تفکر، یادگیری، مشاهده‌(تیم)

🔸️چالش چاه آب    بسیاری از معلم‌ها و پدر و مادر‌ها در سمینارها و دوره‌های تفکرسیستمی می‌پرسند: "چه فایده! بچه‌ها هر چقدر هم تفکرسیستمی یادبگیرند، توانایی حل مسائل زندگی‌شان را ندارند. دنیا پر از مشکله و بیشتر مشکلات خارج از دایره‌ی توان آن‌هاست." به فکرم رسید داستان رایان -کودک کانادایی-  را برای‌تان تعریف کنم. او را نمی‌شناسم و نمی‌دانم حالا که بزرگتر شده در موسسه‌اش چه گرایشی دارد و چکار می‌کند. چاه‌های او برایم مهم است. برآنم که همه‌ی چاه‌های دنیا به هم راه دارند. این جریان و پویایی و زلالی برایم جالب است. برای اعتباردهی به این شیوه‌ی مناسب، شما را می‌برم به سال‌ها پیش به عمق بیابان‌های کوفه به مردی که مولای جوانمردان بود و عرق‌ریزان در اوج گرمای نفس‌بر با شکم گرسنه چاه حفر می‌کرد و چون به آب می‌رسید، از همان ته چاه بیرون نیامده می‌گفت: "قلم و کاغذ بیاورید تا همین‌جا چاه را وقف یتیمان کنم." راستی رایان در فارسی به معنای دانا، خردمند و صاحب اندیشه است. پس چه بهتر. یک خواهش دارم از آنهایی که این پیام و پیام بعدی - که داستان رایان و توضیح نگرش سیستمی کار اوست- را می‌خوانند. لطفا آن را برای حداقل یک پدر و مادر و معلم بفرستید. جمله‌ام یا ندارد، سه واو دارد. بعد از ارسال، مشتاقانه منتظر پیام‌های خصوصی‌تان هستم. شاید این‌طوری زورمان به نظام آموزش و پرورش‌مان رسید. خیلی از معلم‌ها می‌آیند سر کارگاه‌ها و کلاس‌ها و خیلی‌ها پیام‌های دوستان ترویج‌کننده‌ی تفکرسیستمی را می‌خوانند و می‌شنوند و دریغا حتی زمان اندکی را صرف توضیح این روش در مدرسه و خانه نمی‌کنند. شاید این بار جواب داد. خدا را چه دیده‌اید! محمدحسن‌حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

🔸️چالش چاه آب 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

آدم‌های یادگیرنده چه ما بخواهیم، چه نخواهیم رشد می‌کنند. چه بهتر که باغبان‌شان باشیم. اگر هم نیستیم از سر راه‌ شکوفایی‌شان کنار برویم. این کوچکی و ناموجود بودن ماست که تنها نقص آن‌ها را ببینیم و رشدشان آزارمان بدهد. به بزرگان نمی‌شود احساس ناکافی بودن داد. مفهوم پاداش نزد آنان تنها پول و مقام سازمانی نیست. کرامت و شرف است. من در طول سی و یک سال زیستنم در صنعت این سرزمین از زمان خدمت نظام تاکنون هشت مدیرعامل دیده‌ام که یکی از دیگری در این خصلت بهتر بودند. "به جان منت‌پذیرم و شاکر". همه‌ی این سال‌ها را هم  در دشواری وظیفه، یاران همراهی داشتم و همواره برای توسعه‌ی قابلیت فردی آن‌ها تلاش کرده‌ و از رشدشان ذوق کرده‌ام و باور دارم که در سازمان‌های یادگیرنده رهبران باید چنین باشند. حالا دو سه ماه مانده به بهار بازنشستگی‌‌ام در رستاخیز طبیعت ۱۴۰۵ که شروعی تازه خواهد بود، به قول بزرگی : "رقصان می‌گذرم از آستانه‌....شادمانه و شاکر.....تا در بهارِ گیاه به تماشای رنگین‌کمانِ پروانه بنشینم." محمدحسن‌حسینی 🍎🍎🍎  @THINKINGandLEARNING

این داستان نشان می‌دهد که یک رویداد ساده در یک سیستم (خانواده) چگونه می‌تواند مرزها را درنورد و چندین سیستم دیگر (کار، آموزش، سلامت) را تحت تأثیر قرار دهد. متفکر سیستمی به جای تمرکز بر مقصر کردن افراد (پسر، پدر، یا مادر)، به دنبال اصلاح ساختارها و روابط بین اجزای سیستم می‌گردد تا از تکثیر اثرات منفی جلوگیری کند. درک سیستمی این داستان به ما می‌آموزد که سرمایه‌گذاری در بهبود سیستم‌های ارتباطی و مدیریت بحران خانواده، نه تنها روابط خانوادگی، بلکه عملکرد در سایر سیستم‌های زندگی (کار، آموزش، سلامت) را نیز به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد. سیستم‌های سلامت فردی، خانواده، مدرسه، محیط کار و جامعه جزیره‌های جدا از هم نبوده و مثل ظروف مرتبطه به هم راه دارند. گاهی تاثیر تصمیمی در یکی از آن‌ها با تاخیر خودش را جای دیگری نشان می‌دهد. بهترین راه حل برای ایجاد حلقه‌های بازخورد اصلاحی، جلسات هفتگی خانواده برای بررسی سیستم‌های موجود و ارائه‌ی تصویر بزرگ با گفت‌و‌گوست. محمد حسن‌ حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

در همایش مدیریت‌دانش پالایشگاه‌های کشور، چند مهمان غیر نفتی هم  حضور داشتند. بانک ملت و ملی و ایران‌خودرو و همراه اول. بنده را هم از شرکت‌های مپنا دعوت کرده بودند و یک ساعتی سخن گفتم. علت انتخابم در میان ارائه‌های برگزیده ربطی به سواد و تیپ و فن بیان نداشت که البته اگر چنین بود از آخر اول می‌شدم میان اساتید. آنچه برای‌شان جالب بود رویکرد سازمان یادگیرنده در مدیریت دانش بود و به طور خاص تفکر سیستمی. مقداری هم چاشنی شعر و حکایت و داستان و طنز در سخنم. جهان امروز تلفیق یادگیری با سرزندگی برای کامروایی و تغییر است. 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

اشتباه نکنید. کارگاه آموزشی " تعادل یک سیستم  و نقش اعضا در تفکر سیستمی" نیست. چند بچه لاک‌پشت روی یک تکه چوب جمع شده بودند که یکهو یکی دیگر به آنها اضافه شد و تعادل‌شان به هم خورد و آن‌ها سعی کردند دوباره تعادل‌شان را پیدا کنند. 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

اشتباه نکنید. نوشته‌ی زیر پاسخ سئوال "یک مثال از تاثیر اجزای یک سیستم اجتماعی بر یکدیگر بزنید." در امتحان تفکر‌سیستمی نیست. لطیفه‌ای در شبکه‌های اجتماعیه. "بعضیا رو باید برداری ببری روانپزشک بگی : دکتر اینو میبینی ؟ بی زحمت واسه اطرافیانش قرص آرام بخش تجویز کن!" 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

اشتباه نکنید. کلاس تفکر سیستمی نیست. ایشان استاد ریاضی هستند. 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

🌟🔍 توضیح کارگاه « تفکر سیستمی بانشاط در مدرسه» 🌟 🎯 سرفصل‌ها 1️⃣ چرا تفکرسیستمی؟ چرا نشاط؟ 2️⃣ تمرکز سه‌گانه‌ (خود، دیگری و سیستم) 3️⃣ تفکر‌سیستمی در مهارت‌های زندگی و توسعه‌ فردی 4️⃣طراحی آموزش استاندارد در همه سطوح (K-12) 5️⃣ معرفی منابع و مراجع معتبر داخلی و خارجی 6️⃣ ارائه نمونه‌هایی از داستان‌ها، شعرها، انیمیشن‌های تفکر‌سیستمی و اجرای بازی 📚 معرفی دوره این دوره معلم را توانمند می‌سازد تا مفاهیم تفکر سیستمی را به روشی بانشاط به دانش‌آموزان و والدین منتقل کند. تفکرسیستمی، تفکر در زمان است و به ما کمک می‌کند تا نقش‌ها و پیامدهای تصمیم‌گیری را بهتر درک کنیم و برای فهم پیچیدگی‌های دنیای امروز آماده شویم. ✨ هدف دوره توانمندسازی معلمان برای ایجاد ارتباط مؤثر میان سیستم آموزش و خانواده، با هدف افزایش آگاهی و توان حل مسائل پیچیده در مراحل مختلف زندگی.

🌿 خانه‌ یادگیری سرو با همکاری اندیشکده‌ مطالعات راهبردی مفید برگزار می‌کند: 💬 کارگاه « تفکر‌سیستمیِ بانشاط در مدرسه» 📌ارائه دهنده: محمدحسن حسینی نویسنده، شاعر، مدرس تفکر‌سیستمی ، منتقد و کارشناس ارزیابی کتاب‌های تفکر و سبک زندگی و عضو گروه آسمان در دانشگاه صنعتی شریف 📆 زمان برگزاری: ۲۲ آبان ماه 🕗 ساعت برگزاری: ۸ تا ۱۴ 🔺شرکت در این دوره برای همه معلمان مناسب است. 🔺هزینه ثبت نام فردی در کارگاه : یک میلیون و صد هزارتومان 🔺هزینه ثبت نام ۴ نفر یا بیشتر: نهصد و نود هزارتومان برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام، به تلگرام یا پیام‌رسان بله پیغام بدهید: @khanesarv ۰۹۰۰۶۰۰۱۰۸۱ ☎️ 📬 مکان برگزاری دوره: تهران،ستارخان، خ حبیب الهی، خ سروش یکم، خ‌ همایونشهر جنوبی، کوچۀ ارکیدۀ ۴، پلاک ۲، طبقۀ ۳، خانۀ یادگیری سرو

🔸رهبری پایدار سازمانی Many different frameworks and methods are available for enhancing leader-ship effectiveness, but sustainability is an important aspect which is often un-consciously neglected. Sustainable leadership is taking mindful actions while holding a holistic view to acknowledge the unity of the universe and humanity. "چارچوب‌ها و روش‌های بسیار متفاوتی برای ارتقای اثربخشی رهبری وجود دارد، اما در بسیاری از آنها پایداری جنبه‌ی مهمی است که ناآگاهانه از قلم می‌افتد. رهبری پایدار به معنای در پیش گرفتن اقدامات آگاهانه همراه با حفظ دیدی کل‌نگر و توجه به یگانگی جهان هستی و انسان است." متن بالا فرازی از مقدمه‌ی نویسندگان کتاب The 15 commitments of conscious leadership یعنی جیم دثمر و دوستانش است که در فارسی با عنوان تغییر یافته‌ی رهبری از بالای خطبه ترجمه‌ی عماد قائنی و مرتضی‌خضری پور در نشر آریانا به چاپ رسیده‌است. در زیر سعی می‌کنم معنای عمیق این تکه را با کتاب تمرکز سه‌گانه‌ی پیتر سنگه و دانیل گلمن توضیح دهم تا بابی برای تشویق به خواندن این دو کتاب ارزشمند باشد. 🍎🍎🍎 مفهوم رهبری پایدار سازمانی در حقیقت تجلی عملی و بلوغ یافته‌ی تمرکز سه‌گانه ی توأم با هوش است. این ارتباط را می‌توان به شکل زیر تبیین کرد: ۱. تمرکز بر خود (هوش درون‌فردی) این هوش،که ریشه در "خودآگاهی" و "خودمدیریتی" از مؤلفه‌های هوش هیجانی گلمن دارد، اساس "اقدامات آگاهانه" در رهبری پایدار است. یک رهبر، پیش از آنکه بتواند بر جهان پیرامون اثر بگذارد، باید بر دنیای درون خود مسلط باشد. این تسلط، امکان تصمیم‌گیری‌هایی را فراهم می‌کند که بر پایه‌ی واکنش‌های لحظه‌ای و هیجانی نیست، بلکه از عمق تفکر و بینش برمی‌خیزد. ۲. تمرکز بر دیگران (هوش میان‌فردی) این هوش، متکی بر "همدلی" و "مهارت‌های اجتماعی" است. رهبری در خلأ معنا ندارد.  نگاه کل‌نگر تنها زمانی ممکن می‌شود که رهبر بتواند دیدگاه‌ها، احساسات و نیازهای اعضای سیستم  را درک کرده و با آنان ارتباطی اصیل و اعتمادساز برقرار کند. اینجاست که رهبری  به یادگیری تیمی تبدیل می‌شود. ۳. تمرکز بر سیستم (هوش سیستمی) این هوش، فراتر از روابط فردی بوده و مستلزم درک "وحدت جهان و انسانیت" است. رهبری که از هوش سیستمی برخوردار است، سازمان را جزئی از یک اکوسیستم بزرگ‌تر می‌بیند که با جامعه، محیط زیست و اقتصاد جهانی در تعامل است. او پیامدهای بلندمدت تصمیماتش را بر این سیستم بزرگ‌تر می‌سنجد و می‌داند که بهره‌کشی کوتاه‌مدت از منابع یا جامعه، در نهایت به نابودی کل سیستم، از جمله سازمان خودش، می‌انجامد. بنابراین، نمی‌توان رهبری پایدار را بدون این سه هوش متصور شد: 🔸 هوش درون‌فردی که تضمین می‌کند رهبر، آگاهانه عمل کند. 🔸 هوش میان‌فردی که امکان هماهنگی و هدایت کل سیستم انسانی را فراهم می‌آورد. 🔸 هوش سیستمی که بینش و مسئولیت‌پذیری لازم برای حفظ تعادل کل اکوسیستم را به رهبر می‌بخشد. در حقیقت، رهبری پایدار عینیت یافتن و به اجرا درآمدنِ همین نگرش یکپارچه و سه‌بعدی است. رهبر پایدار کسی است که این سه هوش را در خود پرورش داده و به طور همزمان از آنها برای خلق آینده‌ای مشترک و ماندگار بهره می‌برد. محمد‌حسن‌حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

🔘دمنوش گل گاو بی‌زبان به حکم جمله‌ی طلایی  Less is more به معنای "کم زیاد است" در معماری که جای خود را در شعر و عکاسی و نقاشی و داستان و به خصوص در تربیت و اخلاق باز کرده، راه کاهش آشوب در خانواده هم در کم گفتن است. به خصوص بایدها و نبایدها و امر و نهی‌ها. دوستی می گفت: ما شب‌ها برای حفظ آرامش در خانواده، دمنوش "گل‌ گاو‌ زبان" می‌نوشیم. به او گفتم: کاش دمنوش "گل‌ گاو‌ بی‌زبان" می‌نوشیدید‌. یادمان باشد که کلمات بسیار اهمیت دارند. به قول شاعری نباید وقت کلمات را بگیریم. سخن گفتن تنها حرکت مولکول‌های هوا را در پی ندارد. خیلی اثر در دریافت کننده‌های خواسته و ناخواسته می‌‌گذارد. ما همیشه دنبال این هستیم که دیگران را تربیت کنیم یا چیزی به آن‌ها بیاموزیم اما تغییر خودمان را نمی‌پذیریم. کتاب حرف اضافی ممنوع! نوشته‌ی دکتر دیل جاکوبس و رنی جاکوبسن به خوبی "اقتصاد کلمه" را آموزش داده است. همچنین مطالعه‌ی کتاب ‌در ستایش هیچ‌آموزی و کتاب تربیت چه چیز نیست از فیلسوف معاصر تعلیم و تربیت، دکتر عبدالعظیم کریمی نیز در این مورد بسیار موثر است. محمد‌حسن‌حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING تفکر و یادگیری متمرکز(تیم)

🔘دمنوش گل گاو بی‌زبان به حکم جمله‌ی طلایی  Less is more به معنای "کم زیاد است" در معماری که جای خود را در شعر و عکاسی و نقاشی و داستان و به خصوص در تربیت و اخلاق باز کرده، راه کاهش آشوب در خانواده هم در کم گفتن است. به خصوص بایدها و نبایدها و امر و نهی‌ها. دوستی می گفت: ما شب‌ها برای حفظ آرامش در خانواده، دمنوش "گل‌ گاو‌ زبان" می‌نوشیم. به او گفتم: کاش دمنوش "گل‌ گاو‌ بی‌زبان" می‌نوشیدید‌. یادمان باشد که کلمات بسیار اهمیت دارند. به قول شاعری نباید وقت کلمات را بگیریم. سخن گفتن تنها حرکت مولکول‌های هوا را در پی ندارد. خیلی اثر در دریافت کننده‌های خواسته و ناخواسته می‌‌گذارد. ما همیشه دنبال این هستیم که دیگران را تربیت کنیم یا چیزی به آن‌ها بیاموزیم اما تغییر خودمان را نمی‌پذیریم. کتاب حرف اضافی ممنوع! نوشته‌ی دکتر دیل جاکوبس و رنی جاکوبسن به خوبی "اقتصاد کلمه" را آموزش داده است. همچنین مطالعه‌ی کتاب ‌در ستایش هیچ‌آموزی و کتاب تربیت چه چیز نیست از فیلسوف معاصر تعلیم و تربیت، دکتر عبدالعظیم کریمی نیز در این مورد بسیار موثر است. محمد‌حسن‌حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING تفکر و یادگیری متمرکز(تیم)

🔘دمنوش گل گاو بی‌زبان به حکم جمله‌ی طلایی  Less is more به معنای "کم زیاد است" در معماری که جای خود را در شعر و عکاسی و نقاشی و داستان و به خصوص در تربیت و اخلاق باز کرده، راه کاهش آشوب در خانواده هم در کم گفتن است. به خصوص بایدها و نبایدها و امر و نهی‌ها. دوستی می گفت: ما شب‌ها برای حفظ آرامش در خانواده، دمنوش "گل‌ گاو‌ زبان" می‌نوشیم. به او گفتم: کاش دمنوش "گل‌ گاو‌ بی‌زبان" می‌نوشیدید‌. یادمان باشد که کلمات بسیار اهمیت دارند. به قول شاعری نباید وقت کلمات را بگیریم. سخن گفتن تنها حرکت مولکول‌های هوا را در پی ندارد. خیلی اثر در دریافت کننده‌های خواسته و ناخواسته می‌‌گذارد. ما همیشه دنبال این هستیم که دیگران را تربیت کنیم یا چیزی به آن‌ها بیاموزیم اما تغییر خودمان را نمی‌پذیریم. کتاب حرف اضافی ممنوع! نوشته‌ی دکتر دیل جاکوبس و رنی جاکوبسن به خوبی "اقتصاد کلمه" را آموزش داده است. همچنین مطالعه‌ی کتاب ‌در ستایش هیچ‌آموزی و کتاب تربیت چه چیز نیست از فیلسوف معاصر تعلیم و تربیت، دکتر عبدالعظیم کریمی نیز در این مورد بسیار موثر است. محمد‌حسن‌حسینی 🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING تفکر و یادگیری متمرکز(تیم)

#پیامد_کارها     گویا مردی از خودش به خاطر بومرگی که پرتاب کرده و بازگشته و به سرش خورده بوده شکایت کرده است. بیمه هم چون قانونی در این باره نداشته، مبلغ قابل توجهی به عنوان خسارت به او پرداخت کرده است. داشتم فکر می کردم اگر قانون نویسان می‌دانستند که بسیاری از خسارت‌های پنهان و آشکار وارد آمده بر مردم، پیامدهای کوتاه مدت یا بلند مدت کارهای خود آن‌هاست، قوانین بیمه را چطور باید می نوشتند و اصلا در این صورت شرکت بیمه‌ای می توانست به کارش ادامه بدهد یا نه؟ پس درود بر فضیلتی به نام ندانستن. به نظرم ندانستن با نادانی کمی فرق می کند. نمی‌کند؟ 🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

#پیامد_کارها     گویا مردی از خودش به خاطر بومرگی که پرتاب کرده و بازگشته و به سرش خورده بوده شکایت کرده است. بیمه هم چون قانونی در این باره نداشته، مبلغ قابل توجهی به عنوان خسارت به او پرداخت کرده است. داشتم فکر می کردم اگر قانون نویسان می‌دانستند که بسیاری از خسارت‌های پنهان و آشکار وارد آمده بر مردم، پیامدهای کوتاه مدت یا بلند مدت کارهای خود آن‌هاست، قوانین بیمه را چطور باید می نوشتند و اصلا در این صورت شرکت بیمه‌ای می توانست به کارش ادامه بدهد یا نه؟ پس درود بر فضیلتی به نام ندانستن. به نظرم ندانستن با نادانی کمی فرق می کند. نمی‌کند؟ 🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

#پیامد_کارها گویا مردی از خودش به خاطر بومرگی که پرتاب کرده و بازگشته و به سرش خورده بوده شکایت کرده است. بیمه هم چون قانونی در این باره نداشته، مبلغ قابل توجهی به عنوان خسارت به او پرداخت کرده است. داشتم فکر می کردم اگر قانون نویسان می‌دانستند که بسیاری از خسارت‌های پنهان و آشکار وارد آمده بر مردم، پیامدهای کوتاه مدت یا بلند مدت کارهای خود آن‌هاست، قوانین بیمه را چطور باید می نوشتند و اصلا در این صورت شرکت بیمه‌ای می توانست به کارش ادامه بدهد یا نه؟ پس درود بر فضیلتی به نام ندانستن. به نظرم ندانستن با نادانی کمی فرق می کند. نمی‌کند؟ 🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

#تفکر_در_طول_زمان #انباشت_ها   بله. درست است که ساعت شنی از عقربه‌ای به تفکر سیستمی نزدیک‌تر است و مفهوم انباشت‌ها و نرخ خالی شدن ظرف‌ها را تداعی می‌کند، اما یادمان باشد زمان به عقب بر نمی‌گردد. حواسمان به خالی شدن ظرف‌ها باشد. البته ممکن است برخی فیلسوفان بر ما خرده بگیرند که زمان از جمع لحظه‌ها تشکیل نمی‌شود، بلکه قابل تقسیم به لحظه‌هاست. هر چه باشد منظور همان است که حافظ فرمود: بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین کاین اشارت زجهان گذران ما را بس و اخوان از سویی دیگر صدایمان می زند که: "زنده باید زیست در آنات میرنده". و قیصر   امین پور به حیرت‌ وادارمان می‌کند که "ناگهان چقدر زود دیر می شود!" پس بیایید گذشته و آینده را رها کنیم و دم را غنیمت شمریم. خوشا حال. چون همیشه حال است‌ و حالاست و حالا صاحبی دارد. چنان که سایه سرود: نامدگان و رفتگان، از دو کرانه ی زمان      سوی تو می دوند هان!، ای تو همیشه در میان. محمد حسن حسینی 🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING

#قران_عاشورا_سیستم "وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ و آنچه که از مصیبت‌ها به شما روی می کند، نتیجه‌ی کارهای خودتان است و بسیاری از کارهای ناروای شما را خداوند می‌بخشد. شوری آیه‌ی ۳۰" این آیه‌ی قران، قرن‌ها بعد به یکی از عادتهای متفکران سیستمی تبدیل شده است: " متفکران سیستمی به عواقب کوتاه مدت و بلند مدت کارهای خود می‌اندیشند." ممکن است با شنیدن این آیه، در این روزها که فریاد رسای عاشورا -این زخم تاریخیِ تاریخِ زخمی شیعه- همه جا بلند است، سئوالی در ذهن برخی جرقه بزند که: "اگر مصيبت‌ها به خاطر عملكرد خود ماست، پس مصائب اولياى خداوند چه توجيهى دارد؟" پاسخ این سئوال را به نقل از "تفسیر نور" در ادامه می‌آورم: "برنامه‌ها و سنّت‌هاى الهى متعدّد است، يكى از سنّت‌ها چشاندن مزه‌ی تلخ عملكرد به انسان گناهكار است كه در اين آيه آمده است. ولى يكى ديگر از سنّت‌هاى الهى، رشد مردم در لابلاى حوادث و آزمايش‌هاى پى‌در‌پى است. لذا حوادث تلخ كه براى معصومين رخ مى‌دهد براى رشد معنوى و دريافت درجه و الگو بودن آنان براى ديگران است. در حديث مى‌خوانيم: "حوادث تلخ براى ظالم وسيله‌ی ادب و براى مؤمن وسيله‌ی آزمايش و براى اولياى الهى وسيله‌ی قرب بيشتر است." مشابه اين آيه، آيه‌ی ‌۴۱ سوره‌ی روم است كه مى‌فرمايد: " به خاطر عملكرد مردم، در دريا و خشكى فساد پديد آمد كه گوشه‌اى از عملكردشان را بچشند." و به راستی چقدر حقیر است ابن زیاد که در مستی پیروزی خود بر نور، خطاب به عقیله‌ی بنی هاشم (س) شهادت خانواده ی او را نتیجه‌ی اعمالشان گوشزد می‌کند و جاهلانه به این آیه استناد می‌نماید و شگفت است پاسخ امام سجاد(ع) به آن ملعون: "چنين نيست، اين آيه در مورد ما نازل نشده، آنچه درباره‌ی ما نازل شده، آيه‌ی ديگري است كه مي‏‌گويد: «هر مصيبتي در زمين يا در جسم و جان شما روی دهد ، پيش از آفرينش شما در كتاب (لوح محفوظ) بوده، آگاهي بر اين امر بر خداوند آسان است، اين براي آن است كه شما به خاطر آنچه از دست مي‏‌دهید غمگين نشويد. به خاطر آنچه در دست داريد، زياد خوشحال نباشيد». به نقل از سایت "پاسخ گویی به شبهات دینی" سخن آخر این که معصومین گناه و خطا ندارند و حرکت حضرت‌ سیدالشهدا(ع) فراتر از همه‌ی سیستم هاست. 🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎 @THINKINGandLEARNING