ترانه

«باور» اجرا: گروه کر بهار آهنگساز، تنظیم برای گروه کُر شاعر: سیاوش کسرایی باور نمی‌کند دل من مرگ خویش را نه! نه! من این یقین را باور نمی کنم باور نمی کنم باور نمی کنم تا همدم من است نفسهای زندگی من با خیال مرگ دمی سر نمی کنم دمی سر نمی کنم دمی سر نمی کنم آخر چگونه گل خس و خاشاک می شود آخر چگونه این همه رویای نو نهال نگشوده گل هنوز ننشسته در بهار می پژمرد به جان من و خاک می شود در من چه وعده‌‌هاست در من چه هجرهاست در من چه دست‌‌ها به دعا مانده روز و شب در من چه وعده‌‌هاست در من چه هجرهاست در من چه دست‌‌ها به دعا مانده روز و شب

@Grouptarane

درباره‌ی پادکست/ویدیوکست «شبانه‌ی دوم» که در آستانه‌ی تولد است. کانال یوتیوب: https://youtube.com/@hoseinassaran در اسپاتی‌فای: Shabaneye Dovom

صبحت بخیر عزیزم سروده‌ی زنده یاد هما میرافشار هنوز هم مضمونی منحصر به‌فرد دارد و ‌لحظه‌ی ویژه ای را روایت می‌کند که عموما به طرز صحیحی درک نشده است. مضمونی که در یک نگاه سطحی صبح بخیری‌ست عادی به عزیز و مبالغی اظهار عشق و علاقه به او!. این عدم درک کار را بدانجا رسانیده است که برخی داستان سرایی‌ها که هیچ‌گونه ارتباطی با مفهوم ترانه ندارند، در مورد دلایل و انگیزه‌های سرایش این ترانه بوجود بیاید. کلامی که به نظر می‌رسد بیشتر روایتی شخصی باشد. اما سوژه‌ اصلی این ترانه لحظه مواجهه دو همدم در یک صبح است که راوی به معشوق «صبح بخیر» می‌گوید. اما در پس این «صبح بخیر» به ظاهر عادی رخدادهایی بوده که شاعر با هنرمندی تمام در ادامه از آن پرده می‌دارد. بخش‌هایی مانند: «با آنکه گفته بودی دیشب خدانگهدار» «با آنکه در نگاهت حرفی برای من نیست» «می‌خوانم از دو چشمت تن خسته‌ای ز تکرار» اشاره‌ای‌‌ست به آنچه در گذشته رخ داده است. رخدادی که طرف مقابل را تا خدانگهدار برای همیشه هم پیش برده است. در صبح روز بعد راوی از ماندن و نرفتن معشوق علیرغم تمام آنچه پیش آمده شادمان است و «صبح بخیری» از سویدای جان نثار او می‌کند. همچنین درادامه یادآوری می‌کند که درک می‌کند او تا چه حد دلگیر است. «با آنکه دست سردت از قـلـب خـستـه‌ی تـو گویـد حدیث بـسـیـار» «با آنکه در نگاهت حرفی برای من نیست» در این میان مدام یاد آوری می‌کند همچنان به عهد و پیمان مابین خودشان پایبند است. «عهدی که با تو بستم هرگز شکستنی نیست این رشته تا دم مرگ هرگز گسستنی نیست» در بخشی دیگر از معشوق می‌خواهد تا در غم‌های خودش او را شریک بداند. «این بارِ غصـه ها را از دوش خسته بردار من کوه استوارم به مـن بگـو نـگـه دار» این ترانه در زمان انتشار از اقبال عمومی کم نظیری برخوردار شد. محمد حیدری آگاهانه مفهوم نو و ترو تازه این ترانه را دریافته بود (ترانه‌ای که گویا آهنگ‌سازی دیگر اصلا نپسندیده بود) و کلام را با ملودی دل‌چسبی همراه و به‌ زیور تنظیم منوچهر چشم آذر آراسته نمود و با صدای زیبای معین به همیشه خاطره‌ها پیوند زد. «یاد بانو هما میر‌افشار به نیکی»

@Grouptarane

✍🏻:وحید صالحی

دمی با غم به سر بردن جهان یک سر نمی‌ارزد به می بفروش دلق ما کز این بهتر نمی‌ارزد به کوی می فروشانش به جامی بر نمی‌گیرند زهی سجاده تقوا که یک ساغر نمی‌ارزد رقیبم سرزنش‌ها کرد کز این باب رخ برتاب چه افتاد این سر ما را که خاک در نمی‌ارزد شکوه تاج سلطانی که بیم جان در او درج است کلاهی دلکش است اما به ترک سر نمی‌ارزد چه آسان می‌نمود اول غم دریا به بوی سود غلط کردم که این طوفان به صد گوهر نمی‌ارزد تو را آن به که روی خود ز مشتاقان بپوشانی که شادی جهان گیری غم لشکر نمی‌ارزد چو حافظ در قناعت کوش و از دنیای دون بگذر که یک جو منت دونان دو صد من زر نمی‌ارزد

استاد محسن عسگریان

صفحه جعلی ترانه روستایی

اما در یک نکته شاید بتوان، به عنوان یک ترانه به این اثر ایراد گرفت. زبان انتخاب شده برای روایت، زبان شعر است نه ترانه. شاید اگر ایرج جنتی عطایی، امروز این اثر را دوباره می‌نوشت، با زبانی نزدیک تر به زبان محاوره، به سراغ کار می‌رفت. به عنوان مثال، از آثار روایی تازه تر، که زبانی عامیانه و محاوره ای دارد می‌توان به "درخت" اشاره کرد. زبان انتخاب شده برای روایت درخت، زبان محاوره است، و با زبان ادبی و شاعرانه فاصله دارد. اما روستایی با زبانی کاملا فخیم و شاعرانه نوشته شده است. این ترانه‌ی درخشان، بیش از نیم قرن پیش نوشته و اجرا شده است. ساخت و اجرای آن، نشان از دید باز، روشن و بیدار ترانه سرا، آهنگ‌ساز و آوازخوان اثر دارد. و سانسور آن، نشان از درک عمق محتوای این ترانه، و اثرگذاری آن بر جامعه توسط کسانی ست که جلوی انتشار اثر را گرفتند و نگذاشتند به گوش مردم برسد. پویان مقدسی