کانال تخصصی اقتصاد

📹 فرق درمان ایرانی با فرانسوی در بحران بازنشستگی ▫️برخلاف ایران فرانسوی ها برای رفع ناترازی صندوق های بازنشستگی خود امکان چاپ پول و رشد نقدینگی ندارند. ▫️فرانسوی ها به هم دلیل مجبور به حل واقعی و حقیقی مشکل خود با اصلاحات هزینه زا هستند. اما در ایران که امکان تورم وجود دارد، دیگر کسی به سراغ اصلاحات اساسی نمی رود. ▫️دکتر تیمور رحمانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران توضیح میدهد.

❄️ توزیع درآمد در دولت سیزدهم ناعادلانه‌تر شده/ امروز با اختلاف طبقاتی روبرو هستیم که نمی‌توان طبقه متوسطی در آن پیدا کرد 👤دکتر آلبرت بغزیان، اقتصاددان در گفتگو با امتداد: ❄️ اینکه عنوان می‌کنند که فرضا تراز تجاری ما نسبت به زمان روی کار آمدن دولت کنونی بهتر شده، وضعیت صادرات بهتر شده یا تعابیر و عناوین دیگری از این دست، حرف بیراهی نیست. ❄️ چرا که واقعا وضعیت صادرات با افزایش روبروست، پتروشیمی‌ها وضعیت متفاوتی دارند، دلار به میزان بیشتری در دست مردم دست به دست می‌شود، کالاهایی نظیر طلا یا اموالی نظیر خانه برای مردم با افزایش قیمت مواجه است. یا مثلا خودروی یک میلیاردی تا ۷ یا ۱۰ میلیارد تومان معامله می‌شود. ❄️ اما با این همه، چرا در جیب من و شمای مردم چیزی نیامده؟ این نشان می‌دهد که توزیع درآمد ناعادلانه‌تر شده است. به هر حال، باید در طول نزدیک به دو سالی که از عمر این دولت زمان می‌گذرد، باید فکری به حال این مسئله می‌کردیم. اما این وضعیت اتفاق نیفتاد و ما امروز با شرایطی مواجه هستیم که خروجی آن در جامعه بیش از پیش عینی‌تر و ملموس‌تر شده است.

🔻 دستاوردهای پروفسور لوکاس در اقتصاد کلان 🔺 دکتر محمدرضا منجذب رابرت لوکاس (1937-2023) نوبلیست اقتصاد و استاد دانشگاه شیکاگو بود. وی شاخه ای از مکتب کلاسیک جدید را بنیان نهاد. نوبلیست شدن وی در سال 1995 بدلیل ابداع فرضیه انتظارات عقلایی و تغییر در تحلیل های اقتصاد کلان است. بطوریکه وی جزو تاثیرگذارترین مباحث اقتصاد کلان در انتهای قرن بیستم شناخته می شود. از جمله بارزترین نظرات وی بشرح زیر است: ✅ انتظارات عقلایی: لوکاس (1972) ایده انتظارات عقلایی را در یک مدل تعادل عمومی پویا گنجانده است. بطوریکه کارگزان اقتصادی بر اساس اطلاعات موجود، انتظاراتی را در مورد قیمت ها و مقادیر آتی تشکیل می دهند و بر اساس این انتظارات برای به حداکثر رساندن مطلوبیت طول عمر مورد انتظار خود عمل می کنند. او همچنین تئوری مناسبی را برای دیدگاه میلتون فریدمن و ادموند فلپس در مورد خنثی بودن بلندمدت پول ارائه کرد و توضیحی درباره همبستگی بین تولید و تورم ارائه کرد که با منحنی فیلیپس نشان داده شد. بر این مبنا پول در بلندمدت خنثی است و صرفا اثرات تورمی دارد، لیکن در کوتاه مدت می تواند اثرات واقعی بر تولید و اشتغال داشته باشد. ✅ نقد لوکاس: دلالت بر این دارد که طراحی مدلهای کلان‎سنجی نیاز به تجدید نظر اساسی دارند، زیرا معادلات ماهیتاً ساختاری یا رفتاری هستند. لوکاس و سارجنت (1978) ادعا می‎کنند که مدلهای تعادلی مشکلات مدلهای کلان‎سنجی کینزی را ندارند. بالاخره تأثیر انتقاد لوکاس خود را در روش مدلسازی در دهه 1980 نشان داد که توسط کلاسیک‎های جدید برای ادوار تجاری، یعنی نظریه دور تجاری حقیقی، اتخاذ گردید. چنین مدلهایی در تلاش بودند تا روابط رفتاری را از یک چارچوب بهینه‎سازی پویا استخراج نمایند. ✅ سایر موارد: لوکاس تئوری عرضه را توسعه داد و نشان می دهد می توان مردم را با سیاست پولی غیرسیستماتیک به اشتباه انداخت، و در اینصورت در کوتاه مدت سیاستهای پولی بدون پشتوانه تاثیری حقیقی بر تولید و عرضه دارد. مبحث دیگر انباشت سرمایه انسانی و «پارادوکس لوکاس» است که دلیل اینکه چرا سرمایه بیشتری از کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه سرازیر نمی شودرا تحلیل می کند. لوکاس (1988) سهم مهمی در ادبیات توسعه اقتصادی و رشد داشته است. لوکاس و پل رومر تولد نظریه رشد درون زا و تجدید حیات تحقیقات در مورد رشد اقتصادی را در اواخر دهه 1980 و 1990 بشارت دادند. لوکاس همچنین سهمی اساسی در اقتصاد رفتاری داشت و پایه و اساس فکری را برای درک انحرافات از قانون یک قیمت بر اساس غیرعقلایی بودن سرمایه گذاران فراهم کرد. ✅ جمع بندی: مباحث متنوع و متعدد لوکاس موجب شد تا اقتصادانان و محققان بعدی در گستره کشورهای جهان نظریات وی را مورد آزمون و پیگیری قرار دهند. نتایج این تحقیقات تاثیرات شگرفی بر سیاستگذاریها و بهینه کردن آنها داشته است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

تله سیاستی تجزیه «صمت» 🌀 تفکیک «صمت» موجب مهار گرانی می‌شود؟ بانیان طرح احیای وزارت بازرگانی با اطمینان‌خاطر بالا به دولت سیزدهم گفته‌اند با تفکیک صمت «مهار گرانی» امکان‌پذیر می‌شود. سیاستگذار نیز با هدف کاهش فشار قیمت‌ها بر جامعه، به تشکیل یک وزارتخانه جدید اقدام کرده است. 🌀 این اقدام دولت اما تبعات بسیاری در پی دارد. برای نمونه با اینکه در ظاهر تشکیل وزارت بازرگانی چیزی جز توجه بیشتر به بخش تجارت نیست، اما آنچه از دل این نهاد بیرون می‌آید نه «آزادی تجارت» که «سرکوب قیمت» و «محدودیت دادوستد» است. 🌀 کارشناسان با یادآوری اثرات سوء این انتخاب، به سیاستگذار توصیه می‌کنند به جای دویدن به دنبال قیمت‌ها در قالب وزارت بازرگانی، پای در مسیر اصلاح سیاست اقتصادی بگذارد و از راه‌های متعارف، علمی و آزموده‌شده بر اسب سرکش گرانی مهار بزند. کنترل تورم یک راه بیشتر ندارد و آن اتکا به سیاست‌های انقباض پولی و توازن در سیاست‌های بودجه‌ای است./دنیای اقتصاد

❄️ رکود تورمی یعنی چه: ( Stagflation) ✍️محرم شاه بلاغی ♈️یکی تاثیر گذارترین عواملی که باعث رکود می شود، این است که در یک زمان مشخص عرضه کل تولید بیشتر از تقاضای کل تولید است، که بخش بزرگی از انواع کالا های تولید شده در انبار واحد های تولیدی تل شده، تقاضا کننده کاهش می یابد، رکود در تعریف اقتصادی به دو دوره سه ماهه پیاپی رشد منفی در اقتصاد یک کشور گفته می شود، دوره که عرضه کل تولید است ولی تقاضا کاهش یافته است. ♈️ کاهش معنی داری که در چهار عامل مانند تولید، درآمد، اشتغال ، تجارت ایجاد شده، وافت فعالیت های تولیدی زمانی است که هزینه ها تولید بالا وقیمت ها افزایش و تقاضا کاهش یافته، عرضه کننده تولید را کاهش می دهد، بیکاری وتورم افزایش می یابد. ♈️وقتی قیمت افزایش می یابد، قدرت خرید ملت کم، در نهایت کاهش تولید باعث رشدمنفی تولید ناخالص داخلی می شود، پس یکی از اصیل ترین دلایل رکود اقتصادی کاهش تقاضا نسبت به عرضه است، و عوامل دیگری که باعث رکود تورمی می شود ( بحرانها و جنگ ها، نقدینگی، نوسان های نرخ بهره و تورم، میزان کارائی سیاست های پولی ومالی دولت ها، ساختار بودجه ای و کسری بودجه، میزان کشش پذیری سرمایه گذاری نسبت به نرخ بهره، الگوی مصرف، پس انداز، سرمایه گذاری، ... است) ♈️ ولی تورم یعنی افزایش دائمی قیمت کالاها و خدمات به طور مداوم که عواملی مانند افزایش تقاضا نسبت به عرضه، افزایش هزینه های تولیدی، سیاست های ناکارمد دولت ها، نقدینگی ، چاپ اسکناس بی رویه، کسری بودجه، در ایجاد تورم نقش کلیدی دارند، پس در رکود تورمی کاهش تقاضا کالاها همزمان با افزایش قیمت کالاها می باشد، که باعث بیکاری و تورم می شود ♈️یعنی میزان فعالیت‌‌‌های کسب‌وکار و میزان سفارش های جدید مشتریان به کمترین مقدار یک ساله خود و میزان صادرات کالا به کمترین مقدار از سال گذشته رسیده باشد، و همزمان شاخص قیمت فروش کالاها به بیشترین میزان سال قبل جهش کرده باشد. ♈️وقتی در کشوری مثل ایران درآمد یک ملت و  قدرت خرید، ارزش پول ملی و صادرات کالاها کاهش یابد، تحریمهای اقتصادی نقش کلیدی در افزایش قیمت ها میتواند داشته باشد، قیمت عوامل تولیدی افزایش می یابد ♈️ عوامل دیگری هم در رکود تورمی نقش دارد، این رکورد تورمی باعث میشود، مدیران بنگاهای اقتصادی به خاطر کاهش تقاضای کالاها، بخشی از کارکنان خود را  تعلیق یا اخراج می کنند، تا ور شکسته نشوند، ونرخ بی کاری افزایش می یابد، چون مدیران کلان اقتصادی طبق علم مدیریت از شایسته سالاران انتخاب نشدند، علم لازمه در جهت رونق تولید و رشد تولید ناخالص داخلی و مدیریت بازار یابی ندارند ، و حاکمان نمی خواهد در سیاست های داخلی و خارجی تجدید نظر کنند، و رکود تورمی را به رشد اقتصادی و مهار تورم تبدیل کنند، پس این بحران اقتصادی و رکودتورمی ادامه دارد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✳️ علم‌گرايي به جاي آزمون و خطا 🌐دکتر مرتضي افقه ✔️ زنجيره‌اي از حوادث مختلف در اقتصاد ايران به صورت بحران نمايان مي‌شوند كه همگي برآمده از يك مشكل بنيادين است و آن اينكه اصل شايسته‌سالاري و تخصص‌گرايي در اقتصاد ايران اجرا نمي‌شود. بازار سهام كشورمان اين روزها با مشكلات عديده‌اي روبه شده است. شاخص بازار سرمايه پس از دوره‌اي رشد، نزولي شد تا پس از سال 99 يك ‌بار ديگر، صاحبان سرمايه در اقتصاد ايران نزول را تجربه كنند. به نظر مي‌رسد كه ريشه مشكلات بازار سرمايه در ايران ناشي از فقدان سرمايه‌ريزي درست در اقتصاد است. دولت‌ها يكي پس از ديگري مي‌آيند و مي‌روند، بدون اينكه برنامه و راهبرد مشخصي براي نظم و نظامات بازارها ارايه شده باشد. در ايران بيشتر از تخصص به حواشی توجه مي‌شود و بيشتر از شايستگي به روابط خارج از محدوده. اين مي‌شود كه اقتصاد را مجموعه‌اي از مشكلات در بر مي‌گيرد كه زيان آن به ‌طور مشخص متوجه مردم مي‌شود. سال‌هاست كارشناسان از ضرورت علم‌گرايي و تخصص‌محوري صحبت مي‌كنند، اما همچنان افرادي به عنوان تصميم‌ساز اقتصادي معرفي مي‌شوند كه نسبتي با علم اقتصاد ندارند. حضور علي صالح‌آبادي در راس بانك مركزي بدون تخصص و تجربه لازم، بخشي از مشكلات ريشه‌اي در اقتصاد ايران را نمايان كرد. اين روند در خصوص ساير وزارتخانه‌هاي اقتصادي مهم هم همين گونه است. افرادي در راس وزارتخانه‌هاي كليدي حضور دارند كه تجربه و تخصص لازم براي اداره اين حوزه‌هاي سرنوشت‌ساز را ندارند. اين گونه مي‌شود كه بازار ارز، بازار سكه، خودرو، مسكن و بازار سهام با نوسانات و ركود مستمر مواجه هستند و ظرفيت‌هاي كشور در اثر تصميمات اشتباه اتلاف مي‌شود. مردم اين روزها مي‌خواهند بدانند تا چه زماني قرار است نشانه‌هاي ركود، نوسان و تلاطم در بازارهاي كشور لانه كند و چه زماني قرار است نشانه‌اي از ثبات در اين اقتصاد نمايان شود. /اعتماد

🔻دلایل تلاطم در بازارهای ایران ✍️دکتر محمدرضا منجذب 🔹یکی از اتفاقات مثبت در هر اقتصادی اقبال عمومی به بازار بورس است. اقتصادهای مختلف از طریق بازارهایی چون بازار سهام تلاش می‌کنند تا روند روبه رشدی برای بهبود شاخص‌های تولید پیدا کنند. 🔹اما در اقتصاد ایران هر بار که مردم به سمت بورس میل می‌کنند، رکودی تازه سرمایه‌های آنها را به باد می‌دهد. اما باید دید دلایل تلاطم در بازارهای مختلف ایران چیست؟ چرا بازارهای ۵گانه با نوسان و تلاطم مواجه می‌شوند؟ در حال حاضر با وجود رشد نقدینگی بالا (بیش از ۶هزار همت) و بسیار فراتر از رشد تولید، سیاست‌گذار درصدد کنترل قیمت در بازارهای مختلف است. 🔹منظور از بازارهای سرکش بازارهایی هستند که برخلاف نظر سیاست‌گذار رشدهای قیمتی عجیب و غریبی (از نظر او) دارند. باید گفت جریان نقدینگی مانند جریان آبی است که از بالا وارد یک فضای مشترک از چند ظرف هم‌سطح می‌شود و قرار است از روزنه بالای هر ظرف وارد ظروف هم‌سطح شود. حال اگر ما بتوانیم یک روزنه را تنگ‌تر کنیم یا موقت ببندیم آب کمتر وارد شده یا موقت وارد آن نمی‌شود. آب به‌طور هم‌سطحی وارد ظروف با روزنه می‌شود و فشار بیشتری بر آن بازارها وارد می‌کند. ولی به تدریج فشار آب بر روزنه تنگ یا بسته موجب باز شدن آن می‌شود و در نهایت آن ظرف هم‌سطح بقیه می‌شود./ادامه در تعادل ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

✳️ ریسک چه زمانی می‌ارزد؟ ◻️در مقابل احتمال چه مقدار سود سرمایه خود را در معرض خطر قرار می‌دهید؟ چه مقدار خطر را می‌پذیرید و تا کجا در بازی باقی می‌مانید؟ پاسخ به این سوالات دقیقا همان چیزی است که مفهوم ریسک به بازده توضیح می‌دهد.

تلمذ مدیرعامل ایران خودرو در محضر یاسر جبرائیلی ✍️ محمدرضا اسلامی بحث استیضاح وزیر صنعت هم به پایان رسید ولی مشکل خودرو در کشور باقی است. اساسا «صنعت خودرو» در همه کشورها از دل بخش خصوصی برخاسته و سازوکار ادارۀ آن غیردولتی است. اما در کشور ما این صنعت در مختصاتی کاملا دولتی اداره می شود. مدیرعامل ایران خودرو به دفتر کار یاسر جبرائیلی رفته و ضمن حضور در محضر ایشان از ارشادات آن مقام بهره مند شده است. درباره این جلسه، یاسر جبرائیلی در کانال تلگرامش چنین نوشت: «امروز میزبان مدیرعامل ایران‌خودرو و مدیرعامل یکی از شرکتهای سازنده سانتریوفیوژ بودیم و امکان سرریز فناوری تحصیل شده در صنعت هسته‌ای به صنعت خودرو را بررسی کردیم‌...» شگفتی این خبر از این جهت است که فردی مانند یاسر جبرائیلی بدون سابقۀ یک ساعت حضور در بخش #صنعت و بدون سابقه ادارۀ یک شرکت صنعتی/خصوصیِ 20 نفره باید مدیرعامل ایران خودرو را "میزبان"(!) باشد. همچنین شگفتی تصویرِ مندرج از این جلسه از این است که مدیرعاملِ یکی از ریشه دارترین صنایع ایرانی باید برود و ذیل صندلیِ جوانی به چهل سالگی نرسیده بنشیند که با مدرک لیسانس زبان انگلیسی، برای او امکان سرریز فناوری را «بررسی» نماید. بر یاسر جبرائیلی حرجی نیست. او باید هم چنین کند. ایراد به کسی است که عنوان مدیرعاملیِ صنایعی را بر دوش می کشد که امروز باید شانه به شانه هیوندای کره می زد. این قسمت از یادداشت دکتر احمد قادری‌ را با هم بخوانیم: «کسانی که بیش از نیم قرن پیش صنعت خودرو را در ایران پایه گذاری کردند به اهمیت استخدام و مشورت با مهندسان و مدیرانِ با تجربه شاغل در کشورهای صاحب تخصص در خودرو، و تاثیر آن در رشد صنعت خودرو یک کشور آگاه بودند. کاری که کره ای ها هم برای توسعه صنعت خودرو در آن کشور انجام دادند. اگر تاریخ صنعت خودرو کره جنوبی را مرور کنیم می بینیم که وقتی کره ای ها در اوایل دهه ۷۰میلادی تصمیم گرفتند هیوندای را از یک شرکت که فقط محصولات شرکتهای دیگر را مونتاژ می‌کرد به یک شرکت با تولیدات مستقل تبدیل کنند به این نتیجه رسیدند که به یک مدیر متخصص نیاز دارند. بنابراین بعد از جستجوی زیاد به سراغ یکی از  برجسته ترین مدیران صنعت خودرو انگلستان که در آن زمان از پیشتازان صنعت خودرو در جهان بود، رفتند. نام این شخصGeorge Henry Turnbull بود که در سوابق کاری اش مدیریت شرکت خودروسازی آستین انگلیس و همینطور عضویت در هیات مدیره گروه صنعتی لیلاند وجود داشت (ماشینهای سنگین ساخت لیلاند هنوز در جاده های ایران در حال ترددند!). در اصل اولین اتومبیل مستقل صنعت خودرو کره جنوبی به نام هیوندای پونی تحت هدایت George Turnbull و زمانی که او مدیر هیوندای بود طراحی و ساخته شد. در سال ۱۹۷۷ حاج احمد و محمود خیامی هم که هدف مشابه با هیوندای را در ایران ناسیونال آن زمان (ایران خودرو فعلی) دنبال میکردند بعد از اینکه فهمیدند Turnbull در حال ترک هیوندای است با او وارد مذاکره شدند، او را به ایران آوردند و در ایران ناسیونال استخدام کردند. و البته بعد از مصادره شدن ایران ناسیونال و افتادن به دست مدیران دولتی، این رویای خیامی ها ناتمام ماند و البته کارشناسان خارجی صنعت خودرو مانند  Turnbull هم ایران را ترک کرده بودند.» با چنین تاریخچه ای باید از مدیرعامل ایران خودرو این سوالات را پرسید: 1️⃣ ده ها جوان ایرانی فارغ التحصیلان برترین دانشگاهها در صنایع خودرو ژاپن، آمریکا، آلمان و... مشغول بکارند. با چند تن از آنها جلسه (ولو اسکایپی) گذاشتی که حال به دفتر «غیرمرتبط ترین فرد با صنعت خودرو» رفتی؟ 2️⃣ تو که به دفتر کار یاسر جبرائیلی می روی که در «رشته اندیشه سیاسی فارغ التحصیل "پژوهشگاه" علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» است، چند بار برای مشورت و کسب تجربه با مدیرعامل تویوتا یا مدیرعامل نیسان جلسه برقرار کردی؟ 3️⃣ آقای مدیرعامل ایران خودرو! اولین چیزی که مدیر ارشد یک بنگاه بزرگ صنعتی-اقتصادی می داند این است که «دقیقه های» وقت او ارزشمند است. هر دقیقه از وقت مدیرعامل جنرال موتورز از دیدگاه هیات مدیره شرکت محل تامل است. 4️⃣ بر یاسر جبرائیلی حرجی نیست. او آن می کند که باید. اما باب شدنِ رفتارهای اینچنین در مدیران بخش صنعت خطرناک است. برترین برندهای خودروسازی چین را نگاه کنید: ✔️Dongfeng-Honda با شرکت هوندا همکار شد و خودش را بزرگ کرد. ✔️FAW-Volkswagen Jetta ✔️FAW-Audi با فولکس آلمان و آیودی همکار شد و خودش را قوی کرد. ✔️GAC-Mitsubishi با میتوسوبیشی ژاپن همکار شد و خودش را در منطقه Guangzhou چین بزرگ کرد. هیچ کسی(در هیچ کجای دنیا) با «بررسی»های جوانانِ صنعت ندیده به تعالی و بالندگی نرسیده است؛ آقای مدیرعامل!

💠اقتصاد منتظر ✍️محمدرضا منجذب ⭕️شاید جان مینارد کینز، اولین اقتصاددانی بود که به روشنی به نقش ویژه انتظارات و تغییرات آن در عملکرد اقتصادی پی برد و برای الحاق مقوله انتظارات به نظریه اقتصادی و تحلیل اثرات و پیامدهای این مقوله تلاش نمود. میلتون فریدمن اقتصاددان پول‌گرا با ارائه فرضیه انتظارات تطبیقی و وارد نمودن آن در تحلیل اقتصاد کلان، نتایج جدیدی را از نقش ویژه انتظارات در عملکرد اقتصادی و نیز نظریه اقتصاد کلان ارائه نماید. کم کم اهمیت روز‌افزون نقش انتظارات در نظریه اقتصادی روشن شد تا آنکه نظریه‌پردازان کلاسیک جدید با ارائه فرضیه انتظارات عقلایی، انقلابی را هم در بحث انتظارات و هم در نظریه اقتصاد کلان به راه انداختند. ⭕️امروزه نقش انتظارات در اقتصاد و در ابعاد خرد و کلان بر هیچ اقتصاددان و غیر اقتصادانی پوشیده نیست. بعنوان نمونه در اقتصاد خرد گفته میشود که انتظار از افزایش در درآمد در آینده بر تقاضای حال مصرف کننده تاثیری مثبت دارد. تحلیلی مشابه از انتظار افزایش قیمت کالا در آینده برای تقاضای کنونی مطرح میشود. تاثیر اخبار خوب و بد که بر انتظارات تاثیر می گذارد از جمله مباحث دیگری است که بازارهای مختلفی منجمله بورس و ارز را تحت تاثیر قرار می دهد. البته بحث انتظارت و تاثیر آن بر متغیرهای اقتصادی در همه اقتصادها کم و بیش مطرح است. بعنوان نمونه روابط سیاسی و اقتصادی بین چین و آمریکا و تاثیرات این اخبار مثبت یا منفی بر بازارهای داخلی و جهانی را تجربه کرده ایم. ⭕️امروزه و در سال های اخیر نقش انتظارات در اقتصاد کلان و بازارهای خرد را در اقتصاد ایران تجربه کرده ایم. از خروج آمریکا از برجام و نقش انتظارات و تاثیر آن بر بازار ارز بویژه و سایر بازارها میتوان بعنوان پاشنه آشیل تحولات اقتصاد ایران طی چند سال اخیر نام برد که تورم بالایی را به اقتصاد ایران تحمیل کرد. انتظارات طی این مدت شاید بالاترین تاثیر را داشت، به نحوی که اقتصاد ایران را می توان اقتصاد منتظر نامید. اخبار (داخلی و خارجی) مثبت و منفی زیادی اتفاق افتاد و اتفاقا هرکدام بر اقتصاد کلان و خرد و بازارهای مهمی چون مسکن، ارز، خودرو، طلا، سکه، اقلام خوراکی و... تاثیر گذاشت. ⭕️سوالی که اکنون مطرح هست اینکه انتظارات چند در صد در اقتصاد ایران تاثیر داشته است؟ و معقول این است که چند درصد تاثیر داشته باشد؟ ⭕️پاسخی ابتدایی ولی مهمی که میتوان داد، اینکه احتمالا هرچه نقش انتظارات بیشتر باشد و حساسیت بازاری به آن بیشتر باشد مدیریت آن بازار سخت تر است. به عبارتی دیگر باید بتوانیم بر انتظارات بازیگران اقتصادی (اعم از تولیدکنندگان، توزیع کنندگان، مصرف کنندگان و ...) تاثیر داشته باشیم. ایجاد اخبار مثبت ولی بدون پشتوانه هرچند میتواند تسکینی بر بازاری بخصوص باشد ولی در طول زمان با تسری اطلاعات واقعی و صحیح میتواند انتظارات را به سمت و سویی ببرد که مورد انتظار سیاستگذار نباشد. به همین دلیل اعتماد بازیگران اقتصادی نباید از سیاستگذار دچار خدشه گردد. ⭕️به نظر میرسد علاوه بر نکته مزبور باید به این موضوع هم اشاره کرد که مبانی تولیدی داخلی بازار داخلی کالای بخصوص و مورد تحلیل چقدر وابسته به مبانی قوی داخلی هست یا خیر؟ این عاملی مهم تلقی می گردد. اکثر بازارهایی که وابستگی بالاتری به ارز و واردات (چه در تولید و چه غیر تولید) دارند و به تبع آن انتظارات و شکل گیری آن تاثیری سریع تر و زودتر بر آنها دارد، بعبارت دیگر حساسیت چنین بازارهایی از انتظارات بیشتر هست و بالعکس. ⭕️همانطور که گفته شد نباید از سیاستگذار نزد بازیگران اقتصادی سلب اعتماد شود. در چنین مواردی توصیه می شود سیاستگذاران بجای اعلام سیاست بیشتر به فکر اعمال سیاستهای معقول در جهت حرکت معقول اقتصاد به سمت جلو باشد. ⭕️در پایان لازم است به نقش پارامترهای غیر اقتصادی تاثیر گذار بر انتظارات در اقتصاد ایران اشاره کرد، که نحوه برخورد با این مشکلات و تعامل با بازیگران بین المللی از جمله راهکارهای مناسب قابل توصیه است. در کل هر چقدر اقتصاد از انتظار دورتر شود و انتظارات تاثیر کمتری داشته باشد، میتواند معقول تر و بلندمدت تر حرکت کند. باید عوامل ایجاد کننده انتظاراتی که اقتصاد را معطل نگه میدارد به حداقل ممکن رساند. t.me/drmonjazeb

✅‏رکورد تورم نقطه به نقطه دهه ۹۰ شکسته شد! ‏هرچند مرکز آمار تورم اسفند و فروردین را ناقص منتشر کرد اما براساس محاسبات، تورم نقطه به نقطه اسفند و فروردین به ترتیب برابر ۵۸.۲ و ۵۸.۶درصد بوده که بالاترین اعداد از سال ۱۳۹۱ است./اقتصاد آنلاین

مهاجرت نخبه ها و شرکت ها دکتر محمد طبیبیان: اخیراً صحبت این بوده است که چرا نه تنها استعداد های کشور راه خروج در پیش دارند بلکه برخی شرکت ها از جمله شرکت های نرم افزاری بُنِه کَن به کشور های دیگر کوچ می کنند. این مصیبت یاد مرا به داستان اسطوره ای آشنایی می اندازد. داستان یوسف کنعانی، که از ادبیات عتیق وارد اسطوره های سامی و ادیان ابراهیمی شده، را شنیده اید. جوان برازند و با هوش و استعدادی که برادرانش در چاه اندختند و به کاروانیان فروختند. کاروانیان او را در مصر فروختند و او به اتکای هوش و استعداد و درایت به مقامات بالا رسید. هر گاه در خارج کشور با جوانان ایرانی روبرو شده ام بی‌اختیار، با چشم تر، به یاد این داستان افتاده ام. بسیاری در داخل کشور نه جایگاهی نه شغلی نه امکان قبول شدن در گزینش و نه عبور از سد حراست، راه دیار غریب را گرفته اند به تعداد ده ها هزار نفر و هر جا رفته اند اکثراً مثل یوسف کنعانی درخشیده اند، در علم، در مدیریت، در نوآوری و کسب وکار، در هنر و حتی ادبیات (اخیراً خانم طوسی جایزه پلیتسر ادبیات انگلیسی سال ۲۰۲۳ را بدست آورده اند) و سیاست آن سرزمین ها. این اشعار گویای این درد دل غم انگیز است: یارب این شهر چه شهری است که صد یوسف دل به کلافی بفروشند و خریداری نیست (همای شیرازی) و این چند بیت نیز از عطار نیشابوری یوسفی کاَنجم سپندش سوختند۱ ده برادر چون وِرا بفروختند؟ رفته بودند و طریقی۲ ساخته یوسف خود را به چاه انداخته جان یوسف را به خواری سوخته وانگه او را بر سری بفروخته *** می‌ندانی تو گدای هیچ کس می‌فروشی یوسفی در هر نفس؟ یوسفت چون پادشه خواهد شدن پیشوای پیشگه خواهد شدن۰ تو به آخر هم گدا، هم گرسنه سوی او خواهی شدن هم برهنه چون از و کار تو بر خواهد فروخت از چه او را رایگان باید فروخت *************************************** ۱-یعنی یوسفی که ستارگان برایش اسفند در آتش ریختند۰ ۲- یعنی حیله ای ساختند

✳️ ماهیت واقعی مالیات در اقتصاد ایران ✍️دکتر مجید شرفخانی ♈️بسیاری بر این باورند که در دوران رکود اقتصادی، دولت باید کسری بودجه زیادی داشته باشد تا با افزایش هزینه های دولت، شاکله اقتصاد را حفظ نماید. در نتیجه کسری بودجه، به بسیاری پول قابل مصرف بیشتری می دهد. این مسئله نیز به نوبه خود منجر به افزایش مخارج مصرف‌کننده شده که #تولید_ناخالص_داخلی (GDP) اقتصاد را چندین برابرِ افزایش مخارج مصرف‌کننده افزایش می‌دهد. ♈️برای درک بهتر این موضوع فرض کنید که مصرف کنندگان در سطح کشور، هزینه های خود را تا ۱۰۰ میلیون در سال افزایش داده اند. به همین روال، درآمد خرده فروشان نیز ۱۰۰ میلیون افزایش می یابد. خرده فروشان در پاسخ به افزایش درآمد خود، ۹۰ درصد از ۱۰۰ میلیون  را مصرف می کنند(و مابقی(۱۰ درصد) جزو عادات پس اندازی انها باشد)، بنابراین هزینه کالاها و خدمات را ۹۰ میلیون افزایش می دهند. دریافت کنندگان این ۹۰ میلیون نیز به نوبه خود ۹۰ درصد از ۹۰ میلیون  یا ۸۱ میلیون را خرج می کنند. سپس دریافت کنندگان ۸۱ میلیون ، ۹۰ درصد از این مبلغ را خرج می کنند که ۷۲/۹ میلیون است و این زنجیره به همین ترتیب ادامه داشته باشد. ♈️توجه نمایید که کلید فهم این سناریو آن است که مخارج یک فرد به درآمد شخص دیگر تبدیل شود. در هر مرحله از زنجیره مخارج، مردم ۹۰ درصد از درآمد دریافتی خود را خرج می‌کنند. بدیهی است هر چه درصد صرف شده برای هر مبلغ مشخص بیشتر باشد، تأثیر مخارج اولیه بر تولید کل در کشور بیشتر خواهد بود.  ♈️در این چارچوب، تقاضای کلی در اقتصاد به دلیل هزینه های کمتر مصرف کننده تضعیف می شود. بنابراین، دولت باید وارد عمل شود و هزینه های خود را افزایش دهد تا از کاهش کلی تقاضا جلوگیری کند.  ♈️از دید برخی(موافقان) این افزایش کسری بودجه در پاسخ به هزینه های بیشتر دولت می تواند اقتصاد را تقویت کند. اما مخالفین این دیدگاه معتقدند که افزایش کسری بودجه منجر به رشد نقدینگی و متعاقب آن افزایش تورم می شود. این دیدگاه معتقد است که دولت باید از افزایش کسری بودجه خودداری نموده و در عوض بر بودجه متوازن تاکید ورزد. ♈️هدف از تاکید بر کسری، چه برای افزایش آن و چه از بین بردن آن، سیاست اشتباهی است.  آنچه برای اقتصاد اهمیت دارد اندازه کسری بودجه نیست، بلکه #اندازه_هزینه های_دولت و منابعی است که دولت به سمت #فعالیت_های_خود منحرف می کند. هر چه دولت بیشتر هزینه نماید، منابع بیشتری از تولیدکنندگان ثروت می گیرد. ♈️اما آنچه قطعیست آن است که دولت تولید ثروت نمی کند. در عوض، هر چه بیشتر خرج کند، باید منابع بیشتری را از تولیدکنندگان ثروت بگیرد. این به نوبه خود، فرآیند تولید ثروت در اقتصاد ایران را تضعیف می کند؛ به این معنی که سطح مؤثر مالیات، میزان مخارج دولت است. به عنوان #مثال، اگر دولتی در ایران قصد داشته باشد ۹۰۰ هزار میلیارد در سال هزینه کند و این هزینه ها را از طریق ۶۰۰ هزار میلیارد مالیات و ... تامین نماید با کسری ۳۰۰ هزار میلیاردی در بودجه مواجه خواهد بود. از آنجایی که هزینه های دولت باید تامین شود، دولت از سایر ابزارهای تامین مالی مانند استقراض، چاپ پول یا افزایش مالیات استفاده خواهد کرد. ♈️همچنین دولت از ابزارهای متعددی برای به دست آوردن منابع از تولیدکنندگان ثروت برای #حمایت_از_مخارج_خود استفاده خواهد کرد. از این رو، آنچه مهم است بیشتر به آن توجه گردد آن است که هزینه های دولت(در نمونه فرض شده) ۹۰۰ هزار میلیارد است. حال اگر دولت درآمدهای مالیاتی را به ۹۰۰ هزار میلیارد افزایش دهد و در نتیجه بودجه متعادلی داشته باشد، آیا این واقعیت را تغییر می دهد که ۹۰۰ هزار میلیارد از منابع تولید کننده ثروت می گیرد؟ ♈️پر واضح است که در اقتصاد ایران، افزایش هزینه‌های دولت باعث افزایش انحراف ثروت از فعالیت‌های تولیدکننده ثروت به فعالیت‌های غیرمولد ثروت می‌شود که منجر به فقر اقتصادی بیشتر خواهد شد.  بنابراین، افزایش هزینه های دولت برای افزایش تقاضای کلی باید به عنوان خبر بدی هم برای فرآیند تولید ثروت و هم برای اقتصاد ایران در نظر گرفته شود. ♈️هر چه دولت پروژه‌های بیشتری را انجام دهد، ثروت بیشتری از تولیدکنندگان ثروت گرفته می‌شود. بنابراین می‌توانیم استنباط کنیم که سطح ثروتی که از بخش خصوصی و ساختارهای نزدیک به آن گرفته می‌شود، با اندازه فعالیت‌های شکست خورده دولتهای ایران در دهه های اخیر تعیین می‌شود. ♈️دولت با نگاه صرف به مصرف کننده ثروت و نه تولید کننده ثروت، نمی تواند و نخواهد توانست در ثروت سازی و پر بار نمودن مخازن ثروت کشور سهیم باشد. علاوه بر این، اگر فعالیت‌های دولتی می‌توانست تولید ثروت کند، آنگاه از داشته های خود تأمین مالی می‌شد و نیازی به حمایتِ (بخوانید تامین از )سایر تولیدکنندگان ثروت نداشت.