүрмө талап кылып, бирок жооп катары «Эмоциясы жок сүйлөшөлү» деген жооп угушту. Караколдо 19-майда нөшөрлөгөн жамгырдан улам Мамлекеттик ипотекалык компания куруп жаткан «Хан-Теңири» кичи районундагы төрт блок үйдү суу каптаган. МИКтен суу каптоого түтүктөргө тиричилик таштандылары толуп калганы себеп болгонун айтышууда. МИК бул көйгөй аталган үйлөргө гана тийиштүү экенин, кичи райондогу башка объекттерде коркунуч жок экенин айтып, жабыркаган батирлер мекеменин эсебинен калыбына келтирилет деп убада берген. МИК куруп жаткан «Хан-Теңири» кичи районуна 2025-жылы августтан тартып жашоочулар кире башташкан. Ал кезде президент Садыр Жапаров тургундарга 420 батирдин ачкычын тапшырган. МИКти каржылоого мамлекеттик бюджеттен дагы акча каражаты каралган, ал эми турак-жай куруу үчүн жер тилкелери президент Садыр Жапаровдун жарлыгы менен бекер берилген. Курулуштун сапаты, жалданмачы компанияларды тандоодогу бүдөмүк схема жана турак-жайдын чарчы метри өтө кымбат бааланганы үчүн МИКке далай ирет сын айтылып келет.

Каракол шаарында 19-майда тынымсыз жааган жамгырдан улам МИК курган «Хан-Теңири» кичи районундагы төрт блок үйдүн батирлерин суу каптады. Күбөлөр жарыялаган видеолордон үйдүн чатырынан кирген суу кабаттардын баарын каптап, жертөлө, биринчи кабат жана подъезддерге олуттуу зыян келтирилгенин көрүүгө болот. МИК суу каптоого түтүктөргө тиричилик таштандылары толуп калганы себеп болгонун айтып, жабыркаган батирлерди өз эсебинен калыбына келтирүүнү убада кылды.