EVS Notes & PDF CTET UPTET SUPERTET STET HTET REET Environment Previous Year Question Paper
Відкрити в Telegram
Показати більше
5 171
Підписники
+224 години
+87 днів
+6430 день
Триває завантаження даних...
Схожі канали
37.4K
22.5K
15.5K
4.3K
2.9K
1
Хмара тегів
Вхідні та вихідні згадування
---
---
---
---
---
---
Залучення підписників
червень '26
червень '26
+46
в 0 каналах
травень '26
+129
в 0 каналах
Get PRO
квітень '26
+97
в 0 каналах
Get PRO
березень '26
+56
в 0 каналах
Get PRO
лютий '26
+44
в 0 каналах
Get PRO
січень '26
+175
в 0 каналах
Get PRO
грудень '25
+87
в 2 каналах
Get PRO
листопад '25
+51
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '25
+50
в 0 каналах
Get PRO
вересень '25
+77
в 0 каналах
Get PRO
серпень '25
+44
в 0 каналах
Get PRO
липень '25
+65
в 0 каналах
Get PRO
червень '25
+59
в 0 каналах
Get PRO
травень '25
+71
в 0 каналах
Get PRO
квітень '25
+45
в 0 каналах
Get PRO
березень '25
+33
в 0 каналах
Get PRO
лютий '25
+151
в 2 каналах
Get PRO
січень '25
+218
в 0 каналах
Get PRO
грудень '24
+217
в 0 каналах
Get PRO
листопад '24
+260
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '24
+255
в 0 каналах
Get PRO
вересень '24
+192
в 0 каналах
Get PRO
серпень '24
+152
в 0 каналах
Get PRO
липень '24
+194
в 0 каналах
Get PRO
червень '24
+277
в 0 каналах
Get PRO
травень '24
+196
в 0 каналах
Get PRO
квітень '24
+158
в 1 каналах
Get PRO
березень '24
+131
в 1 каналах
Get PRO
лютий '24
+85
в 1 каналах
Get PRO
січень '24
+39
в 0 каналах
Get PRO
грудень '23
+44
в 0 каналах
Get PRO
листопад '23
+82
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '23
+31
в 0 каналах
Get PRO
вересень '23
+32
в 0 каналах
Get PRO
серпень '23
+47
в 0 каналах
Get PRO
липень '23
+77
в 0 каналах
Get PRO
червень '23
+86
в 0 каналах
Get PRO
травень '23
+77
в 0 каналах
Get PRO
квітень '23
+79
в 0 каналах
Get PRO
березень '23
+70
в 0 каналах
Get PRO
лютий '23
+43
в 0 каналах
Get PRO
січень '23
+108
в 0 каналах
Get PRO
грудень '22
+118
в 0 каналах
Get PRO
листопад '22
+201
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '22
+99
в 0 каналах
Get PRO
вересень '22
+113
в 0 каналах
Get PRO
серпень '22
+81
в 0 каналах
Get PRO
липень '22
+94
в 0 каналах
Get PRO
червень '22
+138
в 0 каналах
Get PRO
травень '22
+197
в 0 каналах
Get PRO
квітень '22
+155
в 0 каналах
Get PRO
березень '22
+200
в 0 каналах
Get PRO
лютий '22
+5 682
в 0 каналах
| Дата | Залучення підписників | Згадування | Канали | |
| 12 червня | 0 | |||
| 11 червня | +4 | |||
| 10 червня | +3 | |||
| 09 червня | +1 | |||
| 08 червня | +3 | |||
| 07 червня | +3 | |||
| 06 червня | +4 | |||
| 05 червня | +6 | |||
| 04 червня | +3 | |||
| 03 червня | +7 | |||
| 02 червня | +8 | |||
| 01 червня | +4 |
Дописи каналу
| 2 | EVS Previous Year Questions
1. भारतीय गैण्डा कहाँ सुरक्षित है ?
Ans ➺ काजीरंगा नेशनल पार्क
2. कौन से ग्रीनहाउस गैस वातावरण में सबसे अधिक मात्रा में उपस्थित रहती है ?
Ans ➺ कार्बन डाइऑक्साइड
3. पर्यावरण का अध्ययन जीव विज्ञान की किस शाखा के अंतर्गत किया जाता है ?
Ans ➺ पारिस्थितिकी (Ecology)
4. पारिस्थितिकी किससे संबंधित है ?
Ans ➺ जीव और पर्यावरण के संबंधों से
5. सुंदरलाल बहुगुणा से संबंधित प्रमुख तथ्य है ?
Ans ➺ प्रसिद्ध पर्यावरणविद, चिपको आंदोलन के प्रमुख नेता, टिहरी बांध का विरोध, वृक्षमित्र के रूप में विश्व प्रसिद्ध
6. ‘चिपको वुमन’ के नाम से किसे जाना जाता है ?
Ans ➺ गौरा देवी
7. चिपको आंदोलन ( Chipko Movement ) कब और कहाँ शुरू किया गया था ?
Ans ➺ 26 मार्च 1974 उत्तर प्रदेश, रैणी गांव, चमोली जिले (वर्तमान उत्तराखंड के भाग में)
8. चिपको आंदोलन का मुख्य उद्देश्य क्या था ?
Ans ➺ वनों में पेड़ों की कटाई को रोकना
9. चेचक (Smallpox), रेबीज, पोलियो रोग किसके द्वारा फैलता है?
Ans ➺ विषाणु (वायरस)
10. पौधे नाइट्रोजन का उपयोग किस रूप में करते हैं ?
Ans ➺ नाइट्रेट
11. पर्यावरण संरक्षण अधिनियम ( Environment Protection Act ) किस वर्ष से लागू किया गया ?
Ans ➺ 1986
12. “मनुष्य एक सामाजिक प्राणी है” यह कथन किसका है ?
Ans ➺ यूनानी दार्शनिक- अरस्तु
13. पृथ्वी शिखर सम्मेलन का आयोजन कहाँ किया गया था ?
Ans ➺ रियो में
14. पृथ्वी के चारों ओर गैसों के समूह को क्या कहते हैं ?
Ans ➺ वायुमंडल
15. यदि पृथ्वी पर पायी जाने वाली वनस्पतियाँ ( पेड़ पौधे ) समाप्त हो जाए तो किस गैस की कमी हो जाएगी ?
Ans ➺ ऑक्सीजन
16. पर्यावरण संरक्षण के लिए ग्रीन आर्मी को किसने प्रारंभ किया है ?
Ans ➺ ऑस्ट्रेलिया
17. फूड चेन में मानव क्या है ?
Ans ➺ प्राथमिक तथा द्वितीयक उपभोक्ता
18. किस वृक्ष को पर्यावरणीय संकट माना जाता है ?
Ans ➺ यूकेलिप्टस
19. जैव विविधता के कम होने का मुख्य कारण क्या है ?
Ans ➺ आवासीय विनाश
20. भारत में जैव विविधता के हॉट स्पॉट कहाँ है ?
Ans ➺ पूर्वी हिमालय व पश्चिमी घाट
21. सबसे लम्बा जीवित वृक्ष का क्या नाम है ?
Ans ➺ सिकोया
22. रेड डाटा बुक अथवा रेड लिस्ट से संबंधित संगठन कौन - सा है ?
Ans ➺ IUCN
23. सर्वाधिक जैव विविधता कहाँ पायी जाती है ?
Ans ➺ उष्णकटिबंधीय वर्षा वनों में
24. शांत घाटी कहाँ स्थित है ?
Ans ➺ केरल में
25. वेटलैंड दिवस कब मनाया जाता है ?
Ans ➺ 2 फरवरी को
26. क्योटो प्रोटोकॉल किससे सम्बंधित है ?
Ans ➺ जलवायु परिवर्तन
27. पर्यावरण में ग्रीन हाउस प्रभाव में वृद्धि क्यों होती है ?
Ans ➺ कार्बन डाइऑक्साइड के कारण
28. जुगाली करने वाले पशुओं से किस ग्रीनहाउस गैस का निस्सरण होता है, उसका नाम क्या है ?
Ans ➺ मीथेन
29. ओजोन छिद्र के लिए कौन - सा गैस उत्तरदायी है ?
Ans ➺ CFC ( क्लोरो फ्लोरो कार्बन )
30. ओजोन बायोस्फीयर को किस किरणों से बचाती है ?
Ans ➺ अल्ट्रावायलेट किरणों से | 0 |
| 3 | ✅Important EVS Questions For Teaching Exams
1. भारत का प्रथम राष्ट्रीय उद्यान कौन सा है।
Ans ➺ जिम कार्बेट राष्ट्रीय पार्क (उत्तराखंड)
2. जिम कार्बेट का पुराना नाम क्या था।
Ans ➺ हेली नेशनल पार्क
3. देश में सबसे अधिक राष्ट्रीय उद्यान कहाँ है।
Ans ➺ मध्यप्रदेश
4. भारत का सबसे बड़ा राष्ट्रीय उद्यान कौन सा है।
Ans ➺ हिमिस (जम्मू-कश्मीर के लेह जनपद में)
5. हिमिस राष्ट्रीय उद्यान कितने किलोमीटर में फैला है।
Ans ➺ 3568 किमी
6. जाड़े में साइबेरियाई सारस भारत में कहाँ दिखाई पड़ते है।
Ans ➺ केवलादेव घाना पक्षी विहार (राजस्थान)
7. सरिस्का भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1955
8. कान्हा भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1995
9. कार्बेट भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1957
10. दुधवा भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1958
11. बांधवगढ़ भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1968
12. रणथम्भौर भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
13. बांदीपुर भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
14. मानस भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
15. मेलघाट भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
16. पलामू भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
17. सिमलीपाल भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
18. सुंदरवन भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
19. पेरियार भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1978
20. नागार्जुन सागर के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
21. बक्शा सागर के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
22. नामदफा के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
23. इंद्रावती के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982 | 0 |
| 4 | EVS Previous Year Question
1. दो विभिन्न समुदायों के बीच का संक्रान्ति क्षेत्र क्या कहलाता है ?
Ans ➺ ईकोटोन
2. पारिस्थितिकी तंत्र में ऊर्जा का प्रवाह कैसा होता है ?
Ans ➺ एक दिशा में
3. पौधे प्रकाश ऊर्जा को कौन सी उर्जा में परिवर्तित करते हैं ?
Ans ➺ रासायनिक उर्जा में
4. पारिस्थितिकी तंत्र कैसा तंत्र होता है ?
Ans ➺ खुला तंत्र
5. पारिस्थितिकी तंत्र में तत्वों के चक्रण को क्या कहते हैं ?
Ans ➺ जैव भू रासायनिक चक्र
6. सबसे स्थाई पारिस्थितिकी तंत्र कौन सा होता है ?
Ans ➺ सागर या महासागर का
7. पारिस्थितिकी तंत्र में उच्चतम पोषण स्तर किसको प्राप्त है ?
Ans ➺ सर्वाहारी को
8. मरुस्थल में उगने वाले पौधों को क्या कहते हैं ?
Ans ➺ जीरो फाइट
9. कौन - सा जंगल 'पृथ्वी गृह के फेफड़ो ' के रूप में जाना जाता है ?
Ans ➺ Amazon Rain Forest
10. भारत में सदावहार वन कहाँ पाए जाते हैं ?
Ans ➺ पश्चिमी घाट
11. किस देश में उसके भौगोलिक क्षेत्र का उच्चतम प्रतिशत वनाच्छादित है ?
Ans ➺ Japan
12. विश्व के वन्य जीव का कितना प्रतिशत भारत में पाए जाते हैं ?
Ans ➺ 5 प्रतिशत
13. अल्पाइन वृक्ष भारत में किस ऊंचाई पर मिलते हैं ?
Ans ➺ 3600 - 4000 meter
14. कौन सा कारक किसी स्थान की वनस्पति निर्धारित करता है ?
Ans ➺ वर्षा
15. दस प्रतिशत का नियम देने वाले वैज्ञानिक का क्या नाम है ?
Ans ➺ लिंडेमान | 0 |
| 5 | ✅Important EVS Questions For Teaching Exams
1. भारत का प्रथम राष्ट्रीय उद्यान कौन सा है।
Ans ➺ जिम कार्बेट राष्ट्रीय पार्क (उत्तराखंड)
2. जिम कार्बेट का पुराना नाम क्या था।
Ans ➺ हेली नेशनल पार्क
3. देश में सबसे अधिक राष्ट्रीय उद्यान कहाँ है।
Ans ➺ मध्यप्रदेश
4. भारत का सबसे बड़ा राष्ट्रीय उद्यान कौन सा है।
Ans ➺ हिमिस (जम्मू-कश्मीर के लेह जनपद में)
5. हिमिस राष्ट्रीय उद्यान कितने किलोमीटर में फैला है।
Ans ➺ 3568 किमी
6. जाड़े में साइबेरियाई सारस भारत में कहाँ दिखाई पड़ते है।
Ans ➺ केवलादेव घाना पक्षी विहार (राजस्थान)
7. सरिस्का भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1955
8. कान्हा भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1995
9. कार्बेट भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1957
10. दुधवा भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1958
11. बांधवगढ़ भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1968
12. रणथम्भौर भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
13. बांदीपुर भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
14. मानस भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
15. मेलघाट भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
16. पलामू भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
17. सिमलीपाल भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
18. सुंदरवन भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1973
19. पेरियार भारत के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1978
20. नागार्जुन सागर के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
21. बक्शा सागर के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
22. नामदफा के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई।
Ans ➺ 1982
23. इंद्रावती के बाघ अभ्यारण्य की स्थापना किस वर्ष हुई। | 0 |
| 6 | 🔻वायुमंडल से संबंधित महत्वपूर्ण प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
1. वायुमंडल में सबसे अधिक कौन-सी गैस पायी जाती है ?
उत्तर. नाइट्रोजन
2. वायुमंडल का स्थायी तत्व क्या है
उत्तर. जलवाष्प
3. पृथ्वी का वायुमंडल किसके द्वारा गर्म होता है
उत्तर. विकिरण द्वारा
4. वायुमंडम में कौन-सी अक्रिय गैस सबसे अधिक है
उत्तर. आर्गन
5. कौन-सी गैस ग्रीनहाउस प्रभाव के लिए उत्तरदायी है
उत्तर. कार्बन डाइऑक्साइड (CO2)
6. सूर्य की तीव्र किरणों से झुलसने में कौन-से गैस हमारी रक्षा करती है
उत्तर. ओजोन
7. भू-पृष्ठ से परावर्तित अवरक्त विकिरण के अवशोषण द्वारा-भू-वायुमंडल में तापमान वृ द्धि की क्रिया को क्या कहते हैं
उत्तर. ग्रीन हाउस प्रभाव
8. वायुमंडल में नाइट्रोजन की मात्रा कितने % है
उत्तर. 78%
9. क्षोभमंडल की धरातल से औसत ऊँचाई कितनी है
उत्तर. 14 किमी
10. किस मंडल को संवहनमंडल भी कहा जाता है
उत्तर. क्षोभमंडल
11. पृथ्वी के वायुमंडल का सबसे अधिक घनत्व कहाँ होता है
उत्तर. क्षोभमंडल में
12. वायुमंडल में दैनिक मौसम परिवर्तन किसके कारण होते हैं
उत्तर. क्षोभमंडल के कारण
13. ओजोन परत कहाँ स्थित है
उत्तर. समताप मंडल
14. समताप मंडल में ओजोन पर्त का क्या कार्य है
उत्तर. भूतल पर पराबैंगनी विकिरणपात को रोकना
15. दीर्घ रेडियो तरंग पृथ्वी के किस भाग से परावर्तित होती है
उत्तर. आयन मंडल से
16. वायुमंडल में कौन-सा रसायन ओजोन स्तर के अवक्षय का कारण है
उत्तर. क्लोरो-फ्लोरोकर्बन
17. वायुमंडल के किस भाग में जलवाष्प की कुल मात्रा का 90% भाग विद्यमान रहता है
उत्तर. क्षोभमंडल में
18. वायुमंडल का कौन-सा भाग रसायन मंडल का एक भाग है
उत्तर. ओजोन मंडल
19. हवाई जहाज उड़ने के लिए कौन-सा मंडल उपयुक्त है
उत्तर. समताप मंडल
20. वायुमंडल की निचली परत क्या कहलाती है.
उत्तर. क्षोभमंडल | 0 |
| 7 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
| 8 | ✅भारत के प्रमुख राष्ट्रीय उद्यान✅
🔘 राजस्थान
╰──────╯
1. केवला देवी राष्ट्रीय उद्यान
2. रणथ्मभोर राष्ट्रीय पार्क
3. सरिस्का राष्ट्रीय उद्यान
4. डैजर्ट राष्ट्रीय पार्क
5. दर्रा राष्ट्रीय पार्क
6. घना पक्षी राष्ट्रीय पार्क
7. केवला देवी राष्ट्रीय पार्क
8. ताल छापर अभ्यारण्य
9. माउंट आबू वाईल्ड लाइफ सैंचुरी
🔘 मध्य प्रदेश
╰──────╯
1. कान्हा राष्ट्रीय पार्क
2. पेंच राष्ट्रीय पार्क
3. पन्ना राष्ट्रीय पार्क
4. सतपुड़ा राष्ट्रीय पार्क
5. वन विहार पार्क
6. रुद्र सागर झील राष्ट्रीय पार्क
7. बांधवगढ नेशनल पार्क
8. संजय नेशनल पार्क
9. माधव राष्ट्रीय पार्क
10. कुनो नेशनल पार्क
11. माण्डला प्लांट फौसिल राष्ट्रीय पार्क
🔘अरुणाचल प्रदेश
╰─────────╯
1. नामदफा राष्ट्रीय पार्क
🔘 हरियाणा
╰─────╯
1. सुलतानपुर राष्ट्रीय पार्क
2. कलेशर राष्ट्रीय पार्क
🔘 उत्तर प्रदेश
╰──────╯
1. दूदवा राष्ट्रीय पार्क
2. चन्द्रप्रभा वन्यजीव विहार
🔘 झारखंड
╰─────╯
1. बेतला राष्ट्रीय पार्क
2. हजारीबाग राष्ट्रीय पार्क
3. धीमा राष्ट्रीय पार्क
🔘 मणिपुर
╰─────╯
1. काइबुल लाम्झो राष्ट्रीय पार्क
2. सिरोही राष्ट्रीय पार्क
🔘 सिक्किम
╰─────╯
1. खांचनजोंगा राष्ट्रीय पार्क
🔘 त्रिपुरा
╰───╯
1. क्लाउडेड राष्ट्रीय पार्क
🔘 तमिलनाडु
╰──────╯
1. गल्फ आफ मनार राष्ट्रीय पार्क
2. इन्दिरा गांधी ( अन्नामलाई ) राष्ट्रीय पार्क
3. प्लानी हिल्स राष्ट्रीय पार्क
4. मुकुरूथी नेशनल पार्क
5. गुनीडे नेशनल पार्क
🔘 ओडिसा
╰─────╯
1. भीतरगनिका राष्ट्रीय पार्क
2. सिंमली राष्ट्रीय पार्क
3. नन्दनकानन राष्ट्रीय चिड़ीयाघर
4. चिल्का झील अभयारण्य
🔘 मिजोरम
╰─────╯
1. माउन्टेन राष्ट्रीय पार्क
2. मुरलेन राष्ट्रीय पार्क
3. फांगपुई नेशनल पार्क
4. डाम्फा अभ्यारण्य
🔘 जम्मू-कश्मीर
╰───────╯
1. दाचीग्राम राष्ट्रीय पार्क
2. सलीम अली राष्ट्रीय पार्क
3. किस्तवाड़ राष्ट्रीय पार्क
4. हैमनिश नेशनल पार्क
5. जैव मण्डल रीजर्व , श्रीनगर
🔘 पश्चिम बंगाल
╰───────╯
1. सुन्दरवन राष्ट्रीय पार्क
2. बुक्सा राष्ट्रीय पार्क
3. जलधपारा राष्ट्रीय पार्क
4. गोरूवारा राष्ट्रीय पार्क
5. सिंघालिला राष्ट्रीय पार्क
6. नियोरा वैली नेशनल पार्क
🔘 असम
╰───╯
1. मानस राष्ट्रीय पार्क
2. काजीरंगा राष्ट्रीय पार्क
3. नामेरी राष्ट्रीय पार्क
4. राजीव गांधी ओरांग पार्क
5. डिब्रूगढ़ शेखोवाल राष्ट्रीय पार्क
🔘 आंध्र प्रदेश
╰──────╯
1. कसरू ब्रह्मानंदा रेड्डी नेशनल पार्क
2. इन्दिरा गाँधी प्राणी विज्ञान पार्क
3. मरूग | 0 |
| 9 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
| 10 | ✅ जिस विषय का टेस्ट देना चाहते हैं उसके सामने क्लिक करें👇
✅【 शिक्षा मनोविज्ञान 】
➯ Click Here
✅【 गणित शिक्षण विधि 】
➯ Click Here
✅【 EVS - पर्यावरण 】
➯ Click Here
✅【 संस्कृत 】
➯ Click Here
✅【 हिन्दी 】
➯ Click Here
✅【 पर्यावरण शिक्षण विधि 】
➯ Click Here
✅【 English 】
➯ Click Here | 0 |
| 11 | 🔵 𝑪𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔴 𝑹𝑬𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟡 𝑯𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
⚫️ 𝑼𝑷𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔴 𝑺𝑼𝑷𝑬𝑹𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟢 𝑩𝒊𝒉𝒂𝒓 𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔵 𝑫𝒐𝒘𝒏𝒍𝒐𝒂𝒅 𝑨𝒍𝒍 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟣 𝑫𝒐𝒘𝒏𝒍𝒐𝒂𝒅 𝑺𝒚𝒍𝒍𝒂𝒃𝒖𝒔 & 𝑵𝒐𝒕𝒊𝒇𝒊𝒄𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 | 0 |
| 12 | 📓CDP Notes - Download
📕EVS Notes - Download
📗Hindi Notes - Download
📔Science Notes - Download
📙Sanskrit Notes - Download
📘Pedagogy Notes - Download | 0 |
| 13 | 🔻वायुमंडल से संबंधित महत्वपूर्ण प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
1. वायुमंडल में सबसे अधिक कौन-सी गैस पायी जाती है ?
उत्तर. नाइट्रोजन
2. वायुमंडल का स्थायी तत्व क्या है
उत्तर. जलवाष्प
3. पृथ्वी का वायुमंडल किसके द्वारा गर्म होता है
उत्तर. विकिरण द्वारा
4. वायुमंडम में कौन-सी अक्रिय गैस सबसे अधिक है
उत्तर. आर्गन
5. कौन-सी गैस ग्रीनहाउस प्रभाव के लिए उत्तरदायी है
उत्तर. कार्बन डाइऑक्साइड (CO2)
6. सूर्य की तीव्र किरणों से झुलसने में कौन-से गैस हमारी रक्षा करती है
उत्तर. ओजोन
7. भू-पृष्ठ से परावर्तित अवरक्त विकिरण के अवशोषण द्वारा-भू-वायुमंडल में तापमान वृ द्धि की क्रिया को क्या कहते हैं
उत्तर. ग्रीन हाउस प्रभाव
8. वायुमंडल में नाइट्रोजन की मात्रा कितने % है
उत्तर. 78%
9. क्षोभमंडल की धरातल से औसत ऊँचाई कितनी है
उत्तर. 14 किमी
10. किस मंडल को संवहनमंडल भी कहा जाता है
उत्तर. क्षोभमंडल
11. पृथ्वी के वायुमंडल का सबसे अधिक घनत्व कहाँ होता है
उत्तर. क्षोभमंडल में
12. वायुमंडल में दैनिक मौसम परिवर्तन किसके कारण होते हैं
उत्तर. क्षोभमंडल के कारण
13. ओजोन परत कहाँ स्थित है
उत्तर. समताप मंडल
14. समताप मंडल में ओजोन पर्त का क्या कार्य है
उत्तर. भूतल पर पराबैंगनी विकिरणपात को रोकना
15. दीर्घ रेडियो तरंग पृथ्वी के किस भाग से परावर्तित होती है
उत्तर. आयन मंडल से
16. वायुमंडल में कौन-सा रसायन ओजोन स्तर के अवक्षय का कारण है
उत्तर. क्लोरो-फ्लोरोकर्बन
17. वायुमंडल के किस भाग में जलवाष्प की कुल मात्रा का 90% भाग विद्यमान रहता है
उत्तर. क्षोभमंडल में
18. वायुमंडल का कौन-सा भाग रसायन मंडल का एक भाग है
उत्तर. ओजोन मंडल
19. हवाई जहाज उड़ने के लिए कौन-सा मंडल उपयुक्त है
उत्तर. समताप मंडल
20. वायुमंडल की निचली परत क्या कहलाती है.
उत्तर. क्षोभमंडल | 0 |
| 14 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
| 15 | 📓CDP Notes - Download
📕EVS Notes - Download
📗Hindi Notes - Download
📔Science Notes - Download
📙Sanskrit Notes - Download
📘Pedagogy Notes - Download | 0 |
| 16 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
| 17 | 🔵 𝑪𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔴 𝑹𝑬𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟡 𝑯𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
⚫️ 𝑼𝑷𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔴 𝑺𝑼𝑷𝑬𝑹𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟢 𝑩𝒊𝒉𝒂𝒓 𝑻𝑬𝑻 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🔵 𝑫𝒐𝒘𝒏𝒍𝒐𝒂𝒅 𝑨𝒍𝒍 𝑸𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑷𝒂𝒑𝒆𝒓
🟣 𝑫𝒐𝒘𝒏𝒍𝒐𝒂𝒅 𝑺𝒚𝒍𝒍𝒂𝒃𝒖𝒔 & 𝑵𝒐𝒕𝒊𝒇𝒊𝒄𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 | 0 |
| 18 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
| 19 | 📓CDP Notes - Download
📕EVS Notes - Download
📗Hindi Notes - Download
📔Science Notes - Download
📙Sanskrit Notes - Download
📘Pedagogy Notes - Download | 0 |
| 20 | 𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗥𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗣𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗞𝗩𝗦 𝗧𝗚𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗨𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗦𝗨𝗣𝗘𝗥𝗧𝗘𝗧......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗠𝗣𝗧𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗥𝗘𝗘𝗧 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗦𝗦𝗦𝗕 𝗘𝘅𝗮𝗺......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗗𝗣 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗘𝗩𝗦 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗣𝗲𝗱𝗮𝗴𝗼𝗴𝘆 𝗡𝗼𝘁𝗲𝘀......𝗝𝗼𝗶𝗻
𝗖𝗹𝗶𝗰𝗸 𝗛𝗲𝗿𝗲...... | 0 |
Вже доступно! Дослідження Telegram за 2025 — головні інсайти року 
