انجمن پرس | نهاد مستقل مطبوعاتی

آنچه در این شماره می خوانید: ■ کانون [پرونده بازخوانی دارالسلطنه تبریز] - دارالسلطنه تبریز، از جغرافیای قدرت تا میراثی برای هویت/ علی حامد ایمان - کلاه‌فرنگی؛ معماریِ دولت در تبریز/ گزارش اختصاصی مجله انجمن - معماری و سازه‌های ستایشگرانه از منظر پدیدارشناسی/ دکتر مهدی شبروهی - از دارالسلطنه تبریز تا کلاه‌فرنگی؛ داستان سه توپِ باغ‌شمال/ مهدی حمیدی شفیق - از دارالسلطنه تا شهر مدرن؛ آیا تبریز می‌تواند روایت تاریخی خود را دوباره بازیابد؟/ میزگرد بازشناسی دارالسلطنه تبریز با حضور: دکتر ساناز جعفرپور، دکتر فرزین حق‌پرست، دکتر محمد عزیزی - بازسازی عمارت کلاه فرنگی باغشمال/ دکتر رضا طهوری - باغ شمال تبریز در دوره قاجار/ محمدباقر جباریان قزلجه - نگاهی گذرا به تاریخ و جغرافیای دارالسلطنه تبریز/ شیما فلاحی ■ افق [اندیشه، نظریه و چشم‌انداز] - کارل کائوتسکی و مسئله ملی؛ خوانش مسئله ملی در بستر ایده جمهوری‌خواهی سوسیالیستی/ دکتر جلیل یعقوب زاده فرد ■ مسیر- توسعه و چشم انداز آینده - توسعه اقتصادی اندونزی؛ پیشگامان نوسازی در آسیا/ دکتر رضا طهوری ■ درنگ [جستارها و تأملات] - دکترین حقوقی قلمرو داوری در نظام اساسنامه ای شرکت های سهامی/ دکتر مهدی شبروهی - تیپولوژی نویسندگان؛ زنبور عسل حقیقت‌طلب/ دکتر رحیم زایرکعبه - مسئولیت پذیری اجتماعی در رویکرد زنانه/ دکتر مهناز اسلامی ■ آن‌سوتر [ترجمه و ایده‌های جهانی] - رویکردهای نظری به مدل‌های توسعه/ نویسندگان: دکتر احمدعلی کاراجا، دکتر باهری شاهین- ترجمه: مجتبی نهانی - نانوتکنولوژی و مهندسی صنایع؛ دانش و توسعه/ دکتر رضا طهوری - تأثیر رویدادهای ورزشی مهم بر سیاست خارجی؛ فوتبال و دیپلماسی در صحنه جهانی/ امیرمهدی علوی- ترجمه: ملیکا بهزادی ■ نبض [رویدادها و فعالیت‌ها] - تبریز در روز جهانی نمایشگاه‌ها؛ تأکید بر دیپلماسی اقتصادی و رؤیای شهر نمایشگاهی خاورمیانه - از عنوان جهانی تا مسئولیت تاریخی/ گزارشی از آیین معارفه مسئول «دبیرخانه تبریز؛ شهر جهانی فرش دستباف» - روان‌شناسی جنگ و تاب‌آوری روانی-اجتماعی در مواقع بحران/ گزارشی از سلسله نشست های نخبگانی مجله انجمن ■ آخر صفحه - مدرسه میناب؛ مدرسه‌ای که تمام نمی‌شود/ سولماز سقلی - سحر خانیم؛ نماد یک تبار فرهنگی/ زهرا دلاورقوام - جغرافیای آوار؛ وقتی جنگ، حافظه‌ی جمعی را می‌بلعد/ هانیه اسماعیلی - تاکسی شب؛ روایتی مردم‌نگارانه در باب تراختور و جام‌جهانی ۲۰۲۶/ عادل محبتیان ■ برای خرید تک نسخه ای شماره 37 مجله «انجمن» می توانید مبلغ 350 هزار تومان [با احتساب هزینه پست سفارشی] به حساب شماره اعلام شده در زیر واریز نموده و آدرس خود را برای ما ارسال دارید: کارت بانک تجارت: 5859831065829292 به نام: علی حامد ایمان ■ انجمن پرس ❘ نهاد مستقل مطبوعاتی - مجلات: انجمن ❘ غروب ❘ هنر و جامعه ❘ تجربه و شهر ■ ANJOMAN PRESS - Independent Cultural & Intellectual Network Anjoman | Goroob | Honar va Jame'e | Tajrobeh va Shahr - (ID) شبکه های مجازی: @aniomanpress

■ انتشار شماره 37 مجله انجمن با بازخوانی دارالسطنه تبریز تبریز در تاریخ ایران صرفاً یک شهر نبوده، بلکه یکی از مهم‌ترین میدان‌های شکل‌گیری قدرت سیاسی به شمار می‌رفته است؛ شهری که دولت‌ها برای تثبیت اقتدار خود ناگزیر بودند در آن حضور یابند، بنا بسازند و روایت خویش را در حافظه جمعی ثبت کنند. از این منظر، معماری تنها ساختن ساختمان نبود، بلکه ابزاری برای نمایش قدرت و تولید هویت شهری محسوب می‌شد. احیای عمارت کلاه‌فرنگی تبریز نیز فراتر از احیای یک بنای تاریخی، فرصتی برای بازخوانی مفهوم «دارالسلطنه» است؛ عنوانی که اگرچه بیش از همه با دوران ولیعهدنشینی قاجار گره خورده، اما در واقع بیانگر جایگاه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تبریز در تاریخ ایران بوده است. اکنون این پرسش مطرح می‌شود که آیا دارالسلطنه تنها یادگاری از گذشته است یا می‌تواند همچنان به‌عنوان سرمایه‌ای نمادین در بازتعریف جایگاه تبریز در ایران معاصر نقش ایفا کند؟ مجله «انجمن» به بهانه بازسازی عمارت کلاه‌فرنگی- ضمن بازخوانی مفهوم دارالسلطنه تبریز- به این پرسش پرداخته و نسبت میان تبریز، دولت، حافظه تاریخی و معماری را واکاوی کرده است. 👤@anjomanpress 👇

آنچه در این شماره می خوانید: ■ کانون [پرونده بازخوانی دارالسلطنه تبریز] - دارالسلطنه تبریز، از جغرافیای قدرت تا میراثی برای هویت/ علی حامد ایمان - کلاه‌فرنگی؛ معماریِ دولت در تبریز/ گزارش اختصاصی مجله انجمن - از دارالسلطنه تبریز تا کلاه‌فرنگی؛ داستان سه توپِ باغ‌شمال/ مهدی حمیدی شفیق - از دارالسلطنه تا شهر مدرن؛ آیا تبریز می‌تواند روایت تاریخی خود را دوباره بازیابد؟/ میزگرد بازشناسی دارالسلطنه تبریز با حضور: دکتر ساناز جعفرپور، دکتر فرزین حق‌پرست، دکتر محمد عزیزی - بازسازی عمارت کلاه فرنگی باغشمال/ دکتر رضا طهوری - باغ شمال تبریز در دوره قاجار/ محمدباقر جباریان قزلجه - نگاهی گذرا به تاریخ و جغرافیای دارالسلطنه تبریز/ شیما فلاحی - معماری و سازه‌های ستایشگرانه از منظر پدیدارشناسی/ دکتر مهدی شبروهی ■ افق [اندیشه، نظریه و چشم‌انداز] - کارل کائوتسکی و مسئله ملی؛ خوانش مسئله ملی در بستر ایده جمهوری‌خواهی سوسیالیستی/ دکتر جلیل یعقوب زاده فرد - تاریخ اشباح و ولایت ایرانشهری در نقد «پروژه»ی سید جواد طباطبایی/ کمال خسروی ■ مسیر- توسعه و چشم انداز آینده - توسعه اقتصادی اندونزی؛ پیشگامان نوسازی در آسیا/ دکتر رضا طهوری ■ درنگ [جستارها و تأملات] - دکترین حقوقی قلمرو داوری در نظام اساسنامه ای شرکت های سهامی/ دکتر مهدی شبروهی - تیپولوژی نویسندگان؛ زنبور عسل حقیقت‌طلب/ دکتر رحیم زایرکعبه - مسئولیت پذیری اجتماعی در رویکرد زنانه/ دکتر مهناز اسلامی ■ آن‌سوتر [ترجمه و ایده‌های جهانی] - رویکردهای نظری به مدل‌های توسعه/ نویسندگان: دکتر احمدعلی کاراجا، دکتر باهری شاهین- ترجمه: مجتبی نهانی - نانوتکنولوژی و مهندسی صنایع؛ دانش و توسعه/ دکتر رضا طهوری - تأثیر رویدادهای ورزشی مهم بر سیاست خارجی؛ فوتبال و دیپلماسی در صحنه جهانی/ امیرمهدی علوی- ترجمه: ملیکا بهزادی ■ نبض [رویدادها و فعالیت‌ها] - تبریز در روز جهانی نمایشگاه‌ها؛ تأکید بر دیپلماسی اقتصادی و رؤیای شهر نمایشگاهی خاورمیانه - روان‌شناسی جنگ و تاب‌آوری روانی-اجتماعی در مواقع بحران/ گزارشی از سلسله نشست های نخبگانی مجله انجمن ■ آخر صفحه - مدرسه میناب؛ مدرسه‌ای که تمام نمی‌شود/ سولماز سقلی - سحر خانیم؛ نماد یک تبار فرهنگی/ زهرا دلاورقوام - جغرافیای آوار؛ وقتی جنگ، حافظه‌ی جمعی را می‌بلعد/ هانیه اسماعیلی - تاکسی شب؛ روایتی مردم‌نگارانه در باب تراختور و جام‌جهانی ۲۰۲۶/ عادل محبتیان ■ برای خرید تک نسخه ای شماره 37 مجله «انجمن» می توانید مبلغ 350 هزار تومان [با احتساب هزینه پست سفارشی] به حساب شماره اعلام شده در زیر واریز نموده و آدرس خود را برای ما ارسال دارید: کارت بانک تجارت: 5859831065829292 به نام: علی حامد ایمان ■ انجمن پرس ❘ نهاد مستقل مطبوعاتی - مجلات: انجمن ❘ غروب ❘ هنر و جامعه ❘ تجربه و شهر ■ ANJOMAN PRESS - Independent Cultural & Intellectual Network Anjoman | Goroob | Honar va Jame'e | Tajrobeh va Shahr - (ID) شبکه های مجازی: @aniomanpress

■ انتشار شماره 37 مجله انجمن با بازخوانی دارالسطنه تبریز تبریز در تاریخ ایران صرفاً یک شهر نبوده، بلکه یکی از مهم‌ترین میدان‌های شکل‌گیری قدرت سیاسی به شمار می‌رفته است؛ شهری که دولت‌ها برای تثبیت اقتدار خود ناگزیر بودند در آن حضور یابند، بنا بسازند و روایت خویش را در حافظه جمعی ثبت کنند. از این منظر، معماری تنها ساختن ساختمان نبود، بلکه ابزاری برای نمایش قدرت و تولید هویت شهری محسوب می‌شد. احیای عمارت کلاه‌فرنگی تبریز نیز فراتر از احیای یک بنای تاریخی، فرصتی برای بازخوانی مفهوم «دارالسلطنه» است؛ عنوانی که اگرچه بیش از همه با دوران ولیعهدنشینی قاجار گره خورده، اما در واقع بیانگر جایگاه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تبریز در تاریخ ایران بوده است. اکنون این پرسش مطرح می‌شود که آیا دارالسلطنه تنها یادگاری از گذشته است یا می‌تواند همچنان به‌عنوان سرمایه‌ای نمادین در بازتعریف جایگاه تبریز در ایران معاصر نقش ایفا کند؟ مجله «انجمن» به بهانه بازسازی عمارت کلاه‌فرنگی- ضمن بازخوانی مفهوم دارالسلطنه تبریز- به این پرسش پرداخته و نسبت میان تبریز، دولت، حافظه تاریخی و معماری را واکاوی کرده است. 👤@anjomanpress 👇

در بخشی از این حکم آمده است: «با عنایت به اهمیت و نقش اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فرش دستباف و انتخاب شهر تبریز به عنوان شهر جهانی فرش دستباف از سوی شورای جهانی صنایع‌دستی و همچنین ثبت جهانی نشانه جغرافیایی فرش دستباف مناطق بخشایش، مهربان، آذرشهر، شربیان و بخش خواجه در سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)، بهره‌برداری مؤثر از مزایای این دستاوردها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و می‌تواند زمینه‌ساز برندسازی، معرفی ظرفیت‌های هویتی و جلب توجه افکار عمومی و بازارهای جهانی به هنر ـ صنعت فرش دستباف استان باشد.» سرمست همچنین ابراز امیدواری کرده است که با برنامه‌ریزی‌های راهبردی و تعامل سازنده میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای علمی و دانشگاهی، تشکل‌های مردمی، فعالان صنعت فرش و سازمان‌های بین‌المللی، زمینه حفظ، احیا و توسعه هرچه بیشتر هنر ـ صنعت فرش دستباف آذربایجان‌شرقی فراهم شود. انتصاب مرتضی آبدار در حالی صورت می‌گیرد که فرش تبریز به عنوان یکی از مهم‌ترین نمادهای فرهنگی و اقتصادی ایران، در سال‌های اخیر با چالش‌ها و در عین حال فرصت‌های تازه‌ای در عرصه جهانی مواجه بوده است. فعال‌سازی ظرفیت‌های ناشی از ثبت جهانی نشان‌های جغرافیایی فرش استان و بهره‌گیری از برند جهانی «تبریز؛ شهر جهانی فرش دستباف» از جمله مأموریت‌های مهم دبیرخانه در دوره جدید خواهد بود. مرتضی آبدار از مدیران شناخته‌شده حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و توسعه فرهنگی استان به شمار می‌رود. وی پیش‌تر به عنوان مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی فعالیت کرده و در کارنامه مدیریتی خود اجرای و راهبری پروژه‌ها و رویدادهای مهمی را ثبت کرده است. از جمله مهم‌ترین سوابق وی می‌توان به نقش‌آفرینی در برگزاری رویداد بین‌المللی «تبریز ۲۰۱۸»، میزبانی نشست وزرای گردشگری کشورهای آسیایی، پیگیری و تحقق ثبت و تثبیت جایگاه تبریز به عنوان شهر جهانی فرش دستباف در شورای جهانی صنایع‌دستی، برگزاری نخستین همایش بین‌المللی معماری اوراسیا در تبریز و اجرای ده‌ها برنامه ملی و بین‌المللی در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع‌دستی اشاره کرد. صاحب‌نظران حوزه فرش معتقدند انتصاب آبدار به دلیل تجربه وی در عرصه دیپلماسی فرهنگی، تعاملات بین‌المللی و مدیریت رویدادهای بزرگ، می‌تواند زمینه‌ساز فصل تازه‌ای در بهره‌برداری از ظرفیت‌های جهانی فرش تبریز و تقویت جایگاه این هنر-صنعت ارزشمند در عرصه ملی و بین‌المللی باشد. ■ انجمن پرس ❘ نهادی برای اندیشه و فرهنگ - شبکه مجلات: انجمن ❘ غروب ❘ هنر و جامعه ❘ تجربه و شهر ■ (ID) شبکه های مجازی: @anjomanpress

بازگشت به میدان برند جهانی تبریز آبدار و مأموریت احیای سرمایه نمادین فرش تبریز طی حکمی از سوی بهرام سرمست، استاندار آذربایجان‌شرقی، مرتضی آبدار به عنوان مسئول دبیرخانه «تبریز؛ شهر جهانی فرش دستباف» منصوب شد. در این حکم که با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی و اجرایی در راستای صیانت، احیا و توسعه جایگاه جهانی فرش دستباف تبریز صادر شده است، مرتضی آبدار برای مدت دو سال مسئولیت هدایت و راهبری دبیرخانه «تبریز؛ شهر جهانی فرش دستباف» را بر عهده خواهد داشت. استاندار آذربایجان‌شرقی در متن این حکم با اشاره به اهمیت تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی فرش دستباف، بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی برای تثبیت و تقویت جایگاه جهانی فرش آذربایجان تأکید کرده است. 👤@anjomanpress 👇

ساری‌صراف گفت: زمانی که آب‌های اقیانوس آرام مانند امسال گرم‌تر از حد معمول می‌شوند، فاز ال‌نینو در جو شکل می‌گیرد و معمولاً توده‌های بارشی بیشتری به سمت خاورمیانه حرکت می‌کنند که می‌تواند موجب افزایش بارندگی در ایران شود. در مقابل، پدیده «لانینا» قرار دارد که فاز سرد اقیانوس آرام محسوب می‌شود و در سال‌های گذشته در تشدید خشکسالی برخی مناطق ایران نقش داشته است. دکتر صراف درباره وضعیت کنونی دریاچه ارومیه ادامه داد: شرایط دریاچه نسبت به سال گذشته بهتر شده است، اما هیچ دلیلی برای خوشحالی پایدار و اطمینان خاطر قطعی وجود ندارد، به‌ویژه اینکه پیش‌بینی‌ها از تابستانی گرم‌تر حکایت دارند. تراز کنونی دریاچه ۱۲۷۱.۱۳ متر از سطح دریاست، در حالی که میانگین بلندمدت آن ۱۲۷۴.۲۲ متر و تراز مطلوب آن حدود ۱۲۷۸ متر است. در شرایط بحرانی سال گذشته تراز دریاچه به حدود ۱۲۶۹ متر رسیده بود. بنابراین اگرچه وضعیت فعلی بهتر است، اما هنوز با شرایط پایدار فاصله زیادی دارد. وی ادامه داد: وسعت فعلی دریاچه حدود سه‌هزار و ۱۶۰ کیلومتر مربع است، در حالی که میانگین بلندمدت آن چهار هزار و ۶۳۵ کیلومتر مربع برآورد می‌شود. حجم فعلی آب دریاچه نیز حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب است، اما میانگین بلندمدت حجم آب دریاچه حدود ۱۶ میلیارد مترمکعب و حجم مطلوب آن حدود ۳۵ میلیارد مترمکعب عنوان می‌شود. صراف بازنگری جدی در الگوی توسعه حوضه آبریز دریاچه ارومیه را ضروری دانست و گفت: سطح زیرکشت در این حوضه باید از حدود ۶۰۰ هزار هکتار فعلی به حدود ۲۵۰ هزار هکتار- متناسب با ظرفیت اکولوژیک منطقه- کاهش یابد. توسعه گردشگری، تقویت صنایع تبدیلی، مدیریت مصرف آب، کاهش برداشت‌های کشاورزی، استقرار مدیریت یکپارچه منابع آب، اصلاح قوانین مرتبط با کشت و بهره‌برداری از زمین و توسعه فناوری‌های پایش از جمله راهکارهای مؤثر برای کمک به احیای دریاچه ارومیه است. ساری‌صراف افزود: عبور از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن و افزایش بهره‌وری، یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند در بلندمدت به نجات دریاچه ارومیه و پایداری منابع آبی منطقه کمک کند. ■ دزدی ابرها در استان آذربایجان‌شرقی، در ماه‌های اخیر، همزمان با تغییرات محسوس الگوهای بارشی در منطقه، فرضیه «دستکاری اقلیم» و «دزدی ابرها» نیز به یکی از داغ‌ترین بحث‌های افکار عمومی تبدیل شده است. دکتر ساری‌صراف در تحلیلی علمی درخصوص کالبدشکافی این ادعاها می گوید: هر نوع ادعایی در حوزه اقلیم نیاز به راستی‌آزمایی، مستندات قوی و رفرنس‌های علمی دارد. اگر صرفاً با تئوری‌های ذهنی بخواهیم واقعیت‌ها را تفسیر کنیم، نه تنها به نتیجه نمی‌رسیم، بلکه دیپلماسی کشور را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهیم. اقلیم ذاتاً پدیده‌ای تصادفی است. شاید ابزارهای پایش ما ضعیف است یا رادارهایمان کارآمدی لازم را ندارند، اما نباید ناتوانی در پیش‌بینی را فوراً به عوامل خارجی نسبت داد. وی درخصوص این پرسش که چرا کشورهای حاشیه خلیج فارس شاهد بارش‌های ناگهانی و برف بوده‌اند، اظهار داشت: اقلیم شناسی نتیجه دهه‌ها مطالعه و مشاهده است و نباید با بارش‌های محدود چند ماه یا یک سال، حکم به تغییر کلی الگوها داد. بارش در منطقه ما به صفر نرسیده و در سال‌های گذشته (نظیر سال ۹۶ و ۹۸) نیز شاهد ترسالی بوده‌ایم. پدیده‌های فعلی از نظر اقلیم‌شناسی شگفت‌انگیز و خارج از عرف نیستند که بخواهیم آن‌ها را به مهندسی دشمنان ربط دهیم. یکی از شبهات مطرح شده در فضای مجازی، درخصوص نقش رادارها در جابجایی توده‌های بارشی است. ساری‌صراف با رد این فرضیه، می گوید: رادارها ابزار مشاهده و رصد هستند. آن‌ها با امواج مایکروویو( نزدیک به امواج رادیویی) کار می‌کنند تا مکان‌یابی ابرهای بارشی و نوع آن (تگرگ یا باران) را تشخیص دهند. این امواج توانایی ایجاد تغییر فاز در اتمسفر و تغییر الگوهای بزرگ جوی را ندارند. ■ انجمن پرس ❘ نهادی برای اندیشه و فرهنگ - شبکه مجلات: انجمن ❘ غروب ❘ هنر و جامعه ❘ تجربه و شهر ■ ANJOMAN PRESS - Independent Cultural & Intellectual Network Anjoman | Goroob | Honar va Jame'e | Tajrobeh va Shahr ■ (ID) شبکه های مجازی: @anjomanpress

وی با اشاره به وضعیت دریاچه ارومیه اظهار کرد: اگرچه بارش‌های امسال باعث بهبود نسبی شرایط دریاچه شده، اما این وضعیت هرگز به معنای احیای دریاچه نیست و نباید باعث خوش‌بینی بیش از حد شود. یکی از راهکارهای مطرح‌شده برای کمک به احیای دریاچه، کاهش تبخیر از سطح آب است، اما تاکنون اقدام مؤثری در این زمینه انجام نشده است. سالانه بین ۲ تا ۳ میلیارد مترمکعب آب از سطح دریاچه ارومیه تبخیر می‌شود و در چنین شرایطی، حتی اگر حجم آب دریاچه یک سال افزایش یابد، بخش قابل توجهی از آن در تابستان همان سال از دست خواهد رفت. این استاد دانشگاه ادامه داد: تا زمانی که این میزان تبخیر ادامه داشته باشد، احیای کامل دریاچه با دشواری مواجه است و افزایش مقطعی حجم آب نمی‌تواند تضمین‌کننده آینده دریاچه باشد. اکنون حجم آب موجود در دریاچه ارومیه حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود. اگر امسال ۲ تا ۳ میلیارد مترمکعب از این میزان تبخیر شود، بخش عمده ذخیره فعلی از بین خواهد رفت و نباید انتظار تحول چشمگیری داشت. وی درباره روند اجرای برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه نیز گفت: بخش مهمی از برنامه‌های نجات دریاچه به تأمین اعتبار وابسته است و این موضوع به دولت، مجلس و فرآیندهای تصمیم‌گیری کلان کشور مربوط می‌شود؛ مسئله‌ای که اجرای طرح‌ها را پیچیده می‌کند. ساری‌صراف با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره تأثیر فناوری‌های نوین بر وضعیت آب‌وهوا اظهار کرد: «هارپ» به‌عنوان یک موضوع مطرح است، اما در ادبیات علمی جایگاه اجماعی و فراگیر ندارد و کشورهای مختلف نیز در استفاده از آن به موفقیت قابل توجهی دست نیافته‌اند. هرچند درباره این موضوع دیدگاه‌های مختلفی مطرح می‌شود، اما تاکنون شواهد علمی قانع‌کننده‌ای مبنی بر تأثیر چشمگیر آن بر الگوهای بارشی ایران ارائه نشده است. این اقلیم‌شناس ادامه داد: در طبیعت، گاهی سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای مسیر خود را تغییر می‌دهند و به‌جای ورود به ایران، به سمت ترکیه و عراق یا اروپای مرکزی منحرف می‌شوند. این موضوع با پدیده‌ای موسوم به «نوسان اطلس شمالی» (NAO) ارتباط دارد. بخشی از توده‌های بارشی بر فراز اقیانوس اطلس شکل می‌گیرند و تحت تأثیر شرایط جوی و موانع اتمسفری ممکن است به سمت اروپای مرکزی حرکت کنند و در نتیجه سهم بارش ایران کاهش یابد. در برخی سال‌ها نیز این سامانه‌ها به خاورمیانه هدایت می‌شوند و بارش افزایش می‌یابد، اما زمان وقوع آن ماهیتی تصادفی دارد و قابل پیش‌بینی دقیق نیست. وی با اشاره به نقش رودخانه‌های اتمسفری در تأمین رطوبت کشور گفت: بخش مهمی از رطوبت سامانه‌های بارشی مؤثر بر ایران از طریق رودخانه‌های اتمسفری تأمین می‌شود. این جریان‌های عظیم بخار آب می‌توانند مانند رودخانه‌هایی در آسمان عمل کرده و زمینه‌ساز بارش شوند. بخشی از بارش‌های ایران نیز تحت تأثیر نوسان اطلس شمالی است و تغییر مسیر این جریان‌ها در افزایش یا کاهش بارش‌ها نقش دارد. ■ دریاچه ارومیه هنوز از بحران عبور نکرده است

وی با اشاره به لزوم نگاه بلندمدت به وضعیت بارش‌ها گفت: زمانی که از ترسالی یا خشکسالی سخن می‌گوییم، باید یک دوره زمانی مشخص را در نظر بگیریم. در اقلیم‌شناسی نیز ارزیابی‌ها بر اساس دوره‌های ۳۰ساله انجام می‌شود. در سال ۱۳۹۸ میزان بارش در حوضه آبریز دریاچه ارومیه حدود ۳۵۰ میلی‌متر بود، اما بارش‌های امسال هنوز به ۳۰۰ میلی‌متر نرسیده است؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس بارش‌های یک سال درباره تغییر شرایط اقلیمی قضاوت کرد. ■ چالش بزرگ احیای دریاچه این اقلیم‌شناس ادامه داد: پدیده‌های هواشناسی از منظر علمی ماهیتی تصادفی دارند. حتی با پیشرفته‌ترین فناوری‌ها نیز تنها می‌توان در مقیاس‌های محدود و محلی تأثیراتی بر شرایط جوی ایجاد کرد و امکان تغییر اقلیم در مقیاس یک کشور وجود ندارد. اگر چنین امکانی وجود داشت، کشورهای پیشرفته‌ای مانند آمریکا می‌توانستند مناطق خشک خود را به سادگی به مناطق پُربارش تبدیل کنند. برخی فناوری‌ها برای افزایش بارش در مقیاس‌های کوچک، در حاشیه سدها یا تالاب‌ها استفاده می‌شود؛ اما این اقدامات محدود و نقطه‌ای هستند و نمی‌توان ادعا کرد که اقلیم ایران را تغییر داده‌اند. وی با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور اظهار کرد: با وجود بارش‌های امسال، هنوز چندین استان کشور در تأمین آب مورد نیاز خود با مشکل مواجه هستند و احتمال بروز تنش آبی در آن‌ها وجود دارد. اکنون بخش قابل توجهی از کشور همچنان درگیر خشکسالی است و استان‌هایی مانند تهران، گیلان و کهگیلویه‌وبویراحمد با چالش‌های کم‌آبی روبه‌رو هستند. حجم ذخایر سدهای تهران نیز هنوز به شرایط مطلوب نرسیده و بخشی از ظرفیت آن‌ها خالی است. ساری‌صراف با اشاره به تفاوت الگوهای بارشی در مناطق مختلف کشور اظهار کرد: میزان بارندگی در نقاط مختلف ایران یکسان نیست و نزدیکی یا دوری مناطق از سامانه‌های باران‌زا نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان بارش دارد. برخی مناطق به دلیل قرار گرفتن در مسیر مستقیم سامانه‌های بارشی، بارش بیشتری دریافت می‌کنند و برخی دیگر به دلیل دوری از این سامانه‌ها با کم‌بارشی مواجه‌اند. پدیده‌هایی مانند «بلاکینگ» یا انسداد جوی نیز در مقاطعی بر الگوی بارش کشور تأثیر می‌گذارند. این استاد دانشگاه ادامه داد: اتمسفر قواعد خاص خود را دارد و بر اساس سازوکارهای طبیعی عمل می‌کند؛ به همین دلیل نمی‌توان شرایط بارشی شهرهای مختلف را به‌صورت مستقیم مقایسه کرد. برای مثال، شرایط جغرافیایی و اقلیمی تهران با تبریز کاملاً متفاوت است. رشته‌کوه‌های البرز نقش مهمی در الگوی بارش مناطق شمالی دارند؛ به همین دلیل ممکن است سواحل دریای خزر بارندگی مطلوبی داشته باشند، اما تهران در همان زمان شرایط کاملاً متفاوتی را تجربه کند. مسیر حرکت توده‌های هوا، سامانه‌های کم‌فشار و پرفشار و سایر مکانیسم‌های جوی تعیین می‌کنند که بارش در کجا رخ دهد و شدت آن چگونه باشد. وی با اشاره به سازوکار شکل‌گیری بارش‌ها اظهار کرد: بخشی از بارندگی‌های کشور حاصل برخورد جبهه‌های سرد و گرم است. جبهه‌های سرد از مناطق شمالی و سیبری و جبهه‌های گرم از سمت مدیترانه وارد می‌شوند؛ اما همه مناطق ایران در معرض برخورد این جبهه‌ها نیستند. در برخی نقاط، به‌ویژه در مجاورت رشته‌کوه‌هایی مانند البرز و زاگرس، شرایط برای برخورد این جبهه‌ها و شکل‌گیری بارش فراهم است، اما در بسیاری از مناطق مرکزی و شرقی چنین شرایطی وجود ندارد. ساری‌صراف با اشاره به وضعیت بارش در استان‌های مختلف گفت: در سال آبی جاری، استان‌هایی مانند کرمان، قم, سمنان، زاهدان و یزد کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر بارش دریافت کرده‌اند. میزان بارندگی تهران حدود ۱۰۷ میلی‌متر و در تبریز حدود ۲۸۰ میلی‌متر ثبت شده است. از آنجا که معمولاً در مرداد و شهریور بارش مؤثری در منطقه رخ نمی‌دهد، می‌توان گفت سال آبی در آذربایجان عملاً تا پایان خردادماه به پایان می‌رسد. وی ادامه داد: اگرچه شهرهایی مانند رشت، ایلام و یاسوج بارش‌های مناسبی را تجربه کرده‌اند، اما این موضوع به معنای مطلوب بودن وضعیت بارندگی در سراسر کشور نیست. بارش‌ها در ایران توزیع یکنواختی ندارند و اختلاف قابل توجهی میان شرق و غرب کشور مشاهده می‌شود. میانگین بارش در آذربایجان شرقی حدود ۲۸۰ میلی‌متر و در حوضه آبریز دریاچه ارومیه حدود ۳۲۷ میلی‌متر ثبت شده است. میانگین بلندمدت بارندگی تبریز حدود ۳۱۰ میلی‌متر است و باوجود بارش‌های مناسب امسال، هنوز به این میانگین نرسیده‌ایم.

وی ادامه داد: بارش‌های اخیر کشور که متفاوت به نظر می‌رسند چندان پدیده‌ای غیرمترقبه نیستند. شاید از این جهت غیرعادی به نظر برسند که سال گذشته چنین میزان بارشی را تجربه نکرده بودیم، اما در علم هواشناسی هیچ پدیده‌ای کاملا مهندسی‌شده و قابل‌پیش‌بینی نیست. حدود ۱۰ سال پیش نیز بارش‌های شدیدی رخ داد که در پی آن، در آذرشهر در ۲۵ فروردین سال ۹۶ سیل رخ داد و بیش از ۴۰ نفر جان باختند. در همان زمان رودخانه «آجی‌چای» در تبریز نیز طغیان کرد. در استان گلستان نیز در سال ۹۸ یکی از بزرگ‌ترین سیلاب‌های تاریخ ایران رخ داد و شهر آق‌قلا را دربر گرفت. ساری‌صراف با اشاره به شیوه مطالعات اقلیمی اظهار کرد: روش مطالعه در اقلیم‌شناسی یک‌ساله و دوساله نیست، بلکه دوره‌های ۱۰ تا ۳۰ ساله ملاک ارزیابی هستند؛ مانند دانشجویی که با موفقیت در یک ترم نمی‌تواند نتیجه نهایی دوره کارشناسی خود را قضاوت کند و باید عملکرد هشت ترم را بررسی کرد. بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند زمانی می‌توان از تغییر شرایط اقلیمی سخن گفت که یک پدیده دست‌کم طی یک دوره ۱۰ساله و به‌صورت مکرر تکرار شود. وی ادامه داد: اگر برای چند سال متوالی، مثلاً در مردادماه شاهد بارش‌های قابل توجه باشیم، آن زمان می‌توان گفت شرایط تغییر کرده است. آنچه در روزهای گذشته شاهد آن بودیم، نعمتی الهی بود و خداوند لطف خود را شامل حال مردم کرد. متأسفانه در این سال‌ها مدیریت مؤثری در حوضه دریاچه ارومیه مشاهده نکردیم. پیشنهادهای ۲۶گانه ستاد احیای دریاچه ارومیه عملاً اجرا نشد و تنها رحمت خدا بود که موجب شد مردم اندکی خوشحال شوند. وی افزود: ظرفیت اکولوژیک حوضه دریاچه ارومیه برای کشت حدود ۲۵۰ هزار هکتار است، اما اکنون حدود ۶۰۰ هزار هکتار- یعنی بسیار فراتر از توان طبیعی منطقه- زیر کشت قرار دارد. در زمینه کاهش سطح زیرکشت و افزایش بهره‌وری نیز اقدام مؤثری انجام نشده است. این استاد دانشگاه گفت: کشاورزی در زبان انگلیسی Agriculture است و با مفهوم فرهنگ و دانش کشاورزی پیوند دارد؛ اما ما فرهنگ و ادبیات کشاورزی را تا حد زیادی فراموش کرده‌ایم و تنها به عمل کشت و زرع می‌پردازیم و دانش و فرهنگ صحیح بهره‌برداری از منابع را از دست داده‌ایم. ساری‌صراف با اشاره به نقش دستگاه‌های مختلف در مدیریت منابع طبیعی و محیط زیست اظهار کرد: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، سازمان حفاظت محیط زیست، شرکت آب منطقه‌ای و ادارات کل صنعت، معدن و جهاد کشاورزی، هرکدام وظایف مشخصی دارند؛ اما در عمل کمتر شاهد توجه جدی به اصول و بنیان‌های زیست‌محیطی هستیم و معمولاً زمانی به محیط زیست پرداخته می‌شود که شرایط به مرحله بحران رسیده باشد. در بیانیه ۲۶گانه احیای دریاچه ارومیه تأکید شده بود که نباید صنایع جدید و آب‌بر در این منطقه ایجاد شود، اما پس از این بیانیه، چندین واحد صنعتی پرمصرف از جمله صنایع فولادی در منطقه آغاز به کار کردند. این اقلیم‌شناس ادامه داد: صنایع از یک سو اشتغال‌زا و درآمدزا هستند و طبیعی است که مسئولان تمایل داشته باشند استان به سمت صنعتی شدن حرکت کند؛ اما در مقابل، محیط زیست هزینه این توسعه را می‌پردازد. برخی صنایع به اندازه یک شهر ۱۵۰ هزار نفری آب مصرف می‌کنند و به دلایل مختلف یا در زمینه تصفیه و بازچرخانی آب سرمایه‌گذاری نمی‌کنند یا اجرای این طرح‌ها را زمان‌بر می‌دانند؛ در نتیجه از منابع آب زیرزمینی و رودخانه‌ها استفاده می‌کنند. ساری‌صراف با بیان اینکه همه بخش‌ها به یکدیگر وابسته‌اند، اظهار کرد: اقتصاد به سیاست، سیاست به کشاورزی، کشاورزی به قانون‌گذاری در منابع آبی و در نهایت همه این موارد به محیط زیست مرتبط‌اند؛ اما در بسیاری از مواقع محیط زیست در حاشیه قرار می‌گیرد و توان دفاع از خود را ندارد. محیط زیست در برابر ملاحظات اقتصادی، صنعتی، امنیت غذایی و سایر اولویت‌ها معمولاً در موقعیت ملایم‌تری قرار می‌گیرد و ناچار به تجدیدنظر در تصمیمات می‌شود. سازمان حفاظت محیط زیست مجموعه‌ای تخصصی و مهم است اما عمدتاً نقش نظارتی دارد و از اختیارات اجرایی گسترده برای توقف فعالیت‌های آلاینده برخوردار نیست. این استاد دانشگاه ادامه داد: صنایع متعددی در کشور میزان آلایندگی بالایی دارند؛ برای مثال نیروگاه تبریز یکی از منابع جدی آلودگی هوا در این شهر شناخته می‌شود و در فصل زمستان بارها موضوع تعطیلی مدارس به دلیل آلودگی هوا مطرح می‌شود. در بسیاری از موارد نیز مشکلاتی مانند تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی مطرح می‌شود و مسائل زیست‌محیطی تحت‌الشعاع سایر ملاحظات قرار می‌گیرد. در شرایط فعلی، اقتصاد، سیاست و صنعت نقش تعیین‌کننده‌تری در تصمیم‌گیری‌ها دارند و محیط زیست ناچار است خود را با این شرایط تطبیق دهد.

از واقعیت بارش‌ها تا دزدی ابرها روایت دکتر ساری صراف، اقلیم‌شناس و عضو هیئت تحریریه مجله انجمن درخصوص افزایش بارش های اخیر دکتر بهروز ساری صراف- اقلیم شناس و استاد دانشگاه تبریز- با اشاره به بارش‌های مناسب ماه‌های اخیر در شمال‌غرب کشور و حوضه دریاچه ارومیه، گفت: وضعیت دریاچه نسبت به سال گذشته بهبود یافته است، اما این به معنای خروج از بحران نیست و شاخص‌های اصلی دریاچه همچنان با شرایط مطلوب و میانگین بلندمدت فاصله قابل توجهی دارند. بهروز ساری‌صراف در این گفتگو اظهار کرد: در بحث اقلیم، ما به «رژیم بارش» معتقد هستیم و رژیم بارش در آذربایجان به‌گونه‌ای است که معمولا در فروردین و اردیبهشت‌ماه با افزایش بارندگی مواجه می‌شویم. از گذشته نیز در منطقه آذربایجان به بارش‌های موسوم به «نیسان» اعتقاد داشتند. وی افزود: «نیسان» واژه‌ای سریانی (آشوری) و نام ماه دوم در تقویم آشوریان است. در روزگار گذشته، از قسطنطنیه (استانبول امروزی)، بارش‌هایی که در ماه هفتم تقویم آشوریان- مطابق با ماه دوم سال شمسی- از سمت مدیترانه به این مناطق می‌رسید، به بارش‌های نیسان معروف شده بود. این بارش‌ها منشأ مدیترانه‌ای دارند. 👤@anjomanpress 👇

این مقاله به پیاده کردن استراتژی در جنگ به‌عنوان نوعی اقتصاد اخلاقی می نگرد. این ایده که در اصل برای توصیف نحوه دفاع جوامع از هنجارهای عرفی در برابر نیروهای فاقد شخصیت بازار تدوین شده بود، این رویکرد را به کار گرفته که روابط اجتماعی هرگز صرفاً توسط پویایی‌های مادی یا ابزاری تعیین نمی‌شوند. هر نظامی از مبادله، تعهد یا ایثار، بر انتظارات اخلاقی استوار است که ملاک‌های رفتار مشروع را تعریف می‌کنند. این امر در کاربستِ استراتژیک، ناظر بر ساختاربخشی به حوزه‌ای از روابط است که در آن، «منفعت» و «تکلیف» میان افراد و جمع مورد مذاکره قرار می‌گیرد، و در آن مشروعیت یا ارزشِ رفتار در موقعیت‌های جنگی، به هم‌سویی با درکِ مشترک از هدفِ موجه بستگی دارد. می‌توان آن را به‌عنوان یک نظام بین‌الاذهانی تصور کرد که با انتظارات متقابل و داد و ستد حکم رانی می‌شود، با این استثناء که پول رایج در آن، اخلاق است: کنشگران، سرمایه اخلاقی را مانند منابع مادی، انباشت و هزینه می‌کنند. پیشبرد جنگ به‌عنوان یک اقدام استراتژیک، با قراردادهای ضمنی اعتماد، مشروعیت و افتخار که کنشگران را حول یک درک مشترک از هدف به یکدیگر پیوند می‌دهد تداوم می‌یابد. این پویایی‌ها، یک اقتصاد ضمنی از تعهد و مشروعیت‌بخشی را تشکیل می‌دهند: چه کسی خطر می‌کند، چه کسی فرمان می‌دهد، چه کسی حق دارد دیگران را فدا کند و بر چه اساسی: مسائلی که به صورت رسمی توسط سلسله مراتب فرماندهی سنتی و اقتدار نهادی تعیین می‌شوند؛ اما هرگز توسط آن‌ها به طور کامل حل و فصل نمی‌شوند. بنابراین، این رویکرد رفتار راهبردی را نه صرفاً به‌عنوان تدوین و اجرای برنامه‌های عقلانی در چارچوب محدودیت‌های سازمانیِ تثبیت‌شده، بلکه به‌عنوان مشارکت در یک «میدان هنجاریِ مورد مناقشه» بازتعریف می‌کند. در این میدان، ادعاهای مبتنی بر اجبار با ادعاهای وجدان تلاقی می‌کنند؛ و فضیلت و جاه‌طلبی در هم تنیده می‌شوند. تعامل وفاداری، منیت و ضرورت، بازتاب‌دهنده بازتوازنِ مداوم «اقتصاد اخلاقی» است که زیربنای عملکرد راهبردی را تشکیل می‌دهد. هنگامی که این واحدهای ارزش در گردشی روان باشند، انسجام راهبردی حفظ می‌شود؛ اما زمانی که بی‌اعتبار شوند یا برای منافع شخصی هزینه گردند، اقتصاد اخلاقی تضعیف می‌شود. شکست کارزارها یا ائتلاف‌ها می‌تواند به همان اندازه که ناشی از فرسودگی مادی است، از فروپاشیِ این تفاهم‌ها نیز نشأت بگیرد. کنشگران سودجو عملاً از سرمایه اخلاقی جمعی بهره می‌گیرند، در حالی که بی‌سروصدا آن را تحلیل برده و مشروعیت را به اهرم فشار تبدیل می‌کنند؛ در مقابل، کنشگران جدی در احیای جمعی سرمایه‌گذاری کرده و رفتار خود را بر پایه تعهدات متقابلی استوار می‌کنند که انسجام این اقدام مشترک را حفظ می‌کند. بنابراین، قدیسان و گناهکارانِ عرصه استراتژی، جایگاه‌های متمایزی را در یک بازار اخلاقیِ واحد اشغال می‌کنند؛ جایی که فضیلت و رذیلت دارای اثر متبادل و پیامد عملی هستند. منبع: Strategic saints and sinners: the moral economy of war and the power of narrative, International Affairs, 2026. ■ انجمن پرس ❘ نهادی برای اندیشه و فرهنگ - شبکه مجلات: انجمن ❘ غروب ❘ هنر و جامعه ❘ تجربه و شهر ■ ANJOMAN PRESS - Independent Cultural & Intellectual Network Anjoman | Goroob | Honar va Jame'e | Tajrobeh va Shahr ■ (ID) @anjomanpress

در دوران جنگ، اتهام داشتن رفتار خودخواهانه و به خطر انداختن جان و امنیت دیگران به خاطر منافع شخصی، اتهامی بسیار سنگین است. چنین شیاطینی برای همه ما آشنا هستند: رهبران سیاسی که برای تثبیت قدرت خود در جنگ دست اندازی می‌کنند، متحدینی که پشت سر شرکایشان برای پیش بردن برنامه‌هایشان توطئه می‌کنند، فرماندهان ارتش که عملیات فاقد استراتژی را فقط به خاطر اینکه افتخار به دست بیاورند انجام می‌دهند، توده‌های قدرنشناس مردم که به خرید کردن علاقه بیشتری از حمایت کردن از سربازان نشان می‌دهند، کاسبان جنگ که از آن برای پر و پیمان کردن خودشان بهره‌برداری می‌کنند، سازمان‌های اداری که برای محافظت از منافع خود و به دست آوردن منابع کمیاب مانور می‌دهند، گروه‌هایی که از هرج و مرج جنگ برای برتری جستن بر رقیبانشان بهره می‌برند، خائنینی که اطلاعات حیاتی را به دشمن منتقل می‌کنند و سربازانی که می‌گریزند. شواهد تاریخی قطعاً نشان می‌دهند افراد و گروه‌های زیادی، در همه سطوح ممکن است رفتارهایی از خود نشان دهند که در بهترین حالت کوته بینانه و در بدترین حالت، خودبینانه است. تبعات چنین رفتارهایی می‌تواند از ایجاد مشکلات ناچیز تا ویرانگر متغیر باشد و منجر به تلفات جانی بی‌دلیل یا احتمال محکومیت کل عملیات ها به شکست شود. با این وجود، مطالعات استراتژیک توجه ناچیزی به عواقب رفتار بدبینانه داشته‌اند. این موضوع اغلب در روایت‌های تاریخ محور یا کلاسیک واقع‌گرا؛ اما به‌عنوان یک دغدغه گذرا یا یک واقعیت تأسف بار اما اجتناب‌ناپذیر بیان می‌شود. یکی از علل عمده‌ی غفلتِ نسبیِ پژوهشی در این حوزه، سلطه دیدگاه‌های نظریِ «بازیگر عقلانی» و «ساختارگرا» است، شیوه‌ای که در آن نئورئالیسم، دولت را به‌عنوان یک بازیگر عقلانی یکپارچه مفهوم‌سازی می‌کند، بدین معناست که اقداماتِ منفعت‌طلبانه‌ی افراد و گروه‌های درونِ دولت، به دلیل الزاماتِ انضباط‌بخشِ بقا در یک سیستمِ خودیارِ آنارشیک، بی‌اهمیت تلقی می‌شوند. نئولیبرالیسم کلاسیک با گشودن «جعبه سیاه» دولت، پرداختن به این مسئله را آغاز کرده است، اما نه چندان به شکلی برجسته و معمولاً تنها به‌عنوان یک عامل در میان متغیرهای متعدد داخلی: تمرکز آن بر استراتژی کلان است تا توضیح دهد چرا دولت‌ها در عملِ همسو با الزامات سیستمی ناکام می‌مانند. کارهای نوآورانه‌ای در تحلیل سیاست خارجی، علوم سیاسی، روان‌شناسی و اقتصاد دنبال شده است، اما تنها اهداف پژوهشیِ آن‌ها با مطالعات استراتژیک متفاوت است. مفروضات نظری- که سیطره‌ی نفع شخصی را بیش از حد برآورد می‌کنند و به طرز نابجایی عوامل ساختاری یا انگیزه‌های پیچیده‌ی بازیگران را نادیده می‌گیرند- با وجود اینکه مسیرهای مفیدی را برای تحقیق نشان می‌دهند، به شدت تقلیل‌گرایانه هستند. آن‌ها به فرد اولویت می‌دهند، درحالی‌که با شتاب‌زدگی، تدوین یک استراتژیِ اصیلِ مبتنی بر منافع عمومی را که حول محور امنیت دسته‌جمعی بنا شده باشد، انکار می‌کنند. دیدگاه‌های این مقاله به فهم موضوع کمک می‌کنند. به هر حال، خوب است که موضوع را در مفهوم گسترده‌تر آن بررسی کنیم، چرا که به استراتژی در جنگ مربوط می‌شود. این پژوهش یک مداخله‌ مفهومیِ بدیع در مطالعه استراتژی، با بازسازی چارچوب آن از رهگذر اقتصاد اخلاقی و نگاه به آن به‌عنوان یک رفتار درهم تنیده اجتماعی که تحت تأثیر هنجارها و توقعات اجتماعی شکل گرفته، ارائه می‌دهد: در حالی که نظریه راهبردیِ موجود- که معمولاً در چارچوبی تکنوکراتیک و ابزارگرایانه صورت‌بندی می‌شود- مسائل اخلاقی را بیرونی و خارج از چارچوب تحلیل در نظر می‌گیرد، اینجا استدلال این است که رفتارهای اخلاقی و رفتارهای بدبینانه، خود از عناصر سازنده کنش استراتژیک اند. چنین رویکردی می‌تواند بحث را فراتر از فرض‌های مادّی‌گرایانه رئالیسم و هنجارگراییِ نقدهایی که بر اخلاق مبتنی‌اند پیش ببرد. سوال اصلی این مقاله این است که چگونه اقتصاد اخلاقی استراتژی می‌تواند عملکرد استراتژیک را تضعیف کند یا مستمر سازد. آنچه اینجا در خطر است، تنها وجود زبان هنجاری در گفتمان استراتژیک نیست، بلکه این است که دگرگونی انسجام اخلاقی، که در قالب ادعاهای مشروعیت و منافع میانجی گری شده توسط انسجام روایی تبلور می‌یابند، بر عملکرد جمعی در جنگ تأثیر می‌گذارند. ■ استراتژی به‌عنوان اقتصاد اخلاقی