unbewußt

@psychoanalyst_ir . . . #اسلاوی_ژیژم

گبور مته @psychoanalyst_ir . . . #تجزیه #آنالیز #تحلیل

توان عشق ورزیدن و صمیمیت ، رابطه‌ی مستقیم با توان پذیرش عشق و صمیمیت و ظرفیت نگهداری آنها درون خود دارد . عدم توان پذیرش و ظرفیت کماکان اینگونه است : که با خشم و نفرت و تحقیر، این فقر درونی را به نمایش گذاشتن. @psychoanalyst_ir . . .

(Psychosomatic Phenomena) پدیده روان‌تنی یا پدیده سایکوسوماتیک اصطلاحی است برای توصیف وضعیتی که در آن فشارهای روانی شدید، تعارض‌های درونی یا تجربه‌های هیجانیِ پردازش‌نشده با اختلال در کارکردهای بدنی همراه می‌شوند. در چنین وضعیتی، بدن ممکن است درگیر نشانه‌ها، دردها یا اختلالاتی شود که در شکل‌گیری و تداوم آن‌ها عوامل روان‌شناختی نقش مهمی دارند. از منظر روانکاوی، برخی اختلالات روان‌تنی را می‌توان در ارتباط با دشواری سوژه در بازنمایی، سمبولیزه کردن و به بیان درآوردن تجربه‌های هیجانی بررسی کرد. در این وضعیت، تجربه‌ای که امکان پردازش و صورت‌بندی روانی نیافته است، ممکن است در سطح بدن نمود پیدا کند. بااین‌حال، این فرایند را نباید به معنای انتقال مستقیم تعارض روانی به بدن یا جایگزینی یک سازوکار دفاعی با سازوکاری دیگر تلقی کرد. در نظریه فروید، مفهوم تبدیلی (Conversion) جایگاه مهمی در تبیین رابطه میان تعارض روانی و نشانه‌های بدنی دارد. فروید نشان می‌دهد که در هیستری تبدیلی، تعارض‌ها و عواطف واپس‌زده می‌توانند از طریق تبدیل برانگیختگی روانی به عصب‌گیری‌های جسمانی، در بدن نمود پیدا کنند. در این صورت، نشانه بدنی واجد معنایی ناخودآگاه است و می‌توان آن را به‌مثابه صورت تغییریافته‌ای از تعارض روانی در نظر گرفت. البته فروید میان نشانه‌های تبدیلی هیستریک و برخی اختلالات جسمانی مرتبط با روان‌نژندی‌های فعلی تمایز قائل می‌شود؛ بنابراین، نمی‌توان هر اختلال جسمانی را به‌منزله بیان سمبولیک یک تعارض ناخودآگاه تفسیر کرد. لکان نیز در بررسی پدیده‌های روان‌تنی، تمایزی اساسی میان سمپتوم روان‌نژندانه و پدیده روان‌تنی قائل می‌شود. در سمینار یازدهم، او با طرح مفهوم هولوفراز (Holophrase) به وضعیتی اشاره می‌کند که در آن رابطه میان دال‌ها، برخلاف زنجیره معمول دلالت، به‌گونه‌ای متوقف یا منجمد می‌شود. در این صورت‌بندی، پدیده روان‌تنی را می‌توان با نوعی حک‌شدگی یا ثبت نشانه‌ای در بدن مرتبط دانست؛ حک‌شدگی‌ای که لزوماً مانند سمپتوم روان‌نژندانه واجد معنایی نیست که بتوان آن را از طریق تفسیر تحلیلی رمزگشایی کرد. در برخی صورت‌بندی‌های روانکاوانه، به‌ویژه در سنت روان‌تنی فرانسوی، نسبت میان کارکردهای روانی، ظرفیت سمبولیزه کردن و پدیده‌های جسمانی اهمیت ویژه‌ای دارد. از این منظر، بررسی نشانه‌های بدنی مستلزم توجه هم‌زمان به وضعیت جسمانی، تاریخچه روانی و شیوه مواجهه سوژه با تجربه‌های هیجانی است. «گاهی آنچه امکان بیان و سمبولیزه شدن نیافته است، در بدن نمود پیدا می‌کند.» ✍علی درخشنده @psychoanalyst_ir . . . #سایکوسوماتیک #هیستری #سوماتوفرم

فصل چهارم: ابرمن یا سوپرایگوی پوشاکی The Sartorial Superego در این فصل، کوپژک از پوشاک، ظاهر و مناسبات اجتماعی برای بررسی عملکرد سوپرایگو استفاده می‌کند. لباس و ظاهر صرفاً ابزارهایی برای بیان هویت فردی نیستند؛ آن‌ها در شبکه‌ای از انتظارات اجتماعی، قواعد و الزامات فرهنگی عمل می‌کنند. کوپژک با ورود به نسبت میان لذت، فانتزی، فتیش و سوپرایگو، نشان می‌دهد که چگونه الزام اجتماعی می‌تواند حتی در شکل‌هایی ظاهر شود که در نگاه نخست با آزادی و لذت شخصی پیوند خورده‌اند. این فصل همچنین به این مسئله می‌پردازد که چرا سوپرایگو را نمی‌توان صرفاً با مجموعه‌ای از ممنوعیت‌ها و قواعد اخلاقی توضیح داد. @psychoanalyst_ir . . .

The Inheritance of Potentiality: An Interview with Joan Copjec,” Interview by Jennifer Murray: فروید ، یونگ را متهم می‌کند که با پیوند دادن لیبیدو به‌طور انحصاری با فرایندهای فرهنگی، آن را از هرگونه محتوای جنسی تهی می‌سازد. همین پیوند است که یونگ را به تأکید بر انعطاف‌پذیری یا شکل‌پذیری ذاتی لیبیدو سوق می‌دهد: سکس با آهنگ فرهنگ به رقص درمی‌آید. فروید، در مقابل، استدلال می‌کند که سکس را باید نه در قلمرو فرهنگ، بلکه در قلمرو سائق‌ها فهمید؛ سائق‌هایی که با وجود آنکه خارج از فرهنگ هیچ وجودی ندارند، خود فرهنگی نیستند. آن‌ها، در عوض، دیگریِ فرهنگ‌اند و از همین رو، در برابر دستکاری‌های فرهنگ آسیب‌ناپذیرند. ✍ترجمه: علی درخشنده منبع: Joan Copjec, Read My Desire: Lacan Against the Historicists, Chapter 8: “Sex and the Euthanasia of Reason,” London & New York: Verso, 2015, p. 209. @psychoanalyst_ir . . .

بخش اول عنوان کتاب، «اشتیاقم را بخوان» از جوآن کوپژک ، از همان ابتدا خواننده را با مسئله‌ای لکانی مواجه می‌کند: اشتیاق چیست و چگونه می‌توان آن را خواند؟ کوپژک در این کتاب وارد مناقشه‌ای نظری با تاریخ‌گرایی می‌شود؛ رویکردی که می‌کوشد سوژه، دانش، هویت و مناسبات اجتماعی را در چارچوب شرایط تاریخی و شبکه روابط قدرت توضیح دهد. در این مناقشه، اندیشه میشل فوکو یکی از مهم‌ترین نقاط ارجاع کوپژک است. فوکو نشان می‌دهد که سوژه و آنچه حقیقت درباره خود می‌پندارد، چگونه در شبکه‌ای از روابط قدرت، دانش و مناسبات تاریخی شکل می‌گیرد. کوپژک اهمیت این تحلیل را انکار نمی‌کند، اما معتقد است چنین رویکردی، اگر تمامیت میدان اجتماعی را به روابط قدرت و دانش تقلیل دهد، قادر به توضیح آن چیزی نیست که خود این روابط را ممکن می‌کند و حدود آن‌ها را تعیین می‌کند. از نظر کوپژک، روانکاوی لکانی دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند. سوژه را نمی‌توان صرفاً محصول تاریخ، فرهنگ یا گفتمان دانست. در ساختار سوژه و در خود میدان اجتماعی، نوعی شکاف و ناممکنی وجود دارد که به هیچ نظامی از روابط و معانی تقلیل‌پذیر نیست. این همان جایی است که کوپژک به لکان بازمی‌گردد: به بُعد واقع، به فقدان، به ناممکنیِ تمامیت و به آنچه از درون هر ساختاری مانع بسته‌شدن کامل آن می‌شود. بنابراین، مسئله کتاب صرفاً دفاع از روانکاوی در برابر یک نظریه رقیب نیست؛ کوپژک می‌کوشد نشان دهد که روانکاوی لکانی می‌تواند نظریه‌ای نیرومند برای فهم خود تاریخ و دگرگونی‌های اجتماعی نیز باشد. عنوان فصل ها بسیار جذاب است : فصل اول: ساختارها در خیابان‌ها راه نمی‌روند Structures Don't March in the Streets کوپژک بحث را با شعاری آغاز می‌کند که در جریان اعتراضات دانشجویی مه ۱۹۶۸ در فرانسه مطرح شد: «ساختارها در خیابان‌ها راه نمی‌روند.» این شعار در اعتراض به ساختارگرایی و تصور آن از ساختارهایی ثابت و انتزاعی شکل گرفته بود. معترضان می‌خواستند بر واقعیت زنده مبارزه، کنش و مقاومت تأکید کنند. کوپژک این مناقشه را به سطح دیگری می‌برد. او استدلال می‌کند که مسئله این نیست که ساختارها را به خیابان بیاوریم یا آن‌ها را به روابط عینی و قابل مشاهده اجتماعی تقلیل دهیم. نکته مهم‌تر این است که ساختار را باید در نسبت با بُعد واقع فهمید. ساختارها در میان روابط اجتماعی به‌سادگی قابل مشاهده نیستند؛ آن‌ها با نوعی ناممکنی و شکاف پیوند دارند که میدان اجتماعی را سازمان می‌دهد. در این فصل، کوپژک با بازخوانی فروید و لکان، به این پرسش می‌پردازد که چگونه می‌توان علت و اصل سازمان‌دهنده یک نظم اجتماعی را بدون فروکاستن آن به روابط موجود در همان نظم فهمید. فصل دوم: سوژه ارتوپسیک؛ نظریه فیلم و دریافت لکان The Orthopsychic Subject: Film Theory and the Reception of Lacan در این فصل، کوپژک به نحوه ورود نظریه لکان به نظریه فیلم می‌پردازد. یکی از مسائل مهم، برداشت‌های رایج از مرحله آینه‌ای و نسبت آن با تصویر، نگاه و شکل‌گیری سوژه است. کوپژک نشان می‌دهد که چگونه برخی خوانش‌های نظریه سینما، سوژه را بیش از اندازه با تصویر و سازوکارهای شناسایی یکی گرفته‌اند. مسئله او بازاندیشی در نسبت سوژه با تصویر است؛ سوژه را نمی‌توان صرفاً موجودی دانست که در تصویر خود را بازمی‌شناسد و از طریق آن به وحدت می‌رسد. در اینجا باید به شکافی توجه کرد که در خود فرایند شناسایی وجود دارد؛ شکافی که مانع از آن می‌شود که سوژه و تصویرش هرگز به‌طور کامل بر هم منطبق شوند. فصل سوم: قطعه‌قطعه‌کردن Cutting Up این فصل به یکی از مسائل بنیادی روانکاوی، یعنی سائق مرگ و مسئله علت می‌پردازد. کوپژک با ارجاع به فروید، برگسون، لکان و ارسطو، به بررسی این مسئله می‌پردازد که چگونه باید علت را فهمید و چرا نمی‌توان آن را صرفاً به‌عنوان یک عامل حاضر در زنجیره‌ای از روابط و پدیده‌ها در نظر گرفت. یکی از محورهای بحث، نسبت میان سائق مرگ، گسست و برش است. در خوانش لکانی، برش صرفاً جدایی میان دو بخش نیست؛ برش می‌تواند چیزی را آشکار کند که پیش از آن در سطح روابط آشکار قابل مشاهده نبوده است. ادامه دارد ✍علی درخشنده @psychoanalyst_ir . . .

کتاب اشتیاقم را بخوان: لکان در برابر تاریخ‌گرایان نویسنده: جوآن کوپژک (Joan Copjec) نخستین انتشار: ۱۹۹۴، انتشارات MIT Press بازچاپ: ۲۰۱۵، انتشارات Verso Books کوپژک، نظریه‌پرداز و فیلسوف آمریکایی، از چهره‌های خوانش لکانی در فلسفه و نقد فرهنگی معاصر است. حوزه فعالیت او روانکاوی فرویدی ـ لکانی، نظریه فمینیستی، تفاوت جنسی، فلسفه، سینما و نظریه انتقادی را در بر می‌گیرد.او پیش‌تر مدیریت مرکز مطالعات روانکاوی و فرهنگ در دانشگاه بوفالو را بر عهده داشته و در دانشگاه براون نیز در حوزه فرهنگ و رسانه تدریس کرده است. او همچنین با مجله نظریه و نقد هنری October همکاری داشته و از بنیان‌گذاران مجله Umbr(a) بوده است. اهمیت کوپژک در این است که از روانکاوی لکان برای مداخله در مباحث فلسفی، سیاسی، فرهنگی و زیبایی‌شناختی استفاده می‌کند. در آثار او، مفاهیمی چون اشتیاق، ژوئیسانس، تفاوت جنسی، فقدان و بُعد واقع به ابزارهایی برای خواندن فرهنگ و ساختارهای اجتماعی تبدیل می‌شوند. از آثار مهم دیگر او می‌توان به کتاب Imagine There's No Woman: Ethics and Sublimation (2002) اشاره کرد. @psychoanalyst_ir . .

Controling @psychoanalyst_ir . . .

پاتریشیا بوسکن-کاروز در مقاله Painful Loves، به رنج عشق، فقدان، عشق و ژوئیسانس و صورت‌های مختلف درد در عشق می‌پردازد. او با تکیه بر آموزه فروید و لکان، از جمله به این نکته می‌پردازد که عشق با فقدان و عدم‌تقارن میان عاشق و معشوق گره خورده است. در همین متن،به حضور دال‌هایی مانند کنترل، دست‌کاری، سلطه، اجبار و سوءاستفاده در گفتار معاصر عشق اشاره می‌کند و آنهارا در کنار صورت‌هایی از عشق قرار می‌دهد که بر توافق و شناسایی متقابل تأکید دارند. اهمیت این تغییر برای روانکاوی در این است که عشق را نمی‌توان صرفاً به مجموعه‌ای از قراردادهای رفتاری یا اخلاقی تقلیل داد. عشق، با فقدان، دیگری، اشتیاق و ژوئیسانس گره خورده است. لکان عبارت معروف «عشق دادن چیزی است که نداری» را در همین زمینه مطرح می‌کند. بوسکن-کاروز نیز با ارجاع به همین آموزه، بر نقش فقدان و عدم‌تطابق میان اشتیاق و ابژه در پیدایش معنای عشق تأکید می‌کند.از این منظر، شکل‌های معاصر رابطه را می‌توان صورت‌های تازه‌ای از تلاش برای تنظیم فاصله با دیگری دانست: نزدیک‌شدن بدون تعهد، سکس بدون رابطه، رابطه بدون علنی‌شدن، حضور بدون انتخاب و غیاب بدون توضیح. @psychoanalyst_ir

گوستینگ: وقتی دال ناپدید می‌شود یکی از رادیکال‌ترین شکل‌های تعلیق است: رابطه یا ارتباط، بدون توضیح و اغلب به‌طور ناگهانی قطع می‌شود. پیام‌ها بی‌پاسخ می‌مانند و دیگری، بدون ارائه‌ی روایتی از رفتن خود، از صحنه خارج می‌شود. آنچه در گوستینگ دردناک است فقط فقدان دیگری نیست؛ فقدان توضیح برای فقدان است. سوژه‌ای که گوست می‌شود، با سکوتی مواجه است که هیچ دال مشخصی برای توضیح آن ارائه نمی‌کند. در نتیجه، ناچار می‌شود خود دست به تولید معنا بزند: «چه اتفاقی افتاد؟»، «کجا اشتباه کردم؟»، «آیا چیزی در من باعث شد او برود؟» در این نقطه، خلأِ دلالت می‌تواند به خودسرزنشی راه ببرد. سوژه تلاش می‌کند سکوت دیگری را با روایتی پر کند؛ روایتی که ممکن است به‌جای توضیح، فانتزی‌های او درباره‌ی خود و دیگری را فعال کند. از سوی دیگر، برای کسی که ناپدید می‌شود، گوستینگ می‌تواند شیوه‌ای برای اجتناب از مواجهه با پاسخ‌گویی به دیگری باشد. به‌جای گفتن «نه»، «نمی‌خواهم»، «تمام شده است» یا مواجه‌شدن با واکنش دیگری، خودِ صحنه حذف می‌شود. البته نباید گوستینگ را به یک ساختار روانی واحد فروکاست. آنچه از منظر روانکاوی اهمیت دارد، این است که در این شکل از قطع رابطه، گفتار در لحظه‌ای که دیگری خواستار پاسخ است، جای خود را به غیاب می‌دهد.

سیچوئیشن‌شیپ: زیستن در تعلیق نام‌گذاری Situationship رابطه‌ای است که در مرز میان صمیمیت و تعهد باقی می‌ماند، بی‌آنکه به‌روشنی نامی پیدا کند. دو نفر ممکن است با یکدیگر رابطه‌ی جنسی داشته باشند، وقت بگذرانند، صمیمیت و حتی نوعی انحصار را تجربه کنند، اما رابطه همچنان از یک نام تعیین‌کننده محروم بماند. این نام‌گذاری صرفاً یک قرارداد زبانی ساده نیست. نام‌گذاری رابطه، سوژه را با مجموعه‌ای از دلالت‌ها، انتظارات و محدودیت‌ها مواجه می‌کند. از این منظر، تعلیق نام می‌تواند امکان حفظ رابطه‌ای را فراهم کند که هنوز مجبور نشده است خود را در برابر پیامدهای یک انتخاب قرار دهد. در یک خوانش لکانی، می‌توان پرسید این تعلیق چه چیزی را در اشتیاق حفظ می‌کند. تا زمانی که رابطه به یک وضعیت مشخص تثبیت نشده است، امکان‌های آن نیز همچنان باز می‌مانند. چیزی هنوز از دست نرفته، اما چیزی نیز به‌تمامی به دست نیامده است. همین فاصله می‌تواند برای یکی از طرفین به‌صورت آزادی تجربه شود و برای دیگری به شکل اضطراب. مسئله، بنابراین، صرفاً «ترس از تعهد» نیست. مسئله می‌تواند ناتوانی یا امتناع از قرارگرفتن در جایگاهی باشد که انتخاب، فقدان خود را نیز با خود به همراه می‌آورد. انتخاب یک رابطه، همواره به معنای از دست دادن بخشی از امکان‌های دیگر است https://t.me/psychoanalyst_ir/3491

روانکاوی حقیقت را به چه کسی می گوید ؟ ۱۳ نوامبر فرانکفورت

تمام داستان‌های عاشقانه، داستان‌های ناکامی‌اند. عاشق شدن یعنی با ناکامی‌ای روبه‌رو شویم که حتی نمی‌دانستیم وجود دارد. کسی را می‌خواستیم، احساس محرومیت از چیزی داشتیم و ناگهان به نظر می‌رسد آن چیز در دسترس قرار گرفته است. با این حال، آنچه در عشق از نو زنده می‌شود، هم شدت ناکامی است و هم شدت رضایت. ✍آدام فیلیپس ،درباره عشق و ناکامی @psychoanalyst_ir . . .

#ژک_لکان @psychoanalyst_ir . . .

هیستریک شخص سوم را وارد صحنه می‌کند که گویا می‌داند چگونه به اشتیاق بزرگ دیگری پاسخ دهد. در مقابل، سوژه وسواسی به بزرگ دیگری، نمایشی از اشتیاق ناممکن و به‌تعویق‌افتاده عرضه می‌کند. @psychoanalyst_ir . . .

واکنش درست به احساس پوچی هستی ، نه تسلیم و نه خودکشی بلکه شورش(Révolte) است؛ ادامه دادن زیستن علی‌رغم احساس بی معنایی برهه‌ای از زندگی . ✍آلبر کامو انسان طاغی @psychoanalyst_ir . . .

اعلی‌حضرت کودک His Majesty the Baby فروید عبارت «اعلی‌حضرت کودک» را در مقالهٔ «درآمدی بر نارسیسیسم» (۱۹۱۴)، در بخش دوم، به کار می‌برد تا جایگاه ویژه‌ای را توصیف کند که کودک در خیال والدین اشغال می‌کند. به تعبیر فروید، عشق والدین به کودک چیزی جز نارسیسیسمِ دوباره‌زادهٔ خود آنان نیست. والدین همهٔ کمالات را به کودک نسبت می‌دهند، نقص‌هایش را می‌پوشانند و از یاد می‌برند، و می‌خواهند او از ضرورت‌هایی که خودشان ناگزیر به آن‌ها تن داده‌اند (بیماری، مرگ، چشم‌پوشی از لذت، محدودیت اراده) مصون بماند. گویی قوانین طبیعت و جامعه باید در برابر او متوقف شوند و او دوباره «مرکز و هستهٔ آفرینش» شود، چنان‌که خودمان روزگاری خود را می‌پنداشتیم. کودک در این خیال حامل آرزوهای تحقق‌نیافتهٔ والدین است: قهرمانی به‌جای پدر، و شاهزاده‌ای به همسری، جبرانی دیرهنگام برای مادر. فروید همچنین می‌گوید جاودانگیِ من، که واقعیت به‌سختی تهدیدش می‌کند، با پناه‌بردن به کودک تضمین می‌شود. از اینجا می‌توان گفت آنچه والدین ناگزیر شده‌اند از آن دست بکشند، قرار است در زندگی کودک دوباره ممکن شود. پ.ن: ـ فروید در متن اصلی آلمانی مقاله، همین عبارت انگلیسی (His Majesty the Baby) را بدون گیومه در میانهٔ جمله آورده است؛ این عبارت در ترجمهٔ انگلیسیِ Standard Edition نیز به همین صورت آمده است. ـ فروید در همین بخش دربارهٔ حساس‌ترین نقطهٔ نظام نارسیسیستی (der heikelste Punkt)، یعنی جاودانگیِ من (Ich / ego)، می‌نویسد که این جاودانگی، که واقعیت آن را به‌شدت تحت فشار قرار داده است، از طریق پناه‌بردن به کودک تضمین می‌شود. ✍علی درخشنده Freud, S. (1914). «Zur Einführung des Narzißmus». Jahrbuch der Psychoanalyse, Bd. VI, S. 16. @psychoanalyst_ir . .

کسانی‌که به زخم زده‌اند،به‌جای آنکه احساس گناه کنند، در واقع غالبأ از ما متنفر می‌شوند ؛ چرا که آن‌ها را به یاد پستی و فرومایگی خودشان می‌اندازیم . ✍آلن دوباتن @psychoanalyst_ir . . .

هرچه مقاومت بیشتر باشد، عمل‌کردن و تکرارکردن بیشتر جای یادآوری را می‌گیرد. ✍زیگموند فروید @psychoanalyst_ir . . .