بوّابة|دروازه

سال‌هاست یک نقص جدی در سطح متوسطه‌ی نحو در حجره‌ها مشاهده می‌شود. در این سطح، کتابی که واقعاً شایسته‌ی تدریس باشد وجود ندارد. پیش‌تر «انموذج» و «هدایه» تدریس می‌شد و در سال‌های اخیر «تحفة السنیة» نیز به این مجموعه افزوده شده است. متأسفانه متن آجرومیه کتاب کاملی در نحو نیست و به‌تبع آن، شروحی که بر آن نوشته شده‌اند نیز این نقص را جبران نکرده‌اند. به نظر این حقیر، از آن‌جا که این سطح بسیار حساس است و طلبه در این مرحله بنیان‌های اصلی نحو را می‌سازد، هیچ‌یک از این کتاب‌ها ـ هر کدام به دلیلی ـ برای این سطح مناسب نیستند. (در این‌جا وارد بیان دلایل آن نمی‌شوم.) اما قصد دارم کتابی بسیار مفید و قابل توجه برای این سطح معرفی کنم؛ کتابی که طلبه را از سه کتاب یادشده بی‌نیاز می‌کند و او را برای فهم متون نحوی بالاتر آماده می‌سازد. این کتاب «متمّمة الآجرومیه» است. نویسنده در آن به تکمیل و تهذیب آجرومیه پرداخته، برخی ابواب را جابه‌جا یا حذف کرده و مطالب مهم و کاربردی‌ای افزوده است؛ به‌گونه‌ای که نواقص آجرومیه تا حد زیادی جبران شده است.

باطل قله‌ای دارد به مانند قله‌ی کوه، که دردناکترین قسمت آن است، اما زمان خیلی کوتاهی دارد، به دنبال آن سراشیبی تندی می‌آید. چرا که بالا رفتن از قله‌ی باطل مانند پایین آمدن از آن نیست

للباطل ذروة كذروة الجبل، هي الأشد ألمًا، ولكنها الأقصر زمنًا، يعقبها انحدار سريع، فالصعود إلى قمة الباطل ليس كالنزول منه.

■عبدالعزیز الطریفی

#فائدة_نحوية تصحیح یک اشتباه مشهور در کتابهای نحو خیلی شنیدیم که در مورد حروف استقبال میگویند : سین بر آینده‌ی نزدیک دلالت میکند و سوف بر آینده‌ی دور أما ترجیح محققین علم نحو این است که استقبال این دو مساوی است ابن هشام در کتاب مغنی اللبیب در مورد سوف میفرمایند: سوف:مرادفة للسين أَو أوسع مِنْهَا على الْخلاف وَكَأن الْقَائِل بذلك نظر إِلَى أَن كَثْرَة الْحُرُوف تدل على كَثْرَة الْمَعْنى وَلَيْسَ بمطرد و در مورد سین میفرمایند: وَلَيْسَ مقتطعا من سَوف خلافًا للكوفيين وَلَا مُدَّة الِاسْتِقْبَال مَعَه أضيق مِنْهَا مَعَ سَوف خلافًا للبصريين و ابن قاسم مرادی در کتاب جنی الداني در مورد سوف میفرماید: وهل سوف أبلغ في التنفيس من السين، أو هما سيان؟ في ذلك خلاف. ومذهب البصريين أن سوف أبلغ. واختار ابن مالك استواءهما في ذلك. وتقدمت الإشارة إلى هذا. منظورشان از این اشاره آنجاست که پیشتر در مورد سین فرموده‌اند:

والسين عند البصريين حرف مستقل. وذهب الكوفيون إلى أنها مقتطعة من سوف كما قالوا: سو، وسي، وسف. واختاره ابن مالك. قال: لأنه أبعد عن التكلف، ولأنهم أجمعوا على أن هذه الثلاثة فروغ سوف، فلتكن السين كذلك. واستدل بعضهم، على أصالة السين، بتفاوت مدة التسويف؛ فإن سوف أبلغ في ذلك. فلو كانت السين فرعها لتساوت مدة التسويف. قال ابن مالك: وهذه دعوى مردودة، لأن العرب عبرت عن المعنى الواحد الواقع في الوقت الواحد ب: سيفعل، وسوف يفعل

پ.ن: میگویم این دو آیه از قرآن که هر دو در مورد عذاب جهنم است گواه است بر اینکه سین و سوف هر دو باهم مساوی هستند { سَیَصۡلَىٰ نَارࣰا ذَاتَ لَهَبࣲ } [سوره المسد: ۳] { إِنَّ ٱلَّذِینَ كَفَرُوا۟ بِـَٔایَـٰتِنَا سَوۡفَ نُصۡلِیهِمۡ نَارࣰا } [سوره النساء: ۵۶] @a_Gateway

هرکس پاکی قلبش را میخواهد پس جانب الله را بر شهوتش ترجیح دهد

■الفوائد| ابن القيم

@a_Gateway

در عصر حاضر خصوصا در مناطق ما، حلقه‌های درس شرعی جای خود را به حلقه‌های لهو و لعب داده‌اند @a_Gateway

المطلوب و الصحيح هو أن تدرك أنّ العلم كلَ العلم إنما هو وسيلةٌ و أن الغاية هي العمل ؛ إذن الدينُ جاء ليُعمَل به و العلم وسيلة للعمل .

درست و پسندیده آنست که درک کنی تمامی علوم تنها وسیله‌اند و هدف و غایتِ نهایی ، عمل است. بنابراین دین آمده تا به آن عمل کنی و علم وسیله‌ای است برای عمل کردن . أ. أحمد السيد

وَدِدْتُ أنِّي قد رَأيتُ إخوانَنا_| صحيح مسلم

شایستگی این را داری که پیامبر صلی الله علیه و سلم تو را برادر خویش بداند؟! @a_Gateway

بی گمان طلب علم از برترین نیکی هاست و نیکی ها، بدی ها را از بین می‌برند. پس شایسته است که طلب علم اگر خالصانه برای الله باشد گناهان گذشتهٔ را بپوشاند، نصوص [قرآن و سنت] بر این دلالت دارند که انجام دادن کار نیک پس از ارتکاب گناه، سبب پاک شدن گناه می‌شود، چه بسا که آن کار نیک، از برترین نیکی ها و برزگترین عبادات باشد؟

■مفتاح دار السعادة| ابن القیم

@a_Gateway

شیوهٔ طلب علم در این دوران ـ اگر علمی موجود باشد ـ بیشتر در نهادهایی است که علوم شرعی را آموزش می‌دهند؛ نهادهایی که متأسفانه صاحبانشان اغلب گرفتار تکبّر و خودپسندی هستند. آنچه در عمل دیده می‌شود این است که این مدارک تحصیلی در واقع مقدار زیادی از اخلاص را از میان برده و علم را سست و کم‌اثر کرده‌است، تا جایی که نزدیک است آن را نابود کند. با این حال ـ بحمد الله متعال ـ هنوز علم در مساجد جست‌وجو می‌شود، و این همان روش پیامبر ﷺ، صحابهٔ او و نسل‌های پس از آنان است

■شیخ عبدالله سعد

@a_Gateway

«همچنین ما در فروع فقهی بر مذهب امام احمد بن حنبل هستیم، و بر کسی که از یکی از چهار امامان اهل سنت تقلید کند_و نه غیر آنان_انکار نمی‌کنیم، زیرا مذاهب دیگر به‌طور دقیق ضبط و تدوین نشده‌اند.»

■الدرر السنية|محمد بن عبدالوهاب

پ.ن: بر خلاف آنچه عامه مردم تصور میکنند، ائمه‌ی دعوه قائل به پیروی از مذهب معین بوده‌اند، و تبعیت و تقلید از مذاهب اربعه را جایز دانسته‌اند

#فائدة_نحوية ثم الحرف ثلاثة أقسام لأنه إن لم يختص بالأسماء ولا بالأفعال لم يعمل (كهل)، وإنما عملت ما النافية مع أنها لا تختص حملًا لها على ليس وإن اختص بالأسماء عمل فيها الجر ك(مِن وفي) أو الرفع والنصب ك(كان وأخواتها) وإنما لم تعمل أل المعرفة مع اختصاصها بالأسماء لتنزلها من مدخولها منزلة الجزء، ومن ثم تخطاها العمل، وإن اختص بالأفعال عمل فيها الجزم ك(لمّا)النافية (ولم) أو النصب ك(أن).

■فواکه الجنية| علامة الفاکهي

@a_Gateway

یکی از علامات علم نافع این است که صاحبش ادعای علم نمیکند و بر هیچکس فخر فروشی نمیکند و غیر خودش را به جهل نسبت نمیدهد، الا کسی که با سنت و اهل آن مخالفت کند، که در این صورت در باره‌ی او سخن میگوید از روی خشم برای خدا نه خشم برای نفس خویش، و نه اینکه قصد بالا بردن نفس خویش بر دیگران را داشته باشد

امام ابن رجب حنبلی

لازم است برای حفظ آرامش و ارزش‌هایت، حد و مرزهایی را تعیین کنی. وقتی بدانـی چه چیزهایی برایت مهم‌اند و چه رفتاری را نمی‌پذیری، دیگران هم ناچارند به حریم شخصی‌ات احترام بگذارند. مراقبت از این مرزها به معنای خودخواهی نیست؛ نشانهٔ آگاهی و احترام به خویشتن است. برای حفظ این مرزها گاهی صراحت به خرج دادن لازم است

من لحظاتی قبل از غرق شدن😅

باید فرزندانِ تعلیم، پدرانِ آموزشی خود را نیکو بدارند؛ بلکه نیکی کردن به آنان از نیکی به پدرانِ نسبی (خونی) شایسته‌تر است؛ زیرا پدرانِ نسبی بدن‌ها را پرورش می‌دهند، اما پدرانِ تعلیم ارواح را پرورش می‌دهند، و سعادت دنیا و آخرت بر پرورش روح‌ها مترتّب است.

■حاشیة الجمل علی شرح المنهج

@a_Gateway

برای خروج بر علیه حاکم پنج شرط لازم است 1 کفر صریحی را مرتکب شود 2 اقامه حجه شود 3 قدرت برداشتن حاکم را داشته باشیم 4 بتوانیم حاکم مسلمانی را در جایش بنشانیم 5 به سبب این خروج مفسده‌ی بزرگتری از مفسده‌ی بقای حاکم به وجود نیاید @a_Gateway

●اعتدال و میانه روی واقعیت این است که میانه روی مطلوب در قرآن همیشه یک حق میان دو باطل است، اما میانه روی مردود همیشه میان حق و باطل است

■سلطه‌ی فرهنگ غالب| #إبراهیم_سکران

@a_Gateway

از دعاهای پیامبر صلی الله عليه و سلم روى ابن ماجه في "سننه" عن عبدالله بن سرجس رضي الله عنه قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «اللهم إني أعوذ بك من الحَور بعد الكَور». خدایا از فساد امور بعد از اصلاح آنها به تو پناه میبرم

علامه ابن وزیر یمانی میفرماید: آنچه بر اهل بدعت غالب شده این است که خود را بسیار شایسته می‌دانند و بدعتشان را پسندیده می‌شمارند.

بل الغالب علی أهل البدعة شدة العجب بنفوسهم و الاستحسان لبدعتهم

#ذم_البدع

گفته شده‌است: هنگامی که امیر المؤمنین عثمان بن عفان رضی الله عنه را محاصره کردند، همسرش او را دید که میخندد. هنگامی که سبب آن را پرسید گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم را در خواب دیدم که از من می‌پرسد آیا تو را از آب و غذا منع کرده‌اند؟ گفتم: بله ای رسول خدا پس فرمود: بیا با من و ابوبکر و عمر در بهشت افطار کن حضرت عثمان در همان روز شهید شد در حالی که روزه بود