تَبار | TABAR🇦🇫

پس از دو سال سکوت و غیبتی سنگین از صحنه، داوود سرخوش بار دیگر جلوی دوربین نشست؛ مردی که صدایش سال‌ها همراه دردها و امیدهای هزاران هم‌وطنش بوده است. او در این دو سال با بیماری سرطان دست و پنجه نرم کرد؛ دورانی پر از جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی که به‌گفتهٔ خودش سخت و دردناک بود. اما امروز، با چهره‌ای که رنج را پشت سر گذاشته، به مخاطبانش اطمینان داد که حالش خوب است و از آن‌ها خواست باور کنند. بازگشت او فقط بازگشت یک هنرمند به صحنه نیست؛ بازتابی از روح مقاومتی‌ست که در صدایش همیشه جاری بوده. صدایی که سال‌ها غم غربت، فراق و امید مردمی را روایت کرده، حالا خودش گواه زنده‌ی همان مقاومت شده است. داوود سرخوش برای بسیاری از ما فقط یک هنرمند نیست؛ او خاطرهٔ کودکی‌مان است، صدایی که در خانه‌هایمان پیچیده، همراه لحظه‌های ساده و دورانی که دیگر برنمی‌گردد. شنیدن نامش، یادآور روزهایی‌ست که کوچک بودیم و دنیا ساده‌تر می‌نمود شنیدن خبر سلامتی اش برای من و بسیاری از مردم افغانستان پس از این روز های سخت بسیار شیرین و دلگرم کننده بود قدر این نوع هنرمندان را بدانیم ❤️ #داوود_سرخوش @tabarafg ✨🇦🇫

زندگی گاهی فقط همین ادامه دادن است با دلی که خسته است، اما هنوز به فردا امیدِ کوچکی دارد🌱 @tabarafg 🇦🇫✨

🏛 #معماری_افغانستان | ۰۲ | بخش دوم وقتی آجر تبدیل به نقش می‌شود منار جام فقط به‌خاطر ارتفاعش اهمیت ندارد. تمام سطح مناره با تزئینات هندسی برجسته آجری پوشیده شده است. در بخش بالایی نیز یک کتیبه کوفی با کاشی‌های فیروزه‌ای دیده می‌شود. ترکیب آجرِ سرخ و نقش‌های هندسی با رنگ فیروزه‌ای، یکی از ویژگی‌های شاخص این بناست. ساختار مناره در عین سادگیِ فرم کلی، جزئیات بسیار پیچیده‌ای دارد؛ چهار بخش باریک‌شونده روی پایه هشت‌ضلعی قرار گرفته‌اند و تزئینات هندسی در امتداد بدنه تکرار می‌شوند. یونسکو منار جام را نمونه‌ای برجسته از معماری و تزئینات دوره اسلامی در آسیای مرکزی می‌داند و آن را از آثار مهم تمدن غوری در سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی معرفی می‌کند. #معماری_افغانستان @tabarafg 🇦🇫🛕

🏛 #معماری_افغانستان | ۰۲ منار جام؛ یک مناره در دل کوهستان در یکی از دره‌های دورافتاده ولایت غور، در محل پیوند رود هریرود و رود جام، بنایی ۶۵ متری از میان کوه‌ها بالا رفته است: منار جام این مناره در سال ۱۱۹۴ میلادی، در دوره غوریان و به فرمان غیاث‌الدین محمد غوری ساخته شد. منار از یک پایه هشت‌ضلعی با قطر حدود ۹ متر آغاز می‌شود و بدنه آن از چهار بخش مخروطی و باریک‌شونده تشکیل شده که از آجر پخته ساخته شده‌اند. ارتفاع زیاد، دره عمیق و کوه‌های اطراف، باعث شده منار جام یکی از چشمگیرترین نمونه‌های معماری تاریخی افغانستان باشد. این بنا در سال ۲۰۰۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. 📍 غور، افغانستان 🕰️ ۱۱۹۴ میلادی 📏 ارتفاع: حدود ۶۵ متر #معماری_افغانستان @tabarafg 🇦🇫🛕

🏛️ #معماری_افغانستان | قسمت دوم یک مناره ۶۵ متری، وسط یک دره دورافتاده و میان کوه‌ها… به نظرتون چرا چنین بنای بزرگی را در چنین جایی ساخته‌اند؟ 👀 حدستون رو بنویسید؛ جوابش توی پست‌های بعدی 👇 @tabarafg

دوستان یک کلمه افغانی که خیلی دوست دارید بگین.... اگر به لحجه خودتان میگین با معنی بگید @tabarafg 🇦🇫📚

تباری ها بگین این دوتا چه سازی هستن و فرقشون چیه ؟ ببینم کی قشنگ توضیح میده 🤭 @tabarafg🇦🇫

صدای از دل #احمد_ظاهر #آهنگ @tabarafg🇦🇫

رسمی از قوم پشتون — قانون نانوشته‌ای که هزار سال دوام آورده

🕊 وقتی دشمن، پناه می‌دهد

در فرهنگ پشتون، قانونی وجود دارد قدیمی‌تر از هر دولت و قانون مکتوب — «پشتون‌والی»، مجموعه‌ای از اصول ناموس، مهمان‌نوازی و غیرت که هنوز رگ‌وریشهٔ زندگی روزمرهٔ پشتون‌هاست. اما یکی از عجیب‌ترین بخش‌هایش رسمی‌ست به نام «ننواتی». تصورش کن: دو خانواده سال‌ها دشمن هم بوده‌اند، شاید حتی خون ریخته شده باشد. اما یک روز، یکی از طرف دعوا مستقیم به خانهٔ دشمنش می‌رود — بدون سلاح، با سری خم‌شده — و طلب بخشش می‌کند. طبق قانون ننواتی، صاحب‌خانه موظف است او را بپذیرد. حتی اگر تا دیروز قصد کشتنش را داشته، از لحظه‌ای که آن شخص آستانهٔ در را رد کرده و پناه خواسته، جانش امن است. رد کردنش، بی‌ناموسی محسوب می‌شود — چیزی که در فرهنگ پشتون از خودِ دشمنی هم سنگین‌تر است. این رسم قرن‌هاست دعواهای خونین قبیله‌ای را بسته، جنگ‌ها را متوقف کرده، و حتی گاهی دشمنان دیروز را به هم‌سفرهٔ امروز تبدیل کرده. نشانه‌ای از این‌که در دل فرهنگی که گاهی از بیرون فقط خشن دیده می‌شود، مفهوم بخشش هم ریشه‌ای عمیق دارد. #تبار #پشتونوالی #اقوام_افغانستان @tabarafg 🇦🇫📚

یک‌ نصیحت از تو به من ... #چالش

🏛 #معماری_افغانستان | ۰۱ | ### معماری؛ از آجر تا فیروزه در مسجد جامع هرات، دیوارها فقط مرز میان داخل و خارج نیستند؛ سطح آن‌ها به بستری برای هندسه، خط و رنگ تبدیل شده است. آجرکاری‌های هندسی و کتیبه‌ها در کنار کاشی‌های لعاب‌دار قرار گرفته‌اند. در بخش‌هایی از مسجد، رنگ‌های آبی و فیروزه‌ای سطح بنا را پوشانده‌اند؛ رنگ‌هایی که در معماری اسلامی خراسان و به‌ویژه معماری دوره تیموری جایگاه مهمی پیدا کردند. در کنار رنگ، تکرار هندسی نقش مهمی دارد؛ نقوشی که روی طاق‌ها، ایوان‌ها و سطوح مختلف بنا دیده می‌شوند. این ترکیب باعث شده معماری مسجد از فاصله دور یکپارچه به نظر برسد، اما با نزدیک شدن، جزئیات بسیار بیشتری آشکار شود: آجر، کاشی، خط، هندسه و نور. شاید به همین دلیل است که مسجد جامع هرات را نمی‌شود فقط یک بنای مذهبی دانست؛ این بنا بخشی از تاریخ تحول معماری و هنر هرات در طول چند قرن است. #معماری_افغانستان @tabarafg

🏛 #معماری_افغانستان | ۰۱ 🩵 مسجد جامع هرات در مرکز شهر هرات، مسجدی قرار دارد که معماری آن حاصل بیش از یک دوره تاریخی است. پیشینه مسجد به دوره‌های پیش از غوریان می‌رسد و در سده دوازدهم میلادی، در دوره غوریان، توسعه مهمی پیدا کرد. در دوره تیموری و دوره‌های بعد نیز بخش‌هایی از آن تغییر و مرمت شد. ساختار اصلی مسجد بر پایه حیاط مرکزی و چهار ایوان شکل گرفته؛ الگویی شناخته‌شده در معماری خراسان. اما شاید اولین چیزی که در مسجد توجه را جلب می‌کند، رنگ باشد. آبی، فیروزه‌ای، سفید و طیف‌هایی از رنگ‌های خاکی، روی سطوح معماری نشسته‌اند و در کنار آجر و گچ، نمایی ایجاد کرده‌اند که در معماری تاریخی هرات بسیار شاخص است. اینجا رنگ فقط تزئین نیست؛ با هندسه، کتیبه و فرم معماری ترکیب شده و بخشی از هویت بنا را ساخته است. 📍 هرات، افغانستان #معماری_افغانستان @tabarafg 🇦🇫🕌

🏛 #معماری_افغانستان | ۰۱ ### مسجد جامع هرات در مرکز شهر هرات، مسجدی قرار دارد که معماری آن حاصل بیش از یک دوره تاریخی است. پیشینه مسجد به دوره‌های پیش از غوریان می‌رسد و در سده دوازدهم میلادی، در دوره غوریان، توسعه مهمی پیدا کرد. در دوره تیموری و دوره‌های بعد نیز بخش‌هایی از آن تغییر و مرمت شد. ساختار اصلی مسجد بر پایه حیاط مرکزی و چهار ایوان شکل گرفته؛ الگویی شناخته‌شده در معماری خراسان. اما شاید اولین چیزی که در مسجد توجه را جلب می‌کند، رنگ باشد. آبی، فیروزه‌ای، سفید و طیف‌هایی از رنگ‌های خاکی، روی سطوح معماری نشسته‌اند و در کنار آجر و گچ، نمایی ایجاد کرده‌اند که در معماری تاریخی هرات بسیار شاخص است. اینجا رنگ فقط تزئین نیست؛ با هندسه، کتیبه و فرم معماری ترکیب شده و بخشی از هویت بنا را ساخته است. 📍 هرات، افغانستان #معماری_افغانستان @tabarafg 🇦🇫🕌

مجسمه‌های چوبی قبر کافرستان (نورستان) که به دههٔ ۱۸۸۰ برمی‌گردن و آرشیو تاریخی دارن (احتمالاً از موزه‌ای مثل موزهٔ بریتانیا یا آرشیوهای اروپایی مستعمراتی) نکته: این یک رسم تاریخی و منسوخ‌شده‌ست (نه رایج امروز) @tabarafg 📚🇦🇫

رسمی از قوم نورستانی — سنتی که با اسلام‌آوری خاموش شد

⚱️ مجسمه‌هایی برای مردگان، در سرزمینی که زمانی «کافرستان» بود

پیش از سال ۱۸۹۶، وقتی هنوز نورستان را «کافرستان» می‌خواندند، مردمش آیینی داشتند که در هیچ‌جای دیگر جهان اسلام نظیرش پیدا نمی‌شد: برای بزرگان و جنگاوران درگذشته‌شان، مجسمه‌های چوبی می‌تراشیدند و بالای قبرشان می‌گذاشتند. این مجسمه‌ها را «گندَئو» می‌گفتند — پیکره‌های چوبی، گاهی سوار بر اسب، با چهره‌ای که می‌کوشید شبیه متوفی باشد. هرچه فرد در زندگی مهم‌تر بود، مجسمه‌اش بزرگ‌تر و پرکارتر تراشیده می‌شد. این تندیس‌ها را رسماً «نگهبان روح» می‌دانستند؛ باور داشتند حضورشان روح درگذشته را در آرامش نگه می‌دارد. وقتی امیر عبدالرحمان‌خان در ۱۸۹۶ نورستان را فتح کرد و مردمش را به‌اجبار مسلمان کرد، این آیین — مثل بسیاری از باورهای پیشااسلامی منطقه — رفته‌رفته کنار گذاشته شد. امروز دیگر کسی این مجسمه‌ها را نمی‌تراشد، اما چند نمونهٔ باقی‌مانده از آن دوران، در موزه‌ها و برخی گوشه‌های دورافتادهٔ نورستان، هنوز روایت‌گر دنیایی‌اند که دیگر وجود ندارد. #تبار #نورستان #اقوام_افغانستان @tabarafg 🇦🇫📚

🐎 بازی‌ای که مرگ و افتخار را روی یک زین سوار می‌کند

بزکشی🇦🇫🐐

میدان باز. نه دروازه‌ای، نه خط پایانی مشخص. فقط ده‌ها اسب که عرق می‌ریزند، سوارکارانی که فریاد می‌زنند، و در مرکز همه‌چیز: لاشهٔ یک بز یا گوساله که قرار است جایزهٔ نبرد شود. نامش بزکشی‌ست. قرن‌هاست آسیای مرکزی و افغانستان را می‌لرزاند — بازی‌ای که قانونش ساده است و اجرایش وحشی: لاشه را از زمین بردار، از میان دیوار انسان و اسب رد شو، و آن را در دایرهٔ «حلال» بینداز. تمام. اما رسیدن به آن «تمام» شاید ثانیه‌ها طول بکشد، شاید دقیقه‌ها — و در این فاصله، استخوان می‌شکند، اسب‌ها روی هم می‌افتند، و کسی تسلیم نمی‌شود. به این سوارکاران «چاپنداز» می‌گویند، و رسیدن به این لقب یک عمر می‌خواهد. عجیب این‌جاست که چاپنداز واقعی، بر خلاف اکثر ورزش‌ها، معمولاً بعد از چهل‌سالگی به اوج می‌رسد — چون بزکشی زور نمی‌خواهد، عقل تاکتیکی و رابطه‌ای دیرینه با اسب می‌خواهد. اسب‌های بزکشی هم داستان جدایی دارند: سال‌ها تربیت می‌بینند، و بهترین‌هایشان می‌توانند به قیمت یک خانه برسند. یک اسب خوب، افتخار قومی‌ست — نه فقط دارایی. #تبار #بزکشی #فرهنگ_افغانستان @tabarafg🇦🇫📚

آن که با هیولاها دست و پنجه نرم میکند باید بپاید که خود در این میانه هیولا نشود. فراسوی نیک و بد | فردریش نیچه @tabarafg🇦🇫✨

به‌خاطر چیزی ایستادگی کنید، در غیر این‌صورت به‌خاطر هیچ سقوط می‌کنید. @tabarafg 🇦🇫📚

کبوتر #جوگی @tabarafg 🇦🇫📚

، حتی اگر خود مردمش در حاشیه مانده باشند. امروز هم داستان تغییر چندانی نکرده: نزدیک به ۸۰ درصدشان حتی تذکره ندارند. یعنی از نظر کاغذ، افغانستانی نیستند — در حالی‌که نسل‌هاست همین خاک را وطن خود می‌دانند. قومی فراموش‌شده در گوشهٔ کشوری که هیچ‌وقت فراموش‌کارش نبود؛ فقط کسی نخواست به یادش بیاورد. #تبار #جوگی #اقوام_افغانستان @tabarafg 📚🇦🇫