UpdateMD آپدیت ام دی
رفتن به کانال در Telegram
کانال تلگرامی «آپدیت ام دی»: تازههای پزشکی از رفرنسهای معتبر ضمنا برای بحث و تبادل نظر، میتوانید به «گروه آپدیت ام دی» هم ملحق شوید: https://t.me/updatemd_group
نمایش بیشتر5 229
مشترکین
-124 ساعت
-37 روز
+4730 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
سپتامبر '26سپتامبر '26
سپتامبر '26
+85
در 3 کانالها
اوت '26
+303
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئیه '26
+386
در 5 کانالها
Get PRO
ژوئن '26
+88
در 4 کانالها
Get PRO
مه '26
+45
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+8
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+53
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+21
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+142
در 13 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+123
در 7 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+102
در 12 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+54
در 6 کانالها
Get PRO
اوت '25
+143
در 12 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+269
در 12 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+75
در 7 کانالها
Get PRO
مه '25
+87
در 4 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+120
در 14 کانالها
Get PRO
مارس '25
+102
در 12 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+183
در 6 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+376
در 9 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+417
در 9 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+295
در 7 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+402
در 12 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+334
در 8 کانالها
Get PRO
اوت '24
+221
در 9 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+399
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+303
در 15 کانالها
Get PRO
مه '24
+239
در 14 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+309
در 6 کانالها
Get PRO
مارس '24
+260
در 7 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+79
در 6 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+188
در 6 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+523
در 4 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 28 سپتامبر | +1 | |||
| 27 سپتامبر | +1 | |||
| 26 سپتامبر | +1 | |||
| 25 سپتامبر | +2 | |||
| 24 سپتامبر | +3 | |||
| 23 سپتامبر | +2 | |||
| 22 سپتامبر | +1 | |||
| 21 سپتامبر | +1 | |||
| 20 سپتامبر | +3 | |||
| 19 سپتامبر | +5 | |||
| 18 سپتامبر | +2 | |||
| 17 سپتامبر | +9 | |||
| 16 سپتامبر | +2 | |||
| 15 سپتامبر | +3 | |||
| 14 سپتامبر | +9 | |||
| 13 سپتامبر | +6 | |||
| 12 سپتامبر | 0 | |||
| 11 سپتامبر | +2 | |||
| 10 سپتامبر | +2 | |||
| 09 سپتامبر | 0 | |||
| 08 سپتامبر | 0 | |||
| 07 سپتامبر | +3 | |||
| 06 سپتامبر | +1 | |||
| 05 سپتامبر | +2 | |||
| 04 سپتامبر | +8 | |||
| 03 سپتامبر | +4 | |||
| 02 سپتامبر | +7 | |||
| 01 سپتامبر | +5 |
پستهای کانال
🎦 اپیزود جدید آپدیت ام دی منتشر شد:
«قند ناشتای شما نرمال است» این شاید آرامکنندهترین و در عین حال گمراهکنندهترین جملهی برگهی آزمایش باشد!
حساسیت به انسولین از حدود ۵ سال قبل از تشخیص دیابت افت میکند، اما در تمام این مدت قند ناشتای شما «نرمال» میماند؛ چون لوزالمعده با ساختن انسولینِ بیشتر، جبرانش میکند.
از هر ۴ ایرانیِ بالای ۲۵ سال، یک نفر همین حالا پیشدیابت دارد و بسیاری خبر ندارند.
اما خوشبختانه این مرحله برگشتپذیر است. بهشرطی که بدانید مقاومت به انسولین چیست و بهموقع سراغش بروید.
در اپیزود جدید آپدیت ام دی گفتهایم چطور زودتر بفهمیم و چه کار کنیم 👇
🔗 مشاهده در یوتیوب
🔗 مشاهده در آپارات
🎧 شنیدن در کستباکس
| 2 | 🔖 آیا رسیدن به ارگاسم باید هدف رابطه جنسی باشد؟
✍️ دکتر زهره کشاورز
برای بسیاری از افراد، ارگاسم مهمترین معیار یک رابطه جنسی موفق است؛ همان خط پایانی که رابطهای لذتبخش را از تجربهای ناامیدکننده جدا میکند. اما پژوهشها نشان میدهند وقتی ارگاسم به هدف نهایی رابطه تبدیل شود، فشاری ایجاد میکند که گاهی خودِ لذت را از بین میبرد.
🎯 «الزام ارگاسم» چیست؟
در روانشناسی جنسی، نگاهی که ارگاسم را شرط اصلی یک رابطه موفق میداند «الزام ارگاسم» (Orgasmic Imperative) نامیده میشود؛ یعنی فشار و احساس وظیفه برای رسیدن خود یا رساندن شریک به ارگاسم. در این نگاه، اگر ارگاسم اتفاق نیفتد، فرد ممکن است احساس شکست کند و کل تجربه را «بد» بداند.
💡 لذت جنسی همان ارگاسم نیست
▫️ لذت جنسی به رضایت از رابطه، احساس امنیت، ارتباط عاطفی و تمایل دوطرفه وابسته است.
▫️ ارگاسم یک واکنش فیزیولوژیک بدن است و حتی ممکن است در موقعیتی ناخواسته رخ دهد؛ این واکنش بدنی هرگز به معنای رضایت یا لذت نیست.
▫️ در یک مطالعه، افراد از ارگاسمهایی گفتند که «توخالی» یا حتی ناخوشایند بودند؛ بهخاطر خستگی، فشار برای رسیدن به ارگاسم یا نگرانی درباره عملکرد.
🌸 چرا بهتر است لذت را هدف قرار دهیم؟
امیلی ناگوسکی در کتاب Come as You Are میگوید ارگاسم، وقتی اتفاق میافتد، میتواند بخش فوقالعادهای از رابطه باشد؛ اما نبودنش الزاماً به معنای بدبودن رابطه نیست.
تمرکز بر لذت بهجای «رسیدن»، اضطراب عملکرد را کاهش میدهد و به هر دو نفر فرصت میدهد در لحظه حاضر باشند و با کنجکاوی کشف کنند چه چیزی برایشان خوشایند است.
🌱 حرف آخر
ارگاسم بیاهمیت نیست؛ مسئله این است که نباید به امتحانی تبدیل شود که موفقیت یا شکست رابطه را تعیین میکند. یک تجربه جنسی زمانی رضایتبخش است که همه طرفها احساس راحتی، امنیت، ارتباط و آزادی داشته باشند.
📚 نسخه کامل مقاله با توضیحات بیشتر در لینک زیر در دسترس شماست:
https://salamatbarvari.ir/article/orgasm-as-the-goal
سلامت باروری را در تلگرام دنبال کنید:
https://t.me/SalamatBarvari_ir | 1 101 |
| 3 |  برای نخستین بار طی ۱۰۰ سال گذشته: کشف یگ گونهی جدید گربه!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
این خبر ارتباطی با آپدیتامدی ندارد، اما از آنجایی که گربهها را دوست داریم، اجازه بدهید شما را با یک عضو تازهشناختهشدهی خانوادهی گربهسانان آشنا کنم:
«تیلکایو»، گربهسانی کوچک و خالخالی از جنگلهای بولیوی است که داستان کشفاش، از یک اشتباه بامزه شروع شد:
چند سال قبل مردی یک تولهی این حیوان را کنار جاده پیدا کرد و با تصور اینکه گربهی خانگی است، به خانه برد.
اما بعد از حدود یک سال زندگی مشترک، متوجه شد این همخانه کمی بیش از حد خشن و وحشی است و بهتر است به پناهگاه حیاتوحش سپرده شود!
در باغ وحش، ظاهر متفاوت این گربه توجه یک زیستشناس را جلب کرد و بررسیهای ژنتیکی، طی سالهای بعد نشان داد با یک گونهی ناشناخته برای علم روبهرو هستیم.
حالا این گونهی جدید رسما پذیرفته شده و نام علمی پیشنهادیاش هم «Leopardus tilcayo» است؛ برگرفته از همان نامی که مردم محلی از قبل صدایش میکردند.
این گربهی نر حالا ۱۰ سال سن دارد و با حدود ۱٫۴ کیلوگرم وزن، از بیشتر گربههای خانگی کوچکتر است.
جالب است بدانید که این نخستین باری است که طی صد سال اخیر یک گونهی جدید گربه کشف میشود.
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 407 |
| 4 | آیا آمپول لاغری را باید تا آخر عمر زد؟ پاسخ متخصصان به سؤال «بعدش چی؟»
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
در ویدیوی آمپول لاغری گفتیم این داروها چاقی را «درمان» نمیکنند، بلکه «کنترل» میکنند و پس از قطع دارو، حدود دوسوم وزن ازدسترفته برمیگردد. اما یک سؤال باز ماند: آیا واقعاً باید تا آخر عمر تزریق کرد؟
این سؤال یکی از داغترین بحثهای کنگرهی غدد و متابولیسم برزیل (شهریور ۱۴۰۵) بود و دو متخصص سرشناس چاقی سر آن مناظره کردند.
💊 دیدگاه اول: دارو را ادامه بدهید
دکتر برونو هالپرن، رئیس فدراسیون جهانی چاقی، میگوید: «هرچه درمان مؤثرتر باشد، نبودِ آن هم بیشتر خودش را نشان میدهد.» در مطالعهی STEP 1، افراد طی یک سال پس از قطع سماگلوتاید حدود دوسوم وزن کمشده را دوباره به دست آوردند و فشار و چربی خونشان هم برگشت.
دلیلش هورمونی است: کاهش وزن تغییراتی ماندگار در هورمونهای اشتها مثل «گرلین» ایجاد میکند که حتی یک سال بعد باقی میماند. از طرفی مطالعهی SELECT نشان داد این دارو خطر رویدادهای قلبیعروقی را ۲۰ درصد کم میکند؛ پس با قطع دارو فقط وزن نیست که برمیگردد.
⚖️ دیدگاه دوم: برای همه یک نسخه وجود ندارد
دکتر ماریا ترزا زانلا معتقد است اگر در دورهی مصرف، سبک زندگی واقعاً اصلاح شود، برخی بیماران میتوانند پس از قطع هم وزنشان را حفظ کنند. به گفتهی او، در چاقی بسیار شدید بهتر است دارو قطع نشود، اما در افراد جوانتر با چاقی خفیفتر میتوان کاهش یا قطع را در نظر گرفت.
🔬 کاهش دوز بهجای قطع
هنوز پروتکل تثبیتشدهای برای قطع این داروها نداریم، اما مطالعهی SURMOUNT-MAINTAIN نشان داد کاهش دوز تیرزپاتاید به حفظ وزن کمک میکند، درحالیکه قطع کامل با بازگشت وزن همراه است. این یعنی پیدا کردن کمترین دوز مؤثر، آن هم زیر نظر پزشک؛ نه کم کردن خودسرانهی کلیکهای قلم.
⚠️ فاصله انداختن بین تزریقها ممنوع
تنها نقطهای که هر دو طرف سرش توافق داشتند: افزایش فاصلهی تزریقها توصیه نمیشود، چون شواهد کافی ندارد و از نظر جذب و دفع دارو منطقی نیست.
🩺 چه زمانی قطع دارو ضروری است؟
سه وضعیت: هزینهی غیرقابلتحمل، پاسخ ضعیف به درمان و عوارض جدی مثل التهاب پانکراس یا یبوست شدید. ادامه دادن به هر قیمتی هم میتواند با از دست رفتن زیاد عضله، ترکیب بدن را بدتر کند. داروهای جایگزین هم وجود دارند، اما ضعیفترند.
✅ جمعبندی
دو دیدگاه بیشتر مکمل هماند تا مخالف: در چاقی شدید یا بیماری قلبی، ادامهی بلندمدت منطقیتر است؛ در چاقی خفیفتر و با اصلاح واقعی سبک زندگی، کاهش دوز یا قطع زیر نظر پزشک قابل بحث است. با یک «برنامه» شروع کنید، نه با یک آمپول و یک امید.
متن کامل مقاله:
https://updatemd.com/medicines/glp1-weight-loss-drugs-lifelong-use/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 3 473 |
| 5 | چرا بعضی مصرفکنندگان قارچ جادویی احساس میکنند با جهان یکی شدهاند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
برخی افرادی که قارچ جادویی مصرف کردهاند، از یک تجربه خاص صحبت میکنند: اینکه احساس میکنم با جهان یکی شدهام!
آنها حالتی سرشار از لذت و احساس «یکیبودن با محیط» را تجربه میکنند که پژوهشگران نامش را «احساس جزئی از جهان بودن» یا «Embeddedness» مینامند.
حالا نتایج یک پژوهش تازه نشان داده که منشا این احساس از کجا میآید:
قارچ جادویی حاوی مادهای روانگردان به نام سیلوسایبین (Psilocybin) است و این نتایج پژوهش مشخص کرده که هنگام مصرف آن، سیگنالهای دو شبکهی مغز که اطلاعات «خود درونی» ما و «جهان خارج» را پردازش میکند با هم یکپارچه میشوند.
البته نتایج این پژوهش به معنای بیخطر بودن یا توصیه به مصرف روانگردانها نیست. موادی مانند سیلوسایبین میتوانند بهجای احساس آرامش و یکیبودن با جهان، باعث ایجاد احساس ترس شدید، حملهی پنیک، بدبینی و سردرگمی شوند.
مصرف آنها حتی در برخی افراد باعث بروز علائم روانپریشیِ ماندگار هم شده است.
در نتیجه تجربهی هر فرد قابلپیشبینی نیست و نتایج پژوهشهای کنترلشده را نمیتوان به مصرف خودسرانه تعمیم داد. از مصرف این مواد برای کنجکاوی یا خوددرمانی پرهیز کنید.
نتایج این پژوهش در نشریهی «نیچر» منتشر شده.
https://updatemd.com/neurology-psychiatry/psilocybin-brain-oneness-nature/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 554 |
| 6 | متهم اصلی اُفت تستوسترون در مردان: چربی احشایی و نه افزایش سن؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
خیلی از ما فکر میکنیم که تستوسترون با بالا رفتن سن به طور طبیعی و حتمی پایین میآید. درست است که از حدود ۳۵ سالگی سطح این هورمون در مردان کمکم کاهش پیدا میکند، اما این کاهش آنقدر آهسته است که شاید اصلا متهم اصلی نباشد! یک بررسی تازه که در نشریهی انجمن غدد آمریکا منتشر شده، انگشت اتهام را به سمت چیز دیگری گرفته است: «جای ذخیرهی چربی در بدن».
🔬 چربی احشایی چیست؟
منظور از چربی احشایی، همان چربی عمقی شکم است که دور کبد، معده و رودهها را میگیرد (نه چربی زیر پوست که آن را با دست میشود گرفت). این بافت گیرندههای زیادی برای تستوسترون دارد و به همین دلیل با این هورمون رابطهی نزدیکی دارد. پژوهشگران دادههای سلامت نزدیک به پنج هزار مرد آمریکایی ۲۰ تا ۵۹ ساله را بررسی کردند و دیدند که در این بازهی سنی، چربی احشایی به مراتب بیشتر از سن با افت تستوسترون ارتباط دارد. در واقع وقتی توزیع چربی را در محاسبات لحاظ کردند، تاثیر سن خیلی کمرنگ شد.
🧬 سازوکار احتمالی
هنوز به طور قطعی مشخص نیست که چرا چربی احشایی اینقدر روی تستوسترون اثر میگذارد، اما دو توضیح مطرح است: اول اینکه این چربی مقاومت به انسولین ایجاد میکند و این موضوع روی توانایی سلولهای بیضه در تبدیل کلسترول به تستوسترون اثر میگذارد. دوم اینکه چربی احشایی مسیرهای التهابی را فعال میکند و باعث میشود تستوسترون بیشتری به استرادیول (هورمون زنانه) تبدیل شود.
💡 پیام عملی برای شما
نتیجهی این پژوهش یک نکتهی مهم درمانی دارد: اگر دچار کمبود تستوسترون هستید، پیش از آنکه سراغ تزریق تستوسترون بروید، بهتر است ببینید که آیا چربی شکمتان عامل قابل برگشتی نیست؟ کاهش چربی احشایی (با تغییر سبک زندگی یا حتی داروهایی مثل داروهای خانوادهی GLP-1) شاید مشکل را از ریشه حل کند.
https://updatemd.com/health-longevity/visceral-fat-low-testosterone-men/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 770 |
| 7 | لانجویتی به اپل واچ و اپلیکیشن Health آیفون آمد
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
شب گذشته شرکت اپل محصولات جدیدش را معرفی کرد و فعلا تمرکز اغلب رسانهها روی «آیفون تاشو» است! اما اجازه دهید اینجا و در «آپدیت ام دی» به برخی تغییرات مهم در بخش سلامت بپردازیم.
ما در مورد لانجویتی زیاد صحبت کردهایم و یکی از موضوعات مورد علاقهمان است! حالا اپل هم در آپدیت جدید یک بخش اختصاصی با همین نام Longevity به اپلیکیشن Health اضافه کرده.
این بخش قرار است اطلاعات سلامت را در طول زمان کنار هم بگذارد و تصویری از وضعیت قلب، خواب، حرکت، سلامت روان، سوختوساز، شنوایی و تغذیه شما ارائه کند.
یکی از قابلیتهای آن، هم تعیین «سن سلامت» یا Health Age است که با استفاده از اطلاعات اپل واچ نشان میدهد شاخصهای شما نسبت به سن تقویمیتان چه وضعیتی دارند.
ضمنا در این بخش حالا میتوانید نتایج آزمایشهایتان مانند قند خون، کلسترول LDL و… را نیز ثبت کنید تا تحلیل کاملتری دریافت کنید.
سنسورهای اپل واچ جدید (سری ۱۲) هم آپدیت شده و حالا هر پنج ثانیه یک بار و با دقت بیشتری ضربان قلب شما را اندازه میگیرد. تا پیش از این فقط هنگام ثبت ورزش بود که این سنسور پایش مداوم ضربان قلب را انجام میداد. اما حالا این کار در تمام طول شبانهروز انجام میشود.
بخش قابلیت «آمادگی» یا Readiness هم از قبل (بهنوعی) در دسترس بوده. اما حالا بخش اختصاصی خودش را پیدا کرده، دقیقتر شده و آن را با تناوب بیشتری اندازهگیری میکند. این قابلیت بر اساس شاخصی به نام Heart Rate Variability یا به طور خلاصه HRV کار میکند که در آپدیت ام دی هم یک مقاله مفصل در معرفی و کاربردهایش داریم.
این قابلیت با ترکیب میزان و شدت فعالیت، وضعیت بدن و کیفیت خواب، به «آمادگی» شما امتیازی از صفر تا ۱۰ میدهد و پیشنهاد میکند که مثلا امروز بیشتر استراحت کنید، سبکتر فعالیت کنید و یا برای ورزش سنگینتر آمادهاید.
این امتیاز در طول روز آپدیت میشود؛ مثلاً ممکن است پس از یک تمرین سنگین پایین بیاید. همچنین میتوانید ببینید چه چیزهایی روی آن اثر گذاشتهاند، تا فعالیتتان را با وضعیت بدنتان هماهنگ کنید. این قابلیت در اپل واچ سری ۱۲ و اولترا ۴ ارائه میشود.
البته با وجود تمام امکانات اضافه شده، اگر طی چند سال اخیر اپل واچ خریدهاید، همچنان دلیل محکمی برای ارتقا به نسخهی جدید وجود ندارد و این تغییرات هیچ کدام یک تغییر انقلابی به حساب نمیآیند. آن هم با این قیمت دلار!
https://updatemd.com/health-longevity/iphone-health-longevity/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 495 |
| 8 |  تصویری از یک کتاب آناتومی فرانسوی برای نمایش شباهت ساختار استخوانبندی اسب و انسان!
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 206 |
| 9 | چرا یک لحظهی خوب مهم است، حتی وقتی به یاد نمیماند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
تصور کنید که یک بعدازظهر را با کسی میگذرانید که او را خیلی دوست دارید. توی حیاط و زیر آفتاب مینشینید، با هم میخندید، یکی از آهنگهای قدیمی و خاطرهانگیز را میگذارید و هر دو با هم میخوانید.
یک ساعت بعد، اما عزیزتان هیچ خاطرهای از اینکه شما آنجا بودهاید ندارد...
برای خانوادههایی که با آلزایمر یا دیگر بیماریهای مغز زندگی میکنند، چنین تجربههایی میتواند بسیار دردناک باشد. هنگامی که کسی مدام دیدارهای ما، گفتگوها و کارهایی را که با هم کردهایم فراموش میکند، طبیعی است که از خودمان بپرسیم: آیا اصلا این کارها فایدهای داشت؟
🧠 حافظه یک چیز واحد نیست
ما معمولا حافظه را مثل یک توانایی یکپارچه تصور میکنیم: یا چیزی را به یاد میآورید یا نمیآورید. اما مغز انسان بسیار پیچیدهتر از این حرفهاست.
آلزایمر همهی بخشهای مغز را به یک اندازه و در یک زمان درگیر نمیکند. در مراحل اولیهی بیماری، معمولا بخشهایی از مغز آسیب میبینند (از جمله «هیپوکامپ») که برای ساختن و نگهداشتن خاطرههای تازه ضروریاند.
اما این تنها راهی نیست که مغز ما تجربهها را ثبت میکند. سیستمهای دیگری در مغز مسئول احساسات، حس آشنایی، عادتها، لذت، حرکت و واکنش ما به آدمهای دیگر هستند.
🔬 احساسات از واقعیتها عمر بیشتری دارند
پژوهشگران به ۱۷ نفر مبتلا به آلزایمر و ۱۷ فرد سالم فیلمهایی نشان دادند که برای ایجاد شادی یا غم طراحی شده بود. مبتلایان به آلزایمر در به یاد آوردن فیلمها مشکل جدی داشتند، اما احساسشان از خاطرهشان عمر بیشتری داشت! بعضی از آنها بیش از ۳۰ دقیقه غمگین ماندند، بدون این که هیچ خاطرهی آگاهانهای از علت این غم داشته باشند.
معنای این یافته چیزی بسیار مفید است: از دست رفتن حافظه، انسان را از نظر احساسی دستنیافتنی نمیکند. به یاد آوردن یک تجربه و تأثیر گرفتن از آن، دو چیز متفاوتاند.
❓ بازنگری در جملهی «او که یادش نمیماند»
مادر ممکن است آن ساندویچ خوشمزه را فراموش کند، اما در لحظهی خوردنش لذت برده. ممکن است مهمانش را فراموش کند، اما یک ساعت تمام احساس امنیت و محبت کرده و شب راحتتر خوابیده است.
عکس این ماجرا هم شایستهی توجه است: یک برخورد بد از سوی ما، صرفا به این دلیل که فرد بعدا نمیتواند تعریفش کند، بیضرر نمیشود. روایت آگاهانه ممکن است محو شود، در حالی که اثر احساسیاش باقی میماند.
💡 بهترین برخورد ممکن؟
اگر کسی که دوستش دارید با تغییرات مغزی زندگی میکند، هدف را عوض کنید: به جای ساختن تجربهای که فردا به یاد بیاورد، تجربهای بسازید که امروز حالش را خوب کند.
به جای این که بپرسید «آیا این را به یاد خواهد آورد؟» بپرسید «همین حالا دارد چه تجربهای میکند؟»
یک ساعت خوب، همچنان یک ساعت خوب است، حتی اگر فردا نتواند برای ما تعریفش کند.
https://updatemd.com/neurology-psychiatry/emotional-memory-alzheimers-caregiving/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 585 |
| 10 | معرفی برندگان جایزهی ایگنوبل ۲۰۲۶: پژوهشهایی که شما را به فکر میاندازند
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
جایزهی «ایگنوبل» به پژوهشهایی تعلق میگیرد که در نگاه اول خندهدار، عجیب یا حتی نامحتمل به نظر میرسند؛ اما چند لحظه بعد، یک پرسش علمی واقعی در ذهن شما میسازند. برندگان این جایزه برخلاف برندگان نوبل پزشکی، نه مدال طلا میگیرند و نه پاداش یکمیلیوندلاری؛ اما پژوهششان ناگهان در سراسر جهان دیده میشود.
مراسم ایگنوبل ۲۰۲۶ روز سوم سپتامبر در زوریخ سوئیس برگزار شد و پر بود از پژوهشهایی که مرز میان شوخی و علم جدی را کمرنگ میکردند. اجازه دهید برخی از آنها را با هم مرور کنیم.
💋 پژوهشی برای تعریف دقیق بوسیدن!
همهی ما تصور میکنیم میدانیم بوسه چیست؛ تا زمانی که یک زیستشناس از شما بخواهد آن را طوری تعریف کنید که بتوان رفتار انسان، خرس قطبی، پرنده و حتی مورچه را با همان تعریف سنجید.
گروهی از پژوهشگران برای حل این مشکل، بوسه را چنین تعریف کردند: «تعاملی غیرخصمانه که طی آن دو عضو از یک گونه، دهان خود را بهشکلی هدفمند با یکدیگر تماس میدهند، لبها یا بخشهای دهانی آنها حرکت میکند و غذایی میانشان منتقل نمیشود.»
با این معیار، نهتنها انسانها و دیگر نخستیها، بلکه خرسهای قطبی، بعضی پرندگان و حتی مورچهها هم یکدیگر را میبوسند.
پژوهشگران همچنین رد تکاملی این رفتار را تا حدود ۲۱٫۵ میلیون سال پیش و نیای مشترک میمونهای انساننمای بزرگ دنبال کردند. نتیجهی جذابتر اینکه اجداد انسان امروزی، احتمالاً نئاندرتالها را هم میبوسیدهاند.
🌱 پژوهشی برای دفنکردن لباس زیر!
یکی دیگر از جوایز عجیب امسال به پژوهشی رسید که در آن هزار لباس زیر در بیش از ۲۵ کشور دفن شد. دو ماه بعد، شرکتکنندگان لباسها را از خاک بیرون آوردند تا پژوهشگران میزان تجزیهی پارچه را بررسی کنند.
شاید «لباس زیر» ابزار چندان علمیای به نظر نرسد؛ اما میزان باقیماندن پارچه میتواند سرنخی از فعالیت جانداران ریز موجود در خاک باشد. هرچه خاک از نظر زیستی فعالتر باشد، پارچه با سرعت بیشتری تجزیه میشود.
این آزمایش گسترده نشان داد نوع استفاده از زمین، بیش از دیگر ویژگیهای خاک بر تجزیهی لباس زیر تأثیر میگذارد. بنابراین یک آزمایش ساده و نسبتاً خندهدار توانست اطلاعات ارزشمندی دربارهی سلامت خاک در نقاط مختلف جهان فراهم کند.
🏆 برخی دیگر از برندگان
بیومکانیک: ارائهی تعریفی علمی و دقیق از بوسیدن که بتوان آن را برای گونههای مختلف جانوری به کار برد.
اقتصاد: ارائهی شواهدی مبنی بر اینکه افراد ثروتمند، در مقایسه با افراد کمدرآمد، ممکن است بیشتر درگیر رفتارهای غیراخلاقی شوند.
شیمی: کشف اینکه پروتئینهای شیر سوسکهایی که نوزاد زنده به دنیا میآورند، سه برابر پروتئینهای شیر گاو انرژی دارند.
پزشکی: مطالعهی آیرودینامیک فینکردن و بررسی علمی روش تخلیهی بینی، در پژوهشی که در سال ۱۹۷۷ منتشر شد.
زیستشناسی: پاگذاشتن آرام روی قسمتهای مختلف بدن مارها برای بررسی اینکه چه عواملی یک مار سمی را به گازگرفتن انسان تحریک میکند.
فیزیک: بررسی نظری و آزمایشگاهی عوامل ایجاد پاشش در توالت ایستاده (یورینال) و طراحی نمونههایی که میزان پاشش را تا حدود یکونیم درصد حالت معمول کاهش میدهند.
فناوری: استفاده از خرطوم پشه بهعنوان نازل بسیار ظریف و کمهزینه برای چاپ سهبعدی با وضوح بالا.
بویایی: گردآوری شواهدی که نشان میدهد از نظر والدین، نوزادان بوی بسیار خوبی دارند؛ اما نوجوانان معمولاً چنین امتیازی نمیگیرند!
صلح: نشاندادن اینکه مردم برای دوستانی که با افراد منفورشان بدرفتاری میکنند، ارزش بیشتری قائل میشوند.
علوم خاک: دفن هزار لباس زیر در بیش از ۲۵ کشور و بیرونآوردن آنها پس از دو ماه، برای بررسی فعالیت زیستی و سلامت خاک.
💡 چرا این جایزه مهم است؟
پژوهشهای برندهی ایگنوبل همیشه قرار نیست بیماریها را درمان کنند یا رازهای بزرگ کیهان را توضیح دهند. بسیاری از این مطالعات از یک پرسش خوب و تفکری واقعاً متفاوت شکل میگیرند، نه از تجهیزات گرانقیمت، منابع عظیم یا روشهای پیچیده. این تحقیقات سرگرمکنندهاند و مهمتر از آن، مردم را به فکرکردن و یادگرفتن وامیدارند.
جالب اینکه دریافت ایگنوبل که روزی از نظر بعضی پژوهشگران توهین به حساب میآمد، امروز برای بسیاری از آنها یک فرصت دیدهشدن است؛ درست برخلاف آنچه دربارهی نوبل اصلی گفته میشود.
https://updatemd.com/miscellaneous/ig-nobel-prize-2026-winners/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 683 |
| 11 |  🎉 کانال یوتیوب آپدیت اِم دی ۱۰ هزار نفره شد!
وقتی اولین ویدیو را منتشر کردیم، فکر نمیکردیم روزی ۱۰ هزار نفر حاضر باشند وقتشان را به پزشکی مبتنی بر شواهد بدهند (آن هم به زبان فارسی و بدون اغراق و هیاهو!).
این عدد را شما ساختید؛ با هر تماشا، هر کامنت و هر بار که ویدیویی را برای عزیزی فرستادید.
قول ما همان است که بود: ساده و دقیق گفتن از آنچه علم «میداند» و نه آنچه میفروشد.
اگر هنوز مشترک کانال یوتیوب نشدهاید، الان بهترین زمان است 👇
https://www.youtube.com/@updatemd | 2 492 |
| 12 |  🎦 اپیزود جدید آپدیت ام دی منتشر شد:
چقدر پروتئین لازم داریم؟ عدد درست برای سن، ورزش و کاهش وزن
در سالهای اخیر حرف زیادی دربارهی پروتئین زده شده، اما تقریباً همهٔ آنها حول یک عدد ثابت میچرخد؛ در حالی که عدد درست برای یک فرد جوان ورزشکار، یک خانم شصتساله و کسی که در حال کاهش وزن است، سه چیز کاملاً متفاوت است.
در ویدیوی تازه دقیقاً همینها را حساب کردهایم👇
🔗 مشاهده در یوتیوب
🔗 مشاهده در آپارات
🎧 شنیدن در کستباکس | 2 574 |
| 13 | وقتی «بوی تمیزی»، هوای خانهی شما را به اندازهی یک خیابان آلوده میکند!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
بوی مرکبات، کاج یا اسطوخودوس بعد از نظافت معمولاً نشانهای از تمیزی به نظر میرسد؛ به همین خاطر انواع تمیزکنندههای خانگی از آنها در محصولاتشان استفاده میکنند.
حالا پژوهشی تازه نشان میدهد استفاده از شویندههای معطر ممکن است در عرض چند دقیقه، میلیاردها و حتی تریلیونها ذره فوقریز وارد هوای خانه کند. میزان ذرات استنشاقشده در برخی شرایط با ایستادن کنار یک خیابان شلوغ برابری میکند یا حتی بیشتر از آن!
🔬 در آزمایش چه اتفاقی افتاد؟
پژوهشگران اسپریها، دستمالهای مرطوب و محلولهای پاککننده معمولی و گیاهی را در یک خانه آزمایشی کوچک بررسی کردند. نتایج نشان داد «ترپنها» (terpene) یعنی همان ترکیبات طبیعی مسئول رایحههایی مانند لیمو، کاج و اسطوخودوس، پس از انتشار در هوا با اُزن واکنش میدهند و ذراتی شبیه ذرات موجود در مهدود میسازند.
قطر این ذرات تنها یک تا ۳۰ نانومتر است؛ بهقدری کوچک که حتی بسیاری از دستگاههای خانگی سنجش کیفیت هوا قادر به شناسایی آنها نیستند.
⚠️ چرا نگرانکننده است؟
این ذرات میتوانند به بخشهای عمیق ریه نفوذ کنند و احتمال ورودشان به جریان خون نیز وجود دارد. نکته نگرانکننده سرعت تشکیل آنهاست: پیش از آنکه نظافت تمام شود، مقدار زیادی از این ذرات تولیدی استنشاق شدهاند.
به گفته پژوهشگران، طبیعی یا گیاهی بودن رایحه لزوماً به معنای بیضرر بودن آن نیست. ترپنها در طبیعت هم وجود دارند، اما غلظتی که هنگام استفاده از شویندههای معطر در فضای بسته ایجاد میشود، ممکن است دهها یا حتی صدها برابر بیشتر از مقداری باشد که در محیط طبیعی استنشاق میکنیم.
این آلودگی برخلاف دود یا گردوغبار دیده نمیشود و همین موضوع آن را فریبندهتر میکند: هوا خوشبوست، پس تصور میکنیم کاملاً پاک شده است.
✅ چه کار کنیم؟
برای کاهش مواجهه، پژوهشگران استفاده از محصولات بدون عطر، باز کردن پنجرهها و تهویه مناسب هنگام نظافت را توصیه میکنند. همچنین بهتر است از دستگاههای تصفیه هوایی که اُزن تولید میکنند دوری کنید؛ زیرا اُزن میتواند واکنش با ترکیبات معطر و تولید این ذرات فوقریز را تشدید کند.
https://updatemd.com/health-longevity/scented-cleaners-indoor-ultrafine-particles/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 3 419 |
| 14 |  در کشور ژاپن میزان تولید و فروش «پوشک بزرگسالان» نسبت به خردسالان پیشی گرفته است!
علت: سالمندی جمعیت و کاهش شدید نرخ تولد… | 3 358 |
| 15 | انسان واقعا چند سال میتواند عمر کند؟ واقعیتها در برابر پیشبینیها
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
سالهاست این سوال مطرح میشود که سقف عمر انسان چقدر است؟ همهی ما خاطراتی شنیدهایم از پدربزرگی که ۱۲۰ یا حتی ۱۴۰ سال عمر کرده؛ اما واقعیت این است که اکثر این حرفها اغراقشده و غیرمستند است. یک مطالعه تازه این مرز را نزدیک به «دو قرن» برآورد کرده، اما «گراهام لاتون»، ستوننویس ارشد مجله New Scientist، دلایل جالبی برای تردید در این عدد دارد. خلاصهای از مقالهی او را با شما بهاشتراک میگذارم:
🕰 رکوردی که شاید جعلی باشد
«ژان کالمان» همچنان رکورددار رسمی طولانیترین عمر انسان است: متولد ۱۸۷۵ و درگذشته در ۱۹۹۷، در سن ۱۲۲ سال و ۱۶۴ روزگی. اما برخی تردید دارند؛ طبق یک فرضیه، ژان در سال ۱۹۳۴ فوت کرده و دخترش ایوون برای فرار از هزینهها یا مسئولیتهای مالی، هویت مادرش را جعل کرده است. ایوون ۲۳ سال جوانتر بود؛ باز هم عمری طولانی، اما نه رکوردشکن. تا حل این معما، پاسخ ما به «انسان حداکثر چقدر عمر میکند؟» این است: دستکم ۱۲۲ سال و ۱۶۴ روز — به شرط آنکه ماجرا واقعی باشد.
❓ سقف طبیعی عمر کجاست؟
کالمان کاملاً استثنایی بود؛ هیچ فرد دیگری به ۱۲۰ سالگی نرسیده و همین یکی از دلایل تردید دربارهی رکورد اوست. کانه تاناکا، دومین انسان مسن تاریخ، ۱۱۹ سال و ۱۰۷ روز عمر کرد. بیشتر پژوهشگران قبول دارند که عمر انسان سقفی طبیعی دارد. یک تحلیل پرارجاع، با بررسی دادههای افرادی که با اسناد معتبر بیش از ۱۱۰ سال عمر کردهاند، این سقف را حدود ۱۱۵ سال برآورد کرد، هرچند رسیدن فردی به ۱۲۵ سالگی را منتفی ندانست.
📊 از ۱۲۵ تا ۱۵۰ سال؛ مدلهای کامپیوتری چه میگویند؟
در یکی از این پژوهشها، نوسانهای کوتاهمدت گلبولهای قرمز و سفید در افراد ۸۵ ساله و مسنتر بررسی شد تا تابآوری بدن در برابر بیماریهای مرگبار مرتبط با سن اندازهگیری شود. براساس این مدل، در نقطهای مشخص تابآوری کاملاً از بین میرود و دیگر بازگشتی وجود ندارد؛ معمولاً حوالی ۱۲۰ سالگی، و برای مقاومترین افراد حدود ۱۵۰ سال. اما هیچکدام از این برآوردها پیشرفتهای احتمالی آیندهی پزشکی را در نظر نمیگیرند: به گفتهی ریچارد فاراگر (دانشگاه برایتون بریتانیا)، دانشمندان در دههی ۱۹۲۰ عمر بیش از ۱۰۵ سال را غیرممکن میدانستند.
🧬 آیا انسان میتواند ۱۹۴ سال عمر کند؟
پژوهشگران مؤسسهی علم و فناوری اسکولکوو و مؤسسهی پژوهش هوش مصنوعی مسکو سناریویی را تصور کردند که در آن بشر تمام عوامل پیریِ درمانپذیر را درمان کرده و تنها عامل اصلاحناپذیر، آسیبهای انباشته در دیانای سلولها باشد. در چنین شرایطی، سقف عمر انسان به رقم حیرتانگیز ۱۹۴ سال میرسد. بعید میدانم در طول زندگی خودم رخ دهد و ما هنوز همهی عوامل پیری را نمیشناسیم؛ اما این محاسبه نشان میدهد از نظر تئوری هنوز فضای زیادی باقی است.
⚠️ وقتی شناسنامهها به ما دروغ میگویند
سال نیومن، پژوهشگر طول عمر در دانشگاه آکسفورد، نشان داده حتی تعداد اندکی اشتباه یا اطلاعات جعلی در مدارک کاغذی مانند شناسنامهها میتواند دادههای طول عمر را بهشدت منحرف کند. او در کتاب تازهاش Morbid از گستردگی حیرتآور این خطاها و تقلبها پرده برداشته است: در یونان مشخص شد حدود ۷۰ درصد افرادِ فهرست صدسالهها در واقع فوت کرده بودند، اما نامشان روی کاغذ زنده نگه داشته شده بود تا بستگانشان حقوق بازنشستگی بگیرند! در ژاپن موارد بیشتری از تقلب در مستمری کشف شد. اگر دادههای ورودی پر از سنهای اشتباه و اغراقشده باشد، نتیجه هم بیش از واقعیت خواهد بود. وقتی مجله Nature از نیومن پرسید بحث حداکثر عمر انسان اکنون در چه وضعیتی است، پاسخ داد: «در یک آشفتگی مطلق.»
✅ شاید پاسخ واقعی فقط ۱۱۵ سال باشد
مقالهای از سال ۲۰۱۱ نشان داد در سراسر جهان، ۹۸ درصد ادعاهای مربوط به عمر بیش از ۱۱۵ سال قابل تأیید نبودهاند؛ و در کشورهایی که سوابق دقیق تولد به بیش از ۱۵۰ سال قبل بازمیگردد، حتی یک نفر هم بهطور قطعی بیش از ۱۱۵ سال عمر نکرده است!
https://updatemd.com/health-longevity/maximum-human-lifespan-limit/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 3 436 |
| 16 | گاهی بدشانسیهای عجیبی سراغ آدم میآید: شش کارگر در فرودگاه فرانکفورت آلمان به مالاریا مبتلا شدهاند و دو نفرشان هم جان خودشان را از دست دادهاند.
به نظر میرسد که علت ابتلا، پشههایی باشد که سوار یک هواپیما شده بودند و از آن سوی دنیا آمدهاند تا این افراد نگونبخت را نیش بزنند!
در آن منطقه مالاریا وجود نداشته و انتقال فرودگاهی این بیماری هم آنقدر نادر است که تشخیص این افراد به تاخیر افتاده و به همین خاطر دو نفرشان فوت شدهاند.
فعلا در فرودگاه فرانکفورت تلهی پشه گذاشتهاند تا بفهمند پای یک پشه در میان بوده یا چند پشه!
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 3 346 |
| 17 |  💡 کودکان، معدن اطلاعات پلتفرمها؛ دنیا با جریمه مهارشان میکند، ایران هنوز شروع نکرده
کودکان هنگام استفاده از یک اپلیکیشن شاید فقط چند ویدیو ببینند، کمی بازی کنند یا با دوستان حرف بزنند؛ اما همین استفادههای ساده میتواند به جمعآوری اطلاعات درباره سن، علایق، رفتار و عادتهای آنها ختم شود.
⚡️ بر اساس قانون کوپا (COPPA) یا قانون حفاظت از از حریم خصوصی کودکان در اینترنت، هیچ هیچ سرویسی حق ندارد از کودک زیر ۱۳ سال اطلاعات شخصی جمع کند، مگر اینکه قبلش رضایت قابلراستیآزمایی والدین را گرفته باشد.
این قانون در سال ۱۹۹۸ در آمریکا تصویب شده است و مجری قانون هم «کمیسیون فدرال تجارت آمریکا» (FTC) است.
بر اساس همین قانون، مدتی پیش شرکت «تیکتاک» به اتهام جمعآوری اطلاعات از کودکان زیر ۱۳ سال، به پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار غرامت محکوم شد.
اما سوال اینجاست:
موضوع جمعآوری اطلاعات کودکان چقدر جدی است و تا بهحال، چه کارهایی برای کنترل آن در دنیا انجام شده است؟ آیا ایران هم در این مسیر قدمی برداشته است؟
⛓ پاسخ این سوالها را در جدیدترین مقالهی نوشدارو بخوانید!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
#راهنمای_والدین
#حریم_خصوصی
برای محافظت از کودکان در برابر آسیبهای دنیای دیجیتال، در تلگرام پیگیر نوشدارو باشید.
💡 @NooshDaroo_web | 2 309 |
| 18 | مادر و فرزند هیچگاه کاملاً از یکدیگر جدا نمیشوند
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
این یک پژوهش جدید نیست، اما طی چند روز گذشته مجدداً بر سر زبانها افتاده و به همین بهانه بد نیست نگاهی به آن بیندازیم. چون موضوع شگفتانگیزی است.
چند سال قبل، پژوهشگران مغز ۵۹ زن را پس از مرگ بررسی کردند و در ۶۳ درصد آنها DNA مردانه پیدا کردند! سلولهایی که تقریباً بهطور قطع یادگار فرزند پسرشان بود. مسنترینِ این زنان ۹۴ سال داشت و آن سلولها هنوز همانجا نشسته بودند.
🤰 میکروکایمریسم چیست؟
ماجرا از حدود هفتهی چهارم یا پنجم بارداری شروع میشود؛ یعنی پیش از آنکه بیشتر مادران حتی به کسی خبر داده باشند. تعدادی از سلولهای جنین وارد خون مادر میشوند و بعضی از آنها دیگر هرگز آنجا را ترک نمیکنند.
به این پدیده «میکروکایمریسم» میگویند: حمل کردن تکهای از یک انسان دیگر در بدن خودتان.
پژوهشگران وقتی اندامهای زنانی را که بهتازگی باردار بودند بررسی کردند، سلولهای جنین را در همهی آنها یافتند؛ در کبد، ریه، تیروئید، کلیه، مغز استخوان، پوست و حتی قلب.
🔬 این سلولها آنجا چه میکنند؟
و این سلولها بیکار نمینشینند، در بررسی جای زخم سزارین ۷۰ زن، سلولهای جنین درست در محل برش، در حال ساختن کلاژن و پروتئینهای ترمیمی پیدا شدند! یعنی سلولهای کودک، زخمی را که در زمان تولد خودش ایجاد کرده بود، خودش بست!
❤️ قلبی که ترمیم میشود
در یک آزمایش دیگر، وقتی پژوهشگران به قلب موشهای باردار آسیب زدند، سلولهای جنین (که با نشانگر درخشان علامتگذاری شده بودند) مستقیم به سمت محل آسیب رفتند و به ماهیچهی قلب و دیوارهی رگها تبدیل شدند.
نسخهی انسانی این ماجرا هنوز اثبات نشده، اما پزشکان سالهاست دیدهاند که نارسایی قلبیِ رخ داده در حوالی زایمان، بهتر از تقریباً هر نوع نارسایی قلبی دیگری بهبود پیدا میکند.
🧬 سه نسل در یک جریان خون
شاید عجیبتر از همه این باشد که پژوهشگران در خون بند ناف چند نوزاد، سلولهای «مادربزرگ» را هم پیدا کردند؛ سلولهایی که دهها سال قبل از یک جفت گذشته بودند و حالا از جفت دوم هم عبور کرده بودند. سه نسل از یک خانوادهی زنده، درون یک جریان خون!
شاید بتوان گفت کششی که هر مادر نسبت به فرزندش حس میکند، صرفاً یک استعاره نیست و حتی در سطح سلولی هم برقرار است: در کبدش نشسته، در قلبش، و حتی در مغزش. و البته تا آخر عمر هم همانجا میماند…
https://updatemd.com/mother-child/fetal-microchimerism-mother-cells/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 4 732 |
| 19 | آیا ترکیب توفا (TOFA) میتواند به چربیسوزی و حفظ عضلات کمک کند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
وقتی صحبت از کاهش وزن میشود، معمولاً یک راه بیشتر به ذهنمان نمیرسد: کمتر غذا بخوریم تا بدن مجبور شود از ذخایر انرژی خود استفاده کند.
بیشتر داروهای جدید لاغری هم کموبیش همین مسیر را دنبال میکنند. در آپدیت ام دی هم در مورد آنها هم زیاد نوشتهایم و هم ویدیو ساختهایم.
اما آیا میتوان اهرم دوم را فعال کرد و بدون کاهش بیشتر اشتها، کاری کرد که بدن انرژی بیشتری بسوزاند؟
حالا پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا برکلی ترکیبی آزمایشی به نام «توفا» (TOFA) را بررسی کردهاند که در موشهای چاق، مصرف انرژی را تا ۱۸ درصد افزایش داد. این حیوانات چربی از دست دادند، اما کاهش معناداری در تودهی بدون چربی آنها مشاهده نشد. کنترل قند خون، حساسیت به انسولین، تریگلیسرید و نشانههای کبد چرب نیز بهبود پیدا کرد.
البته یک نکتهی بسیار مهم وجود دارد: این نتایج فعلاً فقط در موشها دیده شدهاند و هنوز نمیدانیم توفا در انسان مؤثر یا حتی بیخطر است.
🍽️ کاهش وزن فقط به معنای کمتر خوردن نیست
داروهایی مانند اوزمپیک و ویگووی که حاوی سماگلوتاید هستند، با کاهش اشتها و مقدار غذای مصرفی به کاهش وزن کمک میکنند.
تیرزپاتاید نیز با نامهای تجاری مانجارو و زپباند عرضه میشود و مسیرهای هورمونی مرتبط با اشتها و قند خون را هدف قرار میدهد. این داروها میتوانند کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کنند، اما در بعضی افراد با تهوع، مشکلات گوارشی و کاهش شدید دریافت غذا همراه میشوند. اگر تغذیهی کافی، پروتئین مناسب و تمرین مقاومتی نادیده گرفته شود، ممکن است بخشی از وزن ازدسترفته از تودهی بدون چربی باشد، نه فقط از چربی.
توفا از زاویهی دیگری وارد میشود. این ترکیب قرار نیست صرفاً شما را وادار کند کمتر غذا بخورید؛ هدف آن افزایش مصرف انرژی در سلولهاست. به زبان ساده، بهجای آنکه فقط ورودی انرژی را کم کند، تلاش میکند موتور سوختوساز بدن را کمی پرمصرفتر کند.
🔬 توفا چگونه به چربیسوزی کمک کرد؟
توفا نخستینبار در دههی ۱۹۷۰ شناسایی شد و در گروهی از ترکیبات به نام مهارکنندههای ACC قرار میگیرد. این ترکیبات میتوانند تولید چربیهایی مانند کلسترول و تریگلیسرید را در بدن محدود کنند.
مشکل اینجاست که بعضی مهارکنندههای ACC در مطالعات قبلی، برخلاف انتظار، تریگلیسرید خون را افزایش دادهاند؛ عارضهای که میتواند خطر قلبیعروقی ایجاد کند. به همین دلیل، با وجود رسیدن تعدادی از آنها به مراحل میانی کارآزمایی بالینی، تاکنون هیچکدام برای درمان بیماریهای متابولیک تأیید نشدهاند.
اما توفا ظاهراً یک تفاوت مهم دارد. این ترکیب علاوه بر مهار ACC، گیرندههای سلولی PPARα و PPARδ را نیز فعال میکند. این گیرندهها ژنهایی را روشن میکنند که به سلولها اجازه میدهند چربی را دریافت کرده و بهعنوان سوخت مصرف کنند.
در موشها، این سازوکار دوگانه مصرف انرژی را تا ۱۸ درصد بالا برد؛ بدون آنکه حیوانات فعالیت بدنی بیشتری داشته باشند یا دمای بدنشان افزایش پیدا کند. تریگلیسرید آنها نیز برخلاف آنچه با بعضی مهارکنندههای ACC دیده شده بود، بالا نرفت.
💊 ترکیب توفا با داروهای کاهش وزن چه نتیجهای داشت؟
پژوهشگران توفا را همراه با سماگلوتاید و تیرزپاتاید نیز روی موشها آزمایش کردند. استفادهی همزمان از این ترکیبات، در مقایسه با مصرف هرکدام بهتنهایی، با بهبود بیشتر وزن، کنترل قند خون، سطح انسولین و تریگلیسرید همراه بود.
بهعبارت دیگر، توفا قرار نیست جایگزین داروهای کاهش اشتها شود. اگر نتایج حیوانی در آینده در انسان نیز تکرار شوند، شاید بتواند بهعنوان یک درمان مکمل عمل کند: داروی اول ورودی انرژی را کاهش دهد و داروی دوم مصرف انرژی را افزایش دهد.
این ایده جذاب است، اما هنوز نباید آن را یک راهحل آماده برای کاهش وزن دانست.
⚠️ هنوز تا رسیدن به یک داروی انسانی فاصله داریم
مطالعهی توفا یک پژوهش پیشبالینی است. نتیجهی مثبت در موشها به این معنا نیست که همین اثر با همان شدت و بدون عارضه در انسان نیز دیده خواهد شد. دوز مناسب، عوارض احتمالی، اثرات قلبیعروقی و پیامدهای مصرف طولانیمدت آن هنوز مشخص نیستند.
در مجموع، توفا مسیر متفاوت و جالبی را برای درمان چاقی پیشنهاد میکند: افزایش مصرف انرژی بهجای تکیهی کامل بر کاهش اشتها. بااینحال، تا زمانی که مطالعات انسانی کنترلشده ایمنی و اثربخشی آن را نشان ندهند، توفا فقط یک ترکیب آزمایشی امیدوارکننده است، نه داروی جدید کاهش وزن.
https://updatemd.com/medicines/tofa-fat-burning-muscle-preservation/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 598 |
| 20 | رژیم غذایی سالمتر با عملکرد بهتر ریه در مبتلایان به آسم و COPD ارتباط دارد
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
این جمله را هزار بار شنیدهایم که تغذیهی سالم مهم است. اما آیا تا به حال شنیده بودید که تغذیه سالم برای عملکرد مناسب ریه هم مهم است؟
نتایج یک مطالعه تازه و با پیگیری ۱۰ ساله نشان میدهد هرچه کیفیت رژیم غذایی بالاتر باشد، عملکرد ریه نیز بهتر است؛ ارتباطی که بهویژه در افراد مبتلا به آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) پررنگتر دیده میشود.
یافتههای این پژوهش در نشریه ERJ Open Research منتشر شده است.
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD | 2 325 |
