Сарыада кыра тылдьыта🐮🌼

Хараҕа суох Сөдүөччүйэ эмээхсини ити кэм холбоһук уобараһын курдук көрөбүн. Кини хараҕынан сатаан көрбөт эрээри, кини өйүгэр саха норуотун дьиҥ баайа мунньуллан сырыттаҕа - ол мындыр санаата. Маайаны, Сүөдэри уһун уустук суолларыгар алгыстаан, кини омук инникитин эмиэ алгыстыыр. Ол курдук Сөдүөччүйэ эмээхсин төһө да кылгастык көһүннэр, кини бэлиэ уобараһа тутаах буолар. Онтон история тосту уларыйар. Саҥа революционер уобараһа кэлэр. Инникигэ бигэ итэҕэллээх, эрчимнээх, ол эрэн наһаа эдэр дьон. Холобур, роман устата кыралаан улаатан испит Сэмэнчик уол айымньы бүтүүтүгэр сүрүн дьоруой буолар. Сэмэнчик Сөдүөччүйэ эмээхсинтэн ураты төһө да «көрөр харахтаммытын» иһин, кини олоххо элбэҕи билэ-көрө илик, элбэххэ үөрүйэҕэ суох оҕо буоллаҕа. Ол да буоллар, кини саҥа олоҕу тутаары, эрдэттэн улаатарыгар тиийэр. Ити конфликт аны икки ураты толкуйга көстөр. Урут дьон «төлкө төннүбэт» диэн санаанан олорор буоллахтарына, Сэмэнчик кэмигэр киһи дьылҕатын бэйэтэ айыахтаах. Онтон норуот инники олоҕо эмиэ тутулуктаах. Ол эрэн айымньы саҕаланыытыттан көстөр дьоруойдар, кырдьык, дьылҕа оонньуутуттан сатаан куоппаттар: Маайа кыһалҕалаах олоҕо хомолтолоохтук быстар; Сүөдэр дьонун сүтэрэн, элбэх эрэйгэ түбэһэр; Сүөдэркэ иэстэбилгэ түбэһэн эмиэ түһүүлээх-тахсыылаах олоҕо быстар. Ити дьон дьылҕаларын ситимэ улахан историческай уларыйыы кэмигэр быстыбат. Онон сүрүн ыйытыы хоруйа суох хаалар курдук: төлкө күүһэ кэхтибэт, киһи бэйэтин кыаҕа эмиэ сүдү суолталаах. Ити иккиттэн кырдьыга ханныгый? Үс чаастаах роман атын историческай киэҥ хабааннаах айымньылары санатар.  Сэрэйбит курдук, Толстой «Война и мир» эпопеятын кытта тэҥниибин. Ол эрэн «Төлкөҕө» кыра киһи олоҕо улахан  историческай уларыйыы кэмигэр ойууланар дуу, эбэтэр история уларыйыыта тус киһи олоҕор хайдах курдук дьайбыта көстөр дуу? Мин көрдөхпүнэ, айымньы бүтүүтүгэр ааптар дьоруойдартан тэйэн иһэр. Ааптар «Хараҥа түүҥҥэ» Ылдьаана эмээхсин Бүлүү өрүс кытылыгар ытыырын, кини олоҕун аҕыйах тылынан киһи уйулҕатын долгутар гына хайдах курдук ойуулууруй! Маайа хайдах эрэйи көрөрүн, санаата уоскуйбатын, саҥаттан саҥа кыһалҕаны көрсөрүн дьиҥнээхтик да көрдөрбүт! Онтон «Күн тахсыытыгар» кыра киһи олоҕо инник болҕомтону ылбат. Үгүс политическай термин киирэр, дойду бэлиэ историческай хардыылара ааттаналлар. Бу айымньы тула элбэх санаа тахсан иһэр, ону манна сатаан батарбатым буолуо... Ол эрэн «Төлкө» роман уустук ыйытыылара, кистэнэ сылдьар идеялара  Николай Якутскай дириҥ толкуйун, муҥурдаммат ычатын көрдөрөр. Толстой эпопеятыгар тэҥнээбитим да иһин, син биир «Төлкө» ураты тыыннаах, үрдүк таһымнаах историческай эпопеялартан биирдэстэрэ буолар диэн түмүктүүбүн.