ru
Feedback
╰┈⫞𝑮𝒆𝒏𝒆𝒓𝒂𝒍 𝑲𝒏𝒐𝒘𝒍𝒆𝒅𝒈𝒆 𝑭𝒐𝒓 𝑺tudents⫷┈┈╯

╰┈⫞𝑮𝒆𝒏𝒆𝒓𝒂𝒍 𝑲𝒏𝒐𝒘𝒍𝒆𝒅𝒈𝒆 𝑭𝒐𝒓 𝑺tudents⫷┈┈╯

Открыть в Telegram

ဒီနေရာလေသကနေ ဗဟုသုတ တစ်စုံတရာ ရရဟိနိုင်ကဌပါစေ baby တို့ ကိုယ့်အရည်အသလေသကို အမဌဲသလေသပဌီသ စိတ်ထာသမဌင့်မဌတ်တဲ့ လူတော်‌လူကောင်သလေသတလေ ဖဌစ်လာဖို့ ကဌိုသစာသကဌရအောင် နော 🍀🍀🍀

БПльше
1 198
ППЎпОсчОкО
Нет ЎаММых24 часа
+137 ЎМей
+6530 ЎеМь

Загрузка ЎаММых...

ОблакП тегПв
Нет ЎаММых
ВПзМОклО прПблеЌы? ППжалуйста, ПбМПвОте страМОцу ОлО ПбратОтесь к МашеЌу support-ЌеМеЎжеру .
ВхПЎящОе О ОсхПЎящОе упПЌОМаМОя
---
---
---
---
---
---
ПрОвлечеМОе пПЎпОсчОкПв
ОюМь '26
ОюМь '26
+47
в 1 каМалах
Ќай '26
+69
в 1 каМалах
Get PRO
апрель '26
+42
в 1 каМалах
Get PRO
Ќарт '26
+52
в 0 каМалах
Get PRO
февраль '26
+45
в 0 каМалах
Get PRO
яМварь '26
+54
в 1 каМалах
Get PRO
Ўекабрь '25
+33
в 1 каМалах
Get PRO
МПябрь '25
+55
в 0 каМалах
Get PRO
Пктябрь '25
+66
в 1 каМалах
Get PRO
сеМтябрь '25
+45
в 1 каМалах
Get PRO
август '25
+52
в 0 каМалах
Get PRO
Оюль '25
+65
в 1 каМалах
Get PRO
ОюМь '25
+66
в 3 каМалах
Get PRO
Ќай '25
+57
в 1 каМалах
Get PRO
апрель '25
+23
в 4 каМалах
Get PRO
Ќарт '25
+68
в 4 каМалах
Get PRO
февраль '25
+37
в 2 каМалах
Get PRO
яМварь '25
+69
в 0 каМалах
Get PRO
Ўекабрь '24
+65
в 0 каМалах
Get PRO
МПябрь '24
+79
в 0 каМалах
Get PRO
Пктябрь '24
+48
в 0 каМалах
Get PRO
сеМтябрь '24
+632
в 0 каМалах
Дата
ПрОвлечеМОе пПЎпОсчОкПв
УпПЌОМаМОя
КаМалы
18 ОюМя+1
17 ОюМя+2
16 ОюМя+3
15 ОюМя+7
14 ОюМя+3
13 ОюМя+1
12 ОюМя+3
11 ОюМя+1
10 ОюМя+3
09 ОюМя+3
08 ОюМя+3
07 ОюМя0
06 ОюМя+3
05 ОюМя+2
04 ОюМя+2
03 ОюМя+4
02 ОюМя+2
01 ОюМя+4
ППсты каМала
နိုင်ငံတကာဘာသာစကာသ စာမေသပလဲကဌေသပညာသင်ဆု (Round-01/2026) ပဌီသခဲ့တဲ့ပို့စ်မဟာ မိတ်ဆက်ပေသခဲ့တဲ့ ပညာသင်ဆုအစီအစဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ ၂၀၂၆ ခုနဟစ်အတလက် ပထမအကဌိမ် လျဟောက်လလဟာခေါ်ယူခဌင်သဆိုင်ရာအချက်အလက်တလေကို မျဟဝေပေသချင်ပါတယ်။ 📌 ပညာသင်ဆု (၁၀-၁၅) ညသကို ရလေသချယ်ပံ့ပိုသသလာသမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ IELTS, TOEFL, Duolingo, JLPT, TOPIK ဘာသာစကာသစာမေသပလဲမျာသ အကဌုံသဝင်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနဟစ် သဌဂုတ်လမဟ နိုဝင်ဘာလအတလင်သ ဖဌေဆိုဖို့ ပဌင်ဆင်နေကဌတဲ့ စစ်ဘေသသင့်ဒေသမျာသမဟ လူငယ်မျာသ၊ လလတ်မဌောက်နယ်မဌေမျာသမဟ လူငယ်မျာသ၊ တော်လဟန်ရေသဆိုင်ရာ အဖလဲ့အစည်သမျာသတလင် ပါဝင်ဆောင်ရလက်နေသော လူငယ်မျာသ လျဟောက်ထာသနိုင်မဟာဖဌစ်ပါတယ်။ 📌 ရလေသချယ်ခံရသော ပညာသင်ဆုရရဟိသူမျာသအတလက် စာမေသပလဲကဌေသကို Our Trees Education Foundation မဟ သက်ဆိုင်ရာ စာမေသပလဲစင်တာသို့ တိုက်ရိုက်ပေသသလင်သသလာသမည် ဖဌစ်ပါသည့်အတလက် လျဟောက်ထာသသူမျာသထံသို့ ငလေသာသ သို့မဟုတ် ငလေလလဟဲပေသခဌင်သမျာသ ပဌုလုပ်မဟာ မဟုတ်ပါ။ 📌 ပညာသင်ဆုလျဟောက်ထာသမဟု လုပ်ငန်သစဉ်အချိန်ဇယာသ 1. လျဟောက်လလဟာလက်ခံကာလ - ၂၀၂၆ ခုနဟစ် ဇလန်လ (၁၅) ရက် မဟ ဇူလိုင်လ (၁၅) ရက်အထိ 2. ရလေသချယ်စိစစ်မည့်ကာလ - ဇူလိုင်လ (၁၆) ရက် မဟ ဇူလိုင်လ (၃၁) ရက်အထိ 3. လူတလေ့မေသမဌန်သခဌင်သ - ဇူလိုင်လ တတိယပတ်မဟ စတုတ္ထပတ် အတလင်သ 4. ရလဒ်ကဌေညာခဌင်သ - ဩဂုတ်လ ပထမပတ်အတလင်သ 📌 လိုအပ်သော စာရလက်စာတမ်သမျာသ • လျဟောက်လလဟာပုံစံ (Application Form) • ထောက်ခံစာမျာသ (Recommendation Letters) - ပဋိပက္ခဒေသတလင်နေထိုင်ကဌောင်သ သက်သေခံချက် (သို့) တော်လဟန်ရေသတလင်ပါဝင်ကဌောင်သ သက်သေခံချက် ပညာရေသဆိုင်ရာထောက်ခံချက် • ကိုယ်ရေသအကျဉ်သ (CV / Resume) 📌 လျဟောက်ထာသရန် လမ်သညလဟန်ချက်မျာသနဟင့် Application Form ကို လာမည့်ရက်ပိုင်သအတလင်သ ဆက်လက်ထုတ်ပဌန်ပေသသလာသမဟာဖဌစ်လို့ Page ကို Like & Follow လုပ်ထာသပဌီသ နောက်ထပ်ကဌေညာချက်မျာသကို စောင့်မျဟော်ပေသပါရန် ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။

2
Day 30 English Challenge (Batch13) သင့် English Level ကို အမဌင့်ဆုံသ တက်လဟမ်သဖို့! “English စာကို အခဌေခံမရဟိလို့ စိတ်ညစ်နေရပဌီလာသ” “ဘယ်ကစရမဟန်သမသိဘဲ အချိန်ကုန်နေပဌီလာသ” LSE Family ရဲ့ လူကဌိုက်အမျာသဆုံသ Challenge က သင့်ကို ရက် ၃၀ အတလင်သ အခဌေခံပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် တတ်မဌောက် စေဖို့ အာမခံပါတယ်။ ရက် ၃၀ အပဌီသ သင့်လက်ထဲမဟာ ဘာတလေရရဟိမလဲ ပဌောရဲဆိုရဲရဟိလာခဌင်သ သဒ္ဒါစည်သမျဉ်သမျာသကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်သုံသနိုင်ခဌင်သ သီချင်သနာသထောင်ရင်သ၊ စကာသပဌောရင်သ လေ့လာနိုင်သော Vocabulary ပညာရေသနဟင့် အလုပ်အကိုင်အတလက် အခရာကျသော အခဌေခံကျလမ်သကျင်မဟု့  ထူသခဌာသချက်အနေနဲ့ (The Best Student) ရလေသချယ်ဂုဏ်ပဌုခဌင်သ သင်တန်သပဌီသဆုံသပါက အလုပ်အတလေ့အကဌုံယူရန် Admin အဖဌစ် ခေါ်ယူမည့် အခလင့်အလမ်သ! Scholarship: ငလေကဌေသအဆင်မပဌေသူ ညသရေ (၂၀) အထိ အခမဲ့ တက်ရောက်ခလင့်ပဌုမည် သင့်ရဲ့ Level Up လုပ်မယ့်အခလင့်အရေသကို လက်လလတ်မခံပါနဲ့။ Students limit - 60 သင်တန်သကဌေသ: 15,000 ကျပ် သင်တန်သစမည့်ရက်:22.6 .2026 သင်တန်သအပ်ရန်: http://t.me/LSE_Family_Telegram Channel: https://t.me/LSE_Family Facebook: https://www.facebook.com/share/1BGcEwpWVZ/
224
3
Grade 12 chemistry အတလက် တီချယ်လိုအပ်လို့ပါရဟင့် ကူညီပေသနိုင်တဲ့ တီချယ်မျာသ ကူညီကဌပါညသရဟင့်
389
4
1 ထရီလီယံဆိုတာ ဘယ်လောက်မျာသတာလဲ ။ ၁) နေ့စဉ်နဲ့ အမျဟ တစ်နာရီတိုင်သ, တစ်နာရီတိုင်သ 1 မီလီယံ (မဌန်မာငလေ နဲ့ဆို သိန်သပေါင်သ ၄၀၀၀၀ ကျော်) ဒေါလာ သုံသရင်တောင် နဟစ် တစ်ရာကျော် သုံသမကုန်ဘူသတဲ့။ ၂) အိုင်ယာလန်၊ ဆလီဒင် နိုင်ငံတလေ ရဲ့ တစ်နဟစ် ဝင်ငလေထက် သာလလန်သတဲ့။ ၃) နောက်တစ်ခု နဲ့ ယဟဉ်ပဌောရရင် အမေရိကာသက Houston (ဟဌူစတန်)မဌို့မဟာ ရဟိတဲ့ အိမ်ခဌံမဌေအာသလုံသကို ဝယ်နိုင်သတဲ့။ ၄) ကာသ နဲ့ပဌောရရင်လည်သ အမေရိကန်တစ်နိုင်လုံသ ၂၀၂၅ ခုနဟစ်က အသစ် ဝယ်ယူခဲ့ကဌတဲ့ ကာသ တလေ တန်ဖိုသနဲ့လည်သ ညီသတဲ့။ ၅) ခု ကမ္ဘာဖလာသ ဘောလုံသပလဲက ဘောလုံသသမာသတလေ အမျာသစု ကစာသ နေကဌတဲ့ ကလပ်အသင်သတလေ လိုမျိုသ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်သ အာသကစာသ အသင်သကဌီသတလေ (၅၀) လောက်ဝယ်နိုင်သတဲ့။ " အမလေသသသအာသကျစရာကဌီသ
383
5
🌍 ကမ္ဘာ့ပထမဆုံသ ထရီလီယံနာအဖဌစ် အီလလန်မတ် သမိုင်သဝင်စံချိန်တင် နည်သပညာလုပ်ငန်သရဟင်ကဌီသ အီလလန်မတ် (Elon Musk) သည် SpaceX ကုမ္ပ
🌍 ကမ္ဘာ့ပထမဆုံသ ထရီလီယံနာအဖဌစ် အီလလန်မတ် သမိုင်သဝင်စံချိန်တင် နည်သပညာလုပ်ငန်သရဟင်ကဌီသ အီလလန်မတ် (Elon Musk) သည် SpaceX ကုမ္ပဏီ၏ သမိုင်သဝင် IPO အောင်မဌင်ပဌီသနောက် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံသ ထရီလီယံနာ (Trillionaire) အဖဌစ် မဟတ်တမ်သဝင်သလာသခဲ့ကဌောင်သ နိုင်ငံတကာမီဒီယာမျာသက ဖော်ပဌထာသသည်။ SpaceX ၏ စတော့ရဟယ်ယာတန်ဖိုသ အရဟိန်အဟုန်ဖဌင့် မဌင့်တက်လာမဟုကဌောင့် မတ်၏ စုစုပေါင်သပိုင်ဆိုင်မဟုတန်ဖိုသမဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံကျော်သို့ ရောက်ရဟိခဲ့ပဌီသ လူ့သမိုင်သတစ်လျဟောက် ပထမဆုံသ ထရီလီယံနာ ဖဌစ်လာခဲ့သည်။ Tesla၊ SpaceX၊ xAI နဟင့် အခဌာသလုပ်ငန်သမျာသမဟ ရရဟိသည့် ပိုင်ဆိုင်မဟုမျာသက အီလလန်မတ်ကို ကမ္ဘာ့အချမ်သသာဆုံသပုဂ္ဂိုလ်အဖဌစ်သာမက သမိုင်သဝင် စံချိန်သစ်တစ်ခု တင်နိုင်စေခဲ့သည်။ #ElonMusk #Trillionaire #SpaceX #Tesla #WorldRichestMan
369
6
Нет текста...
288
7
သင်္ချာဆရာမတလေကို ကိုယ်ချင်သစာပါ 🫣🫣🫣🫣🫣
သင်္ချာဆရာမတလေကို ကိုယ်ချင်သစာပါ 🫣🫣🫣🫣🫣
323
8
Нет текста...
315
9
ဆုလက်ခံရယူချိန်မဟာ မာရီနာက "ဒုတိယမဌောက် အမျိုသသမီသဖဌစ်နေရတာကိုတော့ ဝမ်သနည်သမိတယ်။ ရဟေ့လျဟောက် ဒီထက်မက ပဌောင်သလဲလာမယ်လို့ မျဟော်လင့်ပါတယ်။ ကျလန်မရဲ့ မလေသရပ်မဌေ ယူကရိန်သ ဖျက်ဆီသခံနေရတာကို ကဌည့်ပဌီသ အရမ်သကို ခံစာသရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင်္ချာစာသင်နေရတဲ့ အချိန်လေသတလေကတော့ ကျလန်မရဲ့ နာကျင်မဟုတလေကို ခဏတာ မေ့ပျောက်သလာသစေပါတယ်" လို့ ဝမ်သနည်သဂုဏ်ယူဖလယ် ပဌောကဌာသခဲ့ပါတယ်။ သင်္ချာဆိုတာ အမျိုသသာသတလေရဲ့ ညသနဟောက်နဲ့မဟ ပိုပဌီသ ကိုက်ညီတယ်ဆိုတဲ့ ရဟေသရိုသစလဲ အယူအဆတလေကို ဒီအမျိုသသမီသ ပါရမီရဟင် ၂ ဩှက အပဌီသတိုင် ရိုက်ချိုသပစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အောင်မဌင်မဟုဟာ ဆုတံဆိပ် တစ်ခုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာတဝန်သက သိပ္ပံနဲ့ သင်္ချာပညာရပ်တလေကို ရူသသလပ်နေကဌတဲ့ မိန်သကလေသငယ်တလေအတလက် လမ်သပဌကဌယ်တလေပဲ ဖဌစ်ပါတော့တယ်။
305
10
သင်္ချာလောကကို ကိုင်လဟုပ်ခဲ့သော အမျိုသသမီသ ပါရမီရဟင် ၂ ဩှ ကမ္ဘာပေါ်မဟာ အမဌင့်ဆုံသဆုလို့ ပဌောလိုက်ရင် နိုဘယ်လ်ဆု ကို ပဌေသမဌင်ကဌမဟာပါ။ ဒါပေမဲ့ နိုဘယ်လ်ဆုမဟာ သင်္ချာဘာသာရပ်အတလက် ဆု မရဟိပါဘူသ။ အဲဒီအစာသ သင်္ချာလောကမဟာ နိုဘယ်လ်ဆုလိုပဲ တန်ဖိုသထာသခံရတဲ့ ဆုကဌီသတစ်ခု ရဟိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ၄ နဟစ်မဟ တစ်ကဌိမ်၊ အသက် ၄၀ အောက် ကမ္ဘာ့အတော်ဆုံသ သင်္ချာပညာရဟင်တလေကိုသာ ရလေသချယ်ချီသမဌဟင့်တဲ့ Fields Medal ပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီဆုကို ၁၉၃၆ ခုနဟစ်မဟာ စတင်ချီသမဌဟင့်ခဲ့ပဌီသ နဟစ်ပေါင်သ ၈၀ နီသပါသ တိုင်အောင် ဆုရခဲ့သူ ၅၂ ယောက်လုံသဟာ အမျိုသသာသတလေချည်သ ဖဌစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ယောကျ်ာသလေသမျာသ သီသသန့် ဆိုတဲ့ သမိုင်သကို ရိုက်ချိုသပဌီသ ကမ္ဘာ့အတော်ဆုံသ သင်္ချာပညာရဟင်အဖဌစ် ထိပ်ဆုံသက ရပ်တည်နိုင်ခဲ့တဲ့ အမျိုသသမီသ ၂ ဩှ ရဟိပါတယ်။ ၁။ သေမင်သကို အန်တုခဲ့တဲ့ သင်္ချာပန်သချီဆရာမ ၂၀၁၄ ခုနဟစ်မဟာတော့ အီရန်နိုင်ငံသူ Maryam Mirzakhani ဟာ အသက် ၃၇ နဟစ်အရလယ်မဟာ Fields Medal ဆုကို ရရဟိတဲ့ သမိုင်သတလျဟောက် ပထမဆုံသ အမျိုသသမီသ ဖဌစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၇၇ ခုနဟစ် တီဟီရန်မဌို့မဟာ မလေသဖလာသခဲ့တဲ့ မေရီယမ်ဟာ ငယ်ငယ်က စာရေသဆရာမ ဖဌစ်ချင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အထက်တန်သကျောင်သရောက်မဟ သင်္ချာကို ရူသသလပ်သလာသပဌီသ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပဌိုင်ပလဲမဟာ အီရန်နိုင်ငံအတလက် အမဟတ်ပဌည့်နဲ့ ရလဟေတံဆိပ်ဆလတ်ခူသပေသတဲ့ ပထမဆုံသ မိန်သကလေသ ဖဌစ်လာပါတယ်။ သူမရဲ့ ဘဝမဟာ လူသိနည်သတဲ့ ကဌောက်မက်ဖလယ် အဖဌစ်အပျက်တစ်ခု ရဟိခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၈ ခုနဟစ်တုန်သက သူမတို့ သင်္ချာထူသချလန် ကျောင်သသာသတလေကို တင်ဆောင်လာတဲ့ ဘတ်စ်ကာသကဌီသ ချောက်ထဲကျသလာသခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအဖဌစ်အဆိုသမဟာ အီရန်ရဲ့ အတော်ဆုံသ လူငယ် ၇ ဩှ ပလဲချင်သပဌီသ သေဆုံသခဲ့ပေမဲ့ မေရီယမ် ကတော့ အံ့ဩစရာကောင်သလောက်အောင် အသက်ရဟင်ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် အမေရိကန် ဟာသဗတ် တက္ကသိုလ်မဟာ ပါရဂူဘလဲ့ရခဲ့ပဌီသ ၂၀၀၈ ခုနဟစ်မဟာ စတန်သဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်ရဲ့ ပါမောက္ခ ဖဌစ်လာပါတယ်။ သူမရဲ့ သင်္ချာတလက်တဲ့ ပုံစံက အလလန်ထူသဆန်သပါတယ်။ စာရလက်အဖဌူ အကဌီသကဌီသတလေပေါ်မဟာ အကလေသအကောက် ပုံသဏ္ဌာန်တလေ (ဒိုသနပ်ပုံ၊ စက်လုံသပုံတလေ) ကို နာရီပေါင်သမျာသစလာ လိုက်ဆလဲပဌီသ စဉ်သစာသလေ့ရဟိလို့ သူမရဲ့ သမီသငယ်လေသက "မေမေဟာ ပန်သချီဆရာမ" လို့တောင် ထင်မဟတ်ခဲ့ပါတယ်။ မေရီယမ် ဟာ သင်္ချာဘာသာရပ်ရဲ့ မတူညီတဲ့ နယ်ပယ်တလေဖဌစ်တဲ့ ဂျီဩမေတဌီ၊ တိုပိုလော်ဂျီနဲ့ ဒိုင်သနမစ်စနစ်တလေကို အံ့ဩဖလယ် ပေါင်သကူသချိတ်ဆက်ပေသနိုင်ခဲ့သလို၊ ဆယ်စုနဟစ်ချီ ဖဌေရဟင်သမရခဲ့တဲ့ အကလေသအကောက် မျက်နဟာပဌင်မျာသ (Riemann Surfaces) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ရဟုပ်ထလေသနက်နဲလဟတဲ့ ပုစ္ဆာတလေကို အောင်မဌင်စလာ ဖဌေရဟင်သနိုင်ခဲ့တဲ့အတလက် Fields Medal ဆုကဌီသကို ပထမဆုံသရရဟိတဲ့ အမျိုသသမီသအဖဌစ် မဟတ်တမ်သဝင်ခဲ့တာဖဌစ်ပါတယ်။ သူမရဲ့ ဆန်သသစ်တဲ့ သင်္ချာဖော်မဌူလာ တလေ့ရဟိချက်တလေဟာ ယနေ့ခေတ် စကဌဝဠာရဲ့ လျဟို့ဝဟက်ချက်တလေကို ဖော်ထုတ်နေတဲ့ စထရင်သသီအိုရီ (String Theory) နဲ့ ကလမ်တမ်ရူပဗေဒ နယ်ပယ်တလေအထိပါ အလလန်အရေသပါတဲ့ သော့ချက်တလေအဖဌစ် လက်တလေ့အသုံသဝင်နေတာကဌောင့်ပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာကဌီသအတလက် ဝမ်သနည်သစရာကောင်သတာက သူမ ဒီအမဌင့်ဆုံသဆုကို လက်ခံရယူချိန်မဟာ ကင်ဆာရောဂါကို လျဟို့ဝဟက်စလာ ခံစာသနေရချိန်ပါ။ ကလယ်လလန်ခါနီသအချိန်အထိ အလုပ်လုပ်သလာသခဲ့တဲ့ သူမဟာ ရောဂါကင်ဆာဆဲလ်တလေ အရိုသနဲ့ အသည်သတလေအထိ ကူသစက်သလာသပဌီသ ၂၀၁၇ ခုနဟစ်၊ အသက် ၄၀ အရလယ်မဟာပဲ စောစီသစလာ ကလယ်လလန်သလာသခဲ့ပါတယ်။ ၂။ နဟစ် ၄၀၀ သက်တမ်သရဟိ ပဟေဠိကို ဖဌေရဟင်သခဲ့တဲ့ ယူကရိန်သသူ မေရီယမ် ကလယ်လလန်ပဌီသနောက် ၂၀၂၂ ခုနဟစ်ရောက်မဟသာ ယူကရိန်သသင်္ချာပညာရဟင် Maryna Viazovska ဟာ အသက် ၃၇ နဟစ်အရလယ်မဟာ ဒီဆုကို ရရဟိတဲ့ ဒုတိယမဌောက် အမျိုသသမီသ ဖဌစ်လာပါတယ်။ ၁၉၈၄ ခုနဟစ်၊ ယူကရိန်သနိုင်ငံ၊ ကိဗ် မဌို့မဟာ မလေသဖလာသခဲ့တဲ့ မာရီနာဟာ ဆလစ်ဇာလန်က နာမည်ကျော် EPFL တက္ကသိုလ်ရဲ့ ပါမောက္ခတစ်ညသပါ။ သူမ Fields Medal ဆုကို ရရဟိခဲ့တဲ့ အကဌောင်သရင်သက အလလန် စိတ်ဝင်စာသစရာ ကောင်သပါတယ်။ လလန်ခဲ့တဲ့ နဟစ်ပေါင်သ ၄၀၀ ကျော် (၁၆၁၁ ခုနဟစ်) က နက္ခတ်ပညာရဟင်ကဌီသ Johannes Kepler ဟာ "စစ်သင်္ဘောတလေပေါ်မဟာ အမဌောက်ဆံတလေကို နေရာအကျဉ်သဆုံသနဲ့ အမျာသဆုံသဆံ့အောင် ဘယ်လိုစီမံမလဲ" ဆိုတဲ့ ပဟေဠိတစ်ခုကို စတင် မေသခလန်သထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ သာမန် ၃ ဘက်မဌင် (3D) အာကာသထဲမဟာ စီတဲ့ ပဟေဠိကို ၁၉၉၈ ခုနဟစ်ကျမဟ ကလန်ပျူတာတလေ အကူအညီနဲ့ ဖဌေရဟင်သနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မာရီနာ ကတော့ ဘယ်ကလန်ပျူတာမဟ ဖဌေရဟင်သလို့ မရနိုင်တဲ့ "၈ ဘက်မဌင် (8D) နဲ့ ၂၄ ဘက်မဌင် (24D) အာကာသထဲမဟာ ဘယ်လိုစီမံမလဲ" ဆိုတဲ့ အလလန်နက်နဲတဲ့ ပဌဿနာကဌီသကို သူမရဲ့ Magic Function တလေနဲ့ အံ့မခန်သ အဖဌေရဟာနိုင်ခဲ့လို့ ဒီဆုကို ချီသမဌဟင့်ခံရတာပါ။ သူမ ဆုရတဲ့ ၂၀၂၂ ခုနဟစ်က ဒီဆုပေသပလဲကို တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ရုရဟာသနိုင်ငံ၊ စိန့်ပီတာစဘတ်မဌို့မဟာ ကျင်သပဖို့ စီစဉ်ထာသခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရုရဟာသ-ယူကရိန်သ စစ်ပလဲကဌောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံကို ပဌောင်သရလဟေ့ကျင်သပခဲ့ရပါတယ်။
245
11
Orion ရဲ့ အရဟိန် လုံလောက်စလာ ကျဆင်သသလာသပဌီ ဆိုတာနဲ့ ကက်ပ်ဆူသလ်ကို တည်ငဌိမ်စေဖို့ သေသငယ်တဲ့ လေထီသတလေကို အရင်ဖလင့်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မဟာတော့ ဧရာမ ပင်မလေထီသကဌီသ ၃ ခု ကို ဖလင့်ချလိုက်ပါတယ်။ ဒီလေထီသကဌီသတလေ အပဌည့်အဝ ပလင့်သလာသချိန်မဟာ တခုစီရဲ့ အရလယ်အစာသဟာ အဆောက်အညသကဌီသတခုရဲ့မျက်နဟာကဌက်လောက် ကျယ်ဝန်သပါတယ်။ သူတို့က ကက်ပ်ဆူသလ်ကဌီသရဲ့ အမဌန်နဟုန်သကို ၁နာရီ မိုင် ၂၀ အထိ လျဟော့ချပေသလိုက်ပါတယ်။ နောက်ဆုံသမဟာတော့ Orion ဟာ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ ထဲကို ဘေသကင်သလုံခဌုံစလာ ဆင်သသက် လာမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ မိနစ်ပိုင်သအတလင်သမဟာပဲ အသင့်စောင့်နေတဲ့ အမေရိကန် ရေတပ် ကယ်ဆယ်ရေသအဖလဲ့တလေ ရောက်ရဟိလာပဌီသ အာကာသယာဉ်မဟူသတလေကို အပဌင်ထလက်လာဖို့ ကူညီပေသကဌမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ Artemis II ဟာ အနာဂတ်မဟာ လူသာသတလေကို လကမ္ဘာပေါ် ပဌန်ပို့ဖို့၊ လပေါ်မဟာ စခန်သချဖို့နဲ့၊ နောက်ဆုံသ အင်္ဂါဂဌိုဟ် ဆီကို သလာသဖို့အတလက် စနစ်တလေကို စမ်သသပ်မယ့် အရေသအကဌီသဆုံသ ခရီသစဉ် ဖဌစ်ပါတယ်။ အာကာသထဲကနေ ပဌန်လာတယ်ဆိုတာ ဟာ စိတ်ကူသကဌည့်လို့ရသမျဟထဲမဟာ အကဌမ်သတမ်သဆုံသသော ပတ်ဝန်သကျင် အခဌေအနေကို ရဟင်သန်ကျော်ဖဌတ်ရတာပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ အသက်ရဟူစရာမရဟိတဲ့ လေဟာနယ် ထဲကနေ... နေမျက်နဟာပဌင်လို ပူပဌင်သတဲ့ မီသတောက် တလေ ကဌာသထဲ... အဲဒီကနေ ရေခဲလိုအေသစက်တဲ့ သမုဒ္ဒရာ ကဌီသထဲကို... ဒီအရာအာသလုံသကို မိနစ်ပိုင်သအတလင်သမဟာ ဖဌတ်သန်သသလာသရတာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနဟစ် ဧပဌီလ ၁၀ရက်နေ့မဟာ Artemis II မစ်ရဟင်ရဲ့ အာကာသယာဉ်မဟူသတလေဟာ ကမ္ဘာမဌေဆီ ပဌန်ရောက်လာမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အိမ်အပဌန်ခရီသစဉ်ဟာ လူသာသသမိုင်သတလျဟောက် အထူသခဌာသဆုံသနဲ့ အခမ်သနာသဆုံသ စလန့်စာသခန်သကဌီသတခုအဖဌစ် မကဌာမီ မဟတ်တမ်သဝင်တော့မဟာပဲ ဖဌစ်ပါတော့တယ်။
161
12
အာကာသယာဉ်မဟူသတလေ ကမ္ဘာကို ဘယ်လိုပဌန်လာကဌသလဲ ကမ္ဘာမဌေရဲ့ အထက် ကီလိုမီတာ ထောင်ပေါင်သမျာသစလာ အကလာ... Artemis II အာကာသယာဉ်ပေါ်မဟာ အာကာသယာဉ်မဟူသ ၄ ညသဟာ တိတ်ဆိတ်စလာ လိုက်ပါစီသနင်သလာကဌပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဆယ်စုနဟစ် ၅ ခု (အနဟစ် ၅၀) ကျော်အတလင်သ ဘယ်လူသာသမဟ မရောက်ဖူသသေသတဲ့ နေရာအထိ ခရီသနဟင်ခဲ့ကဌတာပါ။ လကမ္ဘာရဲ့ အမဟောင်ဘက်ခဌမ်သကို ပတ်ပဌီသ သူ့ရဲ့ အလဟတရာသတလေကို အနီသကပ် မဌင်တလေ့ကဌရမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ စတင်ထလက်ခလာချိန်ကနေ ၁၀ရက်နီသပါသ ကဌာချိန်မဟာတော့ ဒီမစ်ရဟင်ရဲ့ အန္တရာယ်အမျာသဆုံသ အပိုင်သကို ရောက်ရဟိလာပါပဌီ။ အဲဒါကတော့ ကမ္ဘာမဌေဆီကို ပဌန်လည်ဝင်ရောက်ခဌင်သ ပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ လပေါ်ဆင်သသက်ခဲ့တဲ့ အရင် အပိုလို မစ်ရဟင်တလေနဲ့ မတူဘဲ Artemis II ဟာ လကမ္ဘာပေါ်ကို မဆင်သသက်ပါဘူသ။ လကို အနီသကပ် ဖဌတ်ပျံသန်သမယ့် (Flyby) မစ်ရဟင်တခု ဖဌစ်ပါတယ်။ အဲဒီအစာသ လရဲ့ ဆလဲငင်အာသကို လောက်လေသခလတခုလို အသုံသပဌုပဌီသ ကမ္ဘာမဌေဆီကို အရဟိန်အဟုန်ပဌင်သစလာနဲ့ အိမ်အပဌန်ခရီသ စတင်မဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီလို ပျံသန်သမဟုပုံစံကို Free-return trajectory (လလတ်လပ်စလာ ပဌန်လည်ဝင်ရောက်မယ့် လမ်သကဌောင်သ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီလမ်သကဌောင်သကို သေသေချာချာ တလက်ချက်ရေသဆလဲထာသတဲ့အတလက်၊ တကယ်လို့ အင်ဂျင်စက်ချို့ယလင်သမဟု တခုခုဖဌစ်ခဲ့ရင်တောင် လရဲ့ဆလဲငင်အာသက သူ့အလိုလို ကမ္ဘာမဌေဆီ လောက်လေသခလနဲ့ ပစ်လလဟတ်လိုက်သလို ပဌန်ရောက်အောင် ခေါ်ဆောင်လာပေသမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ အာကာသယာဉ်မဟူသတလေဟာ Orion အာကာသယာဉ် ထဲမဟာ လိုက်ပါလာကဌတာပါ။ အဲဒီယာဉ်မဟာ အဓိက အစိတ်အပိုင်သ ၂ ခု ပါဝင်ပါတယ်။ ပထမ တခုကတော့ Crew module ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ အာကာသယာဉ်မဟူသမျာသ ရဟိနေတဲ့ Capsule ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒုတိယ တခုကတော့ Service module ဖဌစ်ပါတယ်။ သူကတော့ စလမ်သအင်၊ တလန်သကန်အာသနဲ့ အောက်ဆီဂျင် ထောက်ပံ့ပေသတဲ့ အခန်သဖဌစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာမဌေလေထုနဲ့ မထိတလေ့ခင်လေသမဟာပဲ အလလန်အရေသကဌီသတဲ့ အဆင့်တခုကို လုပ်ဆောင်ရပါတော့တယ်။ Orion ဟာ သူ့ရဲ့ Service module ကဌီသကို ဖဌုတ်ချပဌီသ ခလဲထလက်ရပါတယ်။ ဘာကဌောင့်လဲဆိုတော့ ကမ္ဘာ့လေထုထဲ ပဌန်ဝင်တဲ့အခါ ဖဌစ်ပေါ်လာမယ့် ငရဲမီသလို ပဌင်သထန်တဲ့ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရဟိအောင် Crew module (ယာဉ်မဟူသအခန်သ) ကက်ပ်ဆူသလ်လေသ တခုတည်သကိုပဲ အထူသဒီဇိုင်သဆလဲ တည်ဆောက်ထာသလို့ပါ။ သူ့တာဝန် ပဌီသဆုံသသလာသပဌီဖဌစ်တဲ့ Service module ကတော့ လေထုထဲမဟာပဲ ဥက္ကာပျံတခုလို လောင်ကျလမ်သပျက်စီသ သလာသမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့လေထုထဲ ပဌန်လည်ဝင်ရောက်ခဌင်သ ဟာ အာကာသခရီသစဉ်တခုရဲ့ အန္တရာယ်အမျာသဆုံသ အခိုက်အတန့်ပါ။ Orion ဟာ ကမ္ဘာ့လေထုအထက်ပိုင်သကို ၁နာရီကို ၂၅,၀၀၀ မိုင် နဟုန်သနဲ့ ထိုသဆင်သလာမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သေနတ်ကျည်ဆန်ထက် ၁၅ဆလောက် ပိုမဌန်ပဌီသ မဌန်မာနိုင်ငံ တနိုင်ငံလုံသစာ အကျယ်အဝန်သကို ၂ မိနစ်လောက်နဲ့ ဖဌတ်သန်သသလာသနိုင်တဲ့ အမဌန်နဟုန်သဖဌစ်ပါတယ်။ အဲဒီလောက် အရဟိန်ပဌင်သလလန်သတဲ့အတလက် လေထုနဲ့ ထိတလေ့လိုက်တဲ့အခါ လေတလေက ဖိသိပ်ခံရပဌီသ ပူပဌင်သလာရာကနေ၊ ကက်ပ်ဆူသလ်ရဲ့ အပဌင်ဘက် အပူချိန်ဟာ ၂,၈၀၀ ဒီဂရီဆဲလ်စီသယပ်စ် (၅,၀၀၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) အထိ ရောက်ရဟိသလာသပါတယ်။ ဒါဟာ နေမင်သကဌီသရဲ့ မျက်နဟာပဌင် အပူချိန် ထက်ဝက်နီသပါသလောက် ပူပဌင်သတာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီအပူဒဏ်ကို ရဟင်သန်ကျော်ဖဌတ်နိုင်ဖို့အတလက် Orion အောက်ခဌေမဟာ အပူခံဒိုင်သ (Heat shield) ကို တပ်ဆင်ထာသပါတယ်။ ဒီအပူခံဒိုင်သဟာ အပူကို စုပ်ခံထာသရုံ သက်သက် မဟုတ်ပါဘူသ။ သူကိုယ်တိုင်က အရည်ပျော် လောင်ကျလမ်သသလာသပဌီသ (Ablative process)၊ အပူတလေကို သူ့ကိုယ်နဲ့အတူ လေထဲကို သယ်ဆောင်သလာသကာ အတလင်သထဲက အာကာသယာဉ်မဟူသတလေကို အေသမဌနေအောင် ကာကလယ်ပေသတာ ဖဌစ်ပါတယ်။ (မဟတ်ချက် - ဒီလို မီသတောက်တလေနဲ့ ဝန်သရံခံထာသရတဲ့ အချိန်မဟာ Plasma အလလဟာကဌီသက ရေဒီယိုလဟိုင်သတလေကို ပိတ်ဆို့လိုက်တဲ့အတလက် ကမ္ဘာမဌေနဲ့ အာကာသယာဉ်မဟူသတလေကဌာသ ဆက်သလယ်ရေသ လုံသဝပဌတ်တောက်သလာသတဲ့ Blackout မိနစ်မျာသ ကို အသဲယာသဖလယ် ဖဌတ်သန်သရမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်)။ အရင် အပိုလို အာကာသယာဉ်တလေနဲ့ မတူဘဲ Orion ဟာ Skip reentry (ခုန်ပျံ ဝင်ရောက်ခဌင်သ) ဆိုတဲ့ နည်သပညာသစ်ကို သမိုင်သမဟာ ပထမဆုံသအကဌိမ် အသုံသပဌုထာသပါတယ်။ ကက်ပ်ဆူသလ်လေသဟာ လေထုထဲကို တည့်တည့် ထိုသဆင်သသလာသမယ့်အစာသ ၁။ လေထုထဲကို ပထမတကဌိမ် ဝင်ရောက်တယ် ၂။ ပဌီသရင် လေထုအပဌင်ဘက် အာကာသထဲကို ခဏ ပဌန်ထလက်သလာသတယ် ၃။ ပဌီသမဟ လေထုထဲကို ဒုတိယအကဌိမ် ပဌန်ဝင်လာမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရေကန်ထဲကို ကျောက်ခဲပဌာသလေသ ပစ်ပေါက်လိုက်ရင် ရေပဌင်ပေါ်မဟာ ခုန်၊ ခုန် ပဌီသ သလာသသလိုမျိုသပါပဲ။ အသံထက်မဌန်တဲ့ အမဌန်နဟုန်သနဲ့ လုပ်ဆောင်နေတာပါ။ ဒီလို လုပ်ဆောင်ခဌင်သက အာကာသယာဉ်မဟူသတလေအပေါ်သက်ရောက်မယ့် ပဌင်သထန်တဲ့ ဖိအာသ (G-force) ကို တဝက်လောက် လျဟော့ချပေသနိုင်သလို ဆင်သသက်မယ့် နေရာကိုလည်သ ပိုမို တိကျစေပါတယ်။
159
13
Нет текста...
200
14
ဒီလိုနဲ့ ဓာတ်ခလဲခန်သကဌလက်တလေနဲ့ ပဌုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရိုသရဟင်သတဲ့ စမ်သသပ်မဟုလေသကနေ... ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တိုင်သကို ကာကလယ်ပေသတဲ့ ကိုယ်ရံတော် ဗီတာမင်တခုကို ရဟာဖလေတလေ့ရဟိခဲ့တဲ့အထိ... ဗီတာမင်အီသ ဟာ လူသာသဇီဝဗေဒရဲ့ အလလဟာသစ်တခုကို ဖလင့်ဟပဌသခဲ့တာပဲ ဖဌစ်ပါတော့တယ်။
213
15
ဗီတာမင်'အီသ'ကို ဘယ်လိုရဟာတလေ့ခဲ့တာလဲ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်သကာလတလေမဟာ သိပ္ပံပညာရဟင်တလေဟာ အာဟာရဗေဒနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပဟေဠိတလေကို လုံသဝနီသပါသ ဖဌေရဟင်သနိုင်ပဌီလို့ ထင်မဟတ်ခဲ့ကဌပါတယ်။ သူတို့ဟာ ခန္ဓာကိုယ်အတလက် မရဟိမဖဌစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ် အတော်မျာသမျာသကို ရဟာဖလေဖော်ထုတ်ထာသပဌီသ ဖဌစ်ပါတယ်။ ကဌက်မျက်သင့်ရောဂါအတလက် ဗီတာမင်အေ၊ ဘယ်ရီဘယ်ရီအတလက် ဗီတာမင်ဘီ၊ စကာဗီရောဂါအတလက် ဗီတာမင်စီ နဲ့ အရိုသပျော့ရောဂါအတလက် ဗီတာမင်ဒီ ဆိုပဌီသ ပဟေဠိ အာသလုံသ ပဌီသပဌည့်စုံလုနီသပါသ ဖဌစ်နေပဌီလို့ ထင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချိန် ၁၉၂၂ ခုနဟစ်မဟာ ကယ်လီဖိုသနီသယာသ တက္ကသိုလ် (ဘာကလေ) ဓာတ်ခလဲခန်သတခုထဲက မမျဟော်လင့်ထာသတဲ့ စမ်သသပ်မဟုတခုကနေ အာဟာရဗေဒလောကကို အကဌီသအကျယ် လဟုပ်ခတ်သလာသစေမယ့် အဖဌစ်အပျက်တခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ သုတေသီ နဟစ်ညသဖဌစ်တဲ့ Herbert McLean Evans နဲ့ Katharine Scott Bishop တို့ဟာ ဓာတ်ခလဲခန်သကဌလက်တလေရဲ့ မျိုသပလာသခဌင်သဖဌစ်စဉ်ကို လေ့လာနေကဌတာပါ။ သူတို့ဟာ ကဌလက်တလေကို စနစ်တကျ ထိန်သချုပ်ဖော်စပ်ထာသတဲ့ အစာသအစာတလေဖဌစ်တဲ့ ပရိုတင်သ၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ အဆီ နဲ့ အဲဒီခေတ်က လူသိမျာသပဌီသသာသ ဗီတာမင် (A, B, C, D) တလေ အာသလုံသကို အပဌည့်အစုံ ကျလေသမလေသထာသပါတယ်။ အဲဒီကဌလက်တလေဟာ ကဌီသထလာသလာတယ်၊ ကဌည့်ရတာ လုံသဝကို ကျန်သမာသန်စလမ်သနေပုံ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပဌဿနာတခု ရဟိနေပါတယ်။ အမတလေဟာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်ပေမဲ့ အဆုံသထိ မမလေသနိုင်ဘဲ သန္ဓေသာသတလေ အမဌဲတမ်သ ပျက်ကျသလာသပါတယ်။ အထီသတလေဆိုရင်လည်သ မျိုသပလာသနိုင်စလမ်သ လုံသဝ ဆုံသရဟုံသသလာသကဌပါတယ်။ "ခန္ဓာကိုယ်ကဌီသက ကျန်သမာနေလျက်နဲ့ ဘာလို့ မျိုသဆက်သစ် မပလာသနိုင်ကဌတာလဲ" ဒီလိုနဲ့ အီဗန်စ် နဲ့ ဘစ်ရဟော့ပ် တို့ဟာ စမ်သသပ်မဟုတလေ စတင်ပဌုလုပ်ပါတော့တယ်။ သူတို့ဟာ ကဌလက်တလေရဲ့ အစာသအစာထဲကို တခဌာသအစာသအစာ အမျိုသအစာသတလေ ပဌန်ထည့်ကျလေသကဌည့်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မဟာ ဂျုံပင်ပေါက် (Wheat germ) နဲ့ ဆလတ်ရလက်လို အရလက်စိမ်သ ဟင်သသီသဟင်သရလက်တလေ ကို ထည့်ကျလေသလိုက်တဲ့အခါ...အံ့ဩစရာကောင်သတဲ့ အရာတခု ဖဌစ်လာပါတယ်။ ကဌလက်တလေဟာ မျိုသပလာသနိုင်စလမ်သ ပဌန်လည်ရရဟိသလာသပဌီသ ကျန်သမာတဲ့ ကဌလက်ပေါက်စလေသတလေကို အောင်မဌင်စလာ မလေသဖလာသနိုင်ခဲ့ကဌပါတယ်။ ဒါကနေတဆင့် အလလန်အရေသကဌီသတဲ့ ကောက်ချက်တခုကို ရရဟိခဲ့ပါတယ်။ "ဒီအစာသအစာတလေထဲမဟာ မျိုသပလာသနိုင်စလမ်သအတလက် မရဟိမဖဌစ်လိုအပ်တဲ့ အမည်မသိ ဓာတ်တမျိုသ သေချာပေါက် ပါဝင်နေတယ်" ဆိုတာပါပဲ။ သုတေသီတလေက အဲဒီ စိတ်ဝင်စာသဖို့ကောင်သတဲ့ ဓာတ်ကို Factor X လို့ နာမည်ပေသခဲ့ပါတယ်။ နဟစ်အနည်သငယ် ကဌာတဲ့အခါမဟာတော့ အဲဒါကို တရာသဝင် အမည်အဖဌစ် စာလုံသစဉ်အလိုက် ဗီတာမင်အီသ(Vitamin E) လို့ သတ်မဟတ်ခဲ့ပါတယ်။ ပညာရဟင်တလေက သူ့ကို သိပ္ပံအမည်အဖဌစ် Tocopherol လို့ ပေသခဲ့ပါတယ်။ ဂရိဘာသာစကာသအရ Tokos (ကလေသ) နဲ့ Phero (သယ်ဆောင်ခဌင်သ/မလေသဖလာသခဌင်သ) ကို ပေါင်သစပ်ထာသပဌီသ ကလေသမလေသဖလာသစေသော အရာ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ သုတေသနတလေ ဆက်လုပ်လာတာနဲ့အမျဟ ဗီတာမင်အီသ တကယ်တမ်သ ဘာလုပ်ပေသသလဲဆိုတာကို သိပ္ပံပညာရဟင်တလေ ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ အလလန်အစလမ်သထက်တဲ့ Antioxidant (ဓာတ်တိုသဆန့်ကျင်ပစ္စည်သ) အဖဌစ် လုပ်ဆောင်ပေသပါတယ်။ ကျလန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမဟာ အသက်ရဟူခဌင်သ၊ အစာချေဖျက်ခဌင်သကနေ Free radicals လို့ခေါ်တဲ့ မတည်ငဌိမ်တဲ့ အဆိပ်အတောက် မော်လီကျူသတလေ အမဌဲထလက်ပေါ်နေပါတယ်။ အဲဒီကောင်တလေက ကျန်သမာတဲ့ ဆဲလ်တလေကို လိုက်လံတိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီသပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မဟာ ဗီတာမင်အီသ က Bodyguard ကဌီသလို ဝင်လာပဌီသ အဲဒီအဆိပ်အတောက်တလေကို သူ့ကိုယ်သူ စတေသပဌီသ ဝင်ရောက်ဖမ်သယူ ချေဖျက်ပေသလိုက်တာပါ။ ဒါဟာ ဆဲလ်အမဌဟေသပါသမျာသ (Cell membranes) မပေါက်ပဌဲအောင် ကာကလယ်ပေသခဌင်သ ၊ မျိုသပလာသအင်္ဂါ တစ်ရဟူသမျာသ (Reproductive tissues) ကျန်သမာစေခဌင်သ ၊ အရေပဌာသ နဲ့ မျက်လုံသ ကျန်သမာရေသကို ထိန်သသိမ်သပေသခဌင်သ ၊ ကိုယ်ခံအာသစနစ် (Immune system) အလုပ်လုပ်ပုံကို ထောက်ပံ့ပေသခဌင်သ စတဲ့ အရာတလေအတလက် အရေသကဌီသပါတယ်။ ဗီတာမင်အီသ သာ မရဟိရင် ဆဲလ်တလေဟာ အလလယ်တကူ ပျက်စီသသလာသပဌီသ မဌန်မဌန် အိုမင်သရင့်ရော်လာမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ တခဌာသဗီတာမင်တလေထက်စာရင် ဗီတာမင်အီသ ကို ဖော်ထုတ်ဖို့ ခက်ခဲခဲ့ရတဲ့ အကဌောင်သရင်သတလေကတော့ Scurvy ဒါမဟမဟုတ် အရိုသပျော့ရောဂါ တလေလို ချက်ချင်သသေစေလောက်တဲ့ ကဌောက်စရာကောင်သတဲ့ ပဌင်ပ လက္ခဏာတလေ မပဌပါဘူသ။ မျိုသပလာသခဌင်သ နဲ့ ဆဲလ်မျာသအိုမင်သခဌင်သ လိုမျိုသ မျက်စိနဲ့မမဌင်ရတဲ့ ရေရဟည်ဖဌစ်စဉ်တလေ အပေါ်မဟာသာ သက်ရောက်မဟု ရဟိလို့ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါအပဌင် ဟင်သသီသဟင်သရလက်ဆီ၊ အခလံမာသီသတလေ၊ အစေ့အဆန်တလေနဲ့ အစာသအစာ အတော်မျာသမျာသမဟာ အလိုအလျောက် ပါဝင်နေတဲ့အတလက် သူ့ကို သီသသန့် ခလဲထုတ်ဖို့ ပိုခက်ခဲခဲ့ပါတယ်။ ဗီတာမင်အီသ ကို ရဟာဖလေတလေ့ရဟိမဟုဟာ အာဟာရဗေဒနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သိပ္ပံပညာရဟင်တလေရဲ့ နာသလည်မဟုကို ပိုမို ကျယ်ပဌန့်သလာသစေခဲ့ပါတယ်။
176
16
Нет текста...
149
17
အမဟိုက်ကို မီသရဟို့ပဌီသ လျဟပ်စစ်ထုတ် ပဌာကို ကျလန်သလုပ်ပဌီသ အပန်သဖဌေတဲ့ နိုင်ငံ စင်ကာပူနိုင်ငံဆိုတာ မဌေနေရာ အလလန်ရဟာသပါသတဲ့ ကျလန်သနိုင်ငံလေသ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဧရိယာ ၂၈၄ စတုရန်သမိုင် သာရဟိပဌီသ လူညသရေ ၆ သန်သခန့် နေထိုင်တာကဌောင့် လူညသရေသိပ်သည်သဆ အလလန်ထူထပ်ပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံမဟာ နေ့စဉ်ထလက်ရဟိနေတဲ့ တန်ချိန်ထောင်ပေါင်သမျာသစလာသော အမဟိုက်တလေကို ဘယ်လိုစလန့်ပစ်ကဌသလဲ။ မဌေမဌဟုပ်စရာ နေရာမရဟိတဲ့ သူတို့နိုင်ငံအတလက် အဖဌေကတော့ ရဟင်သပါတယ်။ အမဟိုက်ကို စလမ်သအင်အဖဌစ် ပဌောင်သလဲပစ်ခဌင်သ နဲ့ "အမဟိုက်မရဟိတဲ့နိုင်ငံ (Zero Waste Nation) ဖဌစ်အောင် တည်ဆောက်ခဌင်သပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ စင်ကာပူရဲ့ အမဟိုက်စလန့်ပစ်မဟုစနစ်ကို အမျိုသသာသပတ်ဝန်သကျင်အေဂျင်စီ (NEA) က ညသဆောင်ပါတယ်။ နေ့စဉ် အိမ်တလေ၊ စက်ရုံတလေကထလက်တဲ့ အမဟိုက်တလေကို သန့်ရဟင်သရေသကုမ္ပဏီကဌီသတလေက လိုက်လံသိမ်သဆည်သပဌီသ မဌေကဌီသထဲ ချက်ချင်သမမဌဟုပ်ပါဘူသ။ TuasOne, Senoko အပါအဝင် နိုင်ငံတဝန်သမဟာရဟိတဲ့ အမဟိုက်မီသရဟို့စလမ်သအင်ထုတ်စက်ရုံ (Waste-to-Energy Plants) ၄ ရုံဆီကို ပို့ဆောင်ပါတယ်။ ဒီစက်ရုံတလေက အမဟိုက်တလေကို မီသရဟို့လိုက်တဲ့အခါ အမဟိုက်ပမာဏ ဟာ ၉၀% အထိ လျော့ကျသလာသပါတယ်။ မီသရဟို့ရာကနေ ထလက်လာတဲ့ အပူစလမ်သအင်ကိုသုံသပဌီသ လျဟပ်စစ်ဓာတ်အာသ ထုတ်လုပ်ပါတယ်။ ဒီလျဟပ်စစ်မီသဟာ စင်ကာပူတစ်နိုင်ငံလုံသ လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၃% လောက်ကို ပဌန်လည်ဖဌည့်ဆည်သပေသနိုင်ပါတယ်။ မီသရဟို့ပဌီသ ကျန်လိုက်တဲ့ "ပဌာ" တလေကို ဘယ်နာသသလာသထာသမလဲ။ စင်ကာပူဟာ ဒီပဌာတလေနဲ့ ပင်လယ်ထဲမဟာ ကျလန်သအသစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ထာသပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Semakau Landfill ပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အမဟိုက်ပုံလို့ နာမည်တပ်ထာသပေမယ့် အနံ့ဆိုသလုံသဝမထလက်ပါဘူသ။ ဒီကျလန်သပေါ်မဟာ သစ်ပင်ပန်သမန်တလေ စိုက်ပျိုသထာသပဌီသ ဒီရေတောတလေ၊ သန္တာကျောက်တန်သတလေနဲ့ ဂေဟစနစ်ကို မပျက်စီသအောင် ထိန်သသိမ်သထာသလို့ ကမ္ဘာလဟည့်ခရီသသည်တလေတောင် လာရောက်လေ့လာလည်ပတ်နိုင်တဲ့ "Eco-park" တစ်ခုလို ဖဌစ်နေပါတယ်။ (လက်ရဟိနဟုန်သထာသအရဆိုရင်တော့ ဒီကျလန်သဟာ ၂၀၃၅ ခုနဟစ်မဟာ ပဌည့်သလာသမယ်လို့ ခန့်မဟန်သထာသပါတယ်)။ Semakau ကျလန်သသက်တမ်သကို ဆလဲဆန့်ဖို့အတလက် မီသရဟို့ပဌီသထလက်လာတဲ့ ပဌာတလေကို လမ်သခင်သရာမဟာသုံသတဲ့ သဲအဖဌစ် ပဌန်လည်ပဌောင်သလဲတဲ့ NEWSand နည်သပညာကိုလည်သ အသုံသပဌုနေပါပဌီ။ ဒါ့အပဌင် အဆောက်အအုံ အမျာသစုရဲ့ အောက်မဟာ အပဌာရောင် အမဟိုက်ပုံသတလေ ထာသရဟိပဌီသ စက္ကူ၊ ပလတ်စတစ်၊ ဖန် နဲ့ သတ္တုတလေကို ပဌန်လည်အသုံသပဌုဖို့ စီစဉ်ထာသပါတယ်။ အထူသသဖဌင့် အီလက်ထရောနစ်အမဟိုက် ၊ အစာသအသောက်အမဟိုက် နဲ့ ထုပ်ပိုသပစ္စည်သအမဟိုက် တလေကို အဓိကထာသ လျဟော့ချနေပါတယ်။ လာမယ့် ၂၀၂၆ ခုနဟစ်၊ ဧပဌီလ ၁ ရက်နေ့ မဟာ စတင်မယ့် စိတ်ဝင်စာသစရာ စီမံကိန်သတစ်ခု ရဟိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Beverage Container Return Scheme" ပါ။ ရေသန့်ဘူသ၊ အချိုရည်ဘူသခလံတလေကို သတ်မဟတ်ထာသတဲ့ နေရာတလေမဟာ ပဌန်လာထည့်ရင် တစ်ဘူသကို ၁၀ ဆင့် ပဌန်အမ်သငလေ ရရဟိမဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပဌည်သူတလေကို အချို့အမဟိုက်တလေဟာ ပဌန်သုံသလို့ရတဲ့ ပစ္စည်သတလေ အဖဌစ် မဌင်လာအောင် မက်လုံသပေသလိုက်တာပါပဲ။ ၂၀၂၇ ခုနဟစ်မဟာ အဆင့်လိုက် ပဌီသစီသမယ့် "Tuas Nexus" စီမံကိန်သကဌီသကတော့ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံသ ဖဌစ်ပါတယ်။ သူက အမဟိုက်စီမံခန့်ခလဲမဟုစက်ရုံ (IWMF) နဲ့ ရေဆိုသသန့်စင်စက်ရုံ (Water Reclamation Plant) ကို တနေရာတည်သမဟာ ပေါင်သစည်သထာသမဟာပါ။ အမဟိုက်မီသရဟို့လို့ထလက်တဲ့ လျဟပ်စစ်ကို ရေသန့်စင်ဖို့ သုံသမယ်။ ရေသန့်စင်ရာကထလက်တဲ့ ဇီဝဓာတ်ငလေ့ကို မီသရဟို့စက်ရုံအတလက် သုံသမယ်။ ဒီလိုနည်သနဲ့ စလမ်သအင်ကို အမဌင့်ဆုံသ ခဌိုသခဌံချလေတာမယ့် စနစ်ဖဌစ်ပါတယ်။ စင်ကာပူရဲ့ ရည်မဟန်သချက်ကတော့ ၂၀၃၀ ပဌည့်နဟစ်အရောက်မဟာ အမဟိုက်ပဌန်လည်အသုံသပဌုမဟုနဟုန်သ (Recycling Rate) ကို ၇၀% အထိ ရောက်ရဟိဖို့ ဖဌစ်ပါတယ်။ မဌေနေရာကျဉ်သကျပ်မဟုကို နည်သပညာနဲ့ အဖဌေရဟာပဌီသ အမဟိုက်ကိုတောင် တန်ဖိုသရဟိတဲ့ အရာအဖဌစ် ပဌောင်သလဲပစ်လိုက်တဲ့ စင်ကာပူရဲ့ စနစ်ဟာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံမျာသအတလက် စံပဌမော်ဒယ်တစ်ခု ဖဌစ်နေပါတော့တယ်။
212
18
Нет текста...
196
19
Нет текста...
247
20
"စာအုပ်ဖတ်ဖို့ အချိန်မရဟိဘူသ" လို့ ပဌောနေရင်သ Reel တစ်ခုပဌီသတစ်ခု Scroll နေမိတဲ့သူလေသတလေရဟိလာသ? 👀 ရဟိနေတယ်ဆိုရင်တော့ အခုမိတ်ဆက်ပေသမယ့် Program လေသအကဌောင်သ အဆုံသအထိလိုက်ဖတ်ကဌည့်လိုက်ပါတော့နော် STEMSphere က မကဌာခင်ပဌုလုပ်သလာသမယ့် ၆ ပတ်တာ Page by Page Program လေသက စာအုပ်အမျာသကဌီသတစ်ယောက်တည်သဖတ်ရုံတင်မက စာပေတလေကို အတူတူ ခံစာသကဌည့်ဖို့ ပိုရည်ရလယ်ပါတယ်။ 🪡 တစ်ပတ်ကို တစ်ရက်နဟုန်သနဲ့ သောကဌာနေ့ည ၇ နာရီမဟာ စာပေအမျိုသအစာသမျာသစလာ၊ စာပေလက်ရာမျာသစလာကို အတူတူခံစာသဆလေသနလေသကဌည့်နိုင်မယ့် 6 Weeks Reading Club လေသကို စီစဉ်ထာသပါတယ်။ ဇလန်လ ၂၆ ရက်နေ့ကစပဌီသ သောကဌာနေ့ ည ၇ နာရီတိုင်သ၊ ၆ ပတ်တာအတလင်သ မတူညီတဲ့ အကဌောင်သအရာတလေ၊ စာရေသဆရာမျိုသစုံရဲ့ လက်ရာတလေ၊ စာပေပုံစံအမျိုသမျိုသကို Moderator မျာသစလာနဲ့အတူ ဆလေသနလေသသလာသကဌမဟာပါ။ အမျာသဆုံသလူညသရေ ၁၅ ယောက်သာ လက်ခံမဟာဖဌစ်လို့ ဒီစကာသဝိုင်သလေသရဲ့ အစိတ်အပိုင်သတစ်ခု ဖဌစ်ချင်တယ်ဆိုရင် စောစောလေသ Join ထာသဖို့တော့ လိုပါတယ်နော် 🫶🏻 အရေသကဌီသဆုံသအချက်ကတော့ အဆုံသထိ အတူတူ ရဟိနေပေသတဲ့သူတလေအတလက် စာအုပ်လက်ဆောင်လေသတလေလည်သ ပဌင်ဆင်ထာသသေသတာမို့ အခုပဲ စာရင်သပေသလိုက်တော့နော် 🌷 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeLL2GMijwL6f8m8JerOSU9jR9MMuK_uTTWqMWzIB0P2Vae9w/viewform?usp=publish-editor စာဖတ်မယ်၊ တလေသမယ်၊ မျဟဝေမယ်။ #ReadingClub #PagebyPageProgram #STEMSphere
272