GTP College Library Nandurbar

MPSC चालू घडामोडी: 26 सप्टेंबर 2026📰 आरोग्य मंथन 2026 (Arogya Manthan 2026) आणि नवीन डिजिटल उपक्रम 🏥 💡 केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री जे. पी. नड्डा यांच्या हस्ते 25 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे 'आरोग्य मंथन 2026' चे उद्घाटन करण्यात आले. 🎯 या कार्यक्रमाद्वारे 'आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेला' (AB PM-JAY) 8 वर्षे आणि 'आयुष्मान भारत डिजिटल मिशनला' (ABDM) 5 वर्षे पूर्ण झाल्याचे औचित्य साधण्यात आले. 📌 कार्यक्रमांतर्गत नॅशनल हेल्थकेअर प्रोव्हायडर्स रजिस्ट्री (NHPR) मोबाईल ॲप, दाव्यांच्या स्वयंचलित मूल्यांकनासाठी (Auto-Adjudication Framework) प्रणाली आणि आरोग्य डेटाच्या सुरक्षित व संशोधनात्मक वापरासाठी नॅशनल हेल्थ ऑथॉरिटी (NHA) व IISc बंगळुरू द्वारे विकसित 'सिक्युअर डेटा एन्व्हायर्नमेंट' (SDE) हे प्रमुख डिजिटल उपक्रम लॉन्च करण्यात आले. 📚 PM-JAY योजना 23 सप्टेंबर 2018 रोजी सुरू करण्यात आली असून, आता ती 70 वर्षे व त्यापुढील सर्व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (सामाजिक-आर्थिक स्थितीची अट न ठेवता) विस्तारित करण्यात आली आहे. *AB PM-JAY व ABDM मधील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांचे पुरस्कार: 🏆* 🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (मोठे राज्य): आंध्र प्रदेश 🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (लहान राज्य): सिक्कीम 🏅 सर्वाधिक कार्ड संपृक्तता (केंद्रशासित प्रदेश): जम्मू आणि काश्मीर 🏅 पोर्टेबिलिटी क्लेम सेटलमेंट (Top Performers): छत्तीसगड, महाराष्ट्र, गुजरात 🏅 ABDM मॉडेल जिल्हे: बिहार, लडाख, दादरा व नगर हवेली 20 वी आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 (Asian Games): भारताला नेमबाजीत सुवर्ण🥇 💡 आयची-नागोया (Aichi-Nagoya), जपान येथे सुरू असलेल्या 20 व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये 25 सप्टेंबर 2026 रोजी भारताच्या सुरुची इंदर सिंग आणि कमलजीत यांच्या जोडीने नेमबाजीत सुवर्णपदक पटकावले. 📌 या भारतीय जोडीने 10 मीटर एअर पिस्तूल मिश्र दुहेरी (Mixed Team) प्रकारात अंतिम फेरीत 484.6 गुणांची कमाई करत नवा 'आशियाई विक्रम' (Asian Record) प्रस्थापित केला. 📚 या स्पर्धेत भारताने मिळवलेले हे दुसरे सुवर्णपदक ठरले असून, दक्षिण कोरियाला रौप्य पदकावर समाधान मानावे लागले. महाराष्ट्र: दुष्काळ निवारणासाठी मंत्रिमंडळ उपसमितीची स्थापना 🌧️ 💡 राज्यातील दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि चारा टंचाईवर तातडीने उपाययोजना करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने 22 सप्टेंबर 2026 रोजी महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळ उपसमितीची स्थापना केली. 📌 या समितीला प्रत्यक्ष टंचाईग्रस्त भागांची पाहणी करणे, दर आठवड्याला आढावा बैठक घेणे, उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करणे आणि पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे करून तातडीच्या मदतीबाबत राज्य मंत्रिमंडळाला शिफारस करण्याचे संपूर्ण अधिकार देण्यात आले आहेत. 🏢 या समितीचे नियोजन आणि समन्वयाचे काम 'मदत व पुनर्वसन विभागामार्फत' केले जाईल, तसेच राज्याचे मुख्य सचिव या समितीचे सदस्य असतील. 'मेक इन इंडिया' आणि 'DDU-GKY' योजनांची 12 वर्षे पूर्ण🏭 💡 25 सप्टेंबर 2026 रोजी भारत सरकारच्या 'मेक इन इंडिया' (Make in India) आणि 'दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना' (DDU-GKY) या दोन महत्त्वपूर्ण उपक्रमांना 12 वर्षे पूर्ण झाली. 📜 या निमित्ताने केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्रालयाने 'DDU-GKY 2.0' च्या राज्यस्तरीय अंमलबजावणीची घोषणा केली. या अंतर्गत 24 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ऑक्टोबर 2026 पासून सुमारे 70,000 ग्रामीण तरुणांना प्लेसमेंट-लिंक्ड कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाईल. 📌 DDU-GKY 2.0 या नवीन टप्प्यात केवळ प्रशिक्षण आणि रोजगार देण्यावर (Placement) न थांबता, तरुणांना नोकरीत टिकवून ठेवण्यावर (Retention) आर्थिक प्रोत्साहन दिले जाणार आहे. ICAT ची 20 वर्षे आणि देशातील पहिली कृषी यंत्रसामग्री चाचणी सुविधा🚜 💡 इंटरनॅशनल सेंटर फॉर ऑटोमोटिव्ह टेक्नॉलॉजी (ICAT), मानेसर या संस्थेने देशाच्या ऑटोमोटिव्ह उद्योगातील आपल्या सेवेची 20 वर्षे पूर्ण केली. 📌 या वर्धापन दिनाचे औचित्य साधून केंद्रीय अवजड उद्योग मंत्रालयाने (Ministry of Heavy Industries) ICAT मध्ये देशातील पहिल्या स्वदेशी 'कृषी यंत्रसामग्री चाचणी सुविधेचे' (Agri Machinery Test Facility) उद्घाटन केले. दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇 @chalughadamodi

MPSC चालू घडामोडी: 25 सप्टेंबर 2026) 📰 भारतात 'ब्रिक्स रंगमंच महोत्सव २०२६' चे आयोजन🎭 💡 भारताच्या २०२६ मधील ब्रिक्स (BRICS) अध्यक्षपदांतर्गत, केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालयाकडून १२ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत नवी दिल्लीत 'ब्रिक्स रंगमंच महोत्सव २०२६' (BRICS Theatre Festival) आयोजित करण्याची अधिकृत घोषणा २४ सप्टेंबर रोजी करण्यात आली. 📌 हा महोत्सव ऑगस्ट २०२६ मध्ये ब्रिक्स देशांच्या सांस्कृतिक मंत्र्यांच्या बैठकीत स्वीकारण्यात आलेल्या 'भोपाळ जाहीरनाम्या'वर (Bhopal Declaration) आधारित आहे. 📝 'भोपाळ जाहीरनामा' आणि हा रंगमंच महोत्सव यातून भारताच्या 'सॉफ्ट पॉवर' मुत्सद्देगिरीचे (Soft Power Diplomacy) एक नवे स्वरूप समोर येते. जागतिक स्तरावर केवळ आर्थिक आणि राजकीय सहकार्यापुरते मर्यादित न राहता, ब्रिक्स राष्ट्रांमध्ये 'पीपल-टू-पीपल' (People-to-people) संपर्क वाढवणे आणि कलाकारांची सामायिक 'आर्टिस्ट रजिस्ट्री' (Artist Registry) तयार करणे हा यामागील दीर्घकालीन उद्देश आहे. यामुळे सदस्य राष्ट्रांमधील सांस्कृतिक देवाणघेवाण वाढून भविष्यात रचनात्मक जागतिक धोरणांवर एकमत होण्यास मदत होईल. संरक्षण परिषदेत 'पेरिमीटर फॅलसी' (Perimeter Fallacy) संकल्पनेचा वेध🛡️ 💡 २४ सप्टेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे आयोजित एका उच्चस्तरीय संरक्षण परिषदेत संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या अनुषंगाने 'पेरिमीटर फॅलसी' (Perimeter Fallacy) या आधुनिक सामरिक संकल्पनेवर भर दिला. 📌 राष्ट्रीय सुरक्षेकडे केवळ 'भौगोलिक सीमांचे रक्षण' या मर्यादित दृष्टिकोनातून पाहणे म्हणजे 'पेरिमीटर फॅलसी' (सीमा संबंधी भ्रम) असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. 📝 आधुनिक युद्धनीतीचे स्वरूप वेगाने बदलत असून, ड्रोन हल्ले (UAVs), सायबर हल्ले, लोन वुल्फ अटॅक (Lone wolf attacks) आणि दिशाभूल करणाऱ्या मोहिमा यांसारख्या 'नॉन-कायनेटिक' (Non-kinetic) धोक्यांचा सामना करण्यासाठी लष्कराला पारंपरिक विचारसरणीच्या पलीकडे जावे लागेल. राष्ट्रीय सुरक्षा ही थेट देशाच्या आर्थिक आणि ऊर्जा सुरक्षेशी जोडली गेली असल्यामुळे, केवळ सीमेवर सैन्य तैनात करण्याऐवजी पुरवठा साखळी आणि अर्थव्यवस्थेचे संरक्षण करण्यावर आधारित सर्वसमावेशक राष्ट्रीय धोरण विकसित करणे आजच्या काळात अपरिहार्य बनले आहे. दररोजच्या चालू घडामोडीसाठी जॉइन करा 👇 @chalughadamodi

MPSC Current Affairs : 23 सप्टेंबर 2026 ७२ वा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२०२४ च्या चित्रपटांसाठी) 🎬 💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते '७२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार' प्रदान करण्यात आले. 📍 एकता नगर (केवडिया), गुजरात. राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळा पहिल्यांदाच दिल्लीबाहेर आयोजित करण्यात आला. 📌 (प्रमुख विजेते) 🏆 दादासाहेब फाळके पुरस्कार (२०२४): अनंत नाग (ज्येष्ठ कन्नड अभिनेते). 🎥 सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (Best Feature Film): आर्टिकल ३७० (Article 370 - दिग्दर्शक: आदित्य सुहास जांभळे). 👨‍🎤 सर्वोत्कृष्ट अभिनेता: कार्तिक आर्यन (Chandu Champion) आणि मम्मूटी (Bramayugam). 👩‍🎤 सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री: यामी गौतम (Article 370). 🎬 सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक: राजकुमार पेरियासामी (Amaran). 🌟 सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शक (Feature): रणदीप हुड्डा (Swatantry Veer Savarkar). 🎞️ सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट: मुक्काम पोस्ट बोंबिलवाडी (दिग्दर्शक: परेश मोकाशी). 🎞️ सर्वोत्कृष्ट नॉन-फीचर चित्रपट: भंगार (Bhangaar - मराठी/इंग्रजी, दिग्दर्शिका: सुमिरा रॉय). 📝 सर्वोत्कृष्ट पटकथा (Adapted): योगेश देशपांडे (चित्रपट: स्वर्गांधर्व सुधीर फडके). 🎤 सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायक (पुरुष): अभय जोधपूरकर (गाणे: 'नवसाची गौरी माझी', चित्रपट: घरत गणपती). 📚 Static Fact: 'आंगेन' (Angen - दिग्दर्शक: रवी राज मुर्मू) हा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवणारा पहिला संथाली (Santhali) भाषिक चित्रपट ठरला आहे. हा पुरस्कार Best Debut Film of a Director – Non-Feature या श्रेणीत मिळाला. ९ वा इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक (IIWW) २०२६💧 💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे ९ व्या 'इंडिया इंटरनॅशनल वॉटर वीक'चे उद्घाटन झाले. 🎯 Theme: "Climate Resilient Water Management" (हवामान अनुकूल जल व्यवस्थापन). 📌 जलशक्ती मंत्रालयाद्वारे आयोजित या पाच दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिषदेत नेदरलँड्स (Netherlands) आणि जर्मनी (Germany) हे 'पार्टनर देश' (Partner Countries) म्हणून सहभागी झाले आहेत. 🚀 याप्रसंगी तंत्रज्ञानावर आधारित जल नियोजनासाठी ‘Sustainable Urban River Management Framework’ आणि ‘AI and ML Driven Integrated Reservoir Sediment Management’ ही दोन महत्त्वाची प्रकाशने लाँच करण्यात आली. 'वीर गार्डियन २०२६' (Veer Guardian 2026) लष्करी सराव ✈️ 💡 भारत आणि जपानच्या हवाई दलांमधील (IAF आणि JASDF) द्विपक्षीय हवाई सराव 'वीर गार्डियन २०२६' ची सांगता २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी जोधपूर (राजस्थान) येथे झाली. 📌 १४ दिवस चाललेल्या या युद्धसरावात भारताकडून स्वदेशी बनावटीचे 'तेजस' (LCA Tejas), Su-30 MKI आणि राफेल लढाऊ विमानांनी, तर जपानकडून F-2A लढाऊ विमानांनी सहभाग घेतला. ३ री राष्ट्रीय ANTF (Anti-Narcotics Task Force) परिषद_ 🚨 💡 २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या हस्ते नवी दिल्लीत 'नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो' (NCB) द्वारे आयोजित तिसऱ्या राष्ट्रीय 'अँटी-नार्कोटिक्स टास्क फोर्स' (ANTF) परिषदेचे उद्घाटन झाले. 🎯 Theme: "United Resolve, Shared Responsibility". 📌 केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी ३१ डिसेंबर २०२९ पर्यंत देशातील अमली पदार्थांचा व्यापार उखडून टाकण्याचे लक्ष्य व्यक्त केले. 📄 Vision Document: ‘Vision Document on Narcotics Control (2026–2029)’ हे जून २०२६ मध्येच प्रसिद्ध करण्यात आले होते. आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६: भारतीय महिला क्रिकेट संघाला सुवर्णपदक🏏🥇 💡 जपानमध्ये सुरू असलेल्या २०२६ च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारतीय महिला क्रिकेट संघाने श्रीलंकेचा १४७ धावांनी पराभव करत सुवर्णपदक जिंकले. 📌 आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या इतिहासात हे भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे सलग दुसरे सुवर्णपदक आहे. यापूर्वी भारताने हांगझोऊ २०२२ आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले होते. 🏅 Record: या अंतिम सामन्यात स्मृती मंधानाने ७९ धावा केल्या आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ११,००० धावांचा टप्पा ओलांडला; हा टप्पा गाठणारी ती पहिली भारतीय महिला क्रिकेटपटू ठरली. 👩‍✈️ भारतीय संघाचे नेतृत्व हरमनप्रीत कौर हिने केले. नमस्ते (NAMASTE) योजनेअंतर्गत ९०,१८६ कामगारांची नोंदणी 🧹 💡 Key Fact: २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी सामाजिक न्याय मंत्रालयाने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, 'नमस्ते' योजनेअंतर्गत भारतातील ३६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील ९०,१८६ गटार व सेप्टिक टँक कामगारांची ओळख पटवून त्यांची नोंदणी/validation पूर्ण करण्यात आली आहे.