اللُّغَةُ وَالأدَب | بهمن بادینی

آمریکا، نیازی به ارسال هواپیمای جنگنده نیست! این اولین عنوانی بود که به ذهنم رسید. البته یک پیش‌زمینه‌ای از مجلۀ سخیف شارلی‌ابدو در ذهن داشتم که در زلزلۀ ترکیه که در آن ده‌ها هزار نفر کشته شدند، تیتر زده بود: «نیازی به ارسال تانک نیست»! از این‌ها که بگذریم، دلسوزی‌نکردن ما برای آمریکا بیشتر به خاطر آن است که این شرایط هیچ تأثیری بر روحیۀ قوی آن‌ها ندارد؛ چون آمریکا در ویتنام، عراق، افغانستان، ژاپن و به ویژه در غزه هزاران صحنۀ مشابه آنچه اکنون در کالیفرنیا اتفاق می‌افتد را با جنگنده‌هایش رقم زده است و صدها هزار انسان را کشته است. بنابراین به این تصاویر و وقایع عادت دارند!! منتظر باشید BBC هم به زودی مانند گذشته تیتر بزند: «در نقطه‌ای از کانادا تا مرز مکزیک، آتش‌سوزی سهمگینی اتفاق افتاده است»! البته باید زودتر دست به کار شود چون آمریکای صلح‌جو قصد دارد به زور شمشیر کانادا را هم فتح کرده و به قلمروی آمریکا اضافه کند وگرنه باید به نحو دیگری ماله بر اندام ارباب بزرگ بیاندازد...

آمریکا، نیازی به ارسال هواپیمای جنگنده نیست! این اولین عنوانی بود که به ذهنم رسید. البته یک پیش‌زمینه‌ای از مجلۀ سخیف شارلی‌ابدو در ذهن داشتم که در زلزلۀ ترکیه که در آن ده‌ها هزار نفر کشته شدند، تیتر زده بود: «نیازی به ارسال تانک نیست»! از این‌ها که بگذریم، دلسوزی‌نکردن ما برای آمریکا بیشتر به خاطر آن است که این شرایط هیچ تأثیری بر روحیۀ قوی آن‌ها ندارد؛ چون آمریکا در ویتنام، عراق، افغانستان، ژاپن و به ویژه در غزه هزاران صحنۀ مشابه آنچه اکنون در کالیفرنیا اتفاق می‌افتد را با جنگنده‌هایش رقم زده است و صدها هزار انسان را کشته است. بنابراین به این تصاویر و وقایع عادت دارند!! منتظر باشید BBC هم به زودی مانند گذشته تیتر بزند: «در نقطه‌ای از کانادا تا مرز مکزیک، آتش‌سوزی سهمگینی اتفاق افتاده است»! البته باید زودتر دست به کار شود چون آمریکای صلح‌جو قصد دارد به زور شمشیر کانادا را هم فتح کرده و به قلمروی آمریکا اضافه کند وگرنه باید به نحو دیگری ماله بر اندام ارباب بزرگ بیاندازد...

حیوان‌دوستِ انسان‌خوار!

روشنفکران تروریست

اخیرا در ایران، غذادادن به حیوانات توسط عده‌ای متظاهر به حیوان‌دوستی به معضلی بزرگ تبدیل شده و این جماعت (منحصرا سگ‌دوست) به نوعی باعث تغییرات اکوسیستمی شدند‌. طی چند سال اخیر ده‌ها نفر از جمله کودکان به دلیل حملۀ سگ‌های ولگرد در داخل شهرها، فوت یا قطع عضو شدند! متخصص و استاد دانشگاهی که در این رابطه صحبت می‌کند و از خطرات این پدیده می‌گوید، توسط یکی از این سگ‌دوستان (یا اجیر شدهٔ سگ‌دوستان) با رکیک‌ترین الفاظ تهدید می‌شود. بله، شما با جماعتی روبه‌رو هستید که به خاطر سگ هم حاضرند صدای شما را خفه کنند و در عین حال، می‌توانند خروار خروار از آزادی بیان و انسانیت برای شما بگویند! #تروریسم_پنهان #حتی_لاننخدع

وقتی این بنده ناچیز خداوند، چنین با تندی واقع کنونی را وصف می‌کنم، از توهم توطئه یا یأس نیست؛ این واقعیتی است که با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم! برادری در شهر بانه سال‌هاست برای کمک به نیازمندان فعالیت می‌کنند و صدها پروژه کمک به فقرا از جمله جمع‌آوری جهیزیه برای زوج‌های مستحق، خرید لوازم کسب و کار برای بانوان نیازمند، خرید لوازم تحصیلی برای دانش‌آموزان و... را اجرا کردند. همین‌که برای مردم غزه که تحت شدیدترین جنایات هستند مبالغی جمع‌آوری کردند، عده‌ای ناسیونالیست حقیر به ایشان حمله‌ور شده و به طرز وحشیانه‌ای ایشان را با توهین و فحاشی تهدید کردند! این تروریستان بالقوه، به شما اجازه نمی‌دهند که حتی آزادانه از جیب خود به برادران و خواهرانتان کمک کنید! شما حق ندارید حتی در مسجد هم از عقاید و باورهای مذهبی خودتان بگویید و درمورد جامعه، زن‌وشوهر، حجاب، ولاء و براء و... برای جمع مسلمانان صحبت کنید اما آن‌ها به خودشان اجازه می‌دهند حتی در پول و مال شما هم دخالت کنند و به شما فحاشی کنند. یک کلام: مسلمانان باید واقع معاصر را به خوبی درک کنند و به ویژه در بُعد رسانه‌ای، با دشمنان اسلام جهاد کنند و شدیدترین حملات را علیه آن‌ها به طور مستمر انجام بدهند.

غرب متعفّن به شدت با دست‌ندادن با زنی نامحرم (وزیر جنایتکار آلمان) برآشفته می‌شود، اما به هزاران دست و پای قطع شدهٔ کودکان غزه اهمیتی نمی‌دهد! تاکنون بیش از ۱۷۰۰۰ کودک در غزه توسط تروریستان اسرائیلی (با تسلیحات آمریکایی و اروپایی) کشته شدند! مسأله واضح است: حقوق بشر یعنی حقوق زنان عُریان و بدکاره، حقوق همجنسبازان، حقوق کودکانی که می‌خواهند تغییر جنسیت بدهند، حقوق مرتدان اسلام‌ستیز و به طور کلی حقوق هرآنچه که با شریعت در تضاد است.

اللهم أعز الإسلام والمسلمین وأذل الکفرة والمشرکین ودمر أعداء الدين من الملحدين ومن اليهود والصليبيين واجعل اللهم بلاد الإسلام آمنة مطمئنة يارب العالمين اللهم أقر أعيننا بنصرة الإسلام والمسلمين اللهم دمر اليهود وأعوانهم من المستعمرين اللهم دمر أعداء الدين أجمعين في برك وبحرك وجوك اللهم شرّدهم وفرّق جمعهم، واجعل دائرة السوء عليهم واجعل بأسهم بينهم وسلط عليهم بأسك وجنداً من عندك فلا تقم لهم قائمة أمام المسلمين إنك على كل شيءٍ قدير يا رب العالمين اللهم عليك باليهود ومن والاهم ورضي بمكرهم وشرّهم وعدوانهم

▪️اعجاز علمی قرآن، بین افراط و تفریط تفسیر آیات قرآن و استنباط نظریات و فرضیه‌های مربوط به علوم مختلف پزشکی، زیست شناسی، فیزیک و... در سالهای اخیر زیاد شده است. برخی در این مسأله افراط کرده‌اند و گاها با نسبت‌دادن این فرضیه‌ها به قرآن، موجب ایجاد شک در ذهن مردم شدند و دشمنان اسلام هم این فرصت را برای طعنه‌زدن در قرآن غنیمت شمردند. برخی هم به کلی مخالف سخن‌گفتن در این‌باره شدند. در اینجا دوست دارم نکات خیلی مهمی درباره‌ی اعجاز علمی ذکر کنم: ● اصطلاح إعجاز علمی سهل‌انگارانه است و بهتر است آن را دلایلی بر صدقِ قرآن اسم بگذاریم! نسبت این اعجاز به (علمی) نیز توهّم‌برانگیز است و ریشه در خودباختگی دارد؛ آیا علم فقط در علوم تجربی خلاصه می‌شود و باقی تفسیرها علمی نیستند؟ چرا باید تسلیم این فرض اشتباه شویم که علوم شرعی و ادبی و... علم نیستند؟ [۱] ● اینکه حقانیت اسلام و قرآن را در موافقتِ آن با تک‌تکِ فرضیه‌ها و نظریه‌هایی بدانیم که در کرۀ زمین صادر می‌شوند و خدا می‌داند چندسال بعد، کدام نظریه و فرضیۀ جدیدی جای آن را می‌گیرد، بسیار اشتباه و ناعاقلانه است! هزاران نظریه از سوی دانشمندان صادر و بعدها توسط همان‌ها رد شده است و چه کسی تضمین می‌کند که خودِ این دانشمندان، تحت‌تأثیر غرض و اهداف شخصی و جوّ سیاسی حاکم بر کشورشان نیستند؟ [۲] ● تا بیش از صدها سال پیش مسلمانان از چه اعجازی بیشتر سخن می‌گفتند؟ دکتر سامی عامری می‌فرماید: «بسیاری از کسانی که بعدها اسلام آوردند و عرب هم نبودند، تحت تأثیر احکام و عقاید یکتاپرستی اسلام قرار گرفتند که با فطرت پاک انسانی و بقایای تحریف نشدۀ ادیان الهی مطابقت داشت.» پس حقایق علمی یکی از راه‌های دعوت به قرآن هستند نه همۀ آن! ● اینکه ملحدین و بهانه‌جویان و خودباختگان فقط علوم تجربی را قبول می‌کنند، بیانگر ضعف معرفتی و فکری خودشان است، نه ما مسلمانان! پس قرار نیست برای راضی‌کردن آن‌ها گاهی آیات قرآن را بدون توجه به معنای شرعی و لغوی به علوم تجربی نسبت دهیم! و کسی که پا در این میدان می‌گذارد، هم باید به علوم تجربی آگاه باشد هم به علوم شرعی و فنون تفسیر! ● بسیاری از مطالب درباره‌ی اعجاز علمی و مخصوصا عددی ساختۀ خود اسلام‌ستیزان هستند تا بعدا با رد‌کردنِ آن‌ها به اسلام طعنه بزنند و عقاید مردم را تضعیف کنند. کما اینکه در دوران کرونا، سناریوی (موی داخل قرآن را برای شفا از کرونا) منتشر کردند! ● یادمان نرود: ۱- ظاهر و نص قرآن بر تأویل‌های نابجا مقدّم است. نباید بخاطر فلان فیلسوف و بهمان متفکر که ذهنش با انحرافات آلوده است، دنبال تأویل نابجای آیات باشیم! او باید فهم اشتباه خود را تصحیح کند و نباید ما را به مفاهیم غلط ملزم کند! ۲- باید آیۀ قرآن را به خوبی فهم و مطابق دلالات الفاظ زبان عربی، سیاق و سبب نزول آن تفسیر کنیم. ۳- بدون علم و بدون دلیل از ورود به مسائل غیبی دوری کنیم. {وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ ۚ إِنَّ ٱلسَّمْعَ وَٱلْبَصَرَ وَٱلْفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔولًۭا} [سورة الإسراء: ۳۶] «از چیزی دنباله‌روی مکن که از آن ناآگاهی. بی‌گمان چشم و گوش و دل همه مورد پرس‌وجوی از آن قرار می‌گیرد.» والسلام علیکم و رحمة الله وبرکاته نویسنده: بهمن بادینی 📔پی نوشت: • [۱] مفهوم التفسیر والتأویل والاستنباط والتدبر والمفسر، د. مساعد بن سلیمان الطیّار، ص۸؛ دار ابن الجوزي. • [۲] تتمة أضواء البیان، محمد الأمین بن محمد المختار الشنقیطي، ج۸ ص۳۹۱.

▪️اعجاز علمی قرآن، بین افراط و تفریط تفسیر آیات قرآن و استنباط نظریات و فرضیه‌های مربوط به علوم مختلف پزشکی، زیست شناسی، فیزیک و... در سالهای اخیر زیاد شده است. برخی در این مسأله افراط کرده‌اند و گاها با نسبت‌دادن این فرضیه‌ها به قرآن، موجب ایجاد شک در ذهن مردم شدند و دشمنان اسلام هم این فرصت را برای طعنه‌زدن در قرآن غنیمت شمردند. برخی هم به کلی مخالف سخن‌گفتن در این‌باره شدند. در اینجا دوست دارم نکات خیلی مهمی درباره‌ی اعجاز علمی ذکر کنم: ● اصطلاح إعجاز علمی سهل‌انگارانه است و بهتر است آن را دلایلی بر صدقِ قرآن اسم بگذاریم! نسبت این اعجاز به (علمی) نیز توهّم‌برانگیز است و ریشه در خودباختگی دارد؛ آیا علم فقط در علوم تجربی خلاصه می‌شود و باقی تفسیرها علمی نیستند؟ چرا باید تسلیم این فرض اشتباه شویم که علوم شرعی و ادبی و... علم نیستند؟ [۱] ● اینکه حقانیت اسلام و قرآن را در موافقتِ آن با تک‌تکِ فرضیه‌ها و نظریه‌هایی بدانیم که در کرۀ زمین صادر می‌شوند و خدا می‌داند چندسال بعد، کدام نظریه و فرضیۀ جدیدی جای آن را می‌گیرد، بسیار اشتباه و ناعاقلانه است! هزاران نظریه از سوی دانشمندان صادر و بعدها توسط همان‌ها رد شده است و چه کسی تضمین می‌کند که خودِ این دانشمندان، تحت‌تأثیر غرض و اهداف شخصی و جوّ سیاسی حاکم بر کشورشان نیستند؟ [۲] ● تا بیش از صدها سال پیش مسلمانان از چه اعجازی بیشتر سخن می‌گفتند؟ دکتر سامی عامری می‌فرماید: «بسیاری از کسانی که بعدها اسلام آوردند و عرب هم نبودند، تحت تأثیر احکام و عقاید یکتاپرستی اسلام قرار گرفتند که با فطرت پاک انسانی و بقایای تحریف نشدۀ ادیان الهی مطابقت داشت.» پس حقایق علمی یکی از راه‌های دعوت به قرآن هستند نه همۀ آن! ● اینکه ملحدین و بهانه‌جویان و خودباختگان فقط علوم تجربی را قبول می‌کنند، بیانگر ضعف معرفتی و فکری خودشان است، نه ما مسلمانان! پس قرار نیست برای راضی‌کردن آن‌ها گاها آیات قرآن را بدون توجه به معنای شرعی و لغوی به علوم تجربی نسبت دهیم! و کسی که پا در این میدان می‌گذارد، هم باید به علوم تجربی آگاه باشد هم به علوم شرعی و فنون تفسیر! ● بسیاری از مطالب درباره‌ی اعجاز علمی و مخصوصا عددی ساختۀ خود اسلام‌ستیزان هستند تا بعدا با رد‌کردنِ آن‌ها به اسلام طعنه بزنند و عقاید مردم را تضعیف کنند. کما اینکه در دوران کرونا، سناریوی (موی داخل قرآن را برای شفا از کرونا) منتشر کردند! ● یادمان نرود: ۱- ظاهر و نص قرآن بر تأویل‌های نابجا مقدّم است. نباید بخاطر فلان فیلسوف و بهمان متفکر که ذهنش با انحرافات آلوده است، دنبال تأویل نابجای آیات باشیم! او باید فهم اشتباه خود را تصحیح کند و نباید ما را به مفاهیم غلط ملزم کند! ۲- باید آیۀ قرآن را به خوبی فهم و مطابق دلالات الفاظ زبان عربی، سیاق و سبب نزول آن تفسیر کنیم. ۳- بدون علم و بدون دلیل از ورود به مسائل غیبی دوری کنیم. {وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ ۚ إِنَّ ٱلسَّمْعَ وَٱلْبَصَرَ وَٱلْفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔولًۭا} [سورة الإسراء: ۳۶] «از چیزی دنباله‌روی مکن که از آن ناآگاهی. بی‌گمان چشم و گوش و دل همه مورد پرس‌وجوی از آن قرار می‌گیرد.» والسلام علیکم و رحمة الله وبرکاته نویسنده: بهمن بادینی 📔پی نوشت: • [۱] مفهوم التفسیر والتأویل والإستنباط والتدبر والمفسر، د. مساعد بن سلیمان الطیّار، ص۸؛ دار ابن الجوزي. • [۲] تتمة أضواء البیان، محمد الأمین بن محمد المختار الشنقیطي، ج۸ ص۳۹۱.

اینکه کسی بخواد زبانی رو یاد بگیره و نتونه روزانه براش حداقل نیم ساعت وقت بگذاره، فوق‌العاده عجیبه و جای تأسف داره! ساعت‌ها وقت ما الکی تلف می‌شه و صرفِ: - خواب اضافی به خاطر دیرخوابیدن - پرسه‌زدن بی‌فایده توی فضای مجازی - دیدن فیلم و سریال‌های بی سر و تَه (نمایش ثروت، جنون و سیگار!) و... میشه! گاهی برخی از عزیزان ازم سؤالی می‌پرسند و وقتی به اون‌ها توصیه می‌کنم فلان کتاب یا فلان جلسه رو گوش بدند، در نهایت می‌بینم به خاطر بی حوصلگی و تنبلی نمی‌تونند چنین زمانی رو به یادگیری اختصاص بدند!! هیچ دانش و مهارتی به طور سحرآمیز و جادویی برای کسی حاصل نمیشه و باید تلاش کرد، وقت گذاشت و به اندازۀ کافی خسته شد! - بخشی از این وضعیت ناشی از نداشتن همت و پشتکار هست، بخشی ناشی از بی‌برنامگی و بخشی هم به خاطر سلیقه‌سازی‌هایی هست که کلیپ‌های زیر یک دقیقۀ اینستاگرام برای ما ساختند! وقتی یکی شبانه‌روز عادت کرده که محتوای بین ۳۰ تا ٦۰ ثانیه نگاه کنه، طبیعتا توانایی و کِشش دیدن یک جلسه علمی یک ساعته یا حتی نیم ساعته رو نخواهد داشت. 🔋 آموزش عربی @ArabiBadini

ط

زبان و دین

سوم ژانویه - در چنین روزی کلیسای کاتولیک فرانسه به کشیش‌ها اجازه می‌دهد تا مراسم عشای ربانی را به زبان فرانسوی برگزار کنند. با این حکم، زبان لاتین که تا آن زمان در کلیساهای فرانسه مورد استفاده بود، کنار گذاشته شد و تحولی چشمگیر در اعمال دینی فرانسویان رقم خورد.

چنین موقعیتی در زبان عربی که جایگاه مهمی در فهم نصوص قرآن و سنت دارد، بسیار واضح‌تر به چشم می‌خورد؛ به ویژه که قرآن کریم یکّه‌تاز میدان فصاحت و بلاغت است. به قول Lesley Hazleton، حتی «ترجمه قرآن به انگلیسی مانند سایۀ آن است» و با آن زبان طلسم‌کننده و طنین‌انداز عربی فاصله دارد. بنابراین به راحتی می‌توان با فارسی‌سازی، ترکی‌سازی، کُردی‌سازی و... قرآن و سنت، آن‌ها را از بافت و مفهوم اصلی منحرف کرد و از الفاظی در ترجمۀ آن استفاده کرد که به راحتی قابل تحریف هستند و دلالت اصلی خود را از دست دادند؛ تحریفی که به شدت به مذاق سکولارها، لیبرال‌ها، کمونیست‌ها و یا هر جریان دیگری که فعلا مقابلۀ صریح با اسلام را مصلحت نمی‌داند، خوش می‌آید! از این روست که در ترکیۀ آتاتورک به مدت ۱۸ سال اذان عربی ممنوع بود و اگر ادامه پیدا می‌کرد قطعا قرآن عربی هم ممنوع می‌شد و باید تنها به نسخه‌های ترکی آن بسنده می‌کردند. در سال‌های اخیر کشورهای سکولاری مانند فرانسه نیز در راستای محدود کردن زبان عربی و تحصیل امامان مساجد در کشورهای عربی، اقداماتی انجام دادند که قطعا در آینده به طور جدی‌تر دنبال خواهد شد.

«در شعر نزار قبانی، ادبیات شکست و برهنگی ظهور پیدا کرد و در شعر سمیح القاسم و محمود درویش، رد کردن تمام ارزش‌های جامعۀ اسلامی به وضوح دیده می‌شود. در این فضای مسموم، شاعرانی مانند صلاح عبدالصبور ظهور کردند که لوئیس عوض، کاهن بزرگ، او را به عنوان امیر شاعران شعوبی معرفی کرد! این حرکت با حمایت شرق‌شناسان و افرادی چون ژاک برک، سعید عقل و یوسف خال تقویت شد تا جایی که یک رساله دکتری در دانشگاه لبنان درباره توسعه مفهوم عشق و زن در شعر نزار قبانی ارائه شد و مفاهیم برهنگی جنسی در مطالعات دانشگاهی رواج یافت. همچنین رساله‌ای از ادونیس درباره شعوبیت عربی وجود دارد که به خدمت مذهب ملی‌گرایان سوری درآمده و ده‌ها نفر را به خود جذب کرده است؛ از جمله غاده السمان که بسیاری دیگر نیز از سبک گستاخانۀ او پیروی کردند، مانند جاذبية صدقی و دیگران.» أعلام وأقزام في ميزان الإسلام، سید حسین العفاني

گرچه پیریم از جوانانِ جهان دل‌خوش تریم خنده‌ها بر صبح دارد موی چون کافورِ ما #صائب_تبریزی

رئیس بیمارستان کمال عدوان غزه، به ترتیب: - در حال نماز خواندن بر جنازۀ پسرش که به طور هدفمند توسط اسرائیل ترور شد. - در حال کار در بیمارستان با وجود زخمی‌شدنش - در حال دستگیرشدن توسط تروریستان اسرائیلی تمام این‌ها (و هزاران هزار جنایت مشابه و بدتر از آن) در مقابل چشمانِ سنگینِ اروپا و آمریکای انسان‌دوست اتفاق افتاد، می‌افتد و پیوسته تکرار خواهد شد! در مقابل چشمان سنگینی که برای دفاع از عریان‌شدن زنی ولگرد یا حقوق همجنسبازی متعفّن یا مرتدّ فحاشی که علیه دین استفراغ می‌کند، زبان درازشان به کار افتاده و از هر فشاری برای حمایت از این گروه‌ها دریغ نمی‌کنند! باری دیگر، غرب و معیارهای دروغین و تهوع‌آورش را به زباله‌دان بیاندازید و با خود تکرار کنید: «این‌ها زبانی جز زبان زور نمی‌فهمند»!

َأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَيلِ تُرهِبونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُم

پیشوایانِ ایرانی زبان و ادبیات عربی ۱- عمرو بن عثمان بن قنبر سيبويه، أمیر المؤمنین در نحو که برای اولین بار نحو عربی را بسط داد - شیراز ۲- أبو بكر عبد القاهر بن عبد الرحمن الجُرجاني، شیخ البلاغیین که صاحب نظریۀ نظم در إعجاز می‌باشد - گرگان ۳- أبو القاسم جار الله الزمخشري، صاحب تفسیر ادبی الکشاف که به نوعی از اولین تفاسیر ادبی می‌باشد - خوارزم ٤- الحسن بن أحمد أبو علي الفارسيّ، از امامان و صاحب‌نظران مشهور در نحو عربی - فسا ٥- أحمد بن فارس، زبان‌شناس برجسته و صاحب کتاب نفیس مقاییس اللغة - قزوین ٦- محمد بن عبد الرحمن بن عمر، مشهور به خطیب قزويني که از امامان بلاغت و صاحب کتاب مشهور الإیضاح می‌باشد - قزوین ۷- يوسف بن أبي بكر السكاكي، از عالمان نحو و بلاغت که صاحب کتاب مشهور مفتاح العلوم می‌باشد - خوارزم ۸- سعد الدين مسعود بن عمر التفتازاني، از عالمان برجستۀ بلاغت و صاحب دو أثر مشهور مختصر و مطول - روستای تفتازان خراسان شمالی ۹- الحسين بن محمد الراغب الأصفهاني، ادیب و زبان‌شناس مشهور و صاحب کتاب المفردات في غریب القرآن - اصفهان ۱۰- علي بن حمزة الكِسَائِي، از علمای برجسته در نحو و لغت، ایرانی الأصل از کوفه و .... ابن خلدون رحمه الله:

«واقعیت شگفت‌آوری است که اکثر عالمان امت اسلامی در علوم شرعی و عقلی -جز عدهٔ بسیار کمی- عجمی بودند. اگر هم نسب آن‌ها عربی بود، زبان و معلمان و شیوخشان عجمی بودند.» تاریخ ابن خلدون، ج۱ ص۷۴۷

محمد حسین هیکل، پدر رمانِ عربی ادیب، روزنامه‌نگار و سیاستمدار مصری (۱۸۸۸ - ۱۹۵۶ م). وی با نوشتن رمان «زینب»، اولین کسی به شمار می‌رود که در ادبیات عربی رمان‌نویسی نمود. او در سال (۱۹۰۹م) به پاریس رفته و بعدها در رشتۀ حقوق مدرک دکتری را دریافت کرد. به واسطۀ بودن در فرانسه و مطالعۀ ادبیات فرانسه سخت به تمدن غرب متأثر شد و چندین مقاله و کتاب در تمجید و ستایش آن نوشت. بعد از جنگ جهانی اول پی برد که منادیان آزادی و انسانیت، در واقع هیچ حقی برای انسانیت و حقوق بشر قایل نیستند؛ به همین دلیل اینبار به ناسیونالیسم مصری روی آورد و به تمجید تمدن فرعونی و تضعیف ارتباط اسلام با مصر گرایش پیدا کرد. در سال (۱۹۳۳م) پس از اینکه با پشتیبانی دولت انگلیس، مسیحیت در مصر تبلیغ می‌شد و محمد حسین هیکل به آن اعتراض نمود، مورد توبیخ و جریمه نقدی حکومت وابستۀ مصر واقع شد. این وقایع باعث شد که دکتر هیکل به دسیسه‌های غرب برای شرق پی برده و یکباره به میراث فکری و تمدنی اسلامی بازگردد. او کتاب «حیاة محمد ﷺ» را تألیف کرد و زندگانی پیامبر ﷺ را به تصویر کشیده و به نقض آرای مغرضانۀ برخی از مستشرقان دربارۀ ایشان پرداخت. کما اینکه چندین کتاب دیگر در زندگانی صحابه -رضوان الله علیهم- به رشته تحریر درآورد. (غفر الله عنا وعنه)