HANA
Відкрити в Telegram
We create our fantasies.💕🎠 @hana_sbot راه ارتباطی 🎀hana 🎀zeynab 🎀ala
Показати більшеКраїна не вказанаКатегорія не вказана
330
Підписники
Немає даних24 години
-67 днів
-2130 днів
Архів дописів
330
#ThinkingThroughFashion
#پارت5
جریانها و تحولات در نظریه
اندیشیدن – توسعه دادن، آزمودن و ارزیابی نظریهها – عملی است که در بافتاری خاص رخ میدهد؛ همانگونه که پیشتر نوشتیم، نظریهپردازی در خلأ اتفاق نمیافتد. بخش بعدی، نظریهپردازان کلیدی را در بافتار گستردهتری که اندیشهشان در آن ظهور کرد و در گردش بود، جای میدهد. در نظریه اجتماعی و فرهنگی، معمول است که از جریانها، مکاتب یا سنتهای فکری سخن گفته میشود که متفکران مختلف را در دورههای تاریخی و رشتههای دانشگاهی پیوند میزند، برای مثال مارکسیسم، فمینیسم یا ساختارگرایی. از آنجا که مطالعات فرهنگی را میتوان چارچوب تعریفکننده حوزه در حال ظهور مطالعات مد دانست (بریوارد، ۱۹۹۵، ۲۰۰۳)، ما تحول نظریه را از این نقطه دیدگاه خاص دنبال میکنیم. مطالعات فرهنگی که طیف وسیعی از رشتهها را در بر میگیرد، توسط نظریه انتقادی و فرهنگی و عمدتاً توسط نظریههای زبان شکل گرفت (کاوالارو، ۲۰۰۱؛ بارکر، ۲۰۱۱).
چرخش زبانی
نقطه آغاز نقشهبرداری ما رولان بارت است. او اولین نظریهپردازی بود که زبانشناسی ساختاری را به مطالعه فرهنگ عامه آورد؛ به عبارت دیگر، او ایدههای ساختارگرایانه فردینان دو سوسور (۱۹۹۶ [۱۹۱۶]) درباره نشانهشناسی (علم نشانهها، از واژه یونانی semeion به معنای نشانه) را بسط داد. یک نشانه کوچکترین عنصری است که حامل معناست و شامل دال (در فرانسوی signifiant) یعنی حامل مادی معنا، و مدلول (در فرانسوی signifié) یعنی محتوایی که به آن ارجاع داده میشود، میگردد. نشانهشناسی سوسوری بر تقابل دوتایی بین دال و مدلول تأکید دارد، اما در عین حال بر رابطه قراردادی و دلبخواهی بین آنها نیز پافشاری میکند: هیچ رابطه ذاتی بین اصوات و حروف یک کلمه و شیئی که آن را نشان میدهد وجود ندارد (برای توضیح کاملتر به فصلهای بارت و بودریار مراجعه کنید).
این تمرکز بر قراردادی بودن، برای درک یک متن - یا یک تصویر، موسیقی یا یک قطعه پوشاک - به عنوان یک قرارداد، یک ساختار انسانی بدون معنای طبیعی یا ذاتی مرتبط با آن، مفید بوده است.
این تحول به طور تنگاتنگی با به اصطلاح «چرخش زبانی» گره خورده است؛ اصطلاحی که توسط فیلسوف آمریکایی ریچارد رورتی (۱۹۶۷) ابداع شد. رورتی ادعا میکند که چرخش زبانی نشاندهنده یک تغییر پارادایم در نظام فکری غرب است که در آن زبانشناسی، نشانهشناسی، بلاغت و سایر الگوهای متنیت، مهمترین چارچوب برای بازتابهای انتقادی درباره هنر و فرهنگ معاصر را تشکیل دادند. نوشتههای سوسور درباره نشانهشناسی به توسعه تحلیل ساختارگرایانه «دستور» هر سیستمی کمک کرد، و بارت اولین کسی بود که آن را در دهه ۱۹۵۰ در کتاب «نظام مد» (که به انگلیسی در ۱۹۶۷ منتشر شد) به مد اعمال کرد، و با موفقیت بیشتر، به همه انواع بیانهای فرهنگ عامه در کتاب «اسطورهشناسیها» (۱۹۷۳ [۱۹۵۷]). چرخش زبانی آغاز موفقیت خوانش نشانهشناختی هر نوع نظام نشانهای را بشارت میدهد، خواه غذا باشد، یا یک تبلیغ تجاری، پوشاک، فیلم یا یک رمان ادبی، برای مثال در کار انسانشناس لویاستروس درباره اسطوره، بارتِ متقدم درباره مد، یا متز درباره سینما (سیم، ۱۹۹۸).
330
#ThinkingThroughFashion
#پارت4
زمان تاریخی، همانطور که کارولین اونز (2000: 104) با استناد به والتر بنیامین خاطرنشان میکند، چیزی نیست که «به شکلی هموار از گذشته به حال جریان یابد، بلکه [...] نوعی تبادل پیچیدهتر از چرخشها و بازگشتهاست، که در آن گذشته با تزریق حال به آن فعال میشود». این امر در مورد نظریه نیز به همان اندازه صادق است؛ در آنجا نیز، همچون زمان تاریخی، «کهنه و نو در هم نفوذ میکنند» (بنیامین، به نقل از اونز، 2000: 102). بنابراین، خواننده میتواند کتاب را از ابتدا تا انتها بخواند، اما به همان اندازه میتواند از هر فصل وارد آن شود، یا از فصلی به فصل دیگر بپرد – از مارکس به بودریار، یا از فروید به باتلر – و سپس به فصل دیگری حرکت کند. این «چرخشها و بازگشتها» با پیشروی خواننده در کل مجموعه آشکار خواهد شد، مجموعهای که نظریه را به صورت صورتی از ایدهها و مفاهیم ارائه میدهد که در طول زمان و مکان جریان مییابند و در آثار نویسندگان مختلف به اشکال گوناگون رسوب میکنند.
سازماندهی آموزشی کتاب به فصولی که هر کدام به یک نویسنده اختصاص دارد، هدفش هم درک اهمیت اندیشه آنان برای فهم حوزه مد، پوشاک و فرهنگ مادی است و هم درک اهمیت این حوزه برای تعامل انتقادی با ایدههای این نویسندگان. ما به عنوان ویراستاران به خوبی آگاهیم که هر مجموعهای مستلزم فرآیند گزینش است، که به معنای اقداماتی هم برای شمول و هم برای طرد است. این مجموعه قصد دارد گزیده باشد نه جامع. ما تصمیم گرفتیم عمدتاً بر نویسندگانی تمرکز کنیم که مفاهیم و ایدههایشان هم برای نظریه اجتماعی و فرهنگی مدرن غربی مرکزی بوده و هم برای اندیشیدن از طریق مد بسیار ارزشمند بوده است. این کتاب نظریههایی را معرفی میکند که به گمان ما در این مقطع زمانی برای انجام کار جذاب و پرچالش «اندیشیدن از طریق مد» ضروری هستند.
همه متفکران حاضر در این کتاب محصول سنت فکری و علمی غرب، مرتبط با مدرنیته غربی هستند. از قرن هفدهم و هجدهم، اما به ویژه با تثبیت انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم، تحولات جدید اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، نظریههای جدیدی از جهان را به وجود آوردند. متفکرانی مانند مارکس و زیمل کوشیدند تغییرات مؤثر بر جامعه را درک کنند و نظریههایی توسعه دهند که بتواند به ما در درک شیوههای متغیر بودن کمک کند. مد یکی از موضوعاتی بود که برخی متفکران به آن پرداختند – برای مثال، زیمل (1971[1904]) یک مقاله کامل به آن اختصاص داد – زیرا در غرب، خود مد به عنوان الگویی از مدرنیته دیده میشد. شاعر فرانسوی، بودلر، مدرنیته را مشهورانه «موقتی، گریزان، و احتمالی» توصیف کرد (1999: 518). این تعریف به همان اندازه در مورد مد قابل اطلاق است، و در واقع او در مد، بیان کامل مدرنیته را میدید (اونز، 2003؛ لمان، 2000؛ روکامورا، 2009؛ وینکن، 2000).
اگرچه مد الگویی برای مدرنیته غربی تلقی شده است، به این معنا نیست که منحصر به جهان غرب باشد (مورا و دیگران، 2014؛ نیسن و دیگران، 2003؛ رابین، 2002). در واقع، مدرنیتههای متعددی همزیست وجود دارند (آیزنشتات، 2000)، و توالی زمانی و جایگاه جغرافیایی مفروض پیشامدرنیته یا غیرمدرنیته، مدرنیته، و پسامدرنیته توسط محققان مختلف (چاکرابارتی، 2000؛ گائونکار، 2001؛ گیلروی، 1993) مورد پرسش قرار گرفته است تا به همزیستی شیوههای مختلف نوسازی نه تنها در سراسر جهان، بلکه در درون مرکز امپریالیستی و کلانشهری اشاره کنند. برای مثال، الیزابت ویلسون (2003) پذیرش نابرابر مد در اروپا را نشان داده است.
به دلیل تمرکز بر متفکران غربی که اندیشه آنان برای تفکر درباره مدرنیته غربی و مدی که از آن برآمده است مرکزی بوده، بخش عمده کتاب به مد غربی اختصاص یافته است. به طور مشابه، دانش و تخصص بیشتر محققان مد گردآوری شده در این کتاب، در مطالعه مد به عنوان پدیدهای که در غرب تولید و مصرف میشود، نهفته است. بیشتر آنان در نهادهای امریکایی_بریتانیایی یا غربی مستقرند و انگلیسی زبان اول آنان است، که این نیز بدون شک کتاب را بیشتر به سمت تمرکزی غربی سوق داده است. این واقعیت که کتاب مخاطبان انگلیسیزبان را هدف قرار داده، به آن زبان نوشته شده و هیچ تمهیدی برای ترجمه فصلهایی که ممکن است به زبانهای دیگر ارائه شده باشند در نظر نگرفته است، همچنین بدون شک دامنه جغرافیایی آن را محدود میکند.
ما از کتابهای پیگیری که بتوانند نور بر نظامهای فکری و مدی بیفکنند که در چارچوب نظامهای مدرنیته غربی قرار نمیگیرند، استقبال میکنیم.
330
#ThinkingThroughFashion
#پارت3
مرزهای بین رشتهها همیشه مشخص و قطعی نیست و آثار بسیاری از اندیشمندان، همزمان در قلمرو یک یا دو رشته جای میگیرد. برای مثال، میشل فوکو را همزمان هم مورخ و هم فیلسوف میدانند. کارنامه نخستین پیر بوردیو متأثر از مردمنگاری است، اما او بعدها در حوزه جامعهشناسی نامآور شد و هر دوی این رشتهها پشتوانه و اساس اندیشه او هستند. بنابراین، کاربست نظریه اغلب مستلزم درگیری با رشتههای «خواهر» گوناگون و مفاهیم همراه آنهاست.
آثار تمام اندیشمندانی که در کتاب «اندیشیدن از طریق مد» بررسی شدهاند را میتوان به دیگر نظریهها و ایدهها، مفاهیم و استدلالها مرتبط ساخت و با آنها به گفتوگو نشاند. آنان از این نظریهها برای پشتیبانی از دیدگاه خود و تعمیق درک پدیدهای خاص بهره میبرند. نظریهپردازی در خلأ اتفاق نمیافتد. این فرآیند، شامل ساختن استدلالها از هیچ نیست، بلکه در گرو گفتوگویی انتقادی با آثار و نظریههای پیشین است؛ و «با هدف ارائه ابزارهای نو برای اندیشیدن به جهانمان» انجام میشود(بارکر، ۲۰۱۱: ۳۸–۳۷). همانطور که میشل دوسِرتو میگوید: «علیرغم یک خیالپردازی پایدار، ما هرگز بر صفحهای سفید نمینویسیم، بلکه همواره بر صفحهای مینویسیم که پیشتر بر آن نوشته شده است» (۱۹۸۸: ۴۳).
به همین دلیل نیز، همانطور که هیلز خاطرنشان میکند، نظریه «همواره خواننده را به مجموعهای از متون فراتر از متن در حال حاضر ارجاع میدهد و به شبکه عظیم بینامتنی از مواد اشاره میکند» (2005: 39). این شبکه هم در فضا گسترانده شده – همانند مجلات و کتابهای متعددی که نظریهها در آنها یافت میشوند – و هم در زمان. برای مثال، آثار کارل مارکس، اگرچه در قرن نوزدهم توسعه یافت، بر کار نویسندگان بعدی مانند پیر بوردیو و ژان بودریار تأثیر گذاشت؛ بودریار که در کار اولیه خود از میشل فوکو نیز نقل قول کرده بود، اما بعدها از آن فاصله گرفت (بست و کلنر، 1991). آثار میخائیل باختین بر ژیل دلوز تأثیر گذاشته است؛ و اندیشه جودیت باتلر مدیون روانکاوی و نظریه گفتمان و حقیقت فوکو است. نظریهها و مفاهیم نویسندگان گذشته همچنان در آثار معاصرانشان زنده میمانند.
از آنجا که کتاب «اندیشیدن از طریق مد» حول ایده اندیشمندان فردی به عنوان سوژههای تاریخی سازمان یافته است، ما یک ترتیب زمانی ساده بر اساس تاریخ تولد را دنبال کردهایم. اگرچه ایده گذر خطی زمان میتواند به درک گذشته و بستر و خاستگاه برخی نظریهها و مفاهیم کمک کند، اما در انتقال این ایده که گذشته و حال همیشه در کاربست نظریه با هم تلاقی میکنند ناتوان است. بنابراین، مشارکتکنندگان در این کتاب، در عین حال که نظریههای فردی را به عنوان سوژههای تاریخی در بستر زمان خود معرفی میکنند، بر آمیزش و تأثیر متقابل ایدهها نیز تأکید میورزند. بدین ترتیب، کتاب بر مجاورت فکری نویسندگانی که توسط تاریخ از هم فاصله گرفتهاند، پرتو میافکند؛ رویکردی که در بحث ما از جریانها و تحولات نظری در بخش بعدی نیز مؤثر خواهد بود.
نویسندگانی که همعصر یکدیگر بودهاند ممکن است خطزمانی متفاوتی را به سوی شهرت و شناخت طی کرده باشند. باید در نظر داشت که برخی نویسندگان زودتر از نویسندگان مسنتر شناخته یا به رسمیت شناخته شدهاند. همچنین، ممکن است ناهمخوانی بین زمانی که یک اثر توسط نویسندهاش نوشته شده و زمانی که مورد توجه سایر محققان و در زبانهای دیگر قرار میگیرد، وجود داشته باشد. برای مثال، آثار میخائیل باختین در دهههای 1930 و 1940 در روسیه نوشته شد، اما تنها در دهه 1960 توجه گستردهتری در اروپای غربی به آن معطوف گردید. مثال دیگر، آثار بسیاری از نویسندگان پساساختارگرای فرانسوی – مانند فوکو و دریدا – است که از طریق ترجمههای محققان آمریکایی به شهرت رسیدند. این پدیده «اتصال فراآتلانتیکی» یا به عبارت دقیقتر «قطع ارتباط» (استانتون، 1980) نامیده شده و همچنین به عنوان «نظریههای مسافر» (سعید، 1982) نیز مورد بحث قرار گرفته است. کار نظری میتواند در زمانها و کشورهای مختلف، بسته به گرایشهای فکری، در دسترس بودن ترجمهها یا تأثیرات اجتماعی و فرهنگی، تولید و دریافت شود. اینگونه ناهمزمانیها هستند که در کنار سازماندهی خطی بر اساس تاریخ تولد قرار میگیرند. همانطور که بحث موضوعی ما در بخش بعد نشان میدهد، اگرچه نویسندگان ممکن است در زمان از هم جدا باشند، اما نظریهها و ایدههایشان و استفادههایی که از آنها میشود، میتواند آنان را به یکدیگر نزدیک کند.
