ادبیات سئونلر
Kanalga Telegram’da o‘tish
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Ko'proq ko'rsatish3 084
Obunachilar
-224 soatlar
-97 kunlar
-2530 kunlar
Postlar arxiv
3 085
شاهین_مرادی
زیغلار محلهسی، یا زیگلر محلهسی
تبریزین مشهور بیر محلّهسینه ایندی «ملّا حاج علیاکبر» دئسهلر ده ملّت آراسیندا «زیغلار محلهسی» آدی ایله مشهوردور. آنجاق بو محلهنین اصیل آدی دا زیغلار دئییل. مطلبی راحات آلماق اوچون قاجار دؤرونه قاییداق:
قاجار عصری، آذربایجان تاریخینده، ان رؤنقلی و پارلاق عصیرلردن ساییلیر. بو عصرده، «عثمانی-صفویه» ساواشی قورتاریب و تبریز شهری روسیه و تورکیه ایله قونشو اولدوغونا گؤره، آلیش-وئریش باخیمیندان ایراندا بیرینجی شهر ساییلمیشدیر. ناصرالدین شاه زمانی، چوخلو آوروپا کمپانیلریندن تبریزده دفترلری اولوب و ان مشهور کمپانیلردن بیری ده «زیگلر» کمپانیسیدیر. بو کمپانینین صاحبلری «سوییس و بریتانیا»لی ایمیش. بونلارین اساس چالیشمالاری و تجارتلری «فرش» صنعتینده ایمیش. زیگلر کمپانیسینین دفتری ایندی زیغلار دئییلن محلهسینده اولموشدور (ایندی ۱۷ شهریور محلهسینین شیمالی-غربی قانادی). «استبداد صغیر» آدلانان عصرده، بو کمپانینین ماللاری یغمالانیب و بونلارین چوخلو ضررلرین ممدعلی شاه بوینونا آلمیشدیر. ممدعلی شاه، مجلسی توپا باغلادیقدان سونرا، «مشروطه» بوساطین بوتون ایراندان ییغیشدیریب و بو زامانلاردا تکجه تبریز شهرینده اعتراض جسارتی اولوب و مشروطه فانیسین یانیق ساخلامیشدیر. بو اوزدن ممدعلی شاهین نفرتی تبریزدن سونسوز ایمیش. ممدعلی بوتون نظامی اورقانلارین تبریزه گؤندریب و تبریز نئچه محلهیه بؤلونور:
مشروطه ایستهینلر و دؤلت محلهلری.
سرخاب و دوهچی محلهلری دؤلتچیلر الینده اولموشدور. امرهقیز، خیاوان و نوبر محلهلری مشروطهچیلرین الینده اولموشدور. ممدعلیشاه شجاع نظام و رحیمخانا «غارت» بویروغو وئریب و ملّتین ائولرین و ماللارین غارت ائتمکدن، بونلار یورولمامیشلار. اونبیر آی مشروطهچیلر محاصرهده اولموشلار. زیگلر کمپانیسی دفعهلرله غارت اولموشدور. بو کمپانینین فرش شعبهسی ۱۸۵۵ میلادیده منچستر شهرینده تأسیس اولموشدور. پارچانی قافقاز و طرابوزان یولو ایله تبریزه گتیریب و خالچالاری همن یول ایله آوروپایا گؤتورورموشلر. تبریزدن علاوه اراک، اصفهان، تهران، مشهد، یزد، بوشهر و شاهرود شهرلرینده دفترلری اولموشدور. زیگلرین چوخ ضررلری، تبریز جنگلرینین بازارا چکیلمهسی ایله اولموشدور. ائله ممدعلی شاهین غارتچیلری ده بو هوس ایله بو ساواشا قوشولموشدولار.
زیگلر کمپانیسینین دفترلری بو محلهده اولدوغونا رغماً، ارایا «زیگلر» دئییلیرمیش. آنجاق زامان کئچدیکده، «زیغلار» تلفظ اولونوب و ایندیسه «ملا حاج علیاکبر» دئییلیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
اسب سفید شاهوار: اغلب کسی که سوار آن است «امین و حقّ» است. اسب سفید مرکب قهرمانان، قدّیسان بزرگ در هنگام معراج است. حضرت محمّد نیز زمان معراج بر اسب سفیدی سوار بود. اسب شمنها هادی جانها به قلمرو مردگان؛ گذر از این جهان به جهان دیگر است (دده قورقود برای گریختن از دست قارچار به اسب بُز سر که نماد روح کوهستان است سوار میشود. چون بز از هر مسیر سختی عبور میکند. [ح/اوموداوغلو]. اسب، حیوانی است که در آیین شمن سیبریایی و آلتایی قربانی میگردد، پوست و سرش دارای ارزش آیینی است. اسب دو خصلته است. اسبهای سفید، طلایی با آتش همراه ایزدان خورشید ظاهر میشوند و ارّابهها را میکشند. نیروی شمسی محسوب میشوند. در حالیکه به معنی عنصر مربوط دریا، آشفتگی آغازین و اسبهای ایزدان اقیانوس قمری هستند. بنابرین اسب هم نماد زندگی است و هم نماد مرگ. نماد عقل، خرد، اندیشه، نجابت، نور، نیروی پویایی، بادپایی، تیز فکری، گذر سریع زندگی ذات حیوانی و غریزی، نیروهای جادویی غیبگویی، باد، امواج دریا. اسب بالدار به معنی خورشید یا اسب کیهان است. اسب سفید به جز این معانی به معنی پاکی، عقل، بی عیبی، معصومیّت زندگی و نور نیز هست. اسب سیاه با آیین دفن مرتبط است و منادی مرگ نیز محسوب میشود. نماد آشفتگی آغازین است و هنگام دوازده روز آشفتگی آغازین مابین سال نو و کهنه ظاهر میشود. قربان کردن اسب اکثراً به معنی مرگ است. اسب معرّف باروری و نیروی حکمرانی است. [بوغاج را در داستانهای دده قورقود روی اسب انداخته و به خانه میآورند و از پدر مخفیاش نگاه می دارند].
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
ترتیب ائدن: "حسن اوموداوغلو"
آت
آت: بوتون تورک داستانلاریندا واجب یئر توتان بیر اوْبرازدیر. آتین واسطهسیله کؤچری حیات طرزی ممکن اولموشدور. دوهنین عربه نه قدر دَیَری وارسا، آتین دا تورکلره او قدر اهمیّتی وار. آت تورکون داشیما واسطهسی، اَت- سود (یئیهجک) منبعیدیر. آتین دریسیندن استفاده ائدیلیر. تورکلر ساواشچی اولدوغو اوچون آت بسلییردیلر. آت سرعتلیدیر. داستانلاریمیزدا آت ایگیده یولداش و قارداش حساب ائدیلیر. چین منبعلرینده تورکلرین سرعتلی آت یئتیشدیردییی یازیلیر. ماناسین «آغقولا» آدلی چاپاغان آتی واردی. آلتای تورکلرینین اساطیرینه گؤره قهرمانلارلا آتی عینی گونده دوغولورلار. «مادایقارا»نین آتی اؤزو ایله بیر گونده دوغولموشدور اونون دؤرد قولاغی وارمیش و قورغوشون (سُربی) رنگینده ایمیش. تورکلرده آتا: یوُنت/ یوند/ یابو/ یاباق/ یافکا/ ییلقی/ چیلقی/ کُجُت، سب/ سیپا دا دئییلمیشدیر. موغوللار ایسه آتا؛ آدو/ آدوغ/ آدوقا/ مور/ مورین دئییرلر. تورک اساطیرینده اوچان آتلار دا واردیر. ماناس داستانیندا 200-ـه قَدَر آت آدی گلمیشدیر. تورکلر، آتین کولکدن( یئل) یاراندیغینا اینانیرلار. اونا گؤره ده، آتلار کولکله سرعتلنیرلر. تورکلر ائو تیکنده؛ چادیر قوراندا ائوین/ چادیرین بؤیوک یاخود اورتا دیرهیینه آت قانی، آت سودو بعضاً ده آت یاغی سورتوردولر. داغ، اوْد، اوْرمان روحلارینا دُعا ائدنده قیرمزی آتین یئلهسیندن استفاده ائدردیلر. داستانلاریمیزدا آت حتّی رنگینی ده، دَییشدیره بیلیر. آت، اؤلن قهرمانی تک قویماز و اونو وطنینه یئتیریر. آت اولان ائوه جین گیرمز. آتین نفسی جینلری قوْوار. تورکلرده وحشی آتا آرغوماق، یابو، قولان، تارپان دئییلیر. آتین قویروغو، ایگیدین بیغی (بوغو)، قادین ساچینین کسمهسی یاس (تعزیه) علامتیدیر. بونلارا اجازهسیز توْخونماق و کسمک حقارت حساب ائدیلیر. شامان، آتشین اطرافیندا آیین اجراء ائدنده آغ آتین دریسی اوزرینده دورور. او، دُعا زمانی قیمیز چیلهییب قیرمیز آت یئلهسی ترپَدیر. 1900- جی ایله کیمی آلتایلاردا اؤلنلرینی آتلاری ایله برابر دفن ائدیردیلر. یوخودا قویروغو کسیک آت گؤرمک اؤلوم معناسینا گلیر. بو یوخونو گؤرن آدام اؤلور. آتلار روحلاری او بیری دونیایا داشیییر. قاراقالپاقلاردا تابوتا «آغاج آت» دئییلیر. شیطانلارین آتلاری اوچ آیاقلی اولور. مقدّس آتلار گونش دیاریندان گلیر. تورکلر اینایرلار کی، آت گونشدن یئر اوزونه ائنمیشدیر. تورکلرله موغوللار انسانین دوشونجه گوجونو آتا بَنزَدیرلر. اونا ایسه «بوُیان» دئییرلر. قارا آتی؛ یئر آلتینا گئدرکن مینیرلر. آغ آتی گؤی اوزونه چیخاندا مینیرلر. تانرییا آغ آت قوربان ائدیرلر. سودان چیخان آتلارین فوقالطبیعی گوجونه اینانیلیر. کوراوغلون آتی دا بئله تؤرمیشدیر. چؤل آتی، آتشی رمزلشدیریر. چؤلدن گلن آتلاردا غیرعادی گوج اولور. بونلار دؤزوملو اولورلار. اولیالار دا، همین آتلارلا چؤللرده گزیرلر (بوز آتلی خیدیر/ خضر). تورکلر اینانیرلار کی، آت ائوین قاباغیندا باشی ائوه دوغرو باغلانیرسا او ائوه برکت گلر. آتین نفسی خستهلیکلری قوْوور. آت اولان ائوه شیطان گیره بیلمیر.
تورک داستانلاریندا گلن مشهور آتلار: اوغوز خاقان (آلاجا آت)، کوْراوغلو (قیرآت)، آلپامیش (بایچیپار/ آشبورا/ چوبار)، اَر تؤشتوک (چالقویروق)، ائدیگه/یئدیگی (تیمچاوار)، باتتال غازی (آشقار/ اشقر)، ماناس (آققولا) کوبلاندی باتور (بوْروُل)، اورالخان (آقبوت) و...
اسب
اسب، در ذهن اقوام با ظلمت جهان اهریمنی مرتبط است. روانکاوان اسب را نماد روان ناخودآگاه یا روان غیر بشری میدانند. اولگوی اَزلی مادر که حافظ جهان است. زیرا به ساعت عظیم طبیعی وابسته است یا به اولگوی ازلی سرکشی. اسب گاه خیر است، گاه شرّ. آسیاییها زین و اسب متوفّی را در کنار جسدش دفن میکردند تا سفر آخر او را تضمین کنند. بعضی از ترکان اسب متوفّی را قربانی میکردند تا روح صاحبش را راهنمایی کند و معمولاً گوشت آنرا بین سگها و پرندگان تقسیم میکردند چون آنها هم به نوبهی خود هادی ارواحاند و به عالم زبرین و زیرین رفت و آمد دارند. پوست طبل اغلب شمنهای ترک از پوست اسب و گوزن است. یاکوتها این طبل را اسب شمن میدانند. شمنها برای رفتن به عالم دیگر از چوب سرکجی که سر آن مزیّن به سر اسب است استفاده میکنند. اغلب اسبهای مرگ؛ سیاه هستند از جمله «کاروس» اسب خدای مرگ یونانیان. اسب به دلیل داشتن سرعت مرتبط با زمان است. اسب، محرم راز آبهای بارور کننده است و مسیر زیر زمینی آبها را میشناسد. بیرون جوشیدن چشمهها به ضربات سمّ اسبها نسبت داده میشود. بعضیها اسب را نماد سرکشی امیال، باروری سخاوت جوانی میدانند. اسب هوس آزاد شده است. مردمان اورال- آلتای ازدواج مقدّس زمین و آسمان را با جفتگیری اسب سفید و گاو خاکستری نشان میدهند و اسب سفید در اینجا مظهر الوهیّت آسمانی است.
3 085
کریم قربانزاده
بئینیمین قاپ باجاسین آچاجاغام
سیل سوپور ائدَجَیم قارانلیق دالانلاری
اپریمیش دوشونجه -لری
یالنیز
و یالنیز
بیر اتک یاغمور
بیر قوجاق گونش
و بیر دونیا سئوگی ساخلیاجاغام سنین اوچون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
سئور شهابی
نه بير ويلاميز اولدو
خزرين قيراغيندا
نه ده گمی گؤزلهديك
بندرين قيراغيندا
طالع بيزی بولمادی
جيبلريميز دولمادی
باغيميزدا اولمادی
شهرين قيراغيندا
هانسی گولو قوخلاياق؟
هانسی واری يوخلاياق؟
گلین گئدک يوخلاياق_
مينبرين قيراغيندا...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
ابولفضل قاسم بیگلو
میندی کهر آت چاپدی بو گون بوردایردآلما
آج ملتی گویا وئره جکقوردا یر آلما
سن سفره میزین یار وفا داری اولاردین
اولدون آئله بیل سنده بوغی بورما یرآلما
سن میوه لرینن اوتوشوب سبقت آلیرسان
دونیا بئله قالماز اوزونی توتما یر آلما
دوزدی کی بیلن یوخدی نه اولدی نیه قاخدین
سندن ساری دا چوخ تیکیلیر توربا یر آلما
سنده چکیلیر سن دالیا سفره دن ای وای
بوندان بئله سنسیز پیشه جک شوربا یر آلما
3 085
طرف اشتباهی پول ریخته به حساب یکی دیگه، بعدش این پیام رو واسش فرستاده، یارو هم ترسیده برگردونده
3 085
محمود درویش
جنگ پايان خواهد يافت
و رهبران با هم گرم خواهند گرفت
و باقى ميماند آن مادر پيرى
كه چشم به راه فرزند شهيدش است
و آن دختر جوانى
كه منتظر معشوق خويش است
و فرزندانى
كه به انتظار پدر قهرمانشان
نشستهاند،
نمیدانم چه كسى وطن را فروخت
اما ديدم چه كسى
بهاى آن را پرداخت …
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
بابا_وزیر_اوغلو
منم، سنسن
دونیانین سئوینجی، همده غمی ییک،
بیر تارین آلیشان قوشا سیمی ییک
یارییا بؤلونموش آلما کیمی ییک
بیر اوزو منم سه، بیر اوزو سنسن.
سسینی ائشیدک یاغان یاغیشین
هر اؤتن باهارین- هر اؤتن قیشین
دونیایا بویلانان بیرجه باخیشین
بیر گؤزو منم سه، بیر گؤزو سنسن.
تنها یولچولارا بو یوللار چتین
دره لر کئچیلمز، قایالار متین
باشینا دؤندویوم بو مملکتین
بیر داغی منم سه، بیردوزو سنسن.
قوشا گول له ریییک بیز بو چمنین
او نرگیز منیم دیر، بو لاله سنین
محببت آدلانان شیرین نغمه نین
بیر سؤزو منم سه، بیر سؤزو سنسن.
شیرین دیر، آجیدیر سئوگینین دادی
حسرت بیر آدی دیر- ووصال بیر آدی
محببت اؤزۆ بیر بیتؤو دونیادیر
گئجه سی منم سه، گوندوزو سنسن...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
یازپری
بو گونلر وارلیق قایغیسی، جانیمی بورهلهدیگی اوچون هرزادان بئزمیشم.
اؤلومون فیسیلتیسینی هر کوشهدن ائشیدیرم.
اوستهلیک شیرین یوخودایکن، عارسیزجا قاققیلدایاراق یاخینلاشیب، سیلکهلهیهرک بورالاردا اولدوغونو وورغولایا_وورغولایا خاطیرلادیر.
بوراخدیگی ایزلری هئچ بیر زاد توختاتانمیر. یارالاریمیلا باش باشا قالیب چارهسیز حالدا شاشقین سیزلاییرام.
جانیم بودلر! نهقدهر دوغرو و اینجه دئمیسن:
"ائی اوزونتو! دور بیراز؛ زامان یاشامی خوره کیمی یئییر"
آنجاق زامانیلا اؤلوم، بیرلشمکلرینه آند ایچیبلر.
وارلیق ایضطیرابی، یاشام اینجمهسیندن باشقادیر.
گئنه بودلردن آیری بیر سؤز خاطیرلادیم
"گورهسن اؤزونتودن بیتمیش بوجانا، باشقا بیر غم روا دیرمی؟!"
یاشام بو قایغیلار ایچینده قیوریلا قیوریلا کئچهجک، بیریسی دئدی.
ایندی کی یاشام اریییر؛ یورغون اولدوغوما باخمایاراق؛ دیبینه وورا_وورا دولو_دولو بو عارسیز دونیانی یاشامالییام.
بیر قدح شراب ووروب؛ رقصه وارسانمی؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 085
بئله ده ایش اولار؟!
آللاه شوکور
الهی نعمتلرینه مین شوکور
سید دئدی: سیزه ناهار وئرییبلر؟ ماشین ایکی یوز مین باهلاندی
مسعود بویوردو: قورخمایین آجیمیزدان اؤلمهریک، دولار 80 مینی آشدی،
ترامپ آسقیردی، دولار 90 مینی کئچدی.
پیشیک دوواردان آپپیلدی: سکه هشتاد میلیون اولدو.
کلاً بیزیم مملکتین اقتصادی اونون بونون آسقیریب، اؤسگوروب، اوسدورماسییلا دولاندیر بئله ده ایش اولار؟!...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Endi mavjud! Telegram Tadqiqoti 2025 — yilning asosiy insaytlari 
