مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود

⁠⁣یکم اردیبهشت‌ماه سالروز درگذشت محمدتقی بهار (ملک‌الشعراء) پادشاه شعر شعر دری گشت ز من نامجوی یافت ز نو شاعر و شعر آبروی نظمم آوازه به کشور فکند نثر من آیین کهن برفکند درس نوینی به وطن داده‌ام درس نو این‌ است که من داده‌ام م.بهار «بهار» پادشاه شعر معاصر ایران است. این نسبت برای او اغراق نخواهد بود و قولی است که بسیاری برآنند، البته آنان که هنوز به شعر قدیم اخلاص می‌ورزند و به قول تجددخواهان ذوقی کهنه‌پرست دارند. قطعاً و به‌حقیقت از بهار با این سخن‌ها نمی‌توان سپاسگزاری کرد. تنها آیندگان خواهند توانست که دانش و دانایی قصیده‌سرایی را که به قول علی‌اکبر دهخدا از عصر عنصری تا به حال نظیر او پرورش نیافته درک نموده و مقام و شأن ادبی او را بازگو کنند... وی قصیده را به استحکام عنصری و رودکی می‌سراید و احیاکنندۀ سبک محکم و خوش‌آهنگ ترکستانی در دوران کنونی است. از معروف‌ترین آثار شعری او قصاید و قطعات زیر را باید نام برد: کیهان اعظم- راز طبیعت- دماوندیه- گیلان- لزنیه- فتح دهلی- آمال شاعر- جمال طبیعت- جهنمیه- پیام ایران- تصنیف شیراز- یکی هست و دوتا نیست- گرسنگی- راست‌گوی- شاد زی- تنازع بقا- ضلال مبین- لالۀ خونین- چشمه و سنگ- افکار پریشان و وطنیه‌های شیوا و گیرایی که رشته‌های روح را می‌لرزاند. [نادره‌کاران: سوگنامۀ ناموران فرهنگی و ادبی (۱۳۰۴-۱۳۸۹)، ایرج افشار، زیر نظر بهرام، کوشیار و آرش افشار، به کوشش محمود نیکویه، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۰، ج ۱، ص ۱۰۶-۱۰۷] بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملّی @AfsharFoundation

⁠⁣یکم اردیبهشت‌ماه روز بزرگداشت سعدی من‌ با این پیرمرد نظرباز بذله‌گوی‌‌ شیرین‌زبان معنی‌پرداز انس و الفت خاص دارم. نه برای آن است که من فارسی‌زبانم و بدایع و طیّبات او بهترین نمونۀ آن زبان است که از مادر آموخته و بدان گریسته و خندیده‌ام. بیشتر برای آن است که او با زبان بشریت با من سخن می‌گوید و من از همین گروه بشرم‌. هیچ‌ کس در بیان کردن شادی و غم فرزند آدمی‌ دلیرتر و چالاک‌تر و زبردست‌تر از او نیست. گاهی شما را بر فراز کوه‌های غم می‌برد و گاهی در نشیب‌گاه دره‌های شادی می‌کشاند. روح آدمی در زیر انگشتان او چون خمیرمایه‌ای است که به هر گونه بخواهد می‌توان سرشته کند و به هر شکلی بخواهد درمی‌آورد. چنان در اندیشۀ خواننده و شنونده فرومی‌رود و نرمک نرمک در آنجا به کاوش می‌پردازد و لکه‌های غم را با انگشت اندیشه می‌زداید و ذره‌های شادی را درشت‌تر و نیرومندتر می‌کند که پس از یکی دو بیت از حالی به حالی می‌گرداند. هرگاه که من از هر چیز درمی‌مانم اختیار خویش را به دست وی می‌سپارم و یقین دارم که پس از یکی دو دقیقه مرا از من‌ می‌ستاند و دوباره نیرومند و تندرست و درمان‌یافته به من بازمی‌دهد. [مقالات سعید نفیسی (در زمینۀ تاریخ تصوف، فرهنگ و ادب ایران)، به کوشش مسعود عرفانیان، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۷، ج ۳، ص ۵۴۶-۵۴۷] بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملی @AfsharFoundation

سال نو مبارک امیدوارم سالی نیکو پیش رو داشته باشید. ارادتمند نوید فیروزی.

(( اطلاعیه )) باسلام و ادب برنامه مؤسسه فرهنگی بیطرف درهفته جاری به شرح زیر می باشد : موضوع : شبی با شاهنامه فردوسی « منم گفت با فره ایزدی - همم شهریاری همم مؤبدی » سخنران : استادگرامی سرکارخانم فرخ پیام زمان : چهارشنبه ۲۰ بهمن ماه ۱۴۰۰ - ساعت ۵ بعدازظهر مکان : کتابخانه عمومی مستقل بیطرف ( بارعایت کامل پروتکل های بهداشتی به ویژه زدن ماسک و رعایت فاصله ) به امید دیدار

«اطلاعیه» با سلام نشست‌های حافظ‌خوانی موسسه فرهنگی بی‌طرف حافظ‌خوانی: نشست اول امروز چهارشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۰ ساعت ۵ عصر 👉👉👉 سخنران: جناب دکتر نوید فیروزی مکان: کتابخانه عمومی مستقل بی‌طرف لطفاً حتماً دستورالعمل‌های بهداشتی را رعایت فرمایید. https://t.me/bitaraflib

با سلام به دلیل کسالت آقای دکتر فیروزی برنامه امروز لغو می‌گردد. لطفاً به دوستان خود اطلاع دهید.

«اطلاعیه» باسلام و ادب برنامه مؤسسه فرهنگی بیطرف در هفته جاری: موضوع سخنرانی: آشنایی با ادبیات مشروطه - قسمت ششم سخنران: جناب دکتر نوید فیروزی زمان: چهارشنبه ۲۹ دی ماه ۱۴۰۰- ساعت ۶ بعدازظهر مکان: کتابخانه عمومی مستقل بیطرف « با رعایت کامل پروتکل های بهداشتی » به امید دیدار

‍ «چرا سعدی بخوانیم؟» (سخنی به مناسبت روز #سعدی) #جویا_جهانبخش @talar_ayne

⁠پانزدهم فروردین سالروز درگذشت پروین اعتصامی این قطعه را برای سنگ مزار خودم سروده‌ام این که خاک سیهش بالین‌ست اختر چرخ ادب، پروین‌ست گرچه جز تلخی از ایّام ندید هرچه خواهی سخنش شیرین‌ست صاحب آن همه گفتار امروز سائل فاتحه و یاسین‌ست دوستان به که ز وی یاد کنند دل بی‌دوست دلی غمگین‌ست خاک در دیده بسی جانفرساست سنگ بر سینه بسی سنگین‌ست بیند این بستر و عبرت گیرد هرکه را چشم حقیقت‌بین‌ست هرکه باشی و ز هر جا برسی آخرین منزل هستی این‌ست آدمی هرچه توانگر باشد چون بدین نقطه رسد مسکین‌ست اندر آنجا که قضا حمله کند چاره تسلیم و ادب تمکین‌ست زادن و کشتن و پنهان کردن دهر را رسم و ره دیرین‌ست خرّم آن کس که درین محنت‌گاه خاطری را سبب تسکین‌ست پروین اعتصامی فرزند میرزا یوسف خان آشتیانی (اعتصام‌الملک). متولد ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ در تبریز و متوفی ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ در تهران و مدفون در قم. او یکی از دو بانوی بزرگ شعر فارسی و احیاکنندۀ نوع ادبی مناظره است. اشعار پروین آمیزه‌ای است از حکمت و اندرز در حدود سنّت و متمایل به اصلاحات اخلاقی با گام‌هایی در راه تجدّد به لحاظ فرم، همراه با طرح تازه‌ای از مسائل اجتماعی و انسانی. دیوان شعر او با دیباچۀ ملک‌الشعراء بهار نخستین بار در سال ۱۳۱۴ به چاپ رسید. @AfsharFoundation

سال نو را به تمام اعضای کانال مؤسسۀ فرهنگی بی‌طرف شادباش و تبریک عرض می‌کنیم. امید که در سال ۱۴۰۰ بتوانیم دیگربار گرد آییم و دیدار تازه کنیم.

⁠هشتم مهر روز بزرگداشت مولوی مولوی مرزگستر قلمرو زبان فارسی ایرج افشار مولوی در پروردن و نگاه داشتن قدرت زبان فارسی و نشر و گسترش فکر و تمدنی که زاده و برخاسته از قلمرو اقوام هوشمند ایرانی است سهمی گرانقدر و ماندگار دارد. فرزند بلخ نزدیک به شصت سال از زندگی را در «روم» گذرانید و هیچگاه نتوانست به زادگاه خود بازگردد. عمر او در شهر و دیاری گذشت که مردمش فرهنگی دیگر داشتند و گروه‌هایی از باشندگان آن‌جای به زبان‌های دیگر (یونانی و ترکی) متکلم بودند. با این وجود، مولوی که در کودکی بدان گوشه مهجور درافتاده بود به زبان فارسی- یعنی زبان پدری‌اش که کتاب بزرگی چون شاهنامه در آن زبان سروده شده بود و سخنوران بزرگی در بالیدن آن زبان کوشیده بودند- دو کتاب جاودانی سرود و به یادگار گذاشت. توانست اندیشه‌های انسانی بسیار گرانمایه را در آن دو کتاب بپروراند و تأثیری بگذارد که فرزندان و بالیدگان مکتبش به همان زبان فهم سخن کنند و خود نیز بدان زبان شعر بسرایند و «فارسی‌زبان» و «ایرانی‌فرهنگ» بمانند. مولانا سخن‌ها و اندیشه‌های ضمیر پرجوش و خروش را در چندین هزار بیت (مجموعۀ دو کتاب) سروده است. اما بنیادگذار مکتبی نفوذکننده در تصوف ایرانی و اسلوبی آشنایی‌پذیر در شعر فارسی شد و پیروان بسیار و مقلّدان متعدد یافت. بی‌گمان نیرومندی و توانایی زبان تصوف او- یعنی زبان فارسی- موجب آن است تا اندیشه‌های انسانی ژرف او- که در مواردی چند به هموزنی سخنان متفکران طراز اول جهان است- ارزنده و زنده و یا به سخنی روشن‌تر «همیشگی» و جاودانه باشد. چگونه ممکن است چنین سخن‌ها و اندیشه‌های روح‌نواز سروده به فارسی از میان برود؟ آتش‌ست این بانگ نای و نیست باد هرکه این آتش ندارد نیست باد در غم ما روزها بیگاه شد روزها با سوزها همراه شد بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست بگشای لب که قند فراوانم آرزوست گویاترم ز بلبل اما ز رشک عام مُهرست بر دهانم و افغانم آرزوست در مذهب عاشقان قراری دگرست وین بادۀ ناب را خماری دگرست هر علم که در مدرسه حاصل گردد کاری دگرست و عشق کاری دگرست مولوی و امیرخسرو دهلوی دو مرزگستر قلمرو زبان و ادب فارسی، ایرج افشار، گنجینۀ ادبی ۱۷ http://mahmoudafshar.ir/wp-content/uploads/2018/01/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%89-%D8%A8%D9%84%D8%AE%D9%89.pdf @AfsharFoundation

باسلام ادب، به اطلاع اعضای محترم گروه می رساند کتابخانه عمومی مستقل بیطرف بازگشایی گردیده و همه روزه از ساعت 9 الی 13 با رعایت مسائل بهداشتی در خدمت علاقه مندان به کتاب ومطالعه می باشد.

مرا با مناسبت‌ها چندان سر سازگاری نیست‌. نه چون برخی از آن‌رو که مناسبت‌ها به‌جا و درست نیستند (به نظر شماری از اهالی فرهنگ، مناسبت‌ها بیشتر ایدئولوژیک و سیاسی اند)، بلکه احساس من نسبت به مناسبت‌ها، ریشه‌هایی عمیق‌تر دارد؛ من بر آنم که روز بزرگداشت فردوسی آن روزی است که ما در عمل، در معرفی و بازخوانی اثر او از جان و دل بکوشیم و ارز و قدر کار بزرگ او را به درستی دریابیم. روزی است که از منبع بی‌نظیری که برای ما به ارث گذاشته است، توشه‌های بایسته برداریم و در تربیت کودکان و جوانان خود، آنگاه که نیازمند آنند که هویتی داشته باشند که قابل اتّکا و افتخار باشد، از آن بهره‌مند گردیم. باری یکی از معایب مناسبت‌ها آن است که سیری کاذب می‌آورند‌. به‌ویژه از آنگاه باز که رسانه‌های فضای مجازی، مناسبت‌ها را یادآوری و برجسته می‌کنند. فضای مجازی هرچند موجب شده است، رسانه‌هایی مردمی شکل بگیرند و مناسبت‌های فرهنگی‌ای را که رسانه‌های رسمی و جهت‌دار چندان که بایسته و شایسته است، به چیزی نمی‌گیرند، گوشزد نمایند و ارج نهند، عیبی بزرگ نیز ایجاد کرده‌اند؛ این رسانه‌ها سیری کاذب آورده اند؛ این است که باید بگوییم خداحافظ فردوسی تا سال بعد ۲۵ اردی‌بهشت ماه که دیگربار پیام‌های مربوط به روز بزرگداشتت را از این کانال به آن گروه بفرستیم. بدرود! https://t.me/tanidezedel

بسی رنج بردی و حاصل شد این که جاوید مانده عجم بر زمین در این روزِ تکریمت ای پاکزاد بر آن روحِ فردوسی ات آفرین ۲۵ اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم "ابوالقاسم فردوسی" گرامی باد🌹

ای جان و ای دو دیدۀ بینا چگونه‌ای؟ وی رشکِ ماه و گنبدِ مینا چگونه‌ای؟ ای ما و صد چو ما ز پیِ تو خراب و مست ما بی‌تو خسته‌ایم تو بی‌ما چگونه‌ای؟ آن جا که با تو نیست، چو سوراخِ کژدم است و آن جا که جز تو نیست، تو آن جا چگونه‌ای؟ ای جان تو در گزینشِ جان‌ها چه می‌کنی؟ وی گوهری فزوده ز دریا چگونه‌ای؟ ای مرغِ عرشِ آمده در دامِ آب و گل در خون و خلط و بلغم و صفرا چگونه‌ای؟ زان گلشنِ لطیف به گلخن فتاده‌ای با اهل گولخن به مُواسا چگونه‌ای؟ ای کوه قافِ صبر و سکینه چه صابری! وی عزلتی گرفته چو عنقا چگونه‌ای؟ عالم به توست قایم، تو در چه عالمی؟ تن‌ها به توست زنده، تو تنها چگونه‌ای؟ ای آفتاب از تو خجل در چه مشرقی؟ وی زهر ناب با تو چو حلوا چگونه‌ای؟ زیر و زبر شدیمت، بی‌زیر و بی‌زبر ای درفکنده فتنه و غوغا چگونه‌ای؟ گر غایبی ز دل تو در این دل چه می‌کنی؟ ور در دلی ز دوده سودا چگونه‌ای؟ ای شاه شمس، مَفخَر تبریز بی‌نظیر در «قاب قوس» قُرب و در «أدنی» چگونه‌ای؟

این فایل صوتی را پیشکش می‌کنم به دوستان گرامیِ بنیاد بایزید بسطامی (انجمن دوست‌داران حافظِ سابق) که مدتی با هم بر خوانِ اسرارالتوحید نشسته بودیم. ارادتمند نوید فیروزی.

پی‌نوشت روایت شماره ۵۴۰ راوی گرامی چند جا در متن مصحح تصرف کرده‌اند: ۱. ص ۱۳۵، سطر ۱۴، متن: عزیزان، فایل صوتی: عزیز، آن؛ ۲. ص ۱۳۶، سطر ۲، متن: دررسید، فایل صوتی: دررسد؛ ۳. ص ۱۳۷، سطر ۲۳، متن: سخن می‌گفتی آهسته، تا شیخ بوسعید، فایل صوتی: سخن می‌گفتی آهسته با شیخ بوسعید. @rawi_matn