کانال تخصصی اقتصاد

صفحه اول/ دلار چرا عقب نشست؟ ◽️در روزهای گذشته نرخ ارز تا نزدیکی ۶۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد اما طی دیروز و امروز به محدوده ۵۵ هزار تومان بازگشت. ◽️این رفت و برگشت چگونه رقم خورد و آیا در هفته‌های پایانی سال این نوسانات ادامه پیدا خواهد کرد یا آرامش به بازار باز خواهد گشت؟ ◽️برای پاسخ به این سوال باید به وضعیت انتظارات تورمی، سیاست پولی و فروش نفت توجه کنیم.

ضریب جینی چیست؟ آیا کاهش ضریب جینی در ایران می‌تواند واقعیت وضع اقتصادی مردم را نشان دهد؟ هرچند تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران دربارۀ ضریب ‌جینی نشان از روند کاهشی این شاخص دارد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که از کاهش ضریب جینی- توزیع عادلانۀ ثروت- بدون در نظر گرفتن افزایش بدون وقفۀ تورم و کاهش برابری قدرت خرید نتیجۀ روشنی حاصل نمی‌شود. ضریب جینی یک شاخص مهم اقتصادی است که به وسیله آن نابرابری مالی در کشورها محاسبه می‌شود. به زبان ساده‌تر، ضریب جینی توزیع درآمد و پول بین افراد مختلف جامعه را در دوره زمانی مشخص به تصویر می‌کشد و مشخص می‌کند که وضعیت اقتصادی افراد چقدر تغییر کرده است. تورم مزمن و جهش‌های ناگهانی تورم، به‌خصوص در پنج سال گذشته، به گواهی آمارهای رسمی دولت جمهوری ‌اسلامی باعث کاهش شدید برابری قدرت خرید مردم و قرار گرفتن نزدیک به نیمی از جمعیت ایران به زیر خط فقر شده است. با این حال مرکز آمار ایران در گزارشی که اخیراً منتشر کرده، اعلام کرده است که در سال ١۴٠١ ضريب جينی خانوارهای کل کشور ٠.٣٨٧٧ بوده كه در مقايسه با سال قبل ٠.٠٠۶١ کاهش نشان می‌دهد. این نهاد دولتی ایران همچنین ضریب جینی خانوارهای شهری و روستايی را به‌ترتيب ٠.٣۶٩۶ و ٠.٣۶۴٣ اعلام کرده است. این مرکز دولتی، همچنین تاکید کرده است که در سال مورد بررسی (١۴٠١) در مناطق شهری کمترين ضريب جینی مربوط به استان­ کرمان با (٠.٢٧٠٠) و بالاترين ضريب جينی متعلق به استان­ سیستان و بلوچستان با (٠.۴۶۴٧) بوده است. ضریب‌ جینی که برای نشان دادن نابرابری درآمد یا ثروت در یک کشور یا هر گروه دیگر از مردم به کار می‌رود، عددی بین ۰ تا ۱ است. هرچه عدد ضریب جینی به صفر نزدیک‌تر باشد، وضعیت اقتصادی بهتر و برابری اقتصادی بیشتر است. در مقابل، هرچه این شاخص به عدد یک نزدیک‌تر شود، نشان از توزیع ناعادلانه و نامتقارن ثروت دارد. بیشتر در این باره: متوسط هزینه خانوارهای شهری و روستایی در سال گذشته ١٣٧ و ٧٩ میلیون تومان بود بررسی جزئیات گزارش مرکز آمار بیانگر این واقعیت است که به‌رغم آن‌که استان‌های صنعتی مثل کرمان، اصفهان، سمنان یا قزوین در ردیف استان‌هایی با ضریب جینی پایین معرفی شده‌اند، اما ایلام که یکی از استان‌های محروم ایران به‌لحاظ توزیع عادلانه ثروت و آمایش سرزمین است، در بررسی‌های مرکز آمار دومین استان با ضریب جینی پایین معرفی شده است. از آن سو، استان بوشهر به‌رغم مجاورت با مناطق نفتی و وجود صدها مجتمع تولیدی صنعت نفت در ردیف استان‌هایی با ضریب جینی بالا قرار گرفته است. به نظر می‌رسد چنین تصویری از اقتصاد ایران نمی‌تواند بیانگر واقعیت‌های جامعۀ ایران باشد، چه آن‌که وقتی این آمار با شاخص‌های دیگر اقتصادی مقایسه شود، فاصلۀ معنادار بیشتر خودنمایی می‌کند. پیدا و پنهان یک گزارش همان‌طور که اشاره شد، ضریب جینی برای نشان دادن توزیع عادلانۀ ثروت در یک جامعه کافی نیست و برای سنجش سطح رفاه یک جامعه لازم است سایر مؤلفه‌ها مثل تولید ناخالص داخلی، برابری قدرت خرید (PPP) و شاخص رفاه هم واکاوی شود. از آن‌جا که توزیع ثروت ارتباط مستقیمی با رفاه شهروندان در اقتصاد یک کشور دارد، به همین دلیل هم توزیع ثروت براساس شاخص تولید ناخالص داخلی تعریف می‌شود؛ شاخصی که نشان‌دهندۀ ارزش ریالی تمام تولیدات و خدمات ارائه‌شده توسط یک ملت در داخل مرزهای کشور است. صندوق بین المللی پول رتبۀ ایران در تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۲ را بیست و دومین اقتصاد دنیا گزارش کرد؛ سؤال این است که آیا سطح رفاه و توزیع ثروت در ایران که بیست و دومین اقتصاد دنیا اعلام شده نیز این موضوع را تأیید می‌کند؟ برای بررسی بیشتر دو شاخص دیگر را هم بررسی می‌کنیم: شاخص رفاه اقتصادی و برابری قدرت خرید. آخرین گزارش مربوط به شاخص جهانی رفاه مربوط به مؤسسه پژوهشی لگاتوم در سال ۲۰۲۲ است که نشان می‌دهد رتبۀ ایران در میان ۱۶۷ کشورِ مورد بررسی در ردیف ۱۲۶ ثبت شده است. همزمان رتبۀ ایران در همین سال به‌روایت صندوق بین‌المللی پول، در شاخص برابری قدرت خرید (PPP) در جایگاه ۸۵ دنیا قرار گرفته است. مقایسۀ این سه شاخص با یکدیگر بیانگر آن است که توزیع ثروت و برابری قدرت خرید در سال ۲۰۲۲ دست‌کم همپای تولید ناخالص داخلی ایران حرکت نکرده است. زیرا میزان بهره‌مندی هر ایرانی از کیک تولید ناخالص ملی زمانی واقعی‌تر می‌شود که سایر شاخص‌ها هم به همین نسبت بهبود پیدا کرده باشند. اقتصاددانان بر این باورند که در برخی کشورها مثل ایران بهترین روش اندازه‌گیری ضریب جینی، محاسبۀ توزیع درآمد به جای دارایی و ثروت است، زیرا ممکن است شخصی که به‌لحاظ مالی وضعیت خوبی دارد، بنا به هر دلیلی در دورۀ مورد بررسی درآمدش کم شود ولی در دارایی و ثروت او تغییری ایجاد نشود؛ چنین شرایطی می‌تواند تأثیر اشتباه در اندازه‌گیری ضریب جینی بگذارد.

به بهانه‌ی برد مقابل ژاپن! هنگام برد امروز ایران مقابل ژاپن در ترافیک بودم و وقتی پنالتی ایران گل شد تمام سرنشینان ماشین‌های اطرافم شروع به فریاد وخوشحالی کردند. برای لحظاتی استرس کار و خستگی را فراموش کردیم و یک شعف و غرور ملی وجودمان را فراگرفت! یک حس مشترک فارغ از نگاه‌های سیاسی و جناحی و اقتصادی و فرهنگی! یک احساس مشترک ملی! داشتم فکر می‌کردم روزهایی غیر از این ، در همین ترافیک همه مشغول لعن و نفرین به ترافیک و مسببان آن و یا دعوا بر سر عبور و مرور بین لاین‌ها با یکدیگر هستند و یا خستگی ترافیک به خستگی کاری آن روز اضافه شده و کسل و بی حوصله پشت فرمان نشسته اند! مایی که هیچ برنامه ای برای شادی دسته جمعی نداریم و اینقدر تحت فشاریم که مفهوم شادی دسته جمعی را فراموش کرده ایم! هر چقدر فکر می‌کنم آخرین خوشحالی جمعی در ایران کِی بوده چیزی یادم نمی‌آید! شاید برد یک مسابقه شاید امضای برجام و شاید هم چیزی دیگر... اما تا دلتان بخواهد غم‌های دسته جمعی را به یاد می‌آورم. تنش‌های داخلی، اعتراضات، کشته شدن بی گناهان، تورم قیمتی کالاها و گرانی دلار، سقوط بورس، افزایش تحریم‌ها و ... فکر نمی‌کنم جامعه‌ی ما هیچ وقت اینقدر تحت فشار داخلی و خارجی بوده باشد و فکر نمی‌کنم در چند سال اخیر به اندازه‌ی امروز ، پدیده‌ای توانسته باشد مردم را در مدت کوتاهی از این سر طیف ( ناراحتی) به آن سوی طیف ( خوشحالی) پرتاب کرده باشد. حالا فرض کنید کشور در سایر حوزه ها هم به یک کشور پیشرفته برسد و از آن عبور کند! غرور ملی ناشی از افزایش ارزش پول ملی در دنیا! غرور ملی ناشی از ارزش بالای پاسپورت ملی! غرور ناشی از فروش محصولات ایرانی در بازار جهانی! غرور ناشی از توسعه‌ی فضای گردشگری در سطح بین المللی! غرور ناشی از جایگاه معتبر سیاسی در جهان و ..‌. شادی فوتبال شاید چند هفته‌ی دیگر فروکش کند و دوباره در ترافیک خیابان‌ها شاهد نگاه‌های خسته‌مان به یکدیگر باشیم اما شادی های از جنس توسعه‌‌ی ملی تا نسل‌های بعد به یادگار می‌ماند! به امید شادی روز افزون ملت💝 محسن عباسی

🔴 دکتر پیمان مولوی: چرا باید میلیونها نفر را فقیر کنیم تا کسری بودجه مان کنترل شود! 🔴 ممکن است برای کمک به شرکتها تصمیم به افزایش نرخ دلار گرفته باشند/ بانک مرکزی توضیح دهد، آیا نوسانات دلار برای جبران کسری بودجه انجام می شود؟ 🔻پیمان مولوی، دانش آموخته حسابداری و اقتصاد مالی از دانشگاه Essex انگلستان و دبیر کل پیشین انجمن اقتصاددانان ایران به جماران گفت: هیچ گاه متوجه نمی شوم چرا کشوری باید عامدا از ارزش پول خود بکاهد تا کسری بودجه اش را جبران کند. چرا باید میلیونها نفر را فقیر کنیم تا کسری بودجه مان کنترل شود! 🔻چرا مردم و فعالان اقتصادی باید هزینه عدم بهره وری، ناکارآمدی ها، هزینه های غیرضروری، معافیت های مالیاتی غیرمتعارف را بپردازند! این وضعیت که منجر به التهاب در بازارهای دیگر هم می شود، بسیار نگران کننده است. 🔻مگر دلیل کسری بودجه این نیست که رشد اقتصادی نداریم! متوسط رشد ریالی 12سال اخیر ما از صفر به سمت یک درصد متمایل شده است./ جماران ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

اقتصاددانان و تحلیلگران در داووس 2024 چه گفتند؟ ✍️ رضا طهماسبی/ دبیر تحریریه هفته‌نامه تجارت‌فردا 🔹 اقتصاددانان حاضر در پنجاه و چهارمین نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، شرایط اقتصاد جهانی در سال جاری میلادی را محتاطانه تحلیل کردند چرا که سال 2024 می‌تواند سالی پر از اتفاق‌های پیش‌بینی‌نشده، تغییرات ناگهانی و رویدادهایی با نتایج کاملاً متفاوت باشد. در سال 2024 در کشورهای مختلف انتخابات برگزار می‌شود که بدون تردید مهم‌ترین آن، انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکاست که اثرگذاری زیادی در سیاست و اقتصاد جهان دارد. به همین دلیل بود که در اغلب نشست‌های داووس مسئله احتمال ریاست‌جمهوری ترامپ مطرح شد و دولتمردان اقتصادی و اقتصاددانان در مورد آن صحبت کردند و از ضرورت آمادگی برای حضور او در کاخ سفید گفتند. 🔹 موضوعات مهمی مانند هوش مصنوعی، بی‌ثباتی در خاورمیانه، احتمال بروز جنگ در برخی مناطق جهان، تنش در دریای سرخ و از بین رفتن امنیت در یک مسیر مهم تجارت جهانی، بحران بدهی کشورها و... مسائلی بود که توسط شرکت‌کنندگان در اجلاس داووس مطرح شد. محیط زیست و تغییرات اقلیمی نیز مانند یک دهه گذشته یکی از مهم‌ترین مباحث داووس بود و نشست‌های زیادی حول آن برگزار شد، با این تفاوت که امسال مسئله کربن‌زدایی از صنایع نیز مطرح بود و هم مدیران غول‌های نفتی و هم مدیران صنعتی و هم سیاستمداران در مورد آن سخن گفتند، گرچه هنوز به نظر می‌رسد روندی برای پایان سوخت‌های فسیلی مانند نفت شکل نگرفته است. اقتصاد در داووس 🔹 در نخستین روز اجلاس داووس، گزارش چشم‌انداز اقتصاددانان ارشد از سوی مجمع جهانی اقتصاد منتشر شد که نشان می‌داد شرایط اقتصاد جهانی از جمله ناآرامی‌های منطقه‌ای، «تضعیف رشد اقتصادی» را در سال جاری به دنبال داشته و «نااطمینانی» بر چشم‌انداز اقتصاد دنیا مسلط شده است. «تنگنای مالی» و «شکاف‌های ژئوپولیتیکی» در حالی رخ داده که «هوش مصنوعی مولد» با سرعت بالایی در حال رشد است. اگرچه چشم‌انداز اقتصاد جهانی در سال 2024 با چند رخدادی همراه بوده است که می‌توان به آنها محتاطانه خوش‌بین بود، از جمله کاهش فشارهای تورمی و افزایش بهره‌وری تولید با هوش مصنوعی؛ اما در نهایت همچنان شتاب رشد اقتصادی ضعیف باقی مانده و اکثر تحلیلگران معتقدند اختلافات ژئواکونومیکی در سال جاری بیشتر و عمیق‌تر خواهد شد. اقتصاددانان ریسک افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی را در اغلب نقاط دنیا بالا می‌دانند. حدود 56 درصد اقتصاددانان ارشد مجمع جهانی اقتصاد معتقدند اقتصاد جهانی در سال 2024 تضعیف خواهد شد. و دلایل عمده آن به شرایط بازار کار و بازار مالی برمی‌گردد. جالب است که 77 درصد اقتصاددانان ارشد بر این باورند که رشد اقتصادی اروپا تضعیف خواهد شد و این بالاترین اجماع برای کاهش نرخ رشد در سراسر دنیاست. 43 درصد این اقتصاددانان انتظار مشابهی هم برای آمریکا دارند و معتقدند رشد اقتصادی ایالات‌متحده نیز نسبت به سال قبل کمتر خواهد بود. 🔹 بعد از این دو منطقه، خاورمیانه و شمال آفریقا احتمال بیشتری برای تضعیف رشد دارد و 39 درصد اقتصاددانان بر این باورند کشورهای این منطقه نمی‌توانند رشد سال 2023 را تکرار کنند. بعد از آن هم کشورهای پایین صحرای آفریقا قرار دارند که 35 درصد اقتصاددانان چنین پیش‌بینی‌ای برای آنها دارند. این منطقه البته از نظر احتمال رشد تورم در جایگاه نخست قرار دارد و 36 درصد اقتصاددانان به رشد تورم در این منطقه رای داده‌اند. همچنین 35 درصد از اقتصاددانان هم گفته‌اند نرخ تورم در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا افزایشی خواهد بود. این در حالی است که درصد پیش‌بینی برای افزایش تورم در دیگر نقاط معمولاً پایین است و اقتصاددانان احتمال می‌دهند سال جاری، تورم چندان مسئله مهمی برای اقتصادها نباشد، جز در دو منطقه‌ای که گفته شد. به هر حال تحلیلگران، عصر کنونی را عصر بی‌اعتمادی نامیده‌اند. عصری که نظم‌های سیاسی در شکننده‌ترین وضعیت خود قرار دارند و اعتماد عمومی به «دولت‌ها»، «سازمان‌های بین‌المللی» و «رسانه‌ها» به شدت کاهش یافته است. در چنین شرایطی خطر بازگشت ترامپ، تغییرات بی‌سابقه اقلیمی، گسترش جنگ در اروپا و خاورمیانه و مخاطرات هوش مصنوعی، سال 2024 را آبستن بی‌ثباتی و ناامنی کرده است. ما کجای این جهان بی‌بنیاد ایستاده‌ایم؟

🔻 عدم تناسب مالیات و خدمات در کشور 🔺دکتر وحید شقاقی: این استاد دانشگاه در ادامه گفت: «دولت باید در ازای مالیاتی که از مردم می‌گیرد، خدماتی ارائه دهد. برای مثال در کشور‌های اسکاندیناوی، شاهد «آموزش رایگان با کیفیت» هستیم یا «خدمات سلامت و بهداشت رایگان و با کیفیت» ارائه می‌شود. همچنین «خدمات با کیفیت نگهداری از سالمندان» وجود دارد. در کنار این ها، بسیاری از خدمات با کیفیت دیگر نیز وجود دارد که دولت از محل مالیات‌ها می‌پردازد؛ به همین دلایل است که می‌گویم مالیات یک جاده دو طرفه است، یعنی درست است که مردم مالیات می‌پردازند، اما به دولتی مالیات می‌دهند که با بهترین کیفیت و شفاف‌ترین و پاسخگو‌ترین حالت ممکن نسبت به مالیات عمل می‌کند. در کشور ما اتفاقی که رخ می‌دهد این است که مدام پایه‌های مالیاتی اضافه می‌شود، بدون این که ارتباط و نظم بین پایه‌های مالیاتی دیده شود. همچنین دولت‌های ما نسبت به محل مصرف مالیات هیچگونه پاسخگویی ندارند و خدمات متناسب با مالیات عرضه نمی‌کنند. این نوع رفتار‌ها باعث می‌شود مالیات از دید مردم نوعی «پول زور» در نظر گرفته شود.» وی افزود: «من مخالف پرداخت مالیات توسط کسب و کار‌های اینترنتی و فعالان پلتفرم‌ها نیستم، یعنی اگر فردی از اینستاگرام و امثالهم درآمد کسب می‌کند، بهتر است مالیات هم پرداخت کند، اما به شرط آن که پایه‌های مالیاتی ما نیز از نظم و انسجام کافی برخوردار باشد. درحال حاضر دولت تحت فشار است و درآمد دولت نیز به خاطر فشار تحریم ها، کاهش یافته است، در نتیجه به سمت مالیات روی آورده و از هر جایی که پیدا می‌کند، به دنبال کسب درآمد مالیاتی است. ایرادی ندارد، اما بهتر است اول دولت پایه‌های مالیاتی را به شکل نظامدار و مرتبط تعریف کند، یعنی در شرایطی که مالیات بر درآمد تعریف می‌شود دیگر مالیات بر ثروت تعریف نشود. متاسفانه در کشور ما همه نوع مالیات تعریف می‌شود و هیچ نظم و انسجام یا حتی قانون مترقی مالیاتی نیز وجود ندارد. دولت‌های ما نسبت به مصرف درآمد‌های مالیاتی نه بهره وری نشان می‌دهند نه شفافیت و پاسخگویی و در نتیجه آن جاده یک طرفه که اشاره کردم، در اقتصاد ایران به وجود آمده است. همه این‌ها باعث می‌شود مردم و کسبه همواره با نارضایتی اقدام به پرداخت مالیات می‌کنند.» این اقتصاددان تاکید کرد: «چه فایده‌ای دارد که ما مالیات بدهیم و بخشی از آن با فساد و رانت، حیف و میل شود؟ این نوع سیستم مالیات گیری و بی ثمر بودن آن در انظار عمومی، روح و روان یک ملت را به بازی می‌گیرد. مشکل بزرگ تعیین مالیات در کشور ما این است که به شکل گسسته و جدا جدا پایه مالیاتی تعریف می‌شود. مالیات یک قانون واحد لازم دارد که پایه‌های مالیاتی به شیوه‌ای منظم، شکل بگیرد. متاسفانه در کشور ما هر جایی که دولت، مایل باشد، فورا مالیات تعیین می‌کند و سعی دارد کسب درآمد کند. این نوع رفتار‌های دولت در شرایط کنونی اقتصاد که فشار شدیدی از کانال تورم به ملت تحمیل می‌شود، به معنای واقعی کلمه مردم را آزار می‌دهد.»

دکتر همتی: آقای رییسی! هم تاثیر تحریم‌ها را دیدیم و هم نتیجه ناکارآمدی تیم‌تان را! ❄️ ۳۳ ماه پیش، به دنبال تصدی مقام اجرایی، واقعیت ها را ندیدند و شاید هم نخواستند ببینند! ❄️ گذر زمان واقعیت ها را بیشتر آشکار ساخت. ❄️ هم تاثیر تحریم ها را دیدند و هم  نتیجه ناکارآمدی تیم شان را ❄️ ویدیوی کوتاه تاریخی ۱ دقیقه ای  ارزش دیدن مجدد را دارد.

✳️ دکتر مومنی، اقتصاددان: ۴۰ درصد مردم در آستانه فرو غلتیدن به زیر خط فقر هستند واقعا وعده‌های شما این بود که این تعداد فقیر در کشور باشد؟ اقلام سفره های فقرا به طور همزمان و مرتب در حال کوچکتر شدن و بی کیفیت شدن و گرانتر شدن است فرشاد مومنی اقتصاددان هشدار داد: گزارش رسمی اعلام می‌کند که جمعیت حاشیه نشین شهری در این کشور از حدود متعارف خارج شده و به ۲۵ میلیون نفر رسیده است. در گزارش مرکز پژوهش‌ها در مورد فقر آمده است که روند افزایش اندازه جمعیت زیر خط فقر به حدود ۳۰ درصد رسیده است که یک سوم کل جمعیت است. واقعا وعده‌های شما این بود که این تعداد فقیر در کشور باشد؟ کاهش فاصله افراد جامعه از خط فقر روند نگران کننده ای پیدا کرده است ‌و ۴۰ درصد مردم در آستانه فرو غلتیدن به زیر خط فقر هستند. نکته چهارم این است که اقلام سفره های فقرا به طور همزمان و مرتب در حال کوچیکتر شدن و بی کیفیت شدن و گرانتر شدن است آنوقت آقایی پیدا میشود و اینگونه مطرح میکند که دولت در حال توزیع رانت در بخش نان است./ جماران

🔺 چرا نرخ ارز افزایشی خواهد بود؟ 🔻دکتر محمدرضا منجذب در تحلیل هر بازاری اشاره به شرایط عرضه و تقاضای آن بازار، تحلیلی کامل را در بر می گیرد. اینکه در سالهای اخیر نرخ ارز در ایران افزایشی بوده و خواهد بود، بدلیل محدودیت ها در عرضه ارز و افزایش مستمر تقاضای ارز بوده است. مختصری از عناوین و دلایل ذیلا ارایه می شود، و هر دلیلی قابل تفصیل است: 1-دلایل کوتاه مدت: اخبار بد، منجمله جنگ ها و تنش های منطقه ای و نیز ورود ترامپ به عرصه انتخابات. شدت و ضعف اخبار هم بر عرضه و هم بر تقاضای ارز تاثیرگذار است. بعنوان مثال ورود ترامپ به انتخابات هرچه به تاریخ انتخابات نزدیک تر شود، آثار انتظاری بر نرخ ارز خواهد داشت. بلوکه شدن ذخایر ارزی خارج از کشور است. این تحدید کننده عرضه ارز بداخل کشور است. 2-دلایل بلندمدت: تحریم ها که تبدیل به قانون شده و بطور مستمر صادرات بخارج و عرضه ارز به داخل را تحدید می نماید. خود تحریمی، بعنوان مثال نپیوستن به معاهدات بین المللی چون اف ای تی اف و ... وجود ترازهای منفی (بودجه، بانکی، تراز پرداختها، و ...) که موجب افزایش کسری بودجه، گسترش نقدینگی، کاهش ارزش پول ملی و ... شده است. این هم موجب افزایش نرخ ارز می شود و هم تامین کننده کسری بودجه است. 3-نداشتن برنامه توسعه بلندمدت عمل نکردن به مزیت نسبی در صادرات و تحدید صادرات و عرضه ارز گسترش مستمر واردات یا افزایش مستمر تقاضای ارز 4-طبق نظریه PPP در محاسبه نرخ ارز، تفاوت تورم داخلی از تورم جهانی باضافه نرخ بهره وری داخلی (در ایران صفر است)، موجب افزایش طبیعی نرخ ارز است. تورم داخلی 45 درصدی و جهانی زیر 10 درصدی، بمعنای افزایش مستمر سی الی چهل درصدی نرخ ارز در سال است. 5-فشار مالیاتی، می تواند موجب تعطیلی تولید، گرایش بسمت فرار مالیاتی از طریق معاملات بوسیله ارز و غیر حساب بانکی و ... افزایش میدهد. بعضا موجب مهاجرت می شود. فشار مالیاتی روی بازارهای موازی ارز، مانند مسکن، خودرو، طلا، ... موجب سوق نقدینگی به بازار ارز می شود. 6-فشار مهاجرت، در نیروی کار ماهر و ساده ، و تحصیلکرده و ... تقاضای ارز را افزایش می دهد. 7-بازار پولی ناکارآمد و نرخ بهره پایین و غیر جذاب، نقدینگی را به بازارهای موازی و ارز سوق می دهد. موارد چندی دیگر در این راستا قابل ذکر است. بدیهی است هر کدام از موارد مذکور راهکارهای خود را می طلبد. در کنار آنها مدیران شایسته و کاربلد لازمه مقابله با مشکلات است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

🔺 چرا نرخ ارز افزایشی خواهد بود؟ 🔻دکتر محمدرضا منجذب در تحلیل هر بازاری اشاره به شرایط عرضه و تقاضای آن بازار، تحلیلی کامل را ار بر می گیرد. اینکه در سالهای اخیر نره ارز در ایران افزایشی بوده و خواهد بود، بدلیل محدودیت ها در عرضه ارز و افزایش مستمر تقاضای ارز بوده است. مختصری از عناوین و دلایل ذیلا ارایه می شود، و هر دلیلی قابل تفصیل است: 1-دلایل کوتاه مدت: اخبار بد، منجمله جنگ ها و تنش های منطقه ای و نیز ورود ترامپ به عرصه انتخابات. شدت و ضعف اخبار هم بر عرضه و هم بر تقاضای ارز تاثیرگذار است. بعنوان مثال ورود ترامپ به انتخابات هرچه به تاریخ انتخابات نزدیک تر شود، آثار انتظاری بر نرخ ارز خواهد داشت. بلوکه شدن ذخایر ارزی خارج از کشور است. این تحدید کننده عرضه ارز بداخل کشور است. 2-دلایل بلندمدت: تحریم ها که تبدیل به قانون شده و بطور مستمر صادرات بخارج و عرضه ارز به داخل را تحدید می نماید. خود تحریمی، بعنوان مثال نپیوستن به معاهدات بین المللی چون اف ای تی اف و ... وجود ترازهای منفی (بودجه، بانکی، تراز پرداختها، و ...) که موجب افزایش کسری بودجه، گسترش نقدینگی، کاهش ارزش پول ملی و ... شده است. این هم موجب افزایش نرخ ارز می شود و هم تامین کننده کسری بودجه است. 3-نداشتن برنامه توسعه بلندمدت عمل نکردن به مزیت نسبی در صادرات و تحدید صادرات و عرضه ارز گسترش مستمر واردات یا افزایش مستمر تقاضای ارز 4-طبق نظریه PPP در محاسبه نرخ ارز، تفاوت تورم داخلی از تورم جهانی باضافه نرخ بهره وری داخلی (در ایران صفر است)، موجب افزایش طبیعی نرخ ارز است. تورم داخلی 45 درصدی و جهانی زیر 10 درصدی، بمعنای افزایش مستمر سی الی چهل درصدی نرخ ارز در سال است. 5-فشار مالیاتی، می تواند موجب تعطیلی تولید، گرایش بسمت فرار مالیاتی از طریق معاملات بوسیله ارز و غیر حساب بانکی و ... افزایش دهد. بعضا موجب مهاجرت می شود. فشار مالیاتی روی بازارهای موازی ارز، مانند مسکن، خودرو، طلا، ... موجب سوق نقدینگی به بازار ارز می شود. 6-فشار مهاجرت، در نیروی کار ماهر و ساده ، و تحصیلکرده و ... تقاضای ارز را افزایش می دهد. 7-بازار پولی ناکارآمد و نرخ بهره پایین و غیر جذاب، نقدینگی را به بازارهای موازی و ارز سوق می دهد. موارد چندی دیگر در این راستا قابل ذکر است. بدیهی است هر کدام از موارد مذکور راهکارهای خود را می طلبد. در کنار آنها مدیران شایسته و کاربلد لازمه مقابله با مشکلات است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

🎞 نقشه راه دلاری مسکن ▫️شاخص دلاری مسکن مورد بررسی قرار گرفت. ▫️بررسی شاخص دلاری قیمت مسکن نشان می‌دهد، همزمان با ثبات در نرخ دلار غیررسمی از ابتدای امسال به واسطه اجرای سیاست تثبیت از سوی بانک مرکزی، بازار مسکن نیز روند با ثباتی را طی کرد و حتی در برخی ماه‌ها تورم منفی در این بازار به ثبت رسید. ▫️ضریب همبستگی بازار مسکن و نرخ دلار در بازار غیررسمی چقدر است و شاخص دلاری بازار مسکن برای ماه‌های پیش رو چه روند را برآورد می‌کند؟

سكوت كر‌كننده بانك مركزي دکتر پیمان مولوی حدود ۲۰درصد ارزش كلي ريال ايران تنها طي دو هفته اخير از ميان رفته است، بدون اينكه دولت و رييس كل بانك مركزي به مردم، رسانه‌ها و تحليلگران توضيحي در خصوص چرايي اين نزول ارايه كنند. در واقع نرخ دلار كه در روزهاي ابتدايي بهمن ماه، حول و حوش ۴۹هزار تومان قرار داشت، در روز دوشنبه ۹بهمن به محدوده بالاي ۵۸هزار تومان رسيده است. اين در حالي است كه دولت سيزدهم، مدت‌ها براي اجراي سياست تثبيت جشن گرفته و دستاوردسازي مي‌كرد. اما ناگهان اين ثبات رنگ باخت و نرخ ارز در دالان نوسانات صعودي پي در پي قرار گرفت. نكته حيرت‌انگيز در اين ميان سكوت بانك مركزي و بي‌عملي رييس كل اين بانك در مواجهه با نوسانات است. معتقدم اگر بانك مركزي مي‌خواست مي‌توانست به موضوع ورود كرده و با بازارسازي، فضا را تلطيف كند. بايد از رييس كل بانك مركزي پرسيد چرا در اين شرايط افسار ارز را رها كرده است تا در دالان صعودي قرار بگيرد؟ آيا تئوري‌ای كه همواره در اينگونه موارد مطرح و اعلام مي‌شود كه دولت براي جبران كسري بودجه‌اش، با نرخ ارز بازي مي‌كند، حقيقت دارد؟ كارشناسان هنوز از خاطر نبرده‌اند كه رييس سازمان برنامه و بودجه مدتي قبل راهي بهارستان شد و در گفت‌وگو با برخي نمايندگان از كسري حدودا ۳۰درصدي بودجه ۱۴۰۲و عدم تحقق بسياري از منابع پيش‌بيني شده خبر داد. آيا اين نوسانات ارزي تلاش دولت براي جبران كسري بودجه‌اش در ماه‌هاي پاياني سال است؟ اگر اينگونه است، مردم و فعالان اقتصادي و سرمايه‌گذاران چه گناهي كرده‌اند كه بايد هزينه عدم بهره‌وري، هزينه‌هاي غيرضروري، معافيت‌هاي مالياتي غيرمتعارف و... را بپردازند. چرا دولت سياست تثبيت نرخ ارز را كنار گذاشته است؟ از سوي ديگر چرا دولت به برخي تحليلگران و رسانه‌ها فشار وارد مي‌كند كه اخبار مرتبط با نوسانات ارزي را منتشر نكنند؟ يعني قصد دارند در يك فضاي راكد خبري، ايده آزادسازي نرخ ارز را دنبال كنند؟ بر اساس برآورده‌هاي قبلي كه بارها در همين ستون به آنها اشاره كرده‌ام، متوسط نرخ دلار در سال جاري (۱۴۰۲) حدود ۵۰هزار تومان است، البته اين نرخ مي‌تواند تا ۵۵هزار تومان هم بالارود، اما تداوم افزايش نرخ ارز به محدوده ۶۰هزار تومان و بالاتر بسيار عجيب است. براي سال آينده البته موضوع متفاوت است و تحولات بعدي، مشخص مي‌كند كه نرخ‌ها چه سمت و سويي پيدا مي‌كنند. سكوت بانك مركزي در اين ميان بسيار عجيب است، روساي بانك مركزي زماني كه نبايد صحبت كنند و بهتر است كه ساكت باشند، اظهارنظرهاي متعدد دارند، اما وقتي بايد به ميدان بيايند و چرايي بروز مشكلات را شرح دهند، روزه سكوت مي‌گيرند! برخي عنوان مي‌كنند اين نوسانات ممكن است به دليل تحولات منطقه‌اي باشد. اما سوال اين است كه چرا اين تنش‌هاي منطقه‌اي قبلا باعث نوسان نشده بودند. از آغاز مناقشه غزه و اسراييل، احتمال افزايش نرخ ارز وجود داشت اما بانك مركزي هر بار وارد بازار مي‌شد و نوسانات را مهار مي‌كرد. اما اين‌بار هيچ خبري از بانك مركزي نيست و مشخص نيست، چرا تلاشي براي ايجاد ثبات در بازار ارز صورت نمي‌گيرد. ايران با اين تنش‌هاي منطقه‌اي خو گرفته است و به راحتي مي‌تواند آن را مهار كند. ضمن اينكه نه امريكا مايل است فضاي منطقه‌اي ملتهب شود و نه ايران، نشانه‌اي دال بر حركت به سمت تنش ارايه كرده است. اگر فرض بگيريم كه تئوري كسري بودجه واقعيت داشته باشد و اين نوسانات براي جبران كسري بودجه است، بايد پرسيد كه كدام عقل سليمي ۲۰درصد ارزش پول ملي‌اش را قرباني جبران كسري بودجه خود مي‌كند؟ آيا افراد و گروه‌هايي در كشور هستند كه شوخي شوخي ارزش پول ملي ايرانيان را فداي هزينه‌هاي جاري مي‌كنند؟ سوال مهم‌تر اين است كه مگر دولت جشن سياست تثبيت نرخ ارز را نگرفته بود؟ چرا در كمتر از ۲هفته ارزش ريال از ميان رفته است. يعني شما ناگهان شب خوابيديد و صبح بيدار شديد و يك‌پنجم از همه دارايي‌هاي نقدي خود را از دست داده‌ايد! بر اساس برآوردها متوسط نرخ دلار در سال ۱۴۰۱، حول و حوش ۳۴ تا ۳۵هزار تومان است، تحليل‌هاي بعدي هم حاكي از آن بود كه نرخ دلار د محدوده ۵۰هزار توماني براي سال ۱۴۰۲ باقي بماند. اما اين رقم در حال افزايش بسيار است. ما اطلاعي از وضعيت دروني سيستم نداريم و اين رييس كل بانك مركزي است كه بايد توضيح داده و وضعيت را دقيقا تشريح كند. اما اين روزها اگر سراغ رييس كل بانك مركزي را بگيريد، بيشتر در خيابان استانبول هستند. احتمالا چند دلال و سوداگر خرده‌پا را هم دستگير يا مجازات مي‌كنند تا به زعم خود ريشه‌هاي بحران را خشك كنند. اما تجربه ثابت كرده كه ريشه بحران‌هاي اقتصادي را بايد در نقاط ديگري جست‌وجو كرد. با بگير و ببند گرهي از هزار توي مشكلات باز نمي‌شود.

🔴 دکتر مومنی، اقتصاددان: چرا درباره نظام مالیات سکوت می‌کنید! 🔴 یک اقلیت برخوردار مرتب معافیت مالیاتی برایشان جور می شود 🔴 برای اکثریت مردم یعنی تولید کنندگان و مصرف کنندگان مشکلات متعدد جور می‌کنند 🔻فرشاد مومنی، اقتصاددان: افرادی که حساسیت نصفه و نیمه به تنها عامل باقی مانده سر سفره مردم یعنی نان غیرت به خرج می‌دهند و رسیدن نان به دهن بعضی را رانت تلقی می‌کنند تا با این ترتیب بترسیم و آن را از سفره مردم حذف کنیم. 🔻شرافتمندانه در مورد وضعیت نظام مالیات ستانی مان صحبت کنید. چرا اعتراض نمی کنید که در برابر افزایش حقوق بیشتر به بازنشستگان مالیات برارزش افزوده را افزایش دادند. 🔻مطالعاتی وجود دارد که نشان می دهد در کل نظام مالیات ستانی در ایران مجموع سهم مالیات بر مالکان مستغلات، مالیات بر مشاغل و مالیات بر ثروت از کل درآمد مالیاتی دولت هفت درصد است‌. ولی وقتی نوبت تولید کننده می‌شود سهم مالیات بر واردات و ارزش افزوده و مالیات بر مزد و حقوق بالای ۵۰ درصد است همزمان همه تولید کنندگان و همه مصرف کنندگان را زیر فشار خرد کننده می‌گذارند./ جماران