آسمانه

✏️خواندن و ساختن ۸: ساختن با عشق نقش همدلی و شور تنانه در ساخت خانه در داستان مارپیچ  [ص۳ از ۳] 🔺و به این ترتیب QFWFQ  پوسته‌ای رنگارنگ و مارپیچ، خانه‌‌ای حلزونی، پیچیده و هزار رنگ می‌سازد که چون زرهی تنش را هم از آسیب‌های محیط محافظت می‌کند. خانه‌ای که نیروی سازنده‌‌اش را نه از قصدی شخصی یا ضرورتی زیستی، که از میل به گفت‌گو با دیگری و امید به فهمیدن و فهمیده شدن گرفته است. اثر معماری‌ای که زیبایی‌‌اش حاصل شور تنانه و عشق او به آن دیگری غریب و ناشناخته است. بسیاری متفکران و اندیشمندان چه درون رشته‌ی معماری و چه در بحث‌های کلی‌تر فلسفی درباره‌ی خلق‌کردن و ساختن، از اهمیت همدلی و دوست داشتن و تأثیر تلاش به فهم دیگری در این فعالیت گفته‌اند. از نمونه‌های آن آلبرتو پرز گومز متفکر هرمنوتیک و پدیدارشناسی معماری است که در کتاب بناشده با عشق: اشتیاق معماری به اخلاق و زیبایی [۱] به سیر تاریخی این ایده در اندیشه‌ی معماری پرداخته و آن را شرح داده است. اما کالوینو در این داستان کار دیگری می‌کند و این موضوع را به نحوی متفاوت بیان می‌کند. او ما را با QFWFQ همراه می‌کند تا از از زاویه‌ی دید او این موجود چسبیده به صخره‌ای مرجانی و بازسازی تجربه‌اش در تخیل خود، با او غذا بخوریم؛ بازی کنیم؛ عاشق شویم و ما هم در ساخت این صدف رنگارنگ فعالانه مشارکت کنیم. کالوینو با این کار هم در فهم نقش زنده و سازنده‌ی هم‌دلی و عشق، عواطف ما را به میدان می‌آورد و در بیانی صریح و روشن، نسبتی میان بدن، شور تنانه، عشق، تکامل زیستی، زندگی و ساختن را توصیف و تبیین می‌کند. نسبتی که شخضاً نمی‌توانم نمونه‌ای مشابه‌اش در نظریه‌ی معماری به یاد بیاورم که تبیینی چنین منسجم و موجز از این مفاهیم پایه‌ای و تأثیرگذار در فرآیند طراحی و ساخت ارائه کرده باشد. او در این داستان با ارائه‌ی روایتی یک‌پارچه و همساز و به میانجی‌گری بدن، میان دو شیوه‌‌ی متفاوت و در بسیاری اوقات متقابل در نظر به هدف و غایت معماری و هنر، وحدتی پدید می‌آورد. جریانی که هدف این کار را انتقال پیامی به دیگری می‌داند و رویکرد دیگری که معنا و غایت ساختن را در ارتقای کیفیت تجربه‌ی زندگی جست‌وجو می‌کند.  QFWFQ  معمار و سازنده‌ای است که در تنها بنای ساخته‌ شده‌اش، در آن مارپیچ آهکی رنگارنگ در سرزمین ادبیات، هم این را دارد و هم آن را. «موقعی که این پوسته به وجود آمد، یک اقامتگاه ضروری و ناگزیر هم شد؛ و سپری برای بقای من. با این که از ساختنش خوشحال بودم، وقت ساختنش هیچ فکر نکرده بودم آن را به این دلیل می‌سازم که به آن نیاز دارم. برعکس مثل اظهار تعجبی بود که می‌شود نکرد، ولی آدم می‌کند و می‌گوید «نه بابا!»  یا «عجب!» پوسته را این‌طور ساختم؛ فقط برای بیان حالم؛ و در این حدیث نفس، همه‌ی فکرهایی را که درباره‌ی او می‌کردم گنجاندم. عصبانیتم از او را، احساس عاشقانه‌ام به او را، عزم بقایم به خاطر او را، تمایل به این که من خودم باشم و او خودش، عشق من به خودم را که در عشق من به او می‌گنجاندم، همه را رها کردم، همه‌ی چیزهایی را که فقط در آن پوسته‌ی مارپیچ، آن صدف حلزونی، می‌شد گفت». [1] Pérez-Gómez, A., 2008. Built upon love: Architectural longing after ethics and aesthetics. MIT Press. #یادداشت #علی‌ـ‌طباطبایی @asmaaneh

✏️خواندن و ساختن ۸: ساختن با عشق نقش همدلی و شور تنانه در ساخت خانه در داستان مارپیچ  [ص۲ از ۳] 🔺«‌می‌توانستم با نهایت دقت درباره‌ی او فکر کنم، نه به این که چطور ساخته شده، که طرز مبتذل و پیش‌پا افتاده‌ی فکر کردن به او بود، بلکه به این که چطور از بی‌شکلی فعلیش تبدیل به یکی از بی‌نهایت شکل ممکن می‌شد و باز خودش باقی می‌ماند. فکر شکل‌هایی را که ممکن بود به خودش بگیرد نمی‌کردم، فکر کیفیت خاصی را می‌کردم که با گرفتن آن شکل‌ها به آن‌ها می‌داد». اما کمی نمی‌گذرد که نگران می‌شود نکند کسی قاپ معشوقش را بدزدد یا پیام‌ها و ارتباط‌های موجود ناخوانده‌ای این وسط بیاید و باعث شود ارتعاش‌های او را با دیگری اشتباه بگیرد و پیامش را درست متوجه نشود. پس این‌بار اضطراب و نگرانی او را مجبور می‌کند تا هرچه بیشتر و متمایز‌تر تولید کند و ارتعاش‌ها و موادی مختص خود و گفت‌وگویشان بیافریند. «آن وقت بود که شروع به ترشح ماده‌ی آهکی کردم. می‌خواستم چیزی بسازم که حضور مرا به صورتی اشتباه‌نشدنی نشان بدهد، چیزی که سپر حضور فردی من در مقابل بی‌ثباتی دیمی دیگران باشد. حالا نمی‌خواهم روده‌درازی کنم و از اصالت این هدفم تعریف کنم. همان کلمه‌ی اولی که گفتم کافی است: ساخت». او با اشتیاق و زحمت بسیار برای پیام‌رسانی بهتر و البته اضطراب و ترس از دست دادن، ماده‌ای آهکی تولید می‌کند. ماده‌ای که باعث پدید آمدن پوسته‌ای صدف مانند دور او می‌شود. به این ترتیب او هم‌زمان که با آن غریبه‌ی ناشناخته ارتباط برقرار می‌کند، بدنش هم تکامل پیدا می‌کند و خانه‌ای می‌سازد، یا بهتر است بگوییم بدون این که خودش بخواهد خانه‌اش هم در این فرآیند دوستی و پیام‌رسانی ساخته می‌شود و از مواد شیمیایی دریافتی و پاسخ‌ها، می‌فهمد که آن دیگری هم در حال تقلید از او و ساخت خانه‌ای برای خودش است. «این پوسته چیزی به غیر از من بود و با این حال همچنین اصیل‌ترین قسمت من؛ شرح هویت من، ترجمه‌ی تصویر من به نظام موزونی از حجم‌ها و خط‌ها و رنگ‌ها و ماده‌ی سخت. تصویر او هم بود، چون در همان حال او هم داشت برای خودش پوسته‌ای شبیه مال من می‌ساخت و من بدون این که بدانم داشتم از او تقلید می‌کردم و او بدون این که بداند داشت از من تقلید می‌کرد.»🔻 #یادداشت #علی‌ـ‌طباطبایی

✏️خواندن و ساختن ۸: ساختن با عشق نقش همدلی و شور تنانه در ساخت خانه در داستان مارپیچ  [ص۱ از ۳] علی طباطبایی پشت محیط نیمه مایع عنبیه‌ها، در تاریکی مردمک‌ها، تالار آینه شبکیه‌ها باز می‌شود، رو به عنصر اصیل ما که بدون ساحل و بدون مرز گسترش می‌یابد. (کالوینو، مارپیچ، ۱۹۶۵) وقتی از ایتالو کالوینو، این قصه‌گو، روشنفکر و منتقد ایتالیایی زبان و ارتباط آثار او با معماری حرف‌می‌زنیم، احتمالاً پیش از همه شهرهای نامرئی‌‌اش به خاطرمان بیاید. کتابی که در آن لایه‌های مختلف و درهم‌تنیده‌ی تجربه‌ی فضا و شهر، موضوع اصلی است و گویا آشنایی کالوینو با هفت پیکر نظامی هم در پدیدآمدنش بی‌تأثیر نبوده است. اما کالوینو داستان کوتاهی هم در مجموعه‌ی کمدی‌های کیهانی دارد که از جنبه‌ای متفاوت به معماری مربوط است. داستانی شگفت‌انگیز و زیبا و البته بسیار مستعد نقد و تفسیر معمارانه، که‌ این‌بار درباره‌ی چیزهایی مثل بدن، شور تنانه، میل به ارتباط، عشق و ساخت خانه است و مثل یک نظریه‌ی معماری نسبت‌ میان این مفاهیم را در روایتی منسجم تبیین می‌کند. داستان‌های کمدی‌های کیهانی که اولین بار در سال ۱۹۶۵م. منتشر شد را موجودی به نام QFWFQ نقل می‌کند. موجود عجیب و غریبی ازلی که ادعا می‌کند در زمان‌ها و مکان‌های مختلف حاضر بوده و پدیده‌های متنوعی از جهان هستی را به چشم خود دیده و گاهی با بیان علمی و گاهی روایتی شخصی برای ما تعریف‌شان می‌کند. مارپیچ آخرین داستان این مجموعه است. داستان کوتاهی که در مجموعه‌ی  «یک درخت، یک صخره و یک ابر» به ترجمه‌ی حسن افشار هم منتشر شده و من در این نوشته از آن ترجمه استفاده کرده‌ام. داستان با پاراگرافی علمی از شکل بدن نرم‌تنان و درک مبهم آنان از جهان دیگران شروع می‌شود و بعد  QFWFQ  ماجرایش را تعریف می‌کند: «منظورت منم؟ ـ QFWFQ پرسید ـ که به آن تخته سنگ چسبیده بودم؟ موقعی که موج‌ها بالا و پایین می‌رفت و من آنجا، آرام، ولو، هر مکیدنی بود می‌مکیدم و یکسر به آن فکر می‌کردم؟ اگر همین موقع است که می‌خواهی درباره‌اش بدانی، من چیز زیادی برای گفتن ندارم. شکل؟ من نداشتم؛ یعنی نمی‌دانستم دارم، یا بلکه نمی‌دانستم تو ممکن است داشته باشی.»  در ابتدا QFWFQ موجودی ساده و اولیه با تقارنی شعاعی نزدیک به پلانکتون‌ها و تک‌سلولی‌هاست. با سوراخی برای غذا و سوراخ دیگری برای دفع به عنوان مقعد که البته خودش تفاوت چندانی میانشان قائل نیست و هر زمان بخواهد از یکی غدا می‌خورد و از دیگری خارج می‌کند. چیزی مثل تریلوبیت‌ها و دیگر گونه‌های کوچک زیستی که به تخته سنگی کنار دریا چسبیده و با مواد غذایی که امواج به سویش می‌آورند روزگارش را سپری می‌کند. او تابش آفتاب و گرمای آب و تغییرات مختلف آن را با تن خود حس می‌کند و به مرور از تأثیر متفاوت مواد مختلف موجود در آب دریا و ارتعاش‌های دیگر، متوجه حضور دیگرانی در آن‌ منطقه می‌شود. مدتی به همین منوال می‌گذرد. او غذا می‌خورد. درباره‌‌ی آن‌ها حدس می‌زند و خیال‌پردازی می‌کند. آب دریا تخم‌هایی را می‌آورد و بارورشان می‌کند و در میان این جمع ناشناخته، روز را شب می‌کند و شب را روز. تا این که روزی میان این امواج شکلی از پیام یا گفت‌وگوی مستقیم با خودش را تشخیص می‌دهد. او ناگهان متوجه می‌شود انگار کسی که نمی‌داند کیست و چیست، به ترشح مواد و تغییرات فیزیکی و شیمیایی بدن او عکس‌العمل نشان می‌دهد و در تلاش برای برقراری ارتباط و گفت‌وگو با اوست. QFWFQ از همین گفتگوی اولیه و مبهم و کشف تازه‌ای به نام ارتباط، حیرت زده می‌شود و چیزی نمی‌گذرد که آن دیگری ناشناخته برایش مهم می‌شود؛ به او می‌اندیشد و آرام آرام دوستش می‌دارد.🔻 #یادداشت #علی‌ـ‌طباطبایی @asmaaneh

📢حلقه‌ی نوروزگان در ایران‌شناسی، تاریخ هنر و معماری ▪️اعلان مجلس دوم «سنبوسه، سلطان محمود و کمپانی هند شرقی» بابک ونداد و‌ امیرحسین مقتدایی 🔸زمان: جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۹:۴۵ تا ۱۳ 🔸مکان: تهران، کتاب‌فروشی حلزون در یوسف‌آباد 🔸ثبت‌نام از ۲۳ تا ۲۹ مهرماه ماه ۱۴۰۵ ظرفیت ۱۳ نفر 🔹ثبت نام از اینجا از پاییز سال ۴۲۲ق که مسعود غزنوی در دشت شابهار در اطراف غزنین اتراق کرده بود و ندیمان را بخواند و شراب و مطربان خواست و دستور داد طبق‌های نواله‌ و سنبوسه‌ برای اعیان و اشراف بیاورند تا ۵۰۰ سال پس از آن در سطرهای آغازین قدیمی‌ترین کتاب آشپزی فارسی در قلب هند، آنگاه که نویسنده پاتیلِ نقره و زر راست کرد تا سنبوسه‌ها پر کند، غذایی دست به دست شده است تا به امروز برسد. در این مسیر، علاقه به این غذا‌ باعث شد جایی در میان ذائقه‌های گوناگون پیدا کند و به یکی از خوراک‌های فراگیر تبدیل شود. این غذای ساده که امروز خیابان‌های شهرهای جهان را فتح کرده است، زمان‌ها و مکان‌های دور و درازی را طی کرده تا به ما برسد. مسیری که دنبال کردن آن تاریخ و ذائقه را در هم می‌آمیزد. با همکاری کتاب‌فروشی حلزون #حلقه‌ی_نوروزگان #خبر @asmaaneh

📢حلقه‌ی نوروزگان در ایران‌شناسی، تاریخ هنر و معماری ▪️اعلان مجلس دوم «سنبوسه، سلطان محمود و کمپانی هند شرقی» بابک ونداد و‌ امیرحسین مقتدایی 🔸زمان: جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۹:۴۵ تا ۱۳ 🔸مکان: تهران، کتاب‌فروشی حلزون در یوسف‌آباد 🔸ثبت‌نام از ۲۳ تا ۲۹ مهرماه ماه ۱۴۰۵ ظرفیت ۱۳ نفر 🔹ثبت نام از اینجا از پاییز سال ۴۲۲ق که مسعود غزنوی در دشت شابهار در اطراف غزنین اتراق کرده بود و ندیمان را بخواند و شراب و مطربان خواست و دستور داد طبق‌های نواله‌ و سنبوسه‌ برای اعیان و اشراف بیاورند تا ۵۰۰ سال پس از آن در سطرهای آغازین قدیمی‌ترین کتاب آشپزی فارسی در قلب هند، آنگاه که نویسنده پاتیلِ نقره و زر راست کرد تا سنبوسه‌ها پر کند، غذایی دست به دست شده است تا به امروز برسد. در این مسیر، علاقه به این غذا‌ باعث شد جایی در میان ذائقه‌های گوناگون پیدا کند و به یکی از خوراک‌های فراگیر تبدیل شود. این غذای ساده که امروز خیابان‌های شهرهای جهان را فتح کرده است، زمان‌ها و مکان‌های دور و درازی را طی کرده تا به ما برسد. مسیری که دنبال کردن آن تاریخ و ذائقه را در هم می‌آمیزد. با همکاری کتاب‌فروشی حلزون #حلقه‌ی_نوروزگان #خبر @asmaaneh

📢آسمانه با همکاری مدرسه‌ی نوروزگان برگزار می‌کند: گفت‌و‌گو درباره‌ی کتاب 🔹موسیو گدار و هنر ایرانی نوشته‌ی سینا زارعی 🔸با حضور: زهرا اهری سینا زارعی علی طباطبایی 🔹زمان: پنج‌شنبه، ۳۰ مهر ۱۴۰۵، برگزاری مجازی در پایگاه مدرسه‌ی نوروزگان 🔹نشانی درگاه ورود به جلسه: https://gap.nowruzgan.com/rooms/ejp-l2w-4mt-fg4/join #خبر #سینا_زارعی @asmaaneh

📢 سازمان اسناد و کتابخانه‌ی ملی ایران برگزار می‌کند: گفتگو درباره‌ی کتاب «ایران به روایت کرزن» 🔸سخنرانان: منصوره اتحاديه شهلا طهماسبی هوشنگ امیراحمدی علیرضا ملائی توانایی دبير نشست: محمدعلی نیازی 🔸زمان: ۲۵ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۵ تا ۱۷ 🔸مکان: کتابخانه‌ی ملی ایران، اندیشگاه فرهنگی #خبر @asmaaneh

📢درس‌گفتار «قرائت و فهم آثار تاریخ معماری، ۱۳۹۱» 🔸ادامه‌ی فهرست جلسات و پیوند آنها به یوتیوب ۴۰. رویکردهای اجتماعی (۱) (حمیدرضا پیشوائی) ۴۱. رویکردهای اجتماعی (۲) (حمیدرضا پیشوائی) ۴۲. رویکردهای اجتماعی (۳): رویکرد اجتماعی به تاریخ معماری (۱) (بابک افشار) ۴۳. رویکردهای اجتماعی (۴): رویکرد اجتماعی به تاریخ معماری (۲) (بابک افشار) ۴۴. رویکردهای اجتماعی (۵): مطالعه‌ی تطبیقی مسجد شاه تهران و مسجد میدان فلسطین (۱) (سارا کریمی) ۴۵. رویکردهای اجتماعی (۶): مطالعه‌ی تطبیقی مسجد شاه تهران و مسجد میدان فلسطین (۲) (سارا کریمی) ۴۶. رویکردهای فرهنگی (۱): میدان توپ‌خانه‌ی دارالخلافه‌ی ناصری (۱) (مهنام نجفی) ۴۷. رویکردهای فرهنگی (۲): میدان توپ‌خانه‌ی دارالخلافه‌ی ناصری (۲) (مهنام نجفی) ۴۸. رویکردهای فرهنگی (۳): درآمدی بر تاریخ فرهنگی معماری ایران (۱) (نازنین شهیدی) ۴۹. رویکردهای فرهنگی (۴): درآمدی بر تاریخ فرهنگی معماری ایران (۲) (نازنین شهیدی) ۵۰. رویکردهای فرهنگی (۵): انسان‌شناسی فرهنگی (۱) ۵۱. رویکردهای فرهنگی (۶): انسان‌شناسی فرهنگی (۲) ۵۲. رویکردهای فرهنگی (۷): انسان‌شناسی معماری (۱) (زهرا چیت‌سازیان) ۵۳. رویکردهای فرهنگی (۸): انسان‌شناسی معماری (۲) (زهرا چیت‌سازیان) ۵۴. رویکردهای فرهنگی (۹): بازخوانی شهر کاشان از منظر آیین زیارت (۱) (زهرا چیت‌سازیان) ۵۵. رویکردهای فرهنگی (۱۰): بازخوانی شهر کاشان از منظر آیین زیارت (۲) (زهرا چیت‌سازیان) ۵۶. پدیدارشناسی در معماری (۱): خیال و بوطیقای فضا (۱) (حمیدرضا پیشوائی) ۵۷. پدیدارشناسی در معماری (۲): خیال و بوطیقای فضا (۲) (حمیدرضا پیشوائی) ۵۸. معنا و مراتب آن در معماری (۱) (محمد فلاح) ۵۹. معنا و مراتب آن در معماری (۲) (محمد فلاح) ۶۰. رویکردهای فرهنگی (۱۱): ساباط و میدان در میبد (۱) (الناز نجفی) ۶۱. رویکردهای فرهنگی (۱۲): ساباط و میدان در میبد (۲) (الناز نجفی) ۶۲. رویکردهای فرهنگی (۱۳): منظر فرهنگی (۱) (فرزین فردانش) ۶۳. رویکردهای فرهنگی (۱۴): منظر فرهنگی (۲) (فرزین فردانش) ۶۴. هرمنوتیک در معماری (۱) (محمد فلاح) ۶۵. هرمنوتیک در معماری (۲) (محمد فلاح) ۶۶. پدیدارشناسی در معماری (۳) (حمیدرضا پیشوائی) ۶۷. پدیدارشناسی در معماری (۴) (حمیدرضا پیشوائی) ۶۸. رویکردهای فرهنگی (۱۵): مدرسه‌ی غیاثیه و خرگرد (۱) (مهدی گلچین عارفی) ۶۹. رویکردهای فرهنگی (۱۶): مدرسه‌ی غیاثیه و خرگرد (۲) (مهدی گلچین عارفی) ۷۰. رویکرد اسطوره‌شناختی (۱) (حمیدرضا پیشوائی) ۷۱. رویکرد اسطوره‌شناختی (۲) (حمیدرضا پیشوائی) ۷۲. رویکردهای فرهنگی (۱۷): روستای هورامان تخت (۱) (نسیم دریایی) ۷۳. رویکردهای فرهنگی (۱۸): روستای هورامان تخت (۲) (نسیم دریایی) ۷۴. رویکرد شمایل‌شناختی (حمیدرضا پیشوائی) ۷۵. سنت‌گرایی (۱): فاس، شهر اسلام (حمیدرضا پیشوائی) ۷۶. سنت‌گرایی (۲) ۷۷. سنت‌گرایی (۳) ۷۸. سنت‌گرایی (۴) #درس_گفتار #مهرداد_قیومی @asmaaneh

📢درس‌گفتار «قرائت و فهم آثار تاریخ معماری، ۱۳۹۱» 🔸فهرست جلسات و پیوند آنها به یوتیوب ۱. بناها، از دیروز تا امروز ۲. اثر و انسان ۳. پرداختن به «خود معماری» یعنی چه؟ ۴. زمان‌پریشی و فهم معماری (۱) ۵. زمان‌پریشی و فهم معماری (۲) ۶. دیدگاه، پارادایم، رویکرد، روش ۷. ارسن شیخ عبدالصّمد اصفهانی، نطنز (حمیدرضا پیشوائی) ۸. انواع رویکردها به اعتبار اثر معماری ۹. فرمالیسم (۱): مقدمه ۱۰. فرمالیسم (۲): بررسی مقاله‌ی «از مسجد امام اصفهان بیاموزیم» ۱۱. فرمالیسم (۳): بررسی مقاله‌ی «جایگاه آثار تاریخ معماری در آموزش طراحی معماری» ۱۲. فرمالیسم (۴): بررسی مقاله‌ی «نقد اثر معماری با صورت اثر» ۱۳. فرمالیسم (۵): نیروهای ادراک بصری در معماری (۱) ۱۴. فرمالیسم (۶): نیروهای ادراک بصری در معماری (۲) ۱۵. فرمالیسم (۷): مسجد کبود تبریز (مهدی سلطانی) ۱۶. فرمالیسم (۸): نیروهای ادراک بصری در معماری (۳) (حمیدرضا پیشوائی) ۱۷. فرمالیسم (۹): نیروهای ادراک بصری در معماری (۴) (حمیدرضا پیشوائی) ۱۸. فرمالیسم (۱۰): نیروهای ادراک بصری در معماری (۵) (حمیدرضا پیشوائی) ۱۹. فرمالیسم (۱۱): مروری بر اصول فرمالیسم در فهم اثر هنری (حمیدرضا پیشوائی) ۲۰. فرمالیسم (۱۲): کاستی‌های فرمالیسم در فهم مسجد کبود تبریز (سینا سلطانی) ۲۱. ارسن مزار شیخ احمد جام (۱) (جواد خسروی) ۲۲. ارسن مزار شیخ احمد جام (۲) (جواد خسروی) ۲۳. ارسن مزار شیخ احمد جام (۳): بحث در خدمات و صدمات فرمالیسم ۲۴. قرائت، فهم، معنا (۱) (محمد فلاح) ۲۵. قرائت، فهم، معنا (۲) (محمد فلاح) ۲۶. معبد آناهیتا، بیشاپور (حمیدرضا پیشوائی) ۲۷. فرمالیسم روسی (۱) (حمیدرضا پیشوائی) ۲۸. فرمالیسم روسی (۲) (حمیدرضا پیشوائی) ۲۹. ساختارگرایی (۱) (زهرا اهری) ۳۰. ساختارگرایی (۲) (زهرا اهری) ۳۱. ساختارگرایی (۳) (زهرا اهری) ۳۲. ساختارگرایی (۴) (زهرا اهری) ۳۳. پساساختارگرایی (حمیدرضا پیشوائی) ۳۴. ساخت‌شکنی (حمیدرضا پیشوائی) ۳۵. مفهوم سیاق (کانتکست) (۱) (محمد فلاح) ۳۶. مفهوم سیاق (کانتکست) (۲) (محمد فلاح) ۳۷. تاریخیگری و معرفت تاریخی (محمد فلاح) ۳۸. داستان مادی فدن در اصفهان صفوی (۱) (صفا محمودیان) ۳۹. داستان مادی فدن در اصفهان صفوی (۲) (صفا محمودیان) #درس_گفتار #مهرداد_قیومی @asmaaneh

📢درس‌گفتار «قرائت و فهم آثار تاریخ معماری، ۱۳۹۱» هدف از این درس، که در پاییز و زمستان سال ۱۳۹۱ در قالب درسی اختیاری با همین عنوان در دوره‌ی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران عرضه شد، گستردن بینش دانشجویان به انواع دیدگاه‌ها و رویکردها به مطالعه و تفسیر آثار معماری و شکستن قالب‌های تنگ رایج در دانشکده‌های معماری و پرهیز دادن ایشان از نظریه‌هراسی از یک سو، و از درافتادن به ورطه‌ی لفاظی و سطحی‌نگری و آشفتگی نظری از سوی دیگر بود. در اینجا کل این مجموعه در قالب ۷۸ جلسه، همراه با پیوند آنها به فهرست پخش یوتیوب و نیز پیوند یوتیوبی یکایک جلسات درس، عرضه می‌شود. #درس_گفتار #مهرداد_قیومی @asmaaneh

🔷پروژه‌های نوروزگان | ۵ 🔹شاهنامگ

پایگاه پژوهش داده‌محور در شاهنامه

🔸مدیر پروژه‌: بابک ونداد 🔹بخش اول: معرفی  شاهنامه تاریخ ملی ایرانیان و کتابی سرشار از لایه‌های اساطیری، انسان‌شناختی و ادبی است. هدف اصلی این پروژه ارائه‌ی داده‌های ساختاریافته و اطلاعات گردآوری‌شده و علمی در مورد شاهنامه است که هم به محتوای متن می‌پردازد و هم ابعاد صوری آن را دربرمی‌گیرد. شاهنامگ اکنون دارای دو بخش اصلی میراث فرهنگی ناملموس و هستان‌شناسی شخصیت‌ها است و بخش نگارگری و تصاویر مرتبط با شاهنامه نیز به زودی به آن اضافه خواهد شد. در پروژه‌ی میراث ناملموس بر روی سه حوزه‌ی مختلف یعنی شادی، موسیقی و سوگواری کار شده است و پایگاه داده‌ای مرتبط با این مفاهیم و بر اساس کلید واژه‌هایی مرتبط در ابیات شاهنامه شکل گرفته است. در پروژه‌ی هستان‌شناسی شاهنامه نوع ارتباط تمامی شخصیت‌های شاهنامه بر اساس کنش‌هایی مشخص چون فرزند بودن، همسری، زیردست بودن، لشکری بودن و ... مشخص شده است و گراف بزرگی از تمام این ارتباطات ایجاد شده که درک ابعاد وجودی شخصیت‌های شاهنامه را آسان می‌کند. در ادامه قرار است داستان تمامی این شخصیت‌ها به طور مجزا از شاهنامه استخراج و بر اساس ارتباطات مشخص شده توضیح داده شود. 🔹برای مطالعه‌ی نسخه‌ی کامل این یادداشت به پیوند زیر مراجعه کنید: پیوند 🔹اطلاعات بیشتر در وبگاه شاهنامگ: https://shahnamag.com #نوروزگان #پروژ‌ه‌های_نوروزگان #شاهنامگ @Asmaaneh

📢 پژوهشکده‌ی هنر فرهنگستان هنر برگزار می‌کند: «کارگاه مجازی یادگیری عمیق مصور» پژوهشکده‌ی هنر فرهنگستان هنر، کارگاه تخصصی برخط «یادگیری عمیق مصور» را با تمرکز بر آشنایی کاربردی با ظرفیت‌های هوش مصنوعی در حوزه‌های میان‌رشته‌ای برگزار می‌کند. هدف اصلی این کارگاه، گذار مخاطب از نقش صرفاً کاربر هوش مصنوعی به سوی شناخت منطق ساخت و امکان شکل‌دهی به هوش مصنوعی برای مسائل پژوهشی و هنری است. 🔹مدرسان: رضا افهمی صدف پورمحمود 🔹زمان: دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۵ الی ۱۸ 🔹به صورت آنلاین 📎برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام به [این پیوند] مراجعه کنید. #خبر @asmaaneh

📢 کتابخانه و موزه‌ی ملی ملک برگزار می‌کند: نشست حافظ‌پژوهی «تحصیل عشق و رندی» 🔸سخنرانان: بهاءالدین خرمشاهی امیرحسین ماحوزی عارف خرمشاهی 🔸زمان: یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۴ 🔸مکان: سالن اجتماعات کتابخانه و موزه‌ی ملی ملک #خبر @asmaaneh

✏️ شهر تاریخی در برابر توسعه مسئله تنها حفاظت و مرمت بنا نیست  [ص۲ از ۲] 🔺 در تجربه‌های بین‌المللی نیز مسیر مشابهی دیده می‌شود. در رویکردهای جدید حفاظت شهری، توسعه دیگر الزاماً در برابر حفاظت تعریف نمی‌شود؛ مسئله، کیفیت و محل وقوع تغییر است. بولونیا در ایتالیا نمونه‌ای از پیوند بازآفرینی فضاهای شهری با میراث و مشارکت اجتماعی است. در شهرهایی مانند سانتیاگو دِ کامپوستلا نیز حفاظت از مرکز تاریخی تنها به مرمت کالبد محدود نمانده و موضوعاتی مانند سکونت، گردشگری و حیات اجتماعی در مدیریت مرکز تاریخی وارد شده‌اند. در قاهره‌ی تاریخی نیز تجربه‌های احیا نشان داده‌اند که حفاظت کالبدی بدون توجه به اقتصاد محلی، کیفیت زندگی و تداوم حضور ساکنان نمی‌تواند به حفاظت پایدار منجر شود. از این تجربه‌ها می‌توان نکته‌ای مهم برای ایران استخراج کرد: بافت تاریخی نباید به محدوده‌ای تبدیل شود که توسعه در آن ممنوع و در بیرون آن آزاد باشد. چنین مرزبندی‌ای، شهر تاریخی را به جزیره‌ای منفصل تبدیل می‌کند؛ در‌حالی‌که بسیاری از تهدیدهای واقعی از بیرون محدوده حفاظت آغاز می‌شوند. به همین دلیل، نخستین اصلاح مورد نیاز، عبور از «استعلام میراثی پروژه» به سمت ارزیابی اثرات توسعه بر میراث شهری است. پیش از تصویب پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، تغییرات عمده‌ی تراکم و ارتفاع، طرح‌های تعریض معابر، پارکینگ‌های عمومی، زیرساخت‌های جدید یا تغییرات گسترده کاربری، باید اثر آن‌ها بر ارزش‌های تاریخی، منظر، دسترس و ساختار اجتماعی بافت ارزیابی شود. این ارزیابی باید پیش از تثبیت طرح انجام شود؛ نه زمانی که پروژه طراحی و تصمیم اصلی گرفته شده است. دوم، برای بافت‌های ارزشمند باید چیزی فراتر از ضوابط ارتفاع و نما تعریف شود: پیوست منظر تاریخی. چنین ابزاری می‌تواند خط آسمان، محورهای دید، رابطه‌ی فضاهای باز و بسته، مقیاس معابر، نقاط شاخص و کیفیت جداره‌ها را در فرآیند توسعه وارد کند. در این صورت، حفاظت از منظر تاریخی از توصیه‌ای کلی به ابزاری قابل استفاده در تصمیم‌گیری شهری تبدیل می‌شود. سوم، جایگاه نهاد میراث در پروژه‌های توسعه باید تغییر کند. میراث نباید صرفاً در پایان فرآیند و برای تأیید یا رد یک طرح وارد شود. نماینده‌ی تخصصی حفاظت باید از مرحله‌ی تعریف مسئله، انتخاب گزینه‌های توسعه و ارزیابی سناریوها حضور داشته باشد. در کنار آن، شهرداری، میراث فرهنگی، متخصصان شهرسازی و جامعه‌ی محلی باید در یک سازوکار تصمیم‌گیری مشترک قرار گیرند؛ رویکردی که در چارچوب منظر شهری تاریخی یونسکو نیز بر هماهنگی میان ذی‌نفعان و سطوح مختلف مدیریت تأکید دارد. در این میان، یک مسئله کمتر دیده‌شده نیز اهمیت دارد: حفاظت از سکونت. بافتی که از ساکنان تهی شود، حتی اگر تمام بناهای آن مرمت شده باشند، بخشی از کارکرد شهری خود را از دست داده است. تبدیل خانه‌های تاریخی به فضاهای صرفاً گردشگری، افزایش ارزش زمین و حذف تدریجی فعالیت‌های روزمره می‌تواند نوع دیگری از فرسایش باشد؛ فرسایشی که ظاهر شهر را حفظ می‌کند اما زندگی آن را تغییر می‌دهد. در نهایت، حفاظت شهری زمانی موفق است که شهر تاریخی همچنان بتواند شهر باقی بماند؛ محل سکونت، کار، رفت‌وآمد و زندگی روزمره، نه مجموعه‌ای از بناهای مرمت‌شده برای بازدید. بنابراین مسئله‌ی امروز، انتخاب میان «توسعه» و «حفاظت» نیست. مسئله‌ی کیفیت تصمیم‌هایی است که مسیر توسعه را تعیین می‌کنند. اگر قرار است شهر تاریخی همچنان زنده بماند، باید از مرحله‌ای عبور کنیم که میراث را تنها چیزی برای حفاظت از گذشته می‌داند و به مرحله‌ای برسیم که آن را یکی از مبانی تصمیم‌گیری درباره‌ی آینده شهر تلقی می‌کند. مرز میان توسعه در شهر تاریخی و توسعه‌ علیه شهر تاریخی، دقیقاً در همین نقطه شکل می‌گیرد. #یادداشت #ندا‌_نوابی @asmaaneh

✏️ شهر تاریخی در برابر توسعه مسئله تنها حفاظت و مرمت بنا نیست  [ص۱ از ۲] ندا نوابی در شهر تاریخی، همیشه آنچه تخریب می‌شود یک بنا نیست. گاهی یک خیابان جدید، افزایش تراکم، تغییر ارتفاع، جابه‌جایی یک محور دسترسی یا ساخت یک پارکینگ می‌تواند رابطه‌ای را از میان ببرد که طی چند قرن میان بنا، معبر، میدان، منظر و زندگی اجتماعی شکل گرفته است. از این منظر، مسئله حفاظت شهری دیگر صرفاً چگونگی مرمت بناهای تاریخی نیست؛ مسئله‌ی اصلی، چگونگی مدیریت تغییر در شهری است که گذشته هنوز در ساختار فضایی و اجتماعی آن حضور دارد. توصیه‌ی یونسکو درباره‌ی منظر شهری تاریخی (HUL) در سال ۲۰۱۱م. دقیقاً در پاسخ به همین مسئله شکل گرفت. در این رویکرد، شهر تاریخی محدود به «بافت ثبت‌شده» یا مجموعه‌ای از بناهای واجد ارزش نیست؛ ساختار معابر، فضاهای باز، زیرساخت‌ها، روابط بصری، الگوی استفاده از زمین، ارزش‌های اجتماعی و اقتصادی و حتی لایه‌های ناملموس نیز بخشی از منظر شهری تاریخی محسوب می‌شوند. یونسکو همچنین تأکید می‌کند که حفاظت باید در فرآیندهای برنامه‌ریزی و توسعه‌ی شهری ادغام شود، نه آن‌که پس از تصویب طرح‌ها در جایگاه یک کنترل اداری قرار گیرد. این تفاوت ظاهراً ساده، در عمل تغییری اساسی در شیوه‌ی مدیریت شهر تاریخی ایجاد می‌کند: میراث نباید فقط درباره‌ی پروژه‌ی توسعه نظر بدهد؛ باید در شکل‌گیری تصمیم توسعه حضور داشته باشد. تجربه‌ی اصفهان نمونه‌ی روشنی از این مسئله در ایران است. میدان امام اصفهان تنها مجموعه‌ای از چهار بنای تاریخی نیست؛ یک سازمان فضایی و شهری منسجم است که ارزش آن به رابطه‌ی میان میدان، بازار، بناها، دسترس‌ها و منظر پیرامونی وابسته است. یونسکو در ارزیابی این مجموعه، فشار ناشی از توسعه‌ی اقتصادی، ساختمان‌های چندطبقه و پارکینگ‌ها، طرح‌های تعریض معابر و مسائل مربوط به دسترس را از تهدیدهای مؤثر بر یکپارچگی آن دانسته است. برای طرح‌های توسعه‌ای پیرامون این مجموعه نیز بر ضرورت ارزیابی اثرات میراثی و کنترل پیامدهای توسعه تأکید شده است. این تجربه نشان می‌دهد که ممکن است یک پروژه از نظر فنی درست اجرا شود، اما از نظر حفاظت شهری تصمیم درستی نباشد. خیابان می‌تواند مهندسی صحیحی داشته باشد و در‌عین‌حال ساختار تاریخی محله را قطع کند؛ ساختمان جدید می‌تواند استانداردهای سازه‌ای را رعایت کند و در‌عین‌حال خط آسمان و منظر تاریخی را مخدوش کند. در سوی دیگر، یزد نمونه‌ای است که اهمیت حفظ ساختار شهری را به‌خوبی نشان می‌دهد. ارزش این شهر تنها در خانه‌های تاریخی یا بناهای شاخص آن نیست؛ پیوند میان محلات، قنات‌ها، گذرها، ساباط‌ها، فضاهای عمومی و شیوه‌ی سازگاری معماری با اقلیم، بخش مهمی از ارزش تاریخی آن را شکل داده است. در مواردی که بناهای تاریخی با کاربری‌های جدید سازگار شده‌اند نیز اصل مهم، حفظ عناصر اصلی و کاهش میزان مداخله بوده است. یونسکو تداوم ساختار سنتی و ظرفیت استفاده‌ی مجدد از بناها را از عناصر مهم تمامیت و اصالت شهر تاریخی یزد می‌داند.🔻 #یادداشت #ندا‌_نوابی @asmaaneh

📢فراخوان ارسال مقاله برای مجموعه مقاله‌ی «زنان و هنر: بازنمایی، خلاقیت و ایستادگی» 🔸مهلت ارسال چکیده: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ | ۲۳ مهر ۱۴۰۵ 🔸مهلت ارسال مقاله: ۱۵ فوریه ۲۰۲۷ | ۲۶ بهمن ۱۴۰۵ "Women And Art: Representation, Creativity, And Resistance" Maurer Press, Frankfurt am Main, Germany The conference “Women and Art: Representation, Creativity, and Resistance” invites scholars, researchers, artists, and postgraduate students to explore the complex and changing relationship between women and artistic production. The conference seeks to bring together interdisciplinary perspectives on how women create, experience, interpret, and transform art, as well as how femininity and gender are represented within different artistic forms. We particularly welcome contributions that examine the ways in which art can function as a space of memory, identity formation, cultural negotiation, political intervention, and resistance. Papers may address historical or contemporary contexts and may focus on individual artists, artistic movements, particular works, comparative perspectives, or broader theoretical questions concerning women, gender, and aesthetics. 🔸برای کسب اطلاعات بیشتر به [این پیوند] مراجعه کنید. #خبر @Asmaaneh

📢مجموعه سخنرانی‌های هنر ایرانی در مؤسسه‌ی ایران‌پژوهی الهه امیدیار میرجلالی، دانشگاه تورنتو 🔸تاریخ برگزاری سخنرانی‌ها: ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ تا ۱۳ آوریل ۲۰۲۷ | ۲۱ مهر ۱۴۰۵ تا ۲۴ فروردین ۱۴۰۶ 🔸تاریخ سخنرانی، موضوع و نام سخنرانان: Oct. 13 🔹The Mask as Argument: Bahman Mohassess and the Parody of Authority in 1960s Tehran Reza Mirzaei, Clinical Assistant Professor of Art History, Alfred University   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/f0iFF9KzSzCHHwXmPRo2qg   Nov. 3 🔹Forgery and Finance in a Global Market: Islamic Ceramics, in and Out of Time Margaret S. Graves, Associate Professor, Brown University   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/LoxWx-zaSw6F-Fs-fVAICA   Dec. 8 🔹Ilkhanid Capital Cities: Transcultural Interactions Atri Hatef Naiemi, Adjunct Assistant Professor, University of Victoria   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/d-dr8ZQ1Sj-i21fpE7QFYw   Jan. 19 🔹‘Ālam al-Mithāl and the Image in Early Modern Iran Michael Chagnon, Curator, Aga Khan Museum   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/EYqnXf8QQRuKiqbEbOnxxw   Feb. 9 🔹The Rose and Nightingale’s Journey from Isfahan to Shiraz: Iranian Flower-and-bird Iconography in the Second Half of the 18th Century Leila (Leili) Tabatabaei Yazdi, Lecturer, Ferdowsi University of Mashhad and the University of Neyshabur,   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/G7IJSadrSVWLFy9g9m7I6A   March 2 🔹Paper Gems: The Jeweler Henri Vever and his Collection of Persian Art Massumeh Farhad, The Ebrahimi Family Curator of Persian, Arab, and Turkish Art and Senior Associate Director for Research, National Museum of Asian Art, Smithsonian   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/gbK1w_2XTiegkEZgxB3mgQ   March 23 🔹Modernizing 'Ajab: Zenderoudi's Early Paintings and Installations Hamed Yousefi, Assistant Professor, Oberlin College   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/SM_w2LUPTGWcChgjmLDkIg     April 13 🔹Commercial Break: Manuscript Production in Bukhara in the Absence of Royal Patronage, ca. 1570 – 1590   Jaimee Comstock-Skipp, Junior Research Fellow, New College, University of Oxford   https://utoronto.zoom.us/meeting/register/8pwQ4CuGQr-Yahf2G9gcvw 📎برای کسب اطلاعات بیشتر به [این پیوند] مراجعه کنید. #خبر @asmaaneh

🔷پروژه‌های نوروزگان | ۴ 🔹سفرنامه

پیوند روایت‌ها

🔸مدیر پروژه‌: مهنام نجفی 🔹بخش اول: معرفی پروژه‌ی «سفرنامه» در وبگاه «نوروزگان» پروژه‌ای برخط، با دسترس عمومی و رایگان، برای پردازش و نگاشت داده‌های سفرنامه‌هایی است که به توصیف قلمرو فرهنگی جهان ایرانی پرداخته‌اند. در این پروژه، داده‌های سفرنامه‌ها مکان‌مند می‌شوند و به جغرافیای امروز پیوند می‌یابند؛ همچنین داده‌های سفرنامه‌ها به واسطه‌ی مکان‌ها، زمان‌ها، آدم‌ها، و انبوهی از نام‌ها و موضوعات مشترک به یکدیگر اتصال می‌یابند و در شبکه‌ای گسترده معناهای تازه می‌یابند. در سلسله‌ی فرسته‌های پروژه‌ی سفرنامه در «آسمانه» به ویژگی‌ها و قابلیت‌های این پروژه می‌پردازیم. 🔹برای مطالعه‌ی نسخه‌ی کامل این یادداشت به پیوند زیر مراجعه کنید: پیوند 🔹اطلاعات بیشتر در وبگاه سفرنامه: https://nowruzgan.com/travelogue/ #نوروزگان #پروژ‌ه‌های_نوروزگان #سفرنامه @Asmaaneh

📢حلقه‌ی نوروزگان در ایران‌شناسی، تاریخ هنر و معماری ▪️گزارش تصویری برگزاری مجلس نخست (۲) «نقشه علیه نقشه: رشت، تابستان ۱۹۱۸» سینا سلطانی و‌ زهره توحیدی 🔸این مجلس روز جمعه ۳ مهرماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۰ تا ۱۳ در کتاب‌فروشی حلزون در یوسف‌آباد با حضور ۱۳ نفر از مخاطبان، که در برنامه ثبت‌نام کرده بودند، برگزار شد. از همه‌ی این عزیزان که حضور گرم و فعالی در این جلسه داشتند سپاس‌گزاریم‌. 🔹حلقه‌ی نوروزگان برگزار کننده‌ی رویدادهایی است که در هر یک پژوهشی تازه در قالب روایتی نو پیش روی مخاطبان قرار می‌گیرد. تلاش بر این است که حاضران قدم‌به‌قدم با پرسش‌ها و سرنخ‌ها و مسیر کشف و فرایند پژوهش همراه شوند.‌ امیدواریم این مجالس میزبان حلقه‌ای گسترده از علاقمندان و پژوهشگران ایران‌شناسی، تارخ هنر و معماری باشد.‌ مجالس بعدی فصل نخست: 🔹مجلس دوم: «سنبوسه، سلطان محمود و کمپانی هند شرقی» بابک ونداد و امیرحسین مقتدایی جمعه ۱ آبان 🔹مجلس سوم: «لاله‌زار: روایت یک لباس جدید» زهرا مصدق جمعه ۶ آذر #حلقه‌ی_نوروزگان #خبر @Asmaaneh

📢نشر تاریخ ایران با همکاری خانه‌ی اردیبهشت اودلاجان برگزار می‌کند: رونمایی از کتاب «پروژه‌ مستندنگاری اودلاجان» 🔸سخنرانان: منصوره اتحاديه (نظام مافى) سوزان حبيب نگار منصورى دبير نشست: ياشار جلائى 🔸زمان: جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۰ 🔸مکان: خانه‌ی تاریخی اردیبهشت اودلاجان #خبر @asmaaneh