ماهنامه مديريت ارتباطات

گره‌گشایی سخت ❇️در یک سال اخیر، تجربه‌های مکرر اختلال یا محدودسازی گستردۀ اینترنت بین‌الملل نشان داده‌ است تصمیم‌گیری دربارۀ اینترنت از یک مسیر واحد عبور نمی‌کند. نهادهای متعدد با مأموریت‌ها و منطق‌های متفاوت در این حوزه اثرگذارند و همین تعدد، فرایند سیاست‌گذاری را به شبکه‌ای درهم‌تنیده از ملاحظاتِ گاه متعارض تبدیل کرده است. ❇️این پرونده به یکی از پیچیده‌ترین مسائل حکمرانی دیجیتال در این یک سال می‌پردازد؛ مسئله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً در قالب اختلاف بر سر سرعت، فیلترینگ یا دسترسی توضیح داد. اینترنت در ایران به نقطه‌ای رسیده که همزمان در چند سطح سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی تحت فشار قرار دارد و هر تصمیم دربارۀ آن، پیامدهایی فراتر از حوزۀ فناوری ایجاد می‌کند. در این پرونده با مجموعه‌مقالات و یادداشت‌هایی تلاش شده به ریشه‌های این گره ساختاری نگاه کنیم؛ جایی که مسئله شیوۀ تصمیم‌سازی دربارۀ اینترنت است. 🗞این پرونده در شماره ۱۹۳ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

چگونه مسئلۀ ساده و فنی اینترنت به لحظه‌ای خاص در سیاست‌ورزی ایران تبدیل شد؟ ✍️🏻علی ورامینی/ سردبیر ❇️اگر در شرایط جنگی یا وضعیت‌های اضطراری بتوان برای محدودیت کوتاه‌مدت اینترنت استدلال امنیتی ارائه کرد، استمرار آن در بازه‌ای نزدیک به سه ماه نیازمند توجیهی فراتر از منطق وضعیت استثنایی بود. در این مدت تقریباً همۀ استدلال‌های ممکن مطرح شد؛ از هشدارها دربارۀ زیان اقتصادی تا تحلیل‌های کارشناسان امنیت سایبری که معتقد بودند خاموشی گستردۀ اینترنت الزاماً به افزایش امنیت منجر نمی‌شود. تجربه نیز نشان می‌داد میان انسداد ارتباطات و کاهش تهدید، رابطه‌ای وجود ندارد. با‌این‌حال محدودیت ادامه یافت و همین نقطه بود که نشان داد مسئله دیگر فنی نیست؛ سیاسی است. ❇️در علوم سیاسی، دولت فقط نهادی برای تصمیم‌گیری نیست؛ نهادی برای تعیین اولویت‌هاست. بسیاری از بحران‌ها نه به این دلیل که راه‌حل ندارند، بلکه چون بر سر تعریف مسئله توافق وجود ندارد، طولانی می‌شوند. برای بخشی از تصمیم‌گیران، اینترنت زیرساخت اقتصادی و اجتماعی است؛ برای بخشی دیگر، میدان مدیریت ریسک و کنترل. تا زمانی که این دو روایت همزمان در ساختار حکمرانی حضور داشته باشند، نتیجه معمولاً نه تصمیم روشن، بلکه نوعی تعلیق مزمن خواهد بود. ❇️در این میان، یک سوءبرداشت مهم نیز شکل گرفت؛ اینکه اینترنت بین‌الملل به چند پلتفرم مشخص تقلیل داده شود. گویی اگر برای پیام‌رسان یا شبکۀ اجتماعی، جایگزین داخلی وجود داشته باشد، مسئله حل شده است. اما اینترنت مدت‌هاست دیگر ابزار ارتباط یا سرگرمی نیست. اینترنت امروز زیرساخت است؛ همان‌طور که برق، جاده، شبکۀ بانکی و انرژی زیرساخت‌اند. ❇️موضوع اینترنت به‌آرامی از دایرۀ کاربران حرفه‌ای خارج شد و به مطالبۀ گروه‌های متنوع اجتماعی تبدیل شد. صاحبان کسب‌وکار، دانشجویان، خانواده‌ها، رسانه‌ها و حتی بخش‌هایی از بدنۀ اداری دولت، هر کدام به نحوی با هزینه‌های این وضعیت مواجه شدند. این گسترش دامنۀ ذی‌نفعان، شکل جدیدی از سیاست‌ورزی را پدید آورد؛ سیاست‌ورزی‌ای که نه از جنس تقابل مستقیم، بلکه از جنس توزیع مسئولیت و جست‌وجوی سازوکارهای هماهنگی بود. ❇️تشکیل سازوکارهای جدید برای سامان‌دهی تصمیم‌گیری در این حوزه را می‌توان در همین چارچوب فهم کرد. اهمیت چنین ترتیباتی فقط در نتیجۀ نهایی نیست، بلکه در معنای سیاسی آن‌هاست؛ انتقال یک مسئله از حوزۀ تصمیم محدود به حوزۀ هماهنگی گسترده‌تر. در سیاست عمومی، وقتی هزینۀ یک تصمیم از ظرفیت یک نهاد فراتر می‌رود، ساختارهای میانجی شکل می‌گیرد؛ ساختارهایی که کارکردشان نه اعمال ارادۀ مطلق، بلکه ایجاد امکان توافق است. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از یادداشتی با عنوان «تعلیق زیرساخت» است که در شماره ۱۹۳ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

زمان شنیدن مردم ✍️🏻امیرعباس تقی‌پور/ مدیرمسئول ❇️جنگ‌ها و بحران‌های یک سال اخیر، بار دیگر یک واقعیت مهم را پیش روی همهٔ ما قرار دادند؛ اینکه در لحظه‌های خطر، بزرگ‌ترین سرمایهٔ هر کشوری نه تجهیزات نظامی، نه منابع اقتصادی و نه شعارهای سیاسی، بلکه مردم آن کشور هستند. ❇️اغلب ایرانیان در داخل و خارج از مرزهای کشور، با وجود همهٔ تفاوت‌های فکری، سیاسی و فرهنگی، نشان دادند که نسبت به سرزمین خود احساس تعلق دارند و در برابر تهدیدهای خارجی، منافع ملی را بر بسیاری از اختلافات ترجیح می‌دهند. این سرمایهٔ اجتماعی ارزشمند، حاصل پیوند عمیق مردم با ایران است؛ پیوندی که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. ❇️بااین‌حال، نمی‌توان از این واقعیت نیز چشم پوشید که جامعهٔ ایران در سال‌های اخیر فشارهای سنگینی را تحمل کرده است؛ از تحریم‌ها و تورم گرفته تا کاهش قدرت خرید، نگرانی‌های اجتماعی و... . مردم و به‌ویژه جوانانی که این دشواری‌ها را تجربه کرده‌اند، بیش از هر چیز به آرامش، امید، ثبات و چشم‌اندازی روشن برای آینده نیاز دارند. ❇️در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین درس‌های بحران‌های اخیر، ضرورت تقویت انسجام ملی است. انسجام ملی اما فقط در روزهای خطر معنا پیدا نمی‌کند. جامعه‌ای منسجم است که در آن شهروندان احساس کنند صدایشان شنیده می‌شود، مطالبات‌شان مورد توجه قرار می‌گیرد و در سرنوشت کشور خود نقش دارند. ❇️تجربهٔ دهه‌های گذشته نشان داده است که افراط‌گرایی، صرف‌نظر از خاستگاه سیاسی و فکری آن، بیش از آنکه به حل مسائل کمک کند، بر شکاف‌ها می‌افزاید. در مقابل، عقلانیت، گفت‌وگو و میانه‌روی ظرفیت آن را دارند که زمینهٔ تفاهم، همدلی و مشارکت گسترده‌تر را فراهم کنند. ❇️اکثریت مردم ایران نه خواهان افراط‌اند و نه تفریط. آنان زندگی شرافتمندانه، رفاه نسبی، امنیت، فرصت برابر و آینده‌ای بهتر برای فرزندان خود را می‌خواهند. این خواسته‌ها نه سیاسی‌اند و نه جناحی؛ بلکه مطالباتی انسانی و ملی هستند که باید در کانون توجه سیاست‌گذاران و مدیران قرار گیرند. ❇️شاید مهم‌ترین وظیفهٔ امروز نخبگان، مدیران و صاحبان تریبون، فراهم‌کردن زمینهٔ شنیده‌شدن همین صدا باشد؛ صدای اکثریتی که نه به‌دنبال تنش دائمی است و نه انفعال، بلکه ایرانی آرام‌تر، آبادتر و امیدوارتر می‌خواهد. اگر جنگ‌های اخیر درسی برای ما داشته باشند، آن درس این است که امنیت ملی و سرمایهٔ اجتماعی از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند. حفظ هر دو نیز فقط از مسیر اعتماد، گفت‌وگو، عقلانیت و شنیدن مردم امکان‌پذیر خواهد بود. 🗞این مطلب در شماره ۱۹۳ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

سیاستِ اتصال یکصد و نود و سومین ماهنامه مدیریت ارتباطات به مدیرمسئولی امیرعباس تقی‌پور و سردبیری علی ورامینی منتشر شد. این شماره تازه ماهنامه دو پرونده خواندنی دارد؛ پرونده‌هایی درباره مسیر گره‌گشایی سخت اینترنت و پرونده‌ای دیگر درباره روندهای جهانی فناوری ارتباطات. ❇️لحظه‌ای خاص در سیاست‌ورزی ایران پرونده ویژه این شماره با عنوان «گره‌گشایی سخت» به حکمرانی اینترنت در ایران می‌پردازد. اینترنت دیگر فقط مسئله‌ای فنی، مربوط به سرعت، فیلترینگ یا دسترسی نیست؛ بلکه به نقطه تلاقی امنیت، اقتصاد، جامعه، رسانه و سیاست‌گذاری عمومی تبدیل شده است. پرونده ویژه این شماره با نگاهی تحلیلی، مسئله تعدد تصمیم‌گیران، محدودسازی اینترنت، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن و ضرورت ایجاد هماهنگی نهادی در مدیریت فضای مجازی را بررسی می‌کند. همچنین در این شماره به تشکیل ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی و نقش آن در بازگشایی اینترنت پرداخته شده است. در این پرونده مطالبی از علی ورامینی، قادر باستانی تبریزی، مهرداد خدیر، مسعود سپهر، سیدعبدالجواد موسوی، حامد بیدی، علی شمیرانی، صدف سرداری، انوشه میرمجلسی و حورا طهرانی می‌خوانیم. ❇️معمار نوین قدرت پرونده دیگر شماره ۱۹۳ مدیریت ارتباطات با عنوان «از اقتصاد توهم تا سونامی دیپ‌فیک‌ها» به تحولات جهان دیجیتال اختصاص دارد. محسن محمودی در این پرونده سه روند راهبردی از معماری نوین قدرت در جهان شبکه‌ای ترسیم می‌کند؛ جهانی که قدرت در تسلط همزمان بر زیرساخت، پردازش، امنیت و شناخت نهفته است. «ژئوپلیتیک اعماق و اقتصاد سیاسی کابل‌های زیردریایی» به رقابت قدرت‌ها بر سر شریان‌های پنهان اقتصاد دیجیتال می‌پردازد. «مخابرات کوانتومی» موازنۀ امنیت سایبری را بازتعریف می‌کند و «اقتصاد سیاسی توهم» به بحران اعتماد ناشی از گسترش دیپ‌فیک‌ها می‌پردازد؛ روندی که مرز میان واقعیت و جعل را بیش‌از‌پیش مبهم کرده است. ❇️میراث شوم نیوشا طبیبی با مطالبی درباره تجربه شبکه «منوتو» بررسی کرده است که اگر تجربۀ این شبکه مورد توجه جدی قرار نگیرد کشور باز هم ضربه‌های سنگینی از رسانه‌های این‌چنینی خواهد خورد. همچنین در این شماره مقاله‌ای از موسی اکرمی درباره رسانه‌های پساجنگ می‌خوانیم. او این پرسش را مطرح کرده در ایران پساجنگ، چه الگویی از رسانه می‌تواند هم نیاز به آزادی و تنوع را برآورده سازد، هم امنیت و انسجام را حفظ کند؟ ❇️یک اپرای کامل در مطلبی دیگر با بهروز غریب‌پور درباره تعزیه گفت‌وگو شده است؛ هنری که نه صرفاً یک نمایش مذهبی، بلکه شکلی از اپرای ایرانی و بخشی از میراث نمایشی و موسیقایی ایران است. او که سال‌‌هاست اپرای عروسکی عاشورا را به صحنه می‌برد در این گفت‌وگو توضیح می‌دهد چگونه تعزیه بیش از آنکه یک هنر زنده و پویا باشد، به اجرایی مناسبتی، محدود و رو‌به‌زوال تقلیل یافته است؛ شکلی که او آن را بیشتر یک «نمایش روستایی» می‌داند. ❇️زمانی برای شنیدن امیرعباس تقی‌پور، مدیرمسئول ماهنامه، در این شماره در یادداشتی با عنوان «زمانی برای شنیدن» نوشته است که بعد از تجربه‌های متعدد بحران در کشور ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢ‌ﺗﺮﯾﻦ درس‌ﻫﺎ، ﺿﺮورت ﺗﻘﻮﯾﺖ اﻧﺴﺠﺎم ﻣﻠﯽ اﺳﺖ. اﻧﺴﺠﺎم ﻣﻠﯽ اﻣﺎ ﻓﻘﻂ در روزﻫﺎی ﺧﻄﺮ ﻣﻌﻨﺎ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽ‌ﮐﻨﺪ. از دیدگاه او، ﺟﺎﻣﻌﻪ‌ای ﻣﻨﺴﺠﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ در آن ﺷﻬﺮوﻧﺪان اﺣﺴﺎس ﮐﻨﻨﺪ ﺻﺪاﯾﺸﺎن ﺷﻨﯿﺪه ﻣﯽ‌ﺷﻮد، ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت‌ﺷﺎن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ‌ﮔﯿﺮد و در ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﮐﺸﻮر ﺧﻮد ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ. همچنین در این شماره سمانه ناظریان آینده آموزش آنلاین مدارس و مسئولیت حکمرانی ارتباطی در عصر بحران را بررسی کرده است. گزارشی دیگر در این شماره به تحریم‌های آمریکا علیه چهار پلتفرم‌ ارز دیجیتال ایرانی اختصاص دارد که معمای حفظ ارزش پول را پیچیده‌تر کرده است. مقاله دیگر شماره ۱۹۳ مدیریت ارتباطات به تاکر کارلسن، روزنامه‌نگار و آیندۀ رهبری رسانه‌ای محافظه‌کاران پس از ترامپ اختصاص دارد. همچنین فرید ناصر از راینر ورنر فاسبیندر به‌عنوان یک پدیده در سینمای آلمان نوشته است. ◾️ ماهنامه «مدیریت ارتباطات» به شما کمک می‌کند که از جهان جدید، جهان ارتباطات سر در بیاوردید. 🗞️ می‌توانید این شماره ماهنامه را از سایت سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

گفت‌وگو با علی‌اصغر دشتی دربارۀ فرم تعزیه و نسبت آن با امروز ما خلاصی از «مطلق‌گرایی» ❇️وقتی روند تاریخی تعزیه را بررسی کنیم، می‌بینیم در یک جا متوقف شده و باقی مانده است؛ یعنی ممنوعیت‌های دوران رضاخانی. مسیر حرکتی که بعد از آن ساخته شد، راه‌های جدیدی را تجربه کرد. مستندات نشان می‌داد که تا پیش از ممنوعیت، تولید و ارائۀ تعزیه به مثابۀ نوعی «اجرا» تلقی می‌شد، یعنی از بستر رویدادهای تاریخی-مذهبی و شیعی فاصله گرفت، از بسترهای ایدئولوگ خلاص شد و شروع به تولید و عرضۀ خودش کرد؛ اینجاست که نسخه‌ای از تعزیه به نام «مالیات‌گرفتن معین‌البکاء» به وجود می‌آید که نسبت بین معین‌البکاء و تعزیه‌خوانان را تشریح می‌کند. ❇️اما بعد از آن نسخه، تعزیه دیگر درجا می‌زند و نمی‌تواند مسیر پیشین خود را پیش ببرد. می‌دانیم که تعزیه از حیث محتوا و شکل، امکان حرکت داشته، اما چون حرکتش متوقف شد، نمی‌دانیم که اگر حرکت طبیعی‌اش را ادامه می‌داد، به کدام نقطه می‌رسید. امروز می‌دانیم که در دورۀ پهلوی اول، تعزیه شروع به کاری می‌کند که با اندیشه‌ای که بعدها امثال «پیتر بروک» و دیگران و خیلی بعدتر افرادی مانند من مطرح کردند، متفاوت بود. ما آدم‌هایی از حوزه‌های تخصصی دیگر بودیم که به حوزۀ متفاوتی برخورد کردیم و می‌خواستیم آن را به‌عنوان مادۀ خام مطالعات خودمان به کار ببریم؛ یعنی تعزیه را به مثابۀ نوعی اجرا که در بستر اجتماع سنتی اتفاق می‌افتد، مورد بررسی قرار دهیم. ❇️اگر ملاک را تحولات چند دهۀ گذشته تعزیه قرار دهیم و آن را با تخیل راجع به امکانات تعزیه بیامیزیم، به این نتیجه می‌رسیم که تعزیه می‌توانست خودش را به نحوی اصلاح کند که از محدودۀ عقیده و ایدئولوژی فاصله بگیرد. اگر این‌طور می‌شد چه وضعیتی پیش می‌آمد؟ به نظرم ‌بخشی از فرم و بخشی از ایدئولوژی در تعزیه دارای رابطه هستند، اما قسمتی دیگر از فرم تعزیه را منهای ایدئولوژی هم می‌توان تحلیل کرد. اگر تعزیۀ امروز را از بستر رویدادهای تاریخی و مذهبی آن جدا بدانم، می‌توانم بگویم که به‌عنوان یک سنت، همچنان در بستر اجتماعی سنتی توسط اجراکنندگان و تماشاکنندگان به حیات خودش ادامه می‌دهد و مادامی که آن جامعه وجود دارد، تعزیه هم خواهد بود. ❇️بزرگ‌ترین تغییر و اختلالی که می‌تواند در بخش‌های فرمی و غیروابسته به ایدئولوژی تعزیه اتفاق بیفتد، این است که تصور کنیم تعزیه می‌توانسته وارد بسترهای متریالی دیگری شود و در عین حال، خودش را از دوگانۀ «خیر و شر» خلاص کند؛ در این صورت بود که اختلالات کافی در فرم به واسطۀ اختلال در محتوا اتفاق می‌افتاد. چون وقتی مطلق‌گرایی «خیر و شر» را از آن بگیریم، بخشی از ایدئولوژی‌اش فرومی‌ریزد. در بستر مذهبی نمی‌توان این کار را انجام داد؛ چون مخاطب مذهبی به واسطۀ همین «مطلق‌گرایی» آن سنت را می‌پذیرد، ولی اگر فرم را برداریم، با ریزش ایدئولوژی، فرم قدری تغییر شکل می‌دهد. 🗞این گفت‌وگو در سال ۱۴۰۱ در شماره ۱۴۷ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

چگونه مسئلۀ ساده و فنی اینترنت به لحظه‌ای خاص در سیاست‌ورزی ایران تبدیل شد؟ پرونده ویژه شماره جدید ماهنامه مدیریت ارتباطات به این موضوع اختصاص دارد. شماره ۱۹۳ ماهنامه مدیریت ارتباطات به مدیر مسئولی امیرعباس تقی‌پور و علی ورامینی منتشر شد. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

از میدان یادگیری به فضایی برای گذران زمان ❇️هرگنگان، روان‌شناس، مورخ و استاد روان‌شناسی دانشگاه هملین معتقد بود: «وقتی دانش‌آموز چیزی را می‎‌آموزد، این فقط رفتارش نیست که تغییر می‌کند، بلکه استعداد پاسخ‌دادن او در اوضاع‌واحوال آینده نیز تغییر خواهد کرد و در این نقطه است که موضوع پایداری در یادگیری مطرح می‌شود.» ❇️بسیاری از معلمان در فرایند آموزش مجازی از خود می‌پرسند؛ «آیا توانستم یادگیری پایداری را در دانش‌آموزم ایجاد کنم؟» در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که آموزش مجازی تا چه اندازه با فلسفۀ اصلی تعلیم و تربیت در آموزش عمومی همخوانی دارد و اساساً چه تغییری در تجربۀ یادگیری و زیست آموزشی نسل جدید دانش‌آموزان ایجاد کرده است. در گفت‌وگو با محمد داوری، سخنگوی سازمان معلمان ایران، تجربۀ آموزش مجازی در سال‌های اخیر را از منظر فلسفۀ تعلیم و تربیت بررسی کرده‌ایم. 🗞این گفت‌وگو در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

شکوفه موسوی، روان‌پزشک و فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان و نوجوانان: انزوای اجتماعی، پیامد روانی آموزش مجازی ✍️🏻منصوره محمدی/ خبرنگار اجتماعی ❇️وقتی دانش‌آموز در جمع قرار می‌گیرد، متوجه حالات هم‌کلاسی‌ها می‌شود و درمی‌یابد که دیگران در چه وضعیتی هستند. زمانی که دانش‌آموز در خانه تنها و منزوی است، ممکن است این‌گونه فکر کند که فقط اوست که دچار مشکل است. حال آنکه حضور در جمع موجب می‌شود که درک کند این فقط مسئلۀ او نیست و دیگران نیز ممکن است چنین مشکلی داشته باشند. ❇️دانش‌آموز دچار یک انزوای اجتماعی می‌شود و امکان کسب مهارت‌هایی که کودک به آن‌ها نیازمند است، از بین می‌رود. از سوی دیگر فضای خانه، حتی نیازهای فیزیکی و جسمانی کودکان را هم برآورده نمی‌کند؛ فضاها کوچک است، افراد دیگر در خانه حضور دارند و با توجه به حضور دیگران در فضایی که دانش‌آموز باید درس بخواند، کشمکش‌هایی ایجاد خواهد شد. ❇️در چنین شرایطی والدین نیز به جای والدگری، نقش ناظم را بر عهده می‌گیرند و مجبور می‌شوند انضباطی را در محیط خانه برقرار کنند. در واقع چرخۀ معیوبی را شاهد خواهیم بود که در آن دانش‌آموز با والدین مقابله و لجبازی می‌کند 🗞مطلبی که خواندید بخشی از گزارشی با عنوان «تاریکی روان پشت صفحه‌های روشن» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

آیا دیپلماسی دیجیتال می‌تواند از کشورهای کوچک، بازیگران بزرگ بسازد؟ ✍️🏻کورنلیو بیولا/ منبع: آکادمی آمریکایی برلین ❇️نخستین و شایع‌ترین باور خطا، نسبت‌دادن توانمندی‌های فرابشری به فناوری‌های دیجیتال است؛ این تصور که فناوری می‌تواند نفوذ دیپلماتیک کارگزاران را به سطوحی فراتر از ظرفیت‌های ساختاری‌شان ارتقا دهد. بر مبنای همین انگاره، کشورهای کوچک و متوسط (نظیر سوئد، هلند، مکزیک، استرالیا) پیشگام پذیرش دیپلماسی دیجیتال شده‌اند؛ چراکه آن را فرصتی راهبردی برای «اثرگذاریِ فراتر از وزن» در عرصۀ بین‌المللی می‌پندارند. ❇️در واقع، این کشورها امیدوارند از طریق فضای مجازی، خلأهای ناشی از محدودیت قدرت سخت خود را جبران کنند. اما فناوری دیجیتال منبع مستقلی از قدرت نیست که خلأهای قدرت سخت یا نرم را پر کند، بلکه پلتفرمی است که از طریق آن، سایر اشکال قدرت برای اهداف سیاست خارجی بازنمایی می‌شوند. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از مقاله‌ای با عنوان «فرار از تلۀ ماکیاولی» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

در دشمنی دیاسپورای ایرانی با خردورزی ✍️🏻نیوشا طبیبی/ سردبیر مجله کرگدن اروپا ❇️رضاشاه با دانایان عناد داشت و هرگز در برابر ارباب علم و دانش و خرد، ادب نورزید. نیک‌اندیشان وطن‌خواه را روانۀ زندان و تبعید کرد. این بذر «دانایی‌ستیزی» که در آن روز کاشته شد، امروز در دیاسپورای سلطنت‌طلب به‌صورت «کتاب‌ستیزی» رخ نموده است. ❇️امروز کاریکاتورهای رضاشاه در دیاسپورای سلطنت‌طلب سر برآورده‌اند و با اطوار فاشیستی و پیراهن سیاه به بر کردن و فریاد‌های جگرخراش برکشیدن، تاباندن سبیل و تراشیدن سر و درانیدن چشم و فحاشی‌کردن و ناسزا گفتن و تهمت‌زدن، نشان می‌دهند که جامعۀ آرمانی آن‌ها چگونه خواهد بود. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از یادداشتی با عنوان «رؤیای چاتانوگا» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

چگونه طرح‌واره «شاگرداولی» به بحران معنا در نظام آموزشی تبدیل شد؟ ✍️🏻مریم بهریان/ روانشناس و نویسنده ❇️ماهیت وسواس‌گونه و تبدیل‌شدن تولید دانش به فانتزی مورد علاقۀ نخبگان برای پس‌زدن امر متفاوت یا مواجهه با کمبود، در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ در ایران به اوج خود رسید. به‌طوری که دانش‌آموزان و دانشجویان این سال‌ها با دال آموزش، مدرسه و دانشگاه، به‌عنوان مدلولی شناخته می‌شوند که ارتباط‌شان با دانش بر مبنای رقابت، اطاعت از فرامین و ارزش‌های از پیش تعیین‌شده و اجرای مناسک و آیین‌های وسواسی است. ❇️فانتزی یا طرح‌وارۀ شاگرداولی، دانش را به دالی اغواکننده تبدیل کرده بود که می‌توانست به فرد لذت چیرگی بر دیگری را ببخشد و او را از خطر رو‌به‌رو شدن با فقدان یا هر کیفیت متفاوتی مانند مرگ رهایی بخشد. خروجی این سیستم افرادی کمال‌گرا و وسواسی شد که بدون اینکه توجه داشته باشند، در حال حمل و بازتولید منابع تکراری از دانشی هستند که فقط به روزمرگی احساس مردگی و ایجاد ملال در آن‌ها منجر می‌شود و دستاورد دیگری ندارد. ❇️تا جایی که تجربه و جملۀ شایع «حالا که چی؟» و رسیدن به ناامیدی در دورۀ میانسالی در خروجی‌های نخبۀ این نظام آموزشی دیده می‌شود؛ به بن‌بست رسیدن شیوۀ تفکر و فانتزی‌ای که به این نسل نوید معنادار بودن زندگی و پر کردن فقدان می‌داد. در کنار چنین سیستم سلطه‌گرایانه‌ای که هدف خود را بر کمال و برتری گروهی خاص از افراد بنا کرده بود، بسیاری از افراد با استعدادهای متفاوت و اشتیاقی که با آن ساختار معنایی هماهنگ نبود، به حاشیه رانده شدند و به گروه فراموش‌شدگان پیوستند. ❇️گروهی نیز از روی ترس یا طمع پاداش یا افتادن در تلۀ تحمیق توسط این سیستم، تحولی تصویری و سطحی پیدا کردند. اندک‌گروهی در چنین سیستمی با استناد به اشتیاق درونی و تکیه بر تاریخچۀ فردی و جمعی خود، به تولید واقعی دانش و حفظ ارزش‌های واقعی پرداختند و اخلاقی عمل کردند. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از یادداشتی با عنوان «دانش به مثابه امر تصویری» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

چرا «دانش» برای «آزادی» ضروری است؟ ✍️🏻موسی اکرمی/ استاد فلسفه ❇️نخستین و شاید بنیادین‌ترین پاسخی که می‌توان به پرسش «سودمندی کتاب‌خوانی» داد، نه در اقتصاد، بلکه در اخلاق و فلسفۀ سیاسی نهفته است. نویسندگان قانون اساسی ایالات متحده، به‌ویژه «تامس جفرسون»، با الهام‌پذیری از فیلسوفان اخلاق و فیلسوفان سیاسی پرآوازۀ اروپایی سده‌‌های هفدهم و هجدهم و میراث بشری در خردورزی، به‌روشنی اعلام کردند که جمهوری و نظام استوار بر رأی مردم نمی‌تواند بدون شهروندانی آگاه و کتاب‌خوان دوام آورد. ❇️جفرسون در نامه‌ای به «جیمز مدیسون» در سال ۱۷۸۷ نوشت: «مردمی که انتظار دارید هم نادان و هم آزاد باشند، هرگز نبوده و نخواهند بود.» این گفته، نه یک شعار تبلیغاتی، بلکه بیانی فلسفی از یک ضرورت سیاسی است. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از مقاله‌ای با عنوان «مرگ خرد، پیش‌درآمد مرگ تمدن» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

ترامپیسم دیجیتال ✍️🏻محسن محمودی/ عضو هیئت تحریریه ❇️نظم بین‌المللی در میانۀ یک گسست بنیادین قرار دارد که نه‌فقط موازنۀ قدرت مادی، بلکه زیرساخت‌های معرفتی و بوروکراتیک کنش دیپلماتیک را بازتعریف کرده است. ظهور حکمرانی پلتفرمی به‌عنوان یک منطق سازمانی جدید، بوروکراسی‌های سنتی را که بر پایۀ سلسله‌مراتب، تخصص‌گرایی و تأمل بنا شده بودند، با چالشی وجودی مواجه ساخته است. در این میان، الگوی «ترامپیسم دیجیتال» صرفاً یک سبک ارتباطی یا یک انحراف گذرا از هنجارهای مستقر نیست، بلکه بازنمای یک دکترین استراتژیک است که از ویژگی‌های ساختاری پلتفرم‌های دیجیتال برای واسطه‌زدایی از نهادهای سنتی و سلاح‌سازی از ابهام بهره می‌برد. ❇️در پارادایم کلاسیک روابط بین‌الملل، «ابهام استراتژیک» به‌عنوان ابزاری برای بازدارندگی و حفظ وضع موجود به کار می‌رفت، اما در عصر ترامپیسم دیجیتال، این مفهوم به «ابهام سلاح‌سازی‌شده» (Weaponized Ambiguity) تغییر ماهیت داده است. در این رویکرد، ابهام دیگر نه برای ثبات، بلکه برای ایجاد نوسان عمدی در بازارهای جهانی و ائتلاف‌های نظامی به‌منظور کسب امتیازات فوری به کار گرفته می‌شود. ❇️پیام‌های دیجیتال پیش‌بینی‌ناپذیر و ساعتی، به محرک‌های اصلی در اقتصاد سیاسی جهانی تبدیل شده‌اند. استفاده از تعرفه‌ها به‌عنوان اهرم فشار علیه رقبای تجاری و حتی متحدان، نمونه‌ای از این دکترین است. در سال ۲۰۲۵، نرخ مؤثر تعرفه‌ها در ایالات متحده به بالاترین سطح خود از سال ۱۹۴۷ رسید که بخش بزرگی از آن ناشی از تصمیمات آنی ابلاغ‌شده در پلتفرم‌های دیجیتال بود. ❇️تأثیر این ابهام بر مسیرهای تجارت دریایی، به‌ویژه در نقاط حساسی مانند تنگۀ هرمز، به‌وضوح قابل مشاهده است. در مارس ۲۰۲۶، اعلام ناگهانی طرح بیمۀ ریسک سیاسی توسط شرکت توسعۀ مالی بین‌المللی (DFC) برای پوشش کشتی‌ها در خلیج فارس از طریق یک پست دیجیتال، به جای کاهش تنش، به عدم قطعیت بیشتر انجامید. کارشناسان بیمه خاطرنشان کردند که بدون جزئیات بوروکراتیک و هماهنگی با نیروی دریایی، این پیام‌ها فقط لایه‌ای از «هرج‌ومرج استراتژیک» به بازار اضافه می‌کنند، زیرا مشخص نیست که آیا ادعای پوشش بیمه‌ای با قیمت‌های پیش از درگیری، یک تعهد واقعی دولتی است یا یک مانور تبلیغاتی. ❇️سلاح‌سازی از ابهام به‌طور مستقیم ائتلاف‌های دفاعی مانند ناتو را هدف قرار داده است. فشار بر متحدان برای تخصیص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به بودجۀ دفاعی، نه از طریق کانال‌های سنتی ناتو، بلکه از طریق لفاظی‌های پلتفرمی صورت گرفته است که اعتبار تعهدات دفاعی متقابل را زیر سؤال می‌برد. این رویکرد، مفهوم «اعتماد» را که زیربنای هر ائتلاف نظامی است، با یک محیط «کم‌اعتماد» جایگزین کرده است. ❇️در سال ۲۰۲۵، اظهارات در مورد عدم رد گزینۀ استفاده از زور برای الحاق گرینلند و توصیف اتحادیۀ اروپا به‌عنوان موجودیتی که هدفش «چپاول» ایالات متحده است، نشان‌دهندۀ عبور از مرزهای دیپلماسی به سوی نوعی «خصومت فعال» است. وقتی رئیس‌جمهور یک قدرت بزرگ، سیاست‌های کلان امنیتی را در عرض چند ساعت تغییر می‌دهد یا نقض می‌کند، متحدان به جای تکیه بر پیمان‌ها، به سوی استراتژی‌های تنوع‌بخشی به تجارت و امنیت حرکت می‌کنند که عملاً به معنای تضعیف هژمونی جهانی ایالات متحده است. 🗞مطلبی که خواندید بخشی از مقاله‌ای با همین عنوان است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

تعلیقِ حضور ✍️🏻منصوره محمدی/ خبرنگار اجتماعی ❇️مدرسه فقط مکانی برای یادگیری مفاهیم دانشی نیست؛ فضایی است که در آن کودکان و نوجوانان خود را در نسبت‎هایی که با دیگران برقرار می‌کنند، کشف می‌کنند، دوستی می‌آموزند، مسئولیت را تجربه می‌کنند و نخستین گام‌های ورود به زندگی اجتماعی را برمی‌دارند. بااین‌حال در سال‌های اخیر و در پی بحران‌هایی مانند همه‌گیری کرونا و رخدادهای اجتماعی و امنیتی همچون جنگ، آموزش از فضای مدرسه فاصله گرفت و به بسترهای مجازی منتقل شد. ❇️در این پروندۀ تلاش کرده‌ایم آموزش آنلاین را از زوایای گوناگون بررسی کنیم. در گفت‌وگو با معلمان، دانش‌آموزان و والدین، تجربۀ آنان از حضور در کلاس‌های مجازی و چالش‌های این شیوۀ آموزشی را روایت کردیم. با مرور برخی مبانی فلسفۀ تعلیم و تربیت، نسبت آموزش مجازی با مفهوم یادگیری و پرورش را مورد توجه قرار دادیم و در گفت‌وگو با یک روان‌پزشک پیامدهای کمتر دیده‌شدۀ این شیوۀ آموزش بر سلامت روان کودکان و نوجوانان را بررسی کردیم. 🗞️این پرونده در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

در زمانۀ پرهیاهوی فرومایگان ✍️🏻سیدعبدالجواد موسوی/ شاعر و نویسنده ❇️داستان از آنجایی شروع شد که عده‌ای میان‌مایه برای توجیه استعداد اندک و همت کوتاه‌شان شروع کردند به انکار شأن و منزلت آدم‌حسابی‌ها و فضیلت‌تراشی برای کوتوله‌ها. می‌گویند: کسروی چون نتوانست خودش را به مرتبۀ پیامبری برساند، سعی کرد مقام و مرتبۀ پیامبر را پایین بیاورد تا بلکه هم‌رتبۀ او شود. میان‌مایه‌ها در ابتدا نه‌فقط جرئت ابراز وجود نداشتند، بلکه همۀ حواس‌شان را جمع می‌کردند تا مبادا دیگران به سطح سلیقۀ نازل آن‌ها پی ببرند. ❇️میان‌مایه‌ها در منزل با دیدن فیلم هندی و فیلمفارسی از خود بیخود می‌شدند و با شنیدن موسیقی کوچه‌بازاری سرخوش. نهایت درک‌شان از شعر فارسی «بی‌تو مهتاب شبی باز از آن کوچه گذشتم...» بود و حد اعلای فهم‌شان از نثر و داستان فارسی کتاب‌های مطیع‌الدولۀ حجازی. اما یا این ‌همه را پنهان می‌کردند یا از ترس رسوا نشدن، به رنگ جماعت روشنفکر درمی‌آمدند و به تکرار همان نام‌هایی که متر و معیار زمانه محسوب می‌شدند، می‌پرداختند. ❇️تا اینکه روز و روزگار چرخید و چرخید و چیز نوشتن و انتشار که پیش‌تر در اختیار گروه اندکی بود، برای همگان میسر شد. اینجا بود که دیگر میان‌مایه‌ها تصمیم گرفتند تریبون خودشان را داشته باشند. تا اینجایش هم خیلی خوفناک نبود. می‌گفتیم بازار است و صالح و طالح متاع خویش عرضه می‌کنند و هر کسی در این میانه امکان این را دارد که طبق سلیقه و پسند خود جنس مورد نظرش را انتخاب کند و اصلاً چه چیزی بهتر از این. اما کار به اینجاها ختم نشد. ❇️اندک‌اندک میان‌مایگانی که پیش‌تر جرئت ابراز وجود نداشتند، به تلافی آن ‌همه حقارتی که در خلوت تحمل کرده بودند، به میدان آمدند تا انتقام بی‌استعدادی و بی‌هنری‌شان را از آدم‌حسابی‌ها بگیرند. اولش با این دست‌فرمان شروع کردند که: ما نباید هر چیزی را که مخاطب عام پیدا می‌کند، نکوهش کنیم، اصلاً باید این پدیده‌های فراگیر را جدی بگیریم و از منظر جامعه‌شناختی و اپیستمولوژیک در آن‌ها بنگریم تا علت رویکرد مردم را به این آثار کشف کنیم! این‌جوری‌ها شد که فی‌المثل یک «نشانه‌شناسی» چسباندند تنگِ فیلم‌های ایرج قادری و فردین تا بگویند این مفاهیم صرفاً برای فیلم‌های خاصی ساخته نشده‌اند و می‌توان چشم‌ها را شست و سینما را هم جور دیگر دید. ❇️قصد تحقیر و تخفیف این عزیزان در میان نیست. همۀ حرف این است که وقتی پای نقد و تحلیل در میان است دوغ و دوشاب را به هم نیامیزیم. چه‌بسا راقم این سطور بارها از سر اضطرار یا اختیار به تماشای فیلمفارسی نشسته است یا به موسیقی خالطوری گوش داده است اما از این نکته هیچ وقت غافل نبوده که: هر مرتبه از وجود حکمی دارد. 🗞️مطلبی که خواندید بخشی از یادداشتی با همین عنوان است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

چرا «دیجیتالی‌شدن» کلید درک دیپلماسی مدرن است؟ ✍️🏻ایلان منور/ ترجمه: سامان الماسی منبع: گروه تحقیقاتی دیپلماسی دیجیتال دانشگاه آکسفورد ❇️یک دهه پیش، دیپلماسی دیجیتال فقط یک «تجربۀ فانتزی» در حاشیۀ سیاست بود، اما از سال ۲۰۱۷ روایتگر بلوغ این نوزاد دیروز و ابزار قدرتمند امروز است. مسیری که با جسارت سوئد در افتتاح سفارتخانه‌ای مجازی در «سکند لایف» (۲۰۰۷) و تلاش‌های اولیۀ تیم نفوذ دیجیتال آمریکا (۲۰۰۶) آغاز شد، اکنون به ستون‌فقرات دیپلماسی مدرن تبدیل شده است. امروز دیگر سخن از یک «انتخاب» نیست، بلکه صحبت از رویه‌ای است که تمام مرزهای سنتی وزارتخانه‌های امور خارجه را درنوردیده است. ❇️طی دهۀ گذشته، کاربست فناوری‌های دیجیتال در عرصۀ دیپلماسی از حالت تک‌بُعدی خارج شده و به تنوعی بی‌سابقه دست یافته است. در قلمروِ دیپلماسی عمومی، اکنون شاهد عبور از پروتکل‌های صُلب و ورود به فضای تعامل مستقیم هستیم؛ جایی که سفرای نروژ از بستر «اسکایپ» برای گفت‌وگوهای بی‌واسطه با دانشجویان بهره می‌برند و فلسطین، «فیس‌بوک» را به پلی برای تعامل با شهروندان اسرائیلی تبدیل کرده است. ❇️علاوه بر این، تحول دیجیتال، لایه‌های عملیاتی و حساس سیاست خارجی را نیز درنوردیده است؛ به‌طوری که امروزه سفرای سازمان ملل برای هماهنگی‌های آنی و رایزنی دربارۀ قطعنامه‌های پیچیده، به پلتفرم‌های پیام‌رسان نظیر «واتس‌اپ» روی آورده‌اند. در سطحی دیگر، وزارت امور خارجۀ کنیا با بهره‌گیری هوشمندانه از «توییتر»، خدمات کنسولی اضطراری را به فضایی فراتر از بوروکراسی‌های سنتی منتقل کرده است. اما نقطه‌عطف این تحول، ورود متخصصان داده به بدنۀ دیپلماسی است. ❇️کاربست فناوری‌های نوین در دستگاه‌های سیاست خارجی اکنون از یک روند منطقه‌ای به پدیده‌ای فراگیر و جهانی بدل شده است. حضور مستمر و نهادینۀ وزارتخانه‌های امور خارجۀ مصر، اردن و قطر در شبکه‌های اجتماعی، گواهی بر این ادغام ساختاری در خاورمیانه است. از سوی دیگر، کشورهایی نظیر کنیا، رواندا و اوگاندا با تدوین اسناد راهبردی برای تعامل دیجیتال با «دیاسپورا»، الگوی نوینی از حکمرانی فرامرزی ارائه داده‌اند. 🗞️مطلبی که خواندید بخشی از مقاله‌ای با عنوان «معماری نوین قدرت در عصر شبکه» است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

دیپلماسی در مهار پلتفرم‌ها محسن محمودی/ عضو هیئت تحریریه ❇️اکنون در دوران گذار از «دیپلماسی برای دیجیتال» به سوی «دیجیتالی‌شدن دیپلماسی» ایستاده‌ایم؛ فرایندی که در آن، پلتفرم‌ها دیگر نه ابزارهای جانبی، بلکه معماران نوین ساختار قدرت هستند. در این میان، ظهور الگوهایی همچون «ترامپیسم دیجیتال» لرزه‌ای بنیادین بر پیکرۀ دیپلماسی رسمی و کلاسیک افکند. ❇️این رویکرد با نادیده‌گرفتن تشریفات و سنت‌های رایج، کنوانسیون‌های مورد اجماع «وین» و «رم» را که دهه‌ها ضامن ثبات و زبان مشترک جهانی بودند، درنوردید و با جایگزینی ایکس، فیس‌بوک، تروث‌سوشال و سایر پلتفرم‌ها به جای «تفاهم‌نامه»، نظم بوروکراتیک مستقر را به چالش کشید. ❇️این استحالۀ مرزها نشان داد که شبکه‌های اجتماعی، فراتر از یک رسانه، به میادین نبرد گفتمانی بدل شده‌اند که در آن‌ها «تأثیرگذاری بر توده‌ها» جایگزین «مذاکرات پشت درهای بسته» شده است. این پرونده از شش زاویۀ استراتژیک، این نظم‌گریزی را کالبدشکافی می‌کند. 🗞این پرونده‌ در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

خوک راضی، سقراط ناراضی و بهروزی جمعی ✍️🏻علی ورامینی/ سردبیر ❇️نیچه معتقد بود که انسان حافظه و تاریخ دارد و گذشته را مدام با خود حمل می‌کند و اسیر آگاهی تاریخی می‌شود. در واقع دیگر حیوانات بی‌تاریخ‌اند و برای همین هزاران نسل از یک گاو یا اردک، مثل هم زندگی می‌کنند. انسان اگر هم به خودآگاهی تاریخی نرسیده باشد، اگر بودن خودش را در یک تطور تاریخی نبیند، محکوم به تکرار و بازتکرار است. ❇️در اکنونِ ما، سوژۀ ایرانیِ مستأصل از وضعیت موجود گمان می‌کند که این ایدۀ «تجاوز خارجی حلال مشکلات است و کتاب‌خوانی که معارض آن است» را در فرایندی آگاهانه به‌دست آورده است. فکر می‌کند چون چندین‌بار رأی داده است و اعتراضاتش سرکوب شده، دیگر همۀ امکانات موجود خودش را خرج کرده و راهی به رهایی ندارد، جز حملۀ خارجی. ❇️درست است که آگاهی مشکل امروز او را بالفور حل نخواهد کرد، ولی اگر این آگاهی را با خود حمل کرده بود، می‌دانست که بازنماییِ گذشته‌ای موهوم، تخطئۀ روشنفکری و حمله به آنان که زمانی انقلاب کردند، نه ایده‌ای برای رهایی، که در امتداد پروژۀ تثبیت نظم نوین جهانی است. می‌فهمید که اگرچه عاملیتی در حمله به ایران ندارد، اما بخشی از پازلی است که متجاوزان برای توجیه تجاوز خود به آن نیاز دارند. ❇️انسانِ آگاه به اکنونِ خویش متوجه این می‌شود که سازوکار جهان جدید چنان است که می‌خواهد همه‌چیز را از انسان بگیرد و در ازای آن به او لذت فوری بدهد. فرهنگ دیجیتال، انسانِ آسوده را به انسانِ آگاه ترجیح می‌دهد. الگوریتم‌ها معمولاً خوک راضی تولید می‌کنند، نه سقراط ناراضی. با این تفاسیر، اینکه طرفداران شخصی که پدر و پدربزرگش از مهم‌ترین دشمنان آگاهی و روشنفکری بودند، به کتاب و کتاب‌خوان دشنام بدهند، چیز عجیبی نیست. 🗞 مطلبی که خواندید بخش‌هایی از یادداشتی با همین عنوان است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine

مرگ خرد، پیش‌درآمد مرگ تمدن ✍️🏻موسی اکرمی/ استاد فلسفه ❇️علوم انسانی و کتاب‌خوانی را نمی‌توان با معیارهای سودمندی فوری و خروجی مادی سنجید. کتاب‌خوانی، «آزادی درونی» فرد را تضمین می‌کند، «تفکر انتقادی» را جان می‌بخشد و «همدلی» را گسترش می‌دهد، ‌و این همه لازمۀ هر نوع شهروندی دموکراتیک و توسعۀ انسانی پایدارند. علوم انسانی، آثار خود را با تأخیر و به گونه‌ای ناملموس نشان می‌دهند، ولی در بلندمدت از فروپاشی نهادها، از استبداد، از آلودگی اخلاقی، از بحران هویت و از بی‌عدالتی جلوگیری می‌کنند. متخصصان علوم انسانی ــ چون فیلسوفان، مورخان، جامعه‌شناسان، پژوهشگران ادبیات و سیاست ــ در کنار دیگر اقشار جامعه حق برخورداری از دسترنج جمع را دارند، ولی در برابر آن بار مسئولیت‌های سنگین‌تری را نیز بر دوش می‌کشند که از آن میان می‌توان از پاسخگویی به این پرسش یاد کرد که چگونه با دانش خود به بهبود تصمیم‌گیری‌ها و افزایش خرد جمعی یاری رسانده‌اند. نقدی که گاه بر «کتاب‌خوانان حرفه‌ای» وارد است ــ اگر در جای خود صادق باشد ــ نه نفی ارزش کتاب‌خوانی، بلکه طلب «کاربست مسئولانۀ دانش» است. ❇️کتاب‌خوانی بی‌عمل و بی‌تأثیر، ارزش خود را از دست می‌دهد؛ ولی عمل بی‌کتاب‌خوانی، عملی با نابینایی یا چشمان بسته و چه‌بسا ویرانگر است. جامعه هم به مهندسی که پل می‌سازد نیاز دارد و هم به فیلسوفی که وضوح می‌بخشد. یکی بی‌دیگری، به ورطۀ «توسعۀ کور» یا «بحران بی‌کنشی» سقوط می‌کند. آن که مهندسی را می‌ستاید و علوم انسانی را مضحکه می‌خواند، گویی می‌خواهد با یک بال پرواز کند و این، فقط به سقوط می‌انجامد. ❇️مهم نیست که چند کتاب خوانده‌ایم یا چه مدرکی داریم. مهم آن است که از خواندن، از اندیشیدن، از نقد کردن و از خدمت به جامعۀ خود دست نکشیم. اگر در گوشه‌وکنار، صدایی می‌شنویم که کتاب‌خواندن را «کاری عبث» می‌نامد، آن صدا را نه با توهین و تحقیر، بلکه با منطق و استدلال و عمل پاسخ دهیم. و مهم‌ترین پاسخ، ساختن جامعه‌ای است که در آن شهروندان آگاه و کتاب‌خوان، خود گواه زنده بر ارزش روشنگری و خرد باشند و نشان دهند جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند، آینده‌ای نخواهد داشت. مرگ خِرد، پیش‌درآمد مرگ هر تمدن است. 🗞 مطلبی که خواندید بخش‌هایی از مقاله‌ای با همین عنوان است که در شماره ۱۹۲ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️ @cm_magazine