پیرنگ | Peyrang

. #یادکرد انتخاب و متن: گروه ادبی پیرنگ بیست و سوم فروردین ماه، سال‌مرگ شاهرخ مسکوب (۱۳۸۴-۱۳۰۴)، نویسنده، مترجم، جستارنویس و پژوهش‌گر ایرانی است. روی سنگ قبر شاهرخ مسکوب نوشته شده است: «فرهنگ ایران وطن من است.» گویی او با نوشتن زنده بود. تبعید اجباری هم باعث نشد او لحظه‌ای از فکر و نوشتن به زبان فارسی باز بماند.

«ایرانی بودن با همه‌ی مصیبت‌ها به زبان فارسی‌اش می‌ارزد. من در یادداشت‌هایم آرزوی زبانی را می‌کنم که وقتی از کوه صحبت می‌کند به سختی کوه باشد و وقتی از جان یا روح... از سَبُکی به دست نتواند آمد».

کتاب «هویت ایرانی و زبان فارسی» ادای دین او است به زبان فارسی که در آن احساس ملی را مورد واکاوی قرار داده و ارتباط آن با زبان فارسی را در دوره‌های تاریخی مختلف ایران مورد بررسی دقیق قرار می‌دهد.

«ما ملیت یا شاید بهتر باشد بگوئیم هویت ملی، «ایرانیت» خودمان را از برکت زبان و در جان‌پناه زبان فارسی نگه داشتیم. علیرغم پراکندگی سیاسی در واحدهای جغرافیائی متعدد و فرمانروائی عرب، ایرانی و ترک، ایران و به ویژه خراسان آن روزگار از جهتی بی‌شباهت به یونان باستان یا به آلمان و ایتالیا تا نیمهٔ دوم قرن نوزدهم نبود. در همهٔ این کشورها يک قوم و يک ملت با زبان و فرهنگی مشترک، نوعی فرهنگ یک‌پارچه توأم با اختلاف در حکومت وجود داشت. وحدت فرهنگی بدون وحدت سیاسی یگانگی در ریشه و پراکندگی در شاخ و برگ.»

او نویسنده‌ای بود که تا آخرین لحظات عمرش، به رسالت خود که نوشتن بود پایبند بود. به گفته‌ی حسن کامشاد دوست صمیمی‌اش، دلیل پیشرفت بیماری‌اش کار کشیدن از خود، نوشتن «ارمغان مور» با دست‌های لرزان بود و به قول حسن کامشاد «بدرود شاهرخ بود با شاهنامه و فردوسی». آخرین وصیتش نوشتن کتابی درباره‌ی مادرش و مرتضی کیوان بود که کتاب مرتضی کیوان قبل از مرگش تمام شد و «سوگ مادر» به کوشش حسن کامشاد از بین دست‌نویس‌های شاهرخ مسکوب، پس از مرگ او منتشر شد. برای آشنایی بیشتر با مسکوب و آثارش «زمان در من می‌وزد» کاری از بی‌بی‌سی فارسی را ببینید. #شاهرخ_مسکوب @peyrang_dastan www.peyrang.org http://instagram.com/peyrang_dastan/