بانگەوازیا سەلەفی ل دهوکێ

د نوکە دا ئەم یێت د ساڵا 1948 مشەختی دا

حوذەیفێ کورێ یەمانی -خودێ ژێ رازی بیت- گوت : «ئەو منافقێن ئەڤروکە دناف هەوە دا هەین ، خرابترن ژوان منافقێن سەردەمێ پێغەمبەرێ خودێ ﷺ» مە گوت : ژبەر چ یا بابێ عبدالله ؟ گوت : «چونکی ئەوێن دی نیفاقا خو ڤەدشار ، وهندیکە ئەڤەنە ئاشکەرا دکەن». •📔 كتاب الزهد لوكيع (٤٧٥)

مە بەری ڤی پوستی بابەتەک‌ بەڵاڤ کربوو ل سەر خاندنەکا درێژ بۆ فەرموودا، و ئەڤە هندەک‌ مفا ل سەر.

مفایێت خاندنا (السرد) بۆ پەڕتووکێت درێژ (یێت شەرعی) د ماوەکێ کورت دا: 1 خێرا ڕوینشتنا علمی، کو داخاز کرنا علمێ شەرعی یە. 2 فێربوونا تەحەمملا ڕوینشتنێت درێژ د خاندنا پەڕتوکێت درێژ. 3 فێربوونا بێهنفرەهیێ ل سەر خاندنا گەلەک. 4 دیتنا مەسەلێت نی. 5 بهێزکرنا زمانێ عەرەبی 6 دیتنا وان مەسەلێت پێدڤی. 7 بهێزکرنا مەلەکا گشتی یا علمی دا. 8 فێربوونا ڕێکا ئەهلێ علمی. 9 نیاسینا صەحابيا پتر. 10 لێ زڤڕینە د ژ بەر کرنێ دا، یان ژ بەر کرنا هندەک فەرموودێت نوی. 11- بهێزکرنا عەقلی و دەماغی. 12- دورپێچ کرن ل سەر بناغە و بنچینێت دینی. 13- بەڵاڤ کرن و ساخکرنا وان مەسەلێت نوی یێت مروڤی‌ دیتین . 14 دانا گەلەک صلواتا، چونکە هەر فەرموودەک دێ چەندین جارا صەڵەواتا دەی. و گەلەک‌ مفایێت دی یێت هەین.

مفایێت خاندنا (السرد) بۆ پەڕتووکێت درێژ (یێت شەرعی) د ماوەکێ کورت دا: 1 خێرا ڕوینشتنا علمی، کو داخاز کرنا علمێ شەرعی یە. 2 فێربوونا تەحەمملا ڕوینشتنێت درێژ د خاندنا پەڕتوکێت درێژ. 3 فێربوونا بێهنفرەهیێ ل سەر خاندنا گەلەک. 4 دیتنا مەسەلێت نی. 5 بهێزکرنا زمانێ عەرەبی 6 دیتنا وان مەسەلێت پێدڤی. 7 بهێزکرنا مەلەکا گشتی یا علمی دا. 8 فێربوونا ڕێکا ئەهلێ علمی. 9 نیاسینا صەحابيا پتر. 10 لێ زڤڕینە د ژ بەر کرنێ دا، یان ژ بەر کرنا هندەک فەرموودێت نوی. 11- بهێزکرنا عەقلی و دەماغی. 12- دورپێچ کرن ل سەر بناغە و بنچینێت دینی. 13- بەڵاڤ کرن و ساخکرنا وان مەسەلێت نوی یێت مروڤی‌ دیتین . 14 دانا گەلەک صلواتا، چونکە هەر فەرموودەک دێ چەندین جارا صەڵەواتا دەی. و گەلەک‌ مفایێت دی یێت هەین.

لماذا انفجر ماء زمزم تحت قدمي الرضيع، ولم ينفجر في طريق سعي أمه هاجر؟ سعت هاجر بين الصفا والمروة سبع مرات حتى أُنهكت، لكن النبع ظهر عند قدمي إسماعيل! هنا يكمن أعمق أسرار (التوكل) : الله يأمرك بالأخذ بالأسباب لتتعبدَهُ بها، لكنه يرزقك من حيث لا تحتسب ليعلمك أن النتيجة بيده حتماً. - ابذل جهدك في طريقك، وتأكد أن الفرج سيأتيك بفضل المُسبّب لا بقوة السبب.

چەند مەشروعەکێ مەزنە

مەشروعێ: (جەردکرنا سوننەتێ د ئەینیەکێ دا) دشیان دایە ل سەر فەرموودێت هەر نەھ پەڕتوکێت فەرموودێ دا بچین ل دویڤ یا خارێ: ـــ پەڕتووکا: «جامع الأصول التسعة» ـــ هژمارا بەرگا = 13 ـــ هژمارا پەڕێت هەمی‌ بەرگا =6541 ـــ خاندنا ئێک پەڕی = 40 چرکەنە ـــ خاندنا هەمی بەرگا (44 دەمژمێر) ـــ ئەگەر خاندن ڕۆژانە (7 دەمژمێر) بن. ــــ پێدڤی 6 ڕۆژا یی (و هەمی بەرگ دێ هێنە خاندن). و ئەڤە مەشروعەکێ مەزنە گەلەک ب مفایە، ب ڤێ ڕێکێ مروڤ ل سەر هەمی فەرموودێت پێغەمبەری سڵاڤ لێ بن دچیت، و ئەڤە عەقلی زێدە دکەت، و هزرەکا گشتی ل سەر‌ بناغێت شەریعەتی ددەت. (هشیارکرن): دێ شەیتان بێژتەتە: ئەڤە مەشروعەکێ درێژە، و یێ کێم مفایە. تو بێژێ: درەوا دکەی دوژمنێ خودێ، بەلکو ب بها ترین دەم هاتینە مەزاختن د گوهداری کرنا فەرموودێت پێغەمبەری دا نە. * ڤەگوهاستیە ژ شێخ: أحمد بن محمد الخليل. * ئەڤ پێزانینە ل سەر وێ چاپێ نە یا ل بەردەستێ شێخی، و‌ هەکە ئێکا دی بیت دبیت کێم تر یان پیچەک زێدەتر. * مەرەما وی ش هەر نەھ پەڕتوکن ئەڤەنە: - موطأ مالك. - مسند الإمام احمد والدارمي. - صحيح البخاري ومسلم. - السنن الأربعة: ابو داود، الترمذي، النسائي، ابن ماجه. * من گۆت: نە بەس ڕۆژێ 7 سعەتا بدەیێ، بەلکو هەکە ڕۆژێ 3.5 سعەتا بدەیێ، ئەڤە دوو هەیڤ، و هەکە 1.75 سعەتا بدەیێ ئەڤە چوار هەیڤ، و هەکە ڕۆژئ 52.5 خولەکا بدەیێ ئەڤە هەشت هەیڤ، و مروڤ چ ژ ڤانا بکەت، تشتەکێ گەلەک و گەلەک مەزنە، دبیت ئێک حەیاتا خۆ هەمیێ نەشێت مەشروعەکێ هوسا بکەت، بەلێ ئەگەر بزانیت بابەت هند ب ساناهی یە دێ شێت.

سەفەرا ئاخرەتێ پێدڤی ب پارە و چانتا نینە د گەل خۆ ببەی،‌ بەلکو دلەکێ پاقژ و کارەکێ چاک

سوباهى ڕۆژا ئەينى يه سڵاڤا بدەنە سەر خۆشتڤى ﷺ سوڕەت كەهف بخوينن بێهن خوشيا ل خۆ بكەن زی هەڕنە مزگەفتێ سیواکی بکاربینن دوعایێت بەری مەغرەب ژ بیر نەکەن بۆ برایێت مە ل غەززە، و ل سودانێ، و ل سەر جوهيا و دوژمنێت موسڵمانا، و ل سەر وانا یێت مللەتێ مە داگیر دکەن، و هاری وانا دکەن..

سبحان الله وبحمده سبحان الله العظيم

  ئەسەدێ کورێ فوراتی ل دەرسا سەیدایێ محمدێ کورێ حەسەنێ شەیبانی هەڤالێ ئەبو حەنیفەی یێ روینشتی بو . گازیکەرەکی گازیکر : ئاف بو رێڤینگا! ئینا ئەسەد رابو وچو ئاڤ ڤەخار محمدێ کورێ حەسەنی گوتێ : تو ژ ئاڤا رێڤینگا ڤەدخوی ؟ گوت : خودێ تە چاكکەت نێ ئەژی رێڤینگم! دەمێ ئەسەد ب شەڤ هاتیەڤە کەسەکی دەرگەهێ وی قوتا ، ڤەکر دیت خزمەتکارێ محمدێ کورێ حەسەنی یە وتیرکەك داڤێ یێ تژی پارە ، وگوتێ : مەزنێ من سلاڤا لتە دکەت ، وگوتی من نەزانی تو رێڤینگی تێنەبیت ئەڤروکە ، ئەڤان پارا وەرگرە وهەوجیا خو پێ بقەتینە . ئەسەد دبێژتن : من دگەل خو گوت نکە ئەڤە خر دەرهەمن ، پشتی ئەز بژورکەتیم من ڤەکر ٨٠ دینارێن زێری تێدابون . "رياض النفوس" (١/ ٢٥٨) بتصرف. ٨٠ دينار دبيته‌ ٣٤٠ غرامێت زێرێ ذهب، وب پاره‌ دبنه‌ 28359259.24 دينارێ عێراقى 🔸دبێژم : ژ زڤریا هندەك ماموستا : کێم خەمی د چاڤدانا قوتابیێت بیانی دا ، ونە قەدرگرتنا وان ، وهاریکاریا وان ب مالیەتی و شەفاعەتکرنا بو وان لدەف بەرپرسا ، وژ کرێترین سالوخەتێن زانایە : قەلساتی

ئەزکارێت سپێدێ و ئێڤاری ژ بیر نەکەن

لا حول ولا قوة إلا بالله

پێتڤیە ل سەر دەیبابا وەرزێ هاڤینێ ب دەرفەت بزانن بۆ زاروکێن خۆ، و پیچەکێ خەمێ ژ ئاخرەتا وان ژی بخون!، ئەگەر نە ئەڤ زاروکە دەعوەدارێن وانە ل ڕۆژا قیامەتێ.

ژ بێ ئەدەبیێ یە ل دەڤ زاروکا ودبیت گەلەک یێت مەزن ژی وە بکەن، دەمێ خارن دهێتە ئامادەکرن و گازی وی دهێتە کرن ونەچیت، و ئەڤە وەک دیاردەکێ یا لێ هاتی. نە بەس یا پێدڤیە مروڤ زی گازیێ بەرسڤ بدەت، بەلکو هاریکاریا ماڵ بکەت د دروست کرنا خارنێ دا ئەگەر پێدڤی کر.

سوباهى ڕۆژا ئەينى يه سڵاڤا بدەنە سەر خۆشتڤى ﷺ سوڕەت كەهف بخوينن بێهن خوشيا ل خۆ بكەن زی هەڕنە مزگەفتێ سیواکی بکاربینن دوعایێت بەری مەغرەب ژ بیر نەکەن بۆ برایێت مە ل غەززە، و ل سودانێ، و ل سەر جوهيا و دوژمنێت موسڵمانا، و ل سەر وانا یێت مللەتێ مە داگیر دکەن، و هاری وانا دکەن..

ڕۆژیێت سوننەت کیشکن ؟ ئەو ڕۆژی نە یێت گەلەگ بخێر و پێغەمبەری ﷺ بەرێ مە دایی و ژ وان: 1- ڕۆژیا داود پێغەمبەری: پێغەمبەری ﷺ گوت بخێر ترین ڕۆژی ڕۆژیێت داوود پێغەمبەری نە، ڕۆژەک دگرت و ڕۆژەک د خار. 2- ڕۆژیا دوشەمبێ و پێنج شەمبێ: پێغەمبەری ﷺ گوت ڕۆژا د,وشەمبێ و پێنج شەمبێ عه‌مه‌لێ مروڤی بلند دبیتە عه‌سمانا، و گوت: ئەز حەز دکەم عه‌مه‌لێ من بچیتە عه‌سمانا و ئەز یێ ب ڕۆژی. 3- أیام البیض: ئانکو ڕۆژێت سپی، کو دکەڤنە نیڤا هەر هەیڤەکا هجری ل ڕۆژا سێزدێ و چاردێ و پازدێ، و یا بخێر تر هەمی بهێنە گرتن. 4- ڕۆژیا عەرەفـێ: ڕۆژا نەهێ یە ژ هەیڤا (ژی الحجة)، و خێرا وی یێ بگریت گوننەهێت دوو ساڵا ژێ دچن، ساڵا بەری و یا پشتی، و بخێر ترین دوعا مروڤ د ڤێ ڕۆژێ دا بێژیت، (لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَریكَ له، لهُ المُلْكْ، وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلی كُلِّ شَی‌ءٍ قَدِیر). * و ئەوێ ل حەجێ ڤێ ڕۆژیێ ناگریت. 5- ڕۆژیا تاسوعا‌ء و عاشورا‌ء: ڕۆژا نەهێ ودەهێ ژ هەیڤا (محرم)، و خێرا وی یێ بگریت گوننەهێت ساڵا چووی ژێ دبەت، و یا سوننەت ڕۆژەکێ بدەینە بەری یان پشت و یا پتر نێزیکی سوننەتێ بدەینە پشت، و هەکە ب تنێ ژی بهێتە گرتن دروستە. 6- ڕۆژیێت شەشکا: پێغەمبەری ﷺ گوتی: یێ ڕەمەزانێ بگریت، و پاشی شەش ڕۆژا ژ هەیڤا شوالێ بگریت هەر وەک ساڵ هەمی گرتی. 7- ڕۆژیێت دەهکا: هەر نەهـ ڕۆژێت دەست پێکا هەیڤا (ژی الحجة).

سبحان الله الحمد لله لا إله إلا الله الله أكبر