سیروان
Kanalga Telegram’da o‘tish
#سیروان نشریه هفتگی با گستره استان های مناطق کُردنشین 🔸سابقه انتشار ۲۸ سال 🔹دو زبان #کُردی و #فارسی https://instagram.com/sirwan.weekly ✅صاحب امتیاز سازمان همیاری شهرداری های استان کردستان 📞 تماس با ما،ارسال مطلب و سوژه 💬 @sh_juo
Ko'proq ko'rsatishMamlakat belgilanmaganToif belgilanmagan
918
Obunachilar
+124 soatlar
+47 kun
+2930 kun
Postlar arxiv
918
تفویض اختیارات به استانداران، فرصتی برای توسعه استان های مرزی
✍ آرمان فیضی
▪️در سال های گذشته یکی از نقدهایی که همواره به دولت های مستقر میشد، بحث تمرکزگرایی بیش از حد بود. تمرکزگرایی افراطی باعث میشد مدیران استانی برای اکثر تصمیمات منتظر تصمیم از تهران باشند و عملا استان ها چندان در چرخه تصمیم گیری موثر نبودند. تمرکزگرایی یک سری پیامدهای منفی به همراه دارد از جمله ناکارآمدی و کندی، به طوری که وقتی اکثر تصمیمات از مرکز اخذ می شود، این امر باعث می شود فرایند انتقال صورت مسئله از استان به مرکز و بازگشت پاسخ بسیار زمانبر شود و راه حل های اتخاذ شده در پایتخت، سنخیت چندانی با ظرفیت ها و واقعیت های بومی مناطق نداشته باشد. از سوی دیگر تمرکزگرایی شدید، توسعه نامتوازن را به همراه دارد و تخصیص منابع بیشتر بر اساس نزدیکی به قدرت خواهد بود. در سیستم متمرکز، بودجه و امکانات اغلب نه بر مبنای آمایش سرزمین و مزیت های اقتصادی، بلکه بر اساس چانه زنی و میزان نزدیکی به کانون های قدرت توزیع میشود و این باعث میشود مناطق دورتر از مرکز، با محرومیت مواجه شوند. بوروکراسی پرهزینه نیز دیگر پیامد منفی تمرکزگرایی است که با هدر دادن زمان و منابع، عملا امکان تصمیم گیری به موقع را کاهش می دهد.
▪️تفویض اختیارات به استانداران در دولت چهاردهم به عنوان یکی از محورهای اصلی تمرکززدایی و کاهش بوروکراسی دنبال میشود. رئیس جمهور اختیارات گسترده ای را به استانداران واگذار کرده است و آنها را به نوعی رئیس جمهور استان می داند تا تصمیم گیری ها سریع تر و متناسب با شرایط محلی انجام شود.
▪️بسیاری از مشکلات کشور به دلیل عدم شناخت تصمیم گیرندگان مرکزی از ظرفیت های محلی است. تفویض اختیار به استانداران، امکان تصمیم گیری واقع بینانه تر را فراهم میکند. از سوی دیگر، تفویض اختیارات باعث تسریع در امور میشود، به خصوص در حوزه تولید می تواند راهگشا باشد و رفع موانع تولید با سرعت بیشتری پیش برود. یکی از مهم ترین مزیت های این طرح، بهره گیری از خلاقیتها است. مدیران استانی با توجه به شناختی که از منطقه دارند می توانند ایده ها و خلاقیت های خود را به منصه ظهور برسانند. وقتی نخبگان و مردم یک استان احساس کنند نقشی در تعیین سرنوشت توسعه منطقه خود دارند احساس همگرایی بیشتری نیز با دولت پیدا میکنند.
▪️این طرح می تواند فرصتی برای توسعه استان های مرزی نیز باشد. این طرح برای استان های مرزی می تواند مزایایی مانند بهبود معیشت مرزنشینان از طریق تجارت مرزی، تسریع در رفع موانع تولید و واردات و در نهایت پیوند میان توسعه اقتصادی و امنیت پایدار مرزها را به همراه داشته باشد. همچنین می تواند به کاهش محرومیت و تقویت پیوند مردم مرزنشین با حاکمیت کمک کند.
▪️لازم به ذکر است هر طرحی مزایا و معایب خود را دارد و به این طرح هم انتقاداتی وارد شده است. لازمه موفقیت چنین طرح هایی، نظارت بر نحوه اجرای آن و بهره گیری از انتقادات سازنده برای جلوگیری از انحرافات است. امید است این طرح بتواند کشورمان را به توسعه متوازن نزدیک تر کند.
15 Noy, 11:31
918
افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزادر ۱۴ استانایران🔺شیوع آنفلوانزا در کردستان از مرز هشدار عبور کرد گزارشها از افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزا در شماری از استانهای ایران حکایت دارد؛ بهطوری که بر اساس دادههای وزارت بهداشت، میزان آزمایشهای مثبت آنفلوانزا در ۱۴ استان کشور از آستانه هشدار عبور کرده است. بر اساس این آمار که از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتشر شده، استان بوشهر با ثبت حدود ۵۲ درصد آزمایش مثبت، در صدر استانهای دارای بیشترین میزان شیوع آنفلوانزا قرار دارد. پس از بوشهر، استان کردستان با حدود ۳۴ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته است. چهارمحالوبختیاری و کهگیلویهوبویراحمد نیز هر کدام با حدود ۲۸ درصد، در رتبههای بعدی قرار دارند. بر اساس این نمودار، خوزستان با ۲۶.۲ درصد، لرستان با ۲۵ درصد، کرمان با ۲۴.۲ درصد و خراسان جنوبی با ۲۴.۵ درصد از دیگر استانهایی هستند که میزان آزمایشهای مثبت آنفلوانزا در آنها بالاتر از آستانه هشدار گزارش شده است. همچنین استانهای خراسان رضوی با ۲۲.۴ درصد، قزوین با ۲۱.۸ درصد، فارس با ۲۰.۷ درصد، سیستانوبلوچستان با ۱۹.۵ درصد، خراسان شمالی با ۱۹.۵ درصد، همدان با ۱۹ درصد و کرمانشاه با ۱۷.۳ درصد در این فهرست قرار دارند. این آمار در حالی منتشر میشود که افزایش موارد ابتلا به بیماریهای تنفسی، بهویژه در فصلهای سرد سال، میتواند فشار بیشتری بر مراکز درمانی و نظام سلامت وارد کند. متخصصان بهداشت عمومی معمولاً بر رعایت بهداشت فردی، شستوشوی مرتب دستها، تهویه مناسب فضاهای بسته و پرهیز از حضور در اماکن عمومی در صورت بروز علائم بیماریهای تنفسی تاکید میکنند. با این حال، آمار منتشرشده مربوط به درصد آزمایشهای مثبت است و لزوما به معنای سهم جمعیت مبتلا در هر استان نیست. همچنین این نمودار بهتنهایی اطلاعاتی درباره تعداد کل مبتلایان یا روند تغییرات بیماری در روزهای آینده ارائه نمیدهد.
14 Noy, 13:34
918
افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزادر ۱۴ استانایران🔺شیوع آنفلوانزا در کردستان از مرز هشدار عبور کرد گزارشها از افزایش موارد ابتلا به آنفلوانزا در شماری از استانهای ایران حکایت دارد؛ بهطوری که بر اساس دادههای وزارت بهداشت، میزان آزمایشهای مثبت آنفلوانزا در ۱۴ استان کشور از آستانه هشدار عبور کرده است. بر اساس این آمار که از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتشر شده، استان بوشهر با ثبت حدود ۵۲ درصد آزمایش مثبت، در صدر استانهای دارای بیشترین میزان شیوع آنفلوانزا قرار دارد. پس از بوشهر، استان کردستان با حدود ۳۴ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته است. چهارمحالوبختیاری و کهگیلویهوبویراحمد نیز هر کدام با حدود ۲۸ درصد، در رتبههای بعدی قرار دارند. بر اساس این نمودار، خوزستان با ۲۶.۲ درصد، لرستان با ۲۵ درصد، کرمان با ۲۴.۲ درصد و خراسان جنوبی با ۲۴.۵ درصد از دیگر استانهایی هستند که میزان آزمایشهای مثبت آنفلوانزا در آنها بالاتر از آستانه هشدار گزارش شده است. همچنین استانهای خراسان رضوی با ۲۲.۴ درصد، قزوین با ۲۱.۸ درصد، فارس با ۲۰.۷ درصد، سیستانوبلوچستان با ۱۹.۵ درصد، خراسان شمالی با ۱۹.۵ درصد، همدان با ۱۹ درصد و کرمانشاه با ۱۷.۳ درصد در این فهرست قرار دارند. این آمار در حالی منتشر میشود که افزایش موارد ابتلا به بیماریهای تنفسی، بهویژه در فصلهای سرد سال، میتواند فشار بیشتری بر مراکز درمانی و نظام سلامت وارد کند. متخصصان بهداشت عمومی معمولاً بر رعایت بهداشت فردی، شستوشوی مرتب دستها، تهویه مناسب فضاهای بسته و پرهیز از حضور در اماکن عمومی در صورت بروز علائم بیماریهای تنفسی تاکید میکنند. با این حال، آمار منتشرشده مربوط به درصد آزمایشهای مثبت است و لزوما به معنای سهم جمعیت مبتلا در هر استان نیست. همچنین این نمودار بهتنهایی اطلاعاتی درباره تعداد کل مبتلایان یا روند تغییرات بیماری در روزهای آینده ارائه نمیدهد.
14 Noy, 13:34
14 Noy, ~13:36
918
🔺سیروان شماره ۱۳۷۴ تاریخ ۲۳ آبان ماه ۱۴۰۵
خالد توکلی جامعهشناس سقزی درباره فرسایش اعتبار نظام آموزشی هشدار داد:🔹فاصله عمیق میان مدرک تحصیلی و شایستگی علمی
توکلی : وقتی پول جای شایستگی را میگیرد؛ فرسایش سرمایه فرهنگی در نظام آموزشی اتفاق می افتد🔸جمیل لطفاللهنسبی؛ افتخار کردستان، اعتبار ایران
گزارش سیروان از مراسم تجلیل جمیل؛ نامی از کردستان در قله تنیس روی میز جهان 🔹دستور ویژه استاندار کردستان برای تسریع در واگذاری زمین به خبرنگاران 🔸قمار اربیل با وحدت اقلیم به قلم صلاحالدین خدیو 🔹چرا نام کردستان با اخبار بد گره خورده است؟ تحلیل بر کلیشه رسانهی و آسیب ساختاری به نریمان نثری - پژوهشگر مقطع دکتری حقوق 🔸تجارت با درد بیمار روایتی از پشت پرده یک چرخه پنهان اقتصادی به قلم بهنام امیری 🔹تشییع و تدفین پیکر شهدای گمنام در سنندج همزمان با سراسر کشور
14 Noy, 05:22
918
"نه بۆ وهرگێرانی نێوان زمانی"
به بیانووی وهرگێرانی چهند ڕۆمانی بهختیار عهلی له زاری سۆرانیهوه بۆ کرمانجی
✍ڕهشید ئهحمهدیفهر -مامۆستای کۆمهڵناسیبه لهههرشتێک،ئهو نوسراوه تێبینی و بۆچوونی منه له ڕۆانگهی کۆمهڵناسی و له گۆشهنیگای خۆمهوه.نه پسپۆری زمانهوانیم ههیه و نه لهو سۆنگهشهوه دهروانمه باسهکه. بە باوەڕی من،پێویست ناکا کتێبێکی کوردی لە زارێکەوە بۆ زارێکی دیکەی کوردی وەربگێڕدرێتەوە! ئاخێوەرانی هەر زارێک دەبێت هەلی خوێندنەوە، تێگەیشتن،نووسین و تەنانەت ئاخاوتن بە زارەکانیتری کوردی بۆ خۆیان بڕەخسێنن. لە ڕوانگەی کۆمەڵناسیی زمانەوە،ئەمە تەنیا بابەتێکی زمانەوانی نییە،بەڵکو پرۆسەیەکی کۆمەڵایەتی و کولتوورییە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندیی نێوان ئاخێوەرانی زارە جیاوازەکانی زمانی کوردی و پەرەپێدانی هەستی هاوبەشی و حەهول دان بۆ سازکردنی شوناسی هاوبهشی کوردی. لە ڕاستیدا، فرەزاری لە زمانی کوردیدا نابێت وەک کێشەیەک سەیر بکرێت کە پێویستی بە چارەسەرکردن لە ڕێگەی وەرگێڕانەوە هەبێت؛بەڵکو دەبێت وەک دەوڵەمەندییەکی زمانەوانی و کولتووری مامەڵەی لەگەڵ بکرێت.هەر زارێک جیهانێک لە ئەزموون،بیرکردنەوە، دەربڕین، ئەدەب و بیرەوەریی کۆمەڵایەتی لەخۆدەگرێت. تیۆریای«توانای نێوانزارەیی» (Interdialectal Competence)به واتای توانای ئاخێوەرانه بۆ تێگەیشتن،خوێندنەوە و بەکارهێنانی زارەکانیتری هەمان زمان، بەبێ ئەوەی هەمیشە پێویستیان بە ناوبژیوانیی وەرگێڕ هەبێت.بەم پێیە، ئاخێوەری سۆرانی دەبێت بتوانێت بادینی بخوێنێتەوە و تێیبگات،هەروەها ئاخێوەری بادینی بتوانێت لەگەڵ کرمانجی، سۆرانی، هەورامی و زارەکانیتری کوردی ئاشنایی پەیدا بکا. ئەمەش فراوانکردنی سەرمایەی زمانەوانی و کولتووریی تاکە. لە ڕوانگەی پەروەردەیی و کۆمەڵناسییەوە، ئێمە پێویستمان بە دروستکردنی کولتوورێکی خوێندنەوە و فێربوونی نێوانزارەیی هەیە؛ کولتوورێک کە تێیدا منداڵ و گەنج و خوێندکار فێری ئەوە ببن کە جیاوازیی زارەکان ببێتە هۆی نزیکبوونەوە،نەک دوورکەوتنەوە. ئەمەش پێویستی بە سیاسەتێکی پەروەردەیی و زمانەوانی هەیە کە خوێندنەوە، نووسین و ئاخاوتن بە زارە جیاوازەکانی کوردی هان بدات. بەو شێوەیە،توانای نێوانزارەیی دەبێتە بەشێک لە پەروەردەی زمانەوانی و کولتووریی تاکی کورد و ڕێگە بۆ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆتر لە نێوان کۆمەڵگە زمانەوانییە جیاوازەکاندا دەکاتەوە. بۆیە، هەرچەندە وەرگێڕانی کتێبێک لە زارێکی کوردییەوە بۆ زارێکی دیکە لە هەندێک باردا سوودبەخشە، بەڵام ئەگەر ببێتە جێگرەوەی فێربوون و تێگەیشتنی نێوانزارەیی، ئەوا دەرفەتێکی گرنگی ئاشنابوون و پەیوەندیی ڕاستەوخۆمان لەگەڵ زمان و کولتووری هاوزمانەکانمان لێ دەستێنێتەوە. بە واتایەکی دیکە، وەرگێڕان لێرەدا ڕەنگە تەنها گواستنەوەی دەق نەبێت، بەڵکو لە هەندێک باردا کوشتنی دەرفەتی فێربوون، تێگەیشتن و پەیوەندیی ڕاستەوخۆش بێت. ئامانج نابێت هەر زارێک بۆ ئەوی تر وەربگێڕدرێت؛ ئامانج دەبێت ئەوە بێت کە ئاخێوەرانی هەموو زارەکانی کوردی بتوانن بەبێ ناوبژیوانیی وەرگێڕ، یەکتر بخوێننەوە، تێبگەن و قسە لەگەڵ یەکتر بکەن وێکرا خهرمانی زار و زمان وکهلتووری کوردی برهو پێبدهن و بیگهشێننهوه.
14 Noy, 01:57
918
آب که سر بالا رفت، قورباغه ابوعطا میخواند!
ظاهرا روزگار چنان دگرگون شده که دیگر نه تخصص ملاک است، نه تجربه، نه قلم و نه حتی سواد نوشتن یک خبر ساده؛ کافی است کسی چند واژه قلمبهوسلمبه را از اینوآن وام بگیرد، چند بار جلوی آینه تمرین اعتمادبهنفس کند و تعدادی مخاطب را با تیترهای پرطمطراق به دنبال خود بکشاند تا یکشبه در قامت خبرنگار، تحلیلگر و نظریهپرداز ظاهر شود!
خبرنگاری، این حرفه شریف و مسئولیتساز، روزگاری بر ستونهای حقیقت، امانتداری و آگاهی استوار بود؛ اما امروز گاهی چنان به دست برخی خبرنگارنماها افتاده که اگر مرحوم گوتنبرگ زنده بود، احتمالا از اختراع ماشین چاپ اظهار پشیمانی میکرد!
در این بازار مکاره، خبر دیگر سه رکن اساسی صحت، روشنی و جامعیت ندارد؛ سه رکنی که ظاهرا جای خود را به سه اصل تازه دادهاند: شایعه، شانتاژ و شلوغکاری! کافی است سوژهای پیدا شود، کمی آب گلآلود در دسترس باشد و چند نفر هم از پشت صحنه نخهای عروسکگردانی را بکشند؛ آنوقت نمایش آغاز میشود. یکی تیتر میسازد، دیگری کف میزند و قهرمان داستان، بیآنکه حتی از عهده تنظیم یک خبر نقلی برآید، ناگهان در نقش ناجی افکار عمومی ظاهر میشود!
البته هنر بزرگی است که آدمی بدون آنکه الفبای خبرنویسی را درست بداند، ادعای کشف حقیقت داشته باشد؛ درست مانند کسی که هنوز فرق قاشق و چنگال را نمیداند، اما برای افتتاح رستوران بینالمللی سخنرانی میکند!
این جماعت، بیش از آنکه دغدغه اطلاعرسانی داشته باشند، شیفته دیدهشدناند. برایشان مخاطب نه سرمایه اجتماعی، بلکه صیدی است که باید با طعمه تیترهای جنجالی شکار شود. نه دنبال روشنکردن حقیقتاند و نه نگران تاریکشدن افکار عمومی؛ مقصدشان همان جایی است که هیاهو بیشتر، منافع شیرینتر و حسابوکتابها مبهمتر باشد.
بدتر آنکه گاهی چنان در نقش منتقد دلسوز فرو میروند که گویی سالها در سنگر حقیقت خاک خوردهاند؛ حال آنکه اگر پرده از پشت صحنه کنار برود، معلوم میشود نویسنده اصلی، کارگردان، تهیهکننده و حتی طراح دیالوگها جای دیگری نشستهاند و بازیگر فقط زحمت خواندن نقش را میکشد؛ آن هم با لکنت قلم!
اما یک نکته را باید به خاطر سپرد: خبرنگاری با هیاهو به دست نمیآید، با تملق اعتبار نمیخرد و با تخریب دیگران صاحب جایگاه نمیشود. قلم، شناسنامه صاحب آن است و تاریخ، دیر یا زود میان خبرنگار و بدل خبرنگار تفاوت خواهد گذاشت.
ما با نقدنویسی مخالف نیستیم؛ اتفاقا نقد، اکسیژن جامعه است. اما نقد با عقدهگشایی، مطالبهگری با باجخواهی و خبرنگاری با - دلالی توجه - تفاوت دارد.
پس لطفا پیش از آنکه برای دیگران کلاس حقیقتگویی برگزار کنید، یکبار از خودتان امتحان خبرنویسی بگیرید؛ شاید در همان آزمون نخست معلوم شود که هنوز تا خبرنگاری، راهی به اندازه فاصله ادعا تا واقعیت باقی است.
آخر برادر عزیز! آب اگر سر بالا برود، قورباغه هم ابوعطا میخواند؛ اما آوازخوانی قورباغه، هرگز از او استاد موسیقی نمیسازد!
خبرنگاری جایگاه است، نه نقاب؛ قلم مسئولیت است، نه ابزار تسویهحساب
13 Noy, 15:43
13 Noy, ~15:45
918
🔺برگزاری نمایشگاه انفرادی تصویرسازی «از میان تکهها» در سنندج
سیروان| نمایشگاه انفرادی تصویرسازی با عنوان «از میان تکهها» به آثار نگین وکیلی، از ۲۳ تا ۲۸ آبانماه ۱۴۰۵ در شهر سنندج برگزار میشود.
این نمایشگاه در نگارخانه خانه هنر، واقع در خیابان فردوسی، کوچه رزان، میزبان علاقهمندان به هنرهای تجسمی و تصویرسازی خواهد بود.
آثار این مجموعه با رویکردی مبتنی بر ترکیب رنگها، فرمها و عناصر بصری، در قالب مجموعهای از تصویرسازیها به نمایش گذاشته می شود.
نمایشگاه «از میان تکهها» فرصتی برای آشنایی بیشتر مخاطبان با نگاه هنری و تجربههای تصویری این هنرمند سنندجی در حوزه تصویرسازی است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، علاقهمندان میتوانند در روزهای برگزاری نمایشگاه، از ساعت ۱۶ تا ۱۹ از این آثار بازدید کنند.
13 Noy, 14:08
918
🔵 پاریزهر؛ تیمی که با جیب خالی میجنگد و با قلب هواداران زنده است!
✅ در روزگاری که بسیاری از مجموعههای ورزشی برای ادامه فعالیت چشمانتظار حمایت و امکانات هستند، چند جوان سنندجی تصمیم گرفتهاند چراغ فوتسال این شهر را روشن نگه دارند؛ جوانانی که در رأس آنها کاوه اسدی قرار دارد و با وجود مشکلات مالی فراوان، پاریزهر کردستان را در لیگ دسته اول فوتسال کشور سرپا نگه داشتهاند.
🔷 اما پشت این حضور ملی، واقعیتی تلخ وجود دارد؛ مشکلات مالی، کمبود امکانات و زیرساختها، سفرهای زمینی دشوار و نبود حمایت مؤثر از سوی بخش دولتی و خصوصی، شرایطی را رقم زده که ادامه فعالیت این مجموعه را به آزمونی دشوار تبدیل کرده است.
پاریزهر امروز بیش از آنکه از حمایت ساختارهای اقتصادی و ورزشی برخوردار باشد، به سرمایهای ارزشمند اما شکننده تکیه دارد: هوادارانی که با عشق کنار تیمشان ایستادهاند.
🔷 اینجا دیگر صحبت از یک باشگاه و چند مسابقه فوتسال نیست؛ صحبت از مسئولیت اجتماعی، حفظ سرمایههای ورزشی شهر و زنده نگه داشتن امید جوانانی است که میخواهند نام سنندج در فوتسال کشور فراموش نشود.
البته نباید فراموش کرد که اداره یک تیم در سطح ملی با انگیزه و علاقه بهتنهایی امکانپذیر نیست. ورزش حرفهای به برنامهریزی، منابع مالی، زیرساخت و حمایت مستمر نیاز دارد.
پرسش روشن است: سهم نهادهای مسئول، صنایع، شرکتها و بخش خصوصی در حمایت از تنها تلاش چند جوان برای زنده نگه داشتن این جایگاه ورزشی کجاست؟
🔷 قرار نیست همه بار این مسئولیت بر دوش کاوه اسدی و همراهانش باشد. اگر امروز پاریزهر با دست خالی برای فوتسال کردستان میجنگد، فردا نباید شاهد خاموش شدن چراغی باشیم که روشن نگه داشتنش به این آسانی نیست.
پاریزهر فقط یک تیم نیست؛ بخشی از هویت ورزشی سنندج و فرصتی برای حفظ امید در دل جوانان این شهر است.
❌ حمایت از پاریزهر لطف به یک باشگاه نیست؛ مسئولیتی در قبال آینده ورزش کردستان است.
13 Noy, 12:59
918
جانباختن ۲۴۶ نفر در تصادفات رانندگی کُردستان طی نیمه نخست امسال
بر اساس آمار پزشکی قانونی، ۲۴۶ نفر در نیمه نخست امسال بر اثر حوادث رانندگی در استان کُردستان جان خود را از دست دادهاند؛ آماری که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهش حدود ۴ درصدی را نشان میدهد.
به گزارش پزشکی قانونی، شمار جانباختگان تصادفات رانندگی در شش ماه نخست سال گذشته ۲۵۶ نفر بوده است. همچنین در این مدت ۴ هزار و ۵۰۳ نفر بر اثر حوادث رانندگی مصدوم شدهاند.
آمارهای پزشکی قانونی همچنین نشان میدهد در نیمه نخست امسال، ۲۸ نفر بر اثر غرقشدگی، ۱۱ نفر در پی سوختگی، چهار نفر بر اثر برقگرفتگی و دو نفر نیز به دلیل مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن جان باختهاند.
13 Noy, 09:01
918
تجارت با درد بیمار
روایتی از پشت پرده یک چرخه پنهان اقتصادی
✍️بهنام امیریپدرم تعریف میکرد حدود پنجاه سال پیش، برای درد کلیه نزد پزشکی هندیتبار رفته بود که آن روزها در سنندج طبابت میکرد. به پزشک گفته بود: «دکترجان، کلیهام امانم را بریده است.» پزشک پرسیده بود شغلت چیست؟ پدرم پاسخ داده بود: راننده. پزشک بیدرنگ گفته بود: «پشت فرمان کمرت عرق میکند و موقع پایین آمدن از ماشین، سرما به آن میزند؛ دو تا شال (جامانه کوردی) بخر و شوی واشوی (شورواشور) به کمرت ببند!» پدرم میگفت از آن روز تا امروز، دیگر درد کلیه به سراغش نیامده است. نمیدانم آن توصیه از نظر پزشکی چه عیاری داشت، اما این خاطره یادآور رابطهای ساده و انسانی میان پزشک و بیمار است؛ رابطهای که در آن، تسکین درد انسان، پیش از هر محاسبه دیگری اهمیت داشت. پنجاه سال گذشته است. امروز من همراه با مادرم در چرخدندههای نظام سلامت گرفتار شدهایم. مطبی در سنندج با نزدیک به صد بیمار؛ تلفنهایی که بیوقفه زنگ میخورند، بیمارانی که سهتا سهتا به اتاق پزشک هدایت میشوند و ویزیتهایی که در چند دقیقه خلاصه میشوند. پزشکی که روزانه ده تا دوازده ساعت فقط در مطب شخصی اش کار میکند؛ زیر چشمانش گود شده بود و کاملا سیاه، فرسودگی در چهرهاش پیدا بود. اینجا، ویزیت با دفترچه تأمین اجتماعی ۶۰۰ هزار تومان است. سطل زباله مطب از لیوانهای مچالهشده لبریز است و کد رهگیری بیماران روی کاغذهای باطله نوشته میشود؛ تصویری از نظامی که در آن نه پزشک مجال نفس کشیدن دارد و نه بیمار فرصتی برای دیدهشدن. اما بخش نگران کننده ماجرا اینجاست: برای انجام آزمایشهای تجویزشده به آزمایشگاه تاکید شده توسط پزشک معالج رفتیم. مسئول پذیرش میگفت سقف بیمه تکمیلی تمام شده و هزینه آزمایشها، با احتساب پوشش تأمین اجتماعی، حدود ۱۷ میلیون تومان خواهد بود. اما بدتر از آن این بود که کارپرداز آزمایشگاه توان خواندن نسخه پزشک همکار خود را نداشت. به آزمایشگاه دیگری مراجعه کردیم. آنجا شائبه وجود رابطه مالی میان پزشک تجویزکننده و آزمایشگاه معرفیشده مطرح شد؛ موضوعی که اثبات یا رد آن به بررسی مستقل نیاز دارد. پزشک آزمایشگاه دوم همچنین میگفت: بخشی از این آزمایشها در سنندج انجام نمیشود و باید برای بررسی به تهران ارسال شود. سوال اینجاست: آیا بیمار در این چرخه همچنان موضوع درمان است یا به حلقهای از مناسبات سوداگرانه اقتصادی تبدیل شده است؟ بیمار نه دانش تخصصی لازم برای ارزیابی ضرورت آزمایشها را دارد و نه از مناسبات احتمالی پشت پرده آگاه است. او با اعتماد به پزشک، نسخه را در دست میگیرد؛ اما وقتی هزینه اجرای آن از توان مالیاش فراتر میرود، اعتماد جایش را به استیصال میدهد. در این وضعیت، درمان از یک حق اساسی انسانی به کالایی لوکس و وابسته به قدرت خرید تبدیل میشود. بازنشسته یا انسان کمدرآمد باید میان هزینه درمان، خرید دارو و تأمین معاش خانواده یکی را قربانی کند. این معضل در جغرافیایی چون کردستان، ابعاد تلختری دارد. تمرکز امکانات تخصصی و تشخیصی در پایتخت و چند کلانشهر، علاوه بر بار هزینه درمان، مخارج جابجایی و اقامت نیز روی دست بیمار میگذارد. اینجاست که بیماری فقط یک رنج زیستی نیست؛ جغرافیای محل سکونت و موقعیت طبقاتی نیز در سرنوشت درمان انسان دخالت میکنند. مستمریبگیری با درآمد ماهانه کمتر از ۲۰ میلیون تومان، در برابر چنین هزینهای چه میتواند بکند؟ از خوراک خانوادهاش بزند، داروهای دیگرش را کنار بگذارد یا قید پیگیری بیماری را بزند؟ در این چرخه، پزشک نیز زیر فشار فرسودگی شغلی و ساختار ناکارآمد نظام سلامت قرار دارد. اما نمیتوان اجازه داد مناسبات اقتصادی، وجدان حرفهای و کرامت بیمار را به حاشیه برانند. در رمان «دژ» اثر آ. جی. کرونین (۱۹۳۷)، اندرو منسون پزشک جوان، با آرمان خدمت به معدنکاران محروم وارد حرفه پزشکی میشود، اما در مسیر کار با وسوسه ثروت و مناسبات سوداگرانه روبهرو میشود. کرونین تعارض میان وجدان پزشکی و منافع اقتصادی را به تصویر میکشد؛ تعارضی که هنوز هم در نظام سلامت ما زنده است. این رمان روایتی از پزشکانیست که میان وجدان و منافع، راه دشوار حقیقت را برمیگزینند. این اثر نشان میدهدکه، پزشکی اگر از پیوند خود با عدالت و انسانگرایی جدا شود، به ابزار سلطه و سود تبدیل خواهد شد. پنجاه سال پیش، پدرم از مطب پزشک با توصیهای ساده بیرون آمد؛ امروز، ما از هزارتوی مطبها با نسخهای بیرون میآییم که به صورتحسابهای نجومی ختم میشود. نه گذشته مدینه فاضله بود و نه میتوان منکر پیشرفت پزشکی شد؛ اما سهم انسان و کرامت او در این میان کجاست؟ پیشرفت علم و پزشکی زمانی ارزش و اصالت دارد که از رنجها بکاهد، نه اینکه رنج انسان را به بازاری برای اندوختن سرمایه تبدیل کند. درمان، حق انسان است؛ نه دکانی برای سوداگری بر بستر درد.
13 Noy, 05:22
918
🚨 کارەساتێکی دڵتەزێن لە ئاهەنگی دەرچوونی زانکۆی سەڵاحەدین
👩🏻🎓 زیلان دەشتی، خوێندکاری تەمەن ٢٤ ساڵی زانکۆی سەڵاحەدین، لە کاتی ئاهەنگی دەرچوونی لە یاریگەی فرانسۆ هەریری، بەهۆی کێشەی نەخۆشی دڵەوە کە پێشتر هەیبووە، لەهۆش خۆی چووە.
بەپێی زانیارییە باڵوکراوەکان، ئەم کچە خوێندکارە لە کاتی گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەست داوە.
13 Noy, 04:02
918
🚨 کارەساتێکی دڵتەزێن لە ئاهەنگی دەرچوونی زانکۆی سەڵاحەدین
👩🏻🎓 زیلان دەشتی، خوێندکاری تەمەن ٢٤ ساڵی زانکۆی سەڵاحەدین، لە کاتی ئاهەنگی دەرچوونی لە یاریگەی فرانسۆ هەریری، بەهۆی کێشەی نەخۆشی دڵەوە کە پێشتر هەیبووە، لەهۆش خۆی چووە.
بەپێی زانیارییە باڵوکراوەکان، ئەم کچە خوێندکارە لە کاتی گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەست داوە.
13 Noy, 04:01
13 Noy, ~08:53
918
خوێنەرانی کتێبی کوردیکتێبی کورد و ڕۆژە ڕەشەکانی شەڕی یەکەمی جیهانی لە نووسینی بەڕێز موحسین جەڵدیانی چاپ و بڵاو بووەوە. ئەو کتێبە قەبارەی ڕوقعی و ٣٤٢ لاپەڕەیە، نێوەرۆکی کتێبەکە باس لە بەسەرهاتی ٧ ساڵ مێژووی نەتەوەی کورد لە نێوان ساڵانی ١٢٩٣ تا ١٢٩٩ کۆچی هەتاوی لە سەردەمی شەڕی یەکەمی جیهانیدا دەکات. نووسەر هەوڵی داوە هەر لە سەرەتای کتێبەکەیدا خوێنەر بەرەوڕووی ئەو پرسیارانە بکاتەوە کە: " کوردەکان بە چ هۆگەلێکەوە لە شەڕی یەکەمی جیهانییەوە گلان؟ چۆنیان شەڕ کرد و دەسکەوتیان لەو شەڕەدا چ بوو؟" توێژەر هەوڵ دەدا لە بەشە جۆربەجۆرەکانی کتێبەکەدا بە شوێن دۆزینەوەی وڵامی پرسیارەکانی بێت. لە ڕاستیدا ئەم کتێبە باس لە دەرئەنجامی ئەو شەڕە دەکا کە بەسەر نەتەوەیەکی وەک نەتەوەی کورد داسەپا و زۆری خایاند بۆ ئەوەی جارێکی دیکە خۆیان لەژێر باری ئەو شەڕە نەگریسە و لێکەوتەکانی ڕزگار بکەن و بێنەوە سەر دۆخی ئاسایی ژیانی پێشوویان. لەبەر ئەوەی کتێبەکە هەم بە گۆشەنیگایەکی دیکەوە باسی لەو بڕگە مێژوویییە کردووە و هەم کۆمەڵێک ڕیوایەتی نوێی لەناو دایە کە تا بەئەمڕۆ لە کتێبە مێژوویییەکاندا باسیان لێوە نەکراوە
13 Noy, 03:31
918
کاک ئەبووبەکر مەعرووفی؛ ناوێک کە لە دڵی کوردستاندا ماوەتەوە
✍ئەدیب _دڵدارپاییزی ساڵی ١٣٩٦ بوو؛ شەوێکی تاریک، زەوی زاگرۆس لە ژێر هێزی بوومەلەرزەیەکی بەهێزدا لەرزی. لە چەند چرکەیەکدا، ماڵەکان بوونە خۆڵ و خاک، کۆڵانەکان پڕ بوون لە هاوار و فرمێسک و خەونی منداڵان لە ژێر خاپوورەکاندا چاوەڕوانیی یارمەتی بوو. سەرپێڵی زەهاو و ناوچەکانی کرماشان بە ماتەمێکی گەورەوە ڕووبەڕووی بەیانی بوونەوە. لەو کاتەدا، لە دڵی کوردستاندا چرایەکی گەورەی هاوپشتی هەڵکرا. خەڵکی بۆکان، مەهاباد، سەقز، سنە و شارەکانی دیکە بە خۆراک، پەتوو، جل و پێداویستییەکانی ژیان بەرەو ناوچە زیانلێکەوتووەکان ڕێیان گرت. هەر دەستێک یارمەتییەک، هەر دڵێک هیوا و هەر ئۆتۆمبێلێک گواستنەوەی خۆشەویستی بوو. لە نێو ئەو خەڵکە خۆبەخشەدا، پیاوێکی بۆکانی بە ناوی کاک ئەبووبەکر مەعرووفی هەبوو. ئەو شۆفێرێکی خۆبەخش بوو و گواستنەوەی هاوکارییەکانی هاوڵاتیانی بۆکان بەرەو ناوچە بوومەلەرزەلێدراوەکان ئەنجام دەدا. بە هیوای ئەوەی دەستێک بگرێت، فرمێسکێک بسڕێتەوە و چرایەکی هیوا لە ماڵێکی ماتەمباردا هەڵبکات، ڕێگای زاگرۆسی گرتەبەر. لەوێدا، هەر پەتووێک گەرمیی باوەشی دایکێک بوو، پارچە نانێک مایەی دڵخۆشیی منداڵێک و دەستێکی یارمەتیدەر پردێک بۆ گەڕانەوەی ژیان. بەڵام لە کاتی گەڕانەوەیدا، لە ڕێگای سەلاسی باوەجانی، ڕووداوێکی هاتووچۆ ڕووی دا و نەمر کاک ئەبووبەکر مەعرووفی گیانی لەدەست دا. هەواڵەکە وەک زریانێک لە کۆڵانەکانی کوردستاندا بڵاو بووەوە و دڵی بۆکانی بە خەمێکی قووڵەوە داپۆشی. ئەو شەوە، تەرمەکەی لە ڕێگای گەڕانەوەدا بوو؛ لە هەر شارێکدا خەڵکێک بە چاوەڕوانییەوە لێی دەڕوانی. لە جوانڕۆ، ڕەوانسەر، کامیاران، سنە و سەقز، خەڵک هاتنە سەر ڕێگا و بە ڕێز و سۆز بەڕێییان کرد. کاتێک تەرمەکەی نیوەشەو گەیشتە بۆکان، شار بە دڵێکی پڕ لە خەم پێشوازیی لێ کرد. ئەو شەوە، کۆڵانەکانی بۆکان بوونە دەریایەک لە خەڵک و فرمێسک و خۆشەویستی. نەمر ئەبووبەکر لە نێوان هاووڵاتیانی شارەکەیدا بە ناوی خۆی دەناسرایەوە، بەڵام ئەو ڕۆژە کردارەکانی سنووری بۆکانیان تێپەڕاند و لە بیرەوەریی کوردستاندا جێگایان کردەوە. ئەی قوتابیی خۆشەویست! چیرۆکی کاک ئەبووبەکر مەعرووفی، چیرۆکی دڵێکی گەورە و دەستێکی یارمەتیدەرە. ئەو فێریمان دەکات کە جوانیی مرۆڤ لە خزمەتکردنی خەڵکدا دەدرەوشێتەوە و خۆشەویستیی نیشتمان بە کردار واتای خۆی دەدۆزێتەوە. وانە مرۆڤ بە کردارە جوانەکانی گەورە دەبێت؛ خزمەت بە هاونیشتمان و خۆشەویستیی نیشتمان، ناوی لە دڵی نەتەوەدا زیندوو ڕادەگرێت. ڕۆحی خوالێخۆشبوو کاک ئەبووبەکر مەعرووفی و هەموو قوربانیانی بوومەلەرزەی کرماشان شاد. #
13 Noy, 01:23
918
بۆ ناونووسی ناو و ناوی بنەماڵەییتان بنێرن بۆ ژمارەی ڕاژه ٠٩١٨٣٧٣٩٠۴٣
ناونیشانی ڕاژە: سنە، چوارڕێیانی شوهەدا (فەرەح)، سەرەتای شەقامی 25، کۆڵانی ڕاژە.دەسپێک : ١۴٠۵٫٠٩٫٠١ کاتژمێر ۴ 🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸 🎙️ کۆرسی تایبەتی «فەنوفوونی وتاربێژی و زمانی جەستە» لەو کۆرسەدا، بە شێوەیەکی زانستی و کرداری فێری ئەمانە دەبیت: 🔹بنەماکانی هونەری پێشکەشکاری 🔹تەکنیکەکانی کۆنترۆڵکردنی دەنگ، لەحن 🔹ناسینی زمانی جەستە 🔹کەمکردنەوەی ترس و دڵەڕاوکێی وتاربێژی 🔹 بیداهەگۆیی و بەیانی ئەدەبی 👥 گونجاوە بۆ هەموو ئەو کەسانەی دەیانەوێت لە قسەکردن و پێشکەشکردندا، بەهێزتر و کاریگەرتر بن. 👤وانەبێژ: مامۆستا عەلی سوهرابی (هەڵوێست) @hallvest 🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹 🎙️ دورهٔ تخصصیِ «فن بیان و زبان بدن» آیا میخواهید با اعتمادبهنفس صحبت کنید، بدون ترس سخنرانی کنید و تأثیری مثبت و ماندگار بر مخاطب بگذارید؟ در این دوره، بهصورت علمی و عملی با این مهارتها آشنا میشوید: 🔹 اصول هنر ارائه و سخن گفتن مؤثر 🔹 تکنیکهای کنترل صدا، لحن و... 🔹آشنایی با زبانِ بدن 🔹 کاهش ترس و اضطراب هنگام سخنرانی 🔹 بداههگویی و بیانِ ادبی
12 Noy, 06:46
918
واکاوی و ترسیم سازمان فضایی و عناصر شهر تاریخی سنندج برای اولین بار
✍کیومرث حبیبی-دکترای برنامه ریزی شهریشاید بتوان اولین نقشه ترسیمی از شهر سنندج که در سال ۱۸۵۲ میلادی و ۱۲۳۱ شمسی معادل با تاج گذاری ناصر الدین شاه قاجار دانست مربوط به افسران روسی است که دقت هندسی و نقشه برداری آن در آن زمان قابل قبول است و نی ت آن نسبت به بازشناخت سازمان فضایی و عناصر تا یخی آن دست یازید . این نقشه با کیفیت قابل قبول از طرف یکی از دوستان در اختیار قرار گرفت و با توجه به ۲۷ سال تجربه کاری نگارنده و نیز بهره گیری از مساعدتهای خانم دکتر ارینا نصری ترسیم گردید. سنندج را نمیتوان تنها در سیمای امروز آن جستوجو کرد؛ روح این شهر در لایههای تاریخی و در پیوند میان طبیعت، ساختار فضایی و خاطره جمعی آن نهفته است. شهری که در بستر ناهمواریهای طبیعی و با ساختاری متأثر از الگوی شهر قلعهای شکل گرفت و در همنشینی ارگ حکومتی، بازار تاریخی، مسجد جامع، محلات کهن، گذرها و خانههای ارزشمند تاریخی، هویتی منحصربهفرد یافت. این عناصر، فراتر از میراثی کالبدی، بازتابی از شیوه زیستن، روابط اجتماعی، فرهنگ و جهانبینی مردمانی هستند که در طول تاریخ به این شهر معنا بخشیدهاند. احترام به گذشته، صرفاً پاسداشت بناها و نشانههای تاریخی نیست؛ بلکه به معنای درک منطق شکلگیری ،حفظ پیوستگی حافظه مکانی و احترام به روح و معنایی است که در گذر زمان در تار و پود آن تنیده شده است. توسعه واقعی زمانی ارزشمند است که در کنار ساختن آینده، پیوند شهر با ریشهها و هویت تاریخیاش را نیز زنده نگه دارد. در دل زاگرس، سنندج نه فقط بر اساس یک طرح از پیش تعیینشده، بلکه از دل تاریخ و در همنوایی با طبیعت شکل گرفت. ساختار فضایی این شهر، بازتابی از یک سلسلهمراتب اجتماعی و معنوی است: قلعه حکومتی بر فراز تپه، چونان نمادی از قدرت، بر بازار و مسجد جامع در پاییندست اشراف داشت و محلات ششگانه، همچون میانقلعه (هسته اولیه) و آغهزمان (محله اقلیتها)، گرداگرد این هسته حیات یافتند. این بافت کهن، گنجینهای از المانهای تاریخی چون بازار سرپوشیده سنتی در قلب شهر، مسجد دارالاحسان (که سنندج را به دارالعلم شهره کرد)، عمارت خسروآباد با ایوانهای بلندش، و حمام خان با سردر چوبی و قصیده مدحش است. احترام به این گذشته، تنها حفظ آجرها نیست؛ بلکه پاسداشت "روح شهر" است؛ روحی که در کوچههای پلکانی، در سکوت حیاطهای درونگرا و در پیوند موسیقی با معماری جریان دارد و سنندج را نه به یک موزه، بلکه به موجودی زنده و پویا تبدیل کرده است.
12 Noy, 06:18
