وحدوي

لە مەزهەبی ئیمامی ئەعزەم دەسەڵاتی فاسق ئەگەر موسوڵمانیشبێت قەبوڵ نیە و شەرعی نیە... ئیمامی ئەبو بەکری جەساسی حەنەفی دەفەرموێت: لەلای ئەبو حەنیفە جیاوازی نیە لەنێوان خەلیفە و قازی، لەوەدا کە مەرجی شەرعیەت بوونی دەسەڵاتیان بریتیە لە دادوەری، بۆیە فاسق ناکرێت ببێتە خەلیفە و دادوەر، هەر وەك چۆن شایەتی و گێڕانەوەکانیشی لە پێغەمبەرﷺ لێوەرناگیرێت، ئەوجا کەسێك گێڕانەوەی قبوڵ نەکرێت و حوکمەکانی جێبەجێ نەکرێت ئیدی چۆن دەکرێت ببێتە خەلیفە؟!. "پێشکەش بە کۆمەڵەی وەلی ئەمر و دار و دەستەی ستەمکاران" #فیقهی_حەنەفی #ئیمامی_ئەعزەم #ئەبو_حەنیفە تەلەگرام https://t.me/ahlysunnatujama3a/408

ئەشێ بوترێ: چۆن دەیسەلمێنن کە پەروەردگار ویست و ئیرادەی هەیە لەڕووی عەقڵیەوە؟ 1. گەر گەردوون درووست بوبێت پێویستی بە ئیرادەیە بۆ درووست بوونی. 2. گەردوون دروست بووە. 3. کەواتە گەردوون پێوێستی بە ئیرادەیەکە بۆ درووست بوونی. 4. ئەو ئیرادەیەش ئیرادەی پەروەرگارە. سەلماندن:- بۆ وەڵامدانەوەی ئەو ئەگەرەی ( کە دەکرێ خوایەک هەبێ لە سروشتی بێت گەردوون دروست بکا ) لەم نمونەیەدا ئەوە ڕوونە کە لە سروشتی زاتەکەیە کە (واجب الوجود ـ هەبوونی پێویست)ە بە تەواوی قودرەتی گەردوون بهێنێتە بوون کە (ممکن ـ ئەگەری بوونی هەیە) لە زاتی خۆیدا وە (واجب الحدوث ـ پێویستی ڕودانی هەیە)ە... ئەمەش مەحاڵە لەبەر چەند هۆکارێ: یەکەم:- کاتێ (الارادة ـ ویست) بونی نامێنێ ئەوا هەرسێ پەیوەستییەکانی ویست (متعلقات الارادة) نامێنن کە ئەوانیش (صلوحي قەدیم) واتە ئەوەی لە ئەزەلەوە ئەکرێ ویستی ئەو زاتە دیاری بکا کە بریتین لە هەندێ لە مومکینەکان .. هەروەها (تنجیزي قدیم) واتە ئەوەی لە ئەزەلەوە تەعەلوقی پێوە ئەکا و ئەیهێنێتەو بوون وە (تەنجیزي حادث) ئەوەی لە ساتێکی دیاری کراو ئاڕاستە دەبێت پێی و ئەیهێنێتە بوون .. هەرسێ پەیوەستییەکە نامێنن .. کە ئەم پەیوەستیانە دوبارە قودرەت پێوەی پەیوەست ئەبێ بە سێ جۆر پەیوەست بوون (صلوحي قەدیم) و(تنجیزي قدیم) و (تنجیزي حادث) واتە بە تەریبی لەگەڵ قودرەتتدا دەڕوات.. جۆرەکانی دیاری کردنیش شەش جۆرن: 1-وجود هێنانە بوون 2- کاتی دیاری کراو 3- شوێنی دیاری کراو 4- ڕێژەی دیاری کراو 5- ئاڕاستەی دیاری کراو 6-سیفەتی دیاری کراو لەگەڵ بەرامبەرەکانی کە شەشی ترن. کاتێ ئەم پەیوست بوونانەی ویست(الارادة) و قودرەت بونیان نامێنێ لەبەر نەبونی خودی ویست و واجب بونی ڕووداو(احداث)ی مومکینەکان، ئەوا شتێك پەیدا دەبێت پێی دەوترێت (العلة التامة ـ هۆکاری تەواو) واتە ئەم سیفەتە پێویستە بە زاتی خۆی و بەتەنها هۆکاربێت و هۆکار لەسەر دەرکەوتووش وە جێپەنجەی دەردەکەوێت. لەهەمان کاتدا لێرەدا نە سەرەتای هەیە نە کۆتایی لە ئەنجامی نەبونی پەیوەستییەکان. واتە توشی ناکۆتایی لەڕووداو (تسلسل الحوادث) دەبین و ئەمیش مەحاڵە لەڕوی عەقڵەوە کە جیهانی بەدیهێناراو خۆی ئەزەلی بێت و سەرەتای نەبێ. دووەم :- کاتێ مومکنێك جەوهەری یاخود دیارخەری(جوهري ـ عرضي) بە ئەگەر سەپی بەسەریدا ئەوکات مان و نەمان و پەیوەست بوون و جۆرەکانیان کە باسمان کرد (شەش جۆرەکە) بەسەر هەموو زاتە مومکینەکانا ئەسەپێ لەیەک ساتدا کە ساتەکە سەرەتای نییە! واتە دروستکردنی هەموو مومکینەکان وەك یەك یەکسان دەبن و لەیەك سات دەبوو بێنە دی  کەئەو ساتە سەرەتای نییە، ئەمیش کۆکردنەوەی دژیەکەکانە (جمع النقیضین) و مەحاڵەی عەقڵیە. بۆیە بۆمان دەرەکەوێ کە مەحاڵە (واجب الوجود) ویست(الارادة)ی نەبێ. #فقە_الاکبر #ماتوریدی

{أَنُؤۡمِنُ كَمَاۤ ءَامَنَ ٱلسُّفَهَاۤءُۗ} ئایە ئیمان بێنین وەکو چۆن کەم عەقڵەکان ئیمانیان هێناوە.؟ بزانە کەوا مونافیقەکان گاڵتە بە ئیمان و عەمەلی خێری چواردەوریان دەکەن، بە دەروون یان بە کردار بێت. ناوی ئەنێن ئیمانێکی گێلانە. وە ئەوەش لە پیسترین سەرو سیمایانە. کە چاویان بە چاکە و پیاوەتی هەڵنایە. بۆیەش رەتی دەکەنەوە ئیمان بێنن بە هاوشێوەی خەڵکی {وَإِذَا قِیلَ لَهُمۡ ءَامِنُوا۟ كَمَاۤ ءَامَنَ ٱلنَّاسُ} کە ئیمانێکی شەفاف و راستگۆو چاکەکارە. ئەوان چاکەکاری و راستگۆیەتی ئەو ئیماندارە دەدەنە پاڵ گەمژەیەتی ئەو کەسەوە. وە خودای مەزن پێیان دەڵێت کەوا {أَلَاۤ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلسُّفَهَاۤءُ وَلَـٰكِن لَّا یَعۡلَمُونَ} ئەوان کەم عەقڵن بەڵام هەستێ پێناکەن. وە وەکو وتمان مونافیقین لایان وایە دینەکە باتلە باتڵیش بەس کەم عەقڵ شوێنی دەکەوێ کەواتە ئەوەی موسولمان بێت کەم عەقڵە. بۆیەش بە موسولمانانیان ئەوت کەم عەقڵ. خودای مەزنیش ئەو لەقەبەی داوەتەوە پال مونافیقەکان. لەبەر چەند هۆیەک : یەکەم :هەرکەس بەلگە و نیشانەی ئیلاهی پشان بدرێ پاشان دوای ئەوە شوێنکەوتووانی نیشانەکە بڵێ کەم عەقڵ ئەوە خۆی کەم عەقڵە. دووەم : هەرکەسێ دنیا بە قیامەت بفرۆشێ لەبەر ئەوەی زەرەرێکی گەورە لەخۆی دەدات کەواتە کەم عەقڵە. سێیەم : هەرکەس رووبەرووی پێغەمبەر ببێتەوە صلى الله عليه وسلم ئەوە ڕووبەڕووی خودا بۆتەوە. ئەو کەسەش خۆی کەم عەقڵە کە دژایەتی خودای گەورە دەکات. لە تەفسیری ئیمام فەخری ڕازیەوە بە دەسکاریەوە.

‏"نەوەی نوێ ریشەکێشکەری ئیلحاد و دژە ئیسلامەیە" لە ‎#کوردستانی_خاکی_موسڵمانان لە دووەم رۆژی رەمەزان تاقیکردنەوەی (پرۆژەی قورئان بەهاری دڵانە) لە تەواوی خاکی موسڵمانان بەرێودەچیت!.

حوکمی تەشبیهـ و تەجسیم لەلای حەنابیلە : "ابن حمدان رحمه الله وتویەتی: نە هیچ لە خودا دەچێت نە خوا لەهیچ دەچێت، هەرکەسێکیش خوا بچوێنێ بە خەلقەکەی کافرە. وەکو ئیمام ئەحمەد بە ڕاشکاوی باسی کردووە. هەروا بۆ جسم، یان کە وتی جسمیکە وەکو جسمەکانی دیکە نیە. ئەوە کافرە." سبیل السداد شرح لمعة الإعتقاد. #عەقیدە #ئەهلی_سوننە #توراس