Lyrics Notes

یکی از دلایل بولد و محبوب شدن آثار در کوتاه‌مدت، ذائقه‌ی شعارپسند عامه است. مخاطب عام قرار نیست جزئیات تکنیکی و منطق هنری آثار را در وهله‌ی اول، معیار ارزیابی اثر قرار دهد. عموما لایه‌ی اول فرم و‌ محتوای آثار برای ارزیابی توسط مخاطب عام کافی است. اگر لایه‌ی اول، ترکیبی از رنگ و لعاب فرمی و موضوعی شعاری، مناسب با ذائقه‌ی روز مردم باشد به احتمال زیاد و خیلی زود دچار اقبال و محبوبیت عام خواهد شد. اقبالی که گاه نتیجه‌اش طرفداری متعصبانه است‌. این اتفاق ممکن است در یک اثر بدون عمق معنایی و هنری یا در اثری که حایز استاندردهای فرمی و‌ محتوایی است بیافتد. در حالت اول تب محبوبیت اثر با همان سرعت بالا رفتن، فروکش خواهد کرد و در حالت دوم ابزاری خواهد شد برای توجه بیشتر به ظرایف فنی و‌ محتوایی نهفته در لایه‌های زیرین. گاهی فیلم، سریال، ترانه‌ یا هر اثر دیگری که حاوی شعارها و به ظاهر پیام‌های زیباست و اجرایی پر رنگ و لعاب دارد در میان عامه‌ی مردم محبوب و برجسته می‌شود و بی‌آن‌که پیش پا افتاده‌ترین منطق‌ها و استانداردهای فرمی و محتوایی را رعایت کند به توفیقی کوتاه‌مدت می‌رسد و مخاطب جدی را حیران می‌کند. این خاصیت عامه‌پسندی است. بسیاری از آثار برجسته‌ی هنری که در کوتاه‌مدت هم به توفیق قابل توجه رسیده‌اند مرهون پرداختن به همین وجه از خلق اثرند. وجهی که هنوز از منظر بسیارانی، مذموم و غیرقابل‌اعتناست. سویه‌ای از خلق اثر که از لوازم اثرگذاری بیشتر بر مخاطب است و نادیده‌گرفتنش همیشه به قیمت حذف آثار و استعدادهای بزرگی تمام می‌شود. همین سریال بازی مرکب نمونه‌ی برجسته‌ای در این ماجراست. فرم پررنگ و لعاب و‌ موضوعی پر از شعار و پیام‌های عام‌پسند که مخاطب عام را مجذوب می‌کند بدون این‌که استانداردهای منطق روایی را در بدیهی‌ترین شکل‌ها رعایت کند. و چه بسیار ترانه‌ها، سریال‌ها، فیلم‌ها، نقاشی‌ها و ... که این روزها با همین ترفند، محبوب عام شده‌اند! @LyricsNotes

بیست سال از درگذشت فریدون فروغی گذشت. او که بی‌شک یکی از ستاره‌های درخشان موج نوی موسیقی پاپ ایران در دهه‌ی پنجاه شمسی بود و هنوز از محبوب‌ترین‌های این عرصه است. من به همراه آرش قاسمی عزیز (وکیل فریدون فروغی) طی سال‌های گذشته با همراهی دوستان و هم‌کاران علاقه‌مند به فریدون، دو ویژه‌نامه در دو نشریه‌‌ی «هنر موسیقی» و «باترانه» تدارک دیدیم که امروز از منابع مهم پژوهش‌ها پیرامون زندگی و آثار فروغی‌اند. در این مسیر با چهره‌های متعددی گفت‌وگو کرده‌ایم از جمله: اسفندیار منفردزاده، تورج شعبانخانی، فریدون خشنود، مسعود امینی، فرهنگ قاسمی، منصور تهرانی، عین‌الله کیوان‌شکوه، بیژن قادری، قاسم عابدین، سعید دبیری، ویگن داوودی، بهروز صفاریان، همایون خواجه‌نوری، فریدون علیخانی، آرش سزاوار، بهروز گنجوی و فردین خلعتبری و البته چند مصاحبه‌ی دیگر با همسر و خانواده و دوستان و همکاران فریدون هم انجام شده که در مجال مناسب منتشر خواهند شد. در کنار این گفت‌وگوها، یادداشت‌ها و پژوهش‌هایی هم قرار گرفته است. امیدواریم این تلاش‌ها چراغ راه پژوهش‌های آینده برای آشنایی بیشتر با ستاره‌ای چون فریدون فروغی باشد. @LyricsNotes

عموماً هر اظهار نظری در سطحی از تعریف نقد قرار می‌گیرد. یعنی نمی‌توانیم بگوییم فلان اظهارنظر چون شخصی و سلیقه‌ای است پس نقد نیست؛ چون در چیزهایی که آن‌ها را نقد می‌دانیم هم کم و بیش می‌توان نشانه‌هایی از سلیقه و نظر شخصی یافت. این که یک نقد در چه سطحی قرار می‌گیرد بسته به معیارهاست. معیار هم می‌تواند از سلیقه‌ی عام تا اصول و استانداردهای آکادمیک، متغیر باشد و انتخاب معیار و شیوه‌ی پرداختن به آن هم نشانه‌ی سطح و جایگاه بینش و دیدگاه منتقد خواهد بود. اما این که یک مدعی نقد تسلطی در حداقل‌های لازم بر ابزار ارائه‌ی نقد نداشته باشد و با علم به این عدم تسلط، لزومش را انکار کند از آن رندبازی‌های کهنه و نخ‌نماست. مثل این که کسی در حال تحلیل خصوصیات فنی و کاربردی یک اتومبیل بر مبنای شنیده‌ها و ادعاهای دیگران یا تخیلات خود باشد اما رانندگی بلد نباشد و بدون درک مبانی و ماهیت واقعی رانندگی، صغرا و کبری بچیند که اصلا چرا برای بررسی این اتومبیل باید رانندگی بلد باشم؟! همین اندازه ابلهانه و متناقض! کسی که نمی‌تواند دو جمله‌ی سالم بنویسد چگونه می‌خواهد یک اثر ادبی یا هنری را نقد کند؟ یکی از توجیهات رایج در این موقعیت این است که ما با اصول ادبی و هنری کاری نداریم و قرار است به محتوا و معنی بپردازیم! انگار وارد شدن به حوزه‌ی معنا و محتوا بی‌نیاز از آگاهی ادبی و هنری است! عمدتا هم مانند علمای خودخوانده‌ی مذهبی در حال تفسیر موضوعی‌اند و هیچ ترتیب و آدابی را هم در ارائه‌ی معیار و‌ مصداق متقن و عاقلانه و منطقی نمی‌جویند! دست کم در یک و نیم قرن اخیر، ده‌ها دانشمند و ادیب و نظریه‌پرداز در مورد نقد ادبی و هنری گفته‌اند و لزوم تسلط بر فرم حتی در معناگراترین نظریات نقد و نظرات دشمنان فرمالیسم، امری بدیهی شمرده می‌شود و حالا ما باید در جنگل مجازی دوباره چرخ را از ابتدا اختراع کنیم به انبوه خودمنتقدپنداران این عرصه، حالی کنیم که اشتباه می‌زنند! @LyricsNotes

امروز چهل و‌ چهارمین سال‌روز درگذشت «واروژان» است. به همین مناسبت قطعه‌ی اصلی موسیقی متن فیلم «شب غریبان» را برای اولین بار با بالاترین کیفیت تقدیم علاقه‌مندان می‌کنیم. تقریبا تمامی آن‌چه تا امروز با عنوان موسیقی متن این فیلم ارائه شده، ورژن‌هایی از موسیقی ترانه‌ی «باور کن» است. اما نسخه‌ی اصلی و ارکسترال این موسیقی که در حقیقت با بسط تم اصلی «باور کن» خلق شده، بخش اصلی موسیقی متن شب غریبان است که به همت جناب ویگن داوودی از نوار مولتی‌تراک تبدیل و ریمیکس شده است. واروژان در خلق ترانه‌ی «باور کن» به پیشنهاد گوگوش که پس از بازگشت از اروپا و تجربه‌ی مواجهه با انواع موسیقی مدرن آن روزگار علاقه‌مند به اجرای آهنگ‌هایی دور از کلیشه‌های مرسوم موسیقی پاپ ایرانی بود، ملودی را بدون اوج ساخته و این‌چنین یکی از شاهکارهای تاریخ موسیقی پاپ ایران را پدید آورده است. یاد و نامش گرامی. @LyricsNotes

امروز چهل و‌ چهارمین سال‌روز درگذشت «واروژان» است. به همین مناسبت قطعه‌ی اصلی موسیقی متن فیلم «شب غریبان» را برای اولین بار با بالاترین کیفیت تقدیم علاقه‌مندان می‌کنیم. تقریبا تمامی آن‌چه تا امروز با عنوان موسیقی متن این فیلم ارائه شده، ورژن‌هایی از موسیقی ترانه‌ی «باور کن» است. اما نسخه‌ی اصلی و ارکسترال این موسیقی که در حقیقت با بسط تم اصلی «باور کن» خلق شده، بخش اصلی موسیقی متن شام غریبان است که به همت جناب ویگن داوودی از نوار مولتی‌تراک تبدیل و ریمیکس شده است. واروژان در خلق ترانه‌ی «باور کن» به پیشنهاد گوگوش که پس از بازگشت از اروپا و تجربه‌ی مواجهه با انواع موسیقی مدرن آن روزگار علاقه‌مند به اجرای آهنگ‌هایی دور از کلیشه‌های مرسوم موسیقی پاپ ایرانی است، ملودی را بدون اوج ساخته و این‌چنین یکی از شاهکارهای تاریخ موسیقی پاپ ایران را پدید آورده است. یاد و نامش گرامی. @LyricsNotes

امروز چهل و‌ چهارمین سال‌روز درگذشت «واروژان» است. به همین مناسبت قطعه‌ی اصلی موسیقی متن فیلم «شب غریبان» را برای اولین بار با بالاترین کیفیت تقدیم علاقه‌مندان می‌کنیم. تقریبا تمامی آن‌چه تا امروز با عنوان موسیقی متن این فیلم ارائه شده، ورژن‌هایی از موسیقی ترانه‌ی «باور کن» است. اما نسخه‌ی اصلی و ارکسترال این موسیقی که در حقیقت با بسط تم اصلی «باور کن» خلق شده، بخش اصلی موسیقی متن شام غریبان است که به همت جناب ویگن داوودی از نوار مولتی‌تراک تبدیل و ریمیکس شده است. واروژان در خلق ترانه‌ی «باور کن» به پیشنهاد گوگوش که پس از بازگشت از اروپا و تجربه‌ی مواجهه با انواع موسیقی مدرن آن روزگار علاقه‌مند به اجرای آهنگ‌هایی دور از کلیشه‌های مرسوم موسیقی پاپ ایرانی است، ملودی را بدون اوج ساخته و این‌چنین یکی از شاهکارهای تاریخ موسیقی پاپ ایران را پدید آورده است. یاد و نامش گرامی. @LyricsNotes

در مقاطعی از تاریخ سیاسی و اجتماعی ملت‌ها دیگر لزوم اتکا به اصول ادبی و هنری در خلق آثار از عوامل ارزش‌گذاری آن‌ها نخواهد بود. زمانی که هنرمندان شاخص و تأثیرگذار جامعه با کراهت به نقد کم‌اثر جریان‌های ضدانسانی معاصر در کنش‌ها و آثارشان می‌پردازند و همان نقدها هم زیر نقاب‌های استعاری گم می‌شود، چهره‌هایی سربرمی‌آورند که فارغ از بند و حصار تکنیک و هنر و استعاره و تعارف و مماشات، فریادشان را صریح و بی‌پرده و جسورانه به گوش همگان می‌رسانند و توماج صالحی یکی از آن چهره‌هاست. وای بر حاکمانی که چنین فریادی را برنمی‌تابند. @LyricsNotes

Mikis Theodorakis 1925-2021 @LyricsNotes