fa
Feedback
Amharic Books

Amharic Books

رفتن به کانال در Telegram

የሚፈልጉትን መፅሀፍ ከቻናላችን ላይ በ pdf (softcopy) እና በትረካ ያገኛሉ ። ✍️ ለሃሳብ አስተያየት @Negerenbot ሀጠቀሙ።

نمایش بیشتر
أثيوبيا1 185کتب1 092

📈 تحلیل کانال تلگرام Amharic Books

کانال Amharic Books (@amharicbookss) در بخش زبانی امهری بازیگری فعال است. در حال حاضر جامعه شامل 28 639 مشترک است و جایگاه 1 092 را در دسته کتب و رتبه 1 185 را در منطقه أثيوبيا دارد.

📊 شاخص‌های مخاطب و پویایی

از زمان ایجاد در невідомо، پروژه رشد سریعی داشته و 28 639 مشترک جذب کرده است.

بر اساس آخرین داده‌ها در تاریخ 21 ژوئیه, 2026، کانال فعالیت پایداری دارد. در ۳۰ روز گذشته تغییر اعضا برابر 1 328 و در ۲۴ ساعت گذشته برابر 53 بوده و همچنان دسترسی گسترده‌ای حفظ شده است.

  • وضعیت تأیید: تأیید نشده
  • نرخ تعامل (ER): میانگین تعامل مخاطب 34.33% است و در ۲۴ ساعت نخست پس از انتشار، محتوا معمولاً N/A% واکنش نسبت به کل مشترکان کسب می‌کند.
  • دسترسی پست‌ها: هر پست به طور میانگین 0 بازدید دریافت می‌کند. در اولین روز معمولاً 0 بازدید جمع‌آوری می‌شود.
  • واکنش‌ها و تعامل: مخاطبان به‌طور فعال حمایت می‌کنند؛ میانگین واکنش به هر پست 0 است.

📝 توضیح و سیاست محتوایی

نویسنده این فضا را محل بیان دیدگاه‌های شخصی توصیف می‌کند:
“የሚፈልጉትን መፅሀፍ ከቻናላችን ላይ በ pdf (softcopy) እና በትረካ ያገኛሉ ። ✍️ ለሃሳብ አስተያየት @Negerenbot ሀጠቀሙ።”

به لطف به‌روزرسانی‌های پرتکرار (آخرین داده در تاریخ 22 ژوئیه, 2026)، کانال همواره به‌روز و دارای دسترسی بالاست. تحلیل‌ها نشان می‌دهد مخاطبان به‌طور فعال با محتوا تعامل دارند و آن را به نقطه اثرگذاری مهم در دسته کتب تبدیل کرده‌اند.

28 639
مشترکین
+5324 ساعت
+4007 روز
+1 32830 روز

در حال بارگیری داده...

کانال‌های مشابه
መጽሐፍቶችን በpdf📚
16.0K
መጽሐፍቶችን በpdf📚
የአማርኛ መጽሐፍት
14.3K
የአማርኛ መጽሐፍት
፩ መጽሐፍ / አንድ መጽሐፍ / One Book
7.0K
፩ መጽሐፍ / አንድ መጽሐፍ / One Book
አብርሆት የኢንተርኔት ቤተመጻሕፍት
2.0K
አብርሆት የኢንተርኔት ቤተመጻሕፍት
መፅሐፍ ብቻ📖📚
1.9K
መፅሐፍ ብቻ📖📚
avatar
1
کانال‌های بیشتر
ابر برچسب‌ها
هیچ داده‌ای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '26
+1 034
در 0 کانال‌ها
ژوئن '26
+950
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '26
+807
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '26
+628
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '26
+834
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '26
+751
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '26
+860
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '25
+822
در 1 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '25
+810
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '25
+545
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '25
+536
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '25
+668
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '25
+534
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '25
+374
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '25
+574
در 1 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '25
+513
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '25
+665
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '25
+449
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '25
+342
در 1 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '24
+451
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '24
+262
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '24
+182
در 1 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '24
+218
در 2 کانال‌ها
Get PRO
اوت '24
+684
در 6 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '24
+463
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '24
+540
در 1 کانال‌ها
Get PRO
مه '24
+432
در 1 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '24
+357
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '24
+408
در 1 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '24
+331
در 1 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '24
+234
در 1 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '23
+278
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '23
+340
در 1 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '23
+196
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '23
+127
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '23
+54
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '23
+123
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '23
+66
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '23
+96
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '23
+106
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '23
+72
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '23
+77
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '23
+88
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '22
+81
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '22
+328
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '22
+126
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '22
+124
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '22
+314
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '22
+481
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '22
+371
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '22
+354
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '22
+3 908
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '220
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '220
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '220
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
نوامبر '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اکتبر '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
سپتامبر '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
اوت '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئیه '210
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژوئن '21
+178
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مه '21
+324
در 0 کانال‌ها
Get PRO
آوریل '21
+230
در 0 کانال‌ها
Get PRO
مارس '21
+219
در 0 کانال‌ها
Get PRO
فوریه '21
+164
در 0 کانال‌ها
Get PRO
ژانویه '21
+217
در 0 کانال‌ها
Get PRO
دسامبر '20
+5 568
در 0 کانال‌ها
تاریخ
رشد مشترکین
اشارات
کانال‌ها
22 ژوئیه+48
21 ژوئیه+53
20 ژوئیه+57
19 ژوئیه+52
18 ژوئیه+39
17 ژوئیه+76
16 ژوئیه+37
15 ژوئیه+86
14 ژوئیه+28
13 ژوئیه+54
12 ژوئیه+66
11 ژوئیه+71
10 ژوئیه+50
09 ژوئیه+35
08 ژوئیه+27
07 ژوئیه+27
06 ژوئیه+62
05 ژوئیه+16
04 ژوئیه+41
03 ژوئیه+32
02 ژوئیه+55
01 ژوئیه+22
پست‌های کانال
Amharic Books
Repost from N/a
እኮ እንዴት 1968 EC.pdf17.10 MB

2
«እኮ እንዴት?» የተሰኘውና በወዳጄ እምሩ የተሰናዳው ይኸው ማራኪ ሳይንሳዊ መጽሐፍ፣ በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ዙሪያችንን ከበው የሚያልፉ ተፈጥሯዊ ክስተቶች፣ የአየር ጠባይ ለውጦችና የቁሶች መስተጋ
«እኮ እንዴት?» የተሰኘውና በወዳጄ እምሩ የተሰናዳው ይኸው ማራኪ ሳይንሳዊ መጽሐፍ፣ በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ዙሪያችንን ከበው የሚያልፉ ተፈጥሯዊ ክስተቶች፣ የአየር ጠባይ ለውጦችና የቁሶች መስተጋብር በምን ዓይነት ረቂቅ የሳይንስ ሕግጋት ይነዳሉ የሚለውን መሠረታዊ የፊዚክስና የተፈጥሮ ሳይንስ ጥያቄ በጥልቀት ይመረምራል። የዚህ ጽሑፍ ዋና ጭብጥም ሳይንስ ረቂቅና ለመረዳት አስቸጋሪ በሆኑ ቀመሮች ብቻ የተሞላ የአካዳሚክ ድርቅና ሳይሆን፣ በቤታችንና በአካባቢያችን በቀላሉ በሚገኙ ቁሶች ላይ በተመሰረቱ ቀላልና አስደናቂ ፍንጮች ሊፈታና ሊተነተን የሚችል ሕያው እውነታ መሆኑን ማሳየት ነው። መጽሐፉ እንደ አየር ግፊት፣ የሙቀት መሸጋገር፣ ሥርገት (ኦስሞሲስ) እና ፈሳሾችና ነፋሾች ላይ ስላለው ዝቅተኛ ግፊት ተፈጥሮ የሚያነሱ ሰፊ ፅንሰ-ሃሳቦችን ከተጨባጭ ሙከራዎች ጋር አዋህዶ በማቅረብ፣ የተለመደውን የደረቅ ሳይንሳዊ መረጃ አሰጣጥ ሥርዓት ሙሉ በሙሉ ይለውጣል። ይህንን መጽሐፍ በጥልቀት የሚያነብ ተደራሲ የተፈጥሮን እንቆቅልሾች ለመፍታትና የሳይንስን መሠረታዊ መርሆች በቀላሉ ለመረዳት የሚያስችል አዲስ፣ ብሩህና ተግባራዊ የማሰብ ማዕቀፍን ያተርፋል። ጸሐፊው ውስብስብ የሆኑትን የሳይንስና የፊዚክስ ትምህርቶችን፣ ከአሰልቺ አካዳሚያዊ ቃላት በራቀ መልኩ፣ ልብን በሚገዙ ድንቅ ምሳሌዎች፣ በሻማ፣ በውሃና በወረቀት ከረጢቶች በሚሠሩ ማሳያ ሙከራዎች የታገዘና አእምሮን የሚያነቃቃ ሕያው የአጻጻፍ ስልት አስፍሮታል። በመሆኑም ይህ ጽሑፍ በዙሪያችን ያለውን ዓለም ሳይንሳዊ ምሥጢር፣ የምርምርን ጥበብና የዕውቀትን መሠረት በጥልቀት ለመረዳት ለሚሻ ለማንኛውም አሳቢና መርማሪ አእምሮ የማይታለፍ የሃሳብ መነሻ ነው።
7 542
3
بدون متن...
2 601
4
+1
ማርክሳዊ_ሌኒናዊ_ፖለቲካ_ኢኮኖሚ_ክፍል_አንድ_1973_EC.pdf
9 734
5
ማርክሳዊ ሌኒናዊ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ ክፍል አንድ እና ሁለት ይህ መጽሐፍ የሰው ልጅን የታሪክ ጉዞና የማኅበራዊ መዋቅሮች መስተጋብር በጥልቀት የሚመረምር ሲሆን፣ መሠረታዊ ጥያቄውም፦ "የኢኮኖሚ ትስስሮች
ማርክሳዊ ሌኒናዊ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ ክፍል አንድ እና ሁለት ይህ መጽሐፍ የሰው ልጅን የታሪክ ጉዞና የማኅበራዊ መዋቅሮች መስተጋብር በጥልቀት የሚመረምር ሲሆን፣ መሠረታዊ ጥያቄውም፦ "የኢኮኖሚ ትስስሮችና የምርት ሥልቶች ማኅበራዊ ንቃተ-ሕሊናንና የፖለቲካ ሥልጣንን እንዴት ይወሰናሉ?" የሚል ነው ። የካርል ማርክስን ሳይንሳዊና ፍልስፍናዊ መሠረቶች በመከተል፣ መጽሐፉ የካፒታሊዝም ሥርዓት የሰውን ልጅ የሥራ ኃይልና የዕለት ተዕለት ሕይወት ወደ ተራ የሸቀጥ ልውውጥ እንዴት እንደቀየረው ያሳያል ። የጸሐፊው ዋና መከራከሪያ (ኮር ቴሲስ)፣ ካፒታሊዝም በነፃ ገበያ ስም የሚንቀሳቀስ ቢመስልም፣ በውስጡ ግን የወዝአደሩን ጉልበት በመበዝበዝ የሚገኝ "ተረፈ-እሴት" ላይ የተገነባ መዋቅራዊ ሥርዓት መሆኑን ማጋለጥ ነው ። ይህ ትንተና የካፒታሊስት ሥርዓት ዘላለማዊና ተፈጥሯዊ ነው የሚለውን የተለመደ አስተሳሰብ በጽኑ በመሞገት፣ የቁሳዊ ምርት ግንኙነቶች የማኅበረሰቡን ፖለቲካ፣ ሕግና ርዕዮተ-ዓለም የሚቀርጹ ዋና አንቀሳቃሽ ኃይሎች መሆናቸውን በአዲስ መነጽር ያስገነዝባል ። አንባቢው ይህንን መጽሐፍ በትዕግሥትና በጥልቀት ሲመረምር፣ ስለ ማኅበረሰባዊ ምጣኔ-ሀብትና ስለ መደብ ትግል ተለዋዋጭ ባሕርይ አዲስና ረቂቅ የሆነ የአስተሳሰብ ማዕቀፍ ይሸምታል ። ጽሑፉ ከደረቅ አካዳሚያዊ አጻጻፍ በራቀ መልኩ፣ የታሪክንና የሰውን ልጅ የነፃነት ፍለጋ በትረካ መልክ እያዋዛ የሃሳቦቹን ጥልቅ ክብደትና ፍልስፍናዊ ግርማ በሚያሳይ ስልት የቀረበ ነው ። የገንዘብንና የሸቀጥን ምስጢራዊ ተጽዕኖ (ሸቀጥ አምላኪነትን) በመተንተን፣ አንባቢው በዓለማችን ላይ ያሉትን የብዝበዛና የኃይል ሚዛኖች በንቁ ሕሊና እንዲመለከት ይጋብዛል ።
8 843
6
ህግ እና እድገት 1975 EC.pdf
6 501
7
ሕግና እድገት - ለማ ጉተማ «ሕግና እድገት» የተሰኘው ጽሑፍ በለማ ጉተማ ተጽፎ በሰኔ መስከረም 1975 ዓ.ም. «ሕጋዊ ምርምሮችና አመለካከቶች» በተባለ መጽሔት ላይ የታተመ፣ ጥልቅ የሕግ ፍልስፍናና
ሕግና እድገት - ለማ ጉተማ «ሕግና እድገት» የተሰኘው ጽሑፍ በለማ ጉተማ ተጽፎ በሰኔ መስከረም 1975 ዓ.ም. «ሕጋዊ ምርምሮችና አመለካከቶች» በተባለ መጽሔት ላይ የታተመ፣ ጥልቅ የሕግ ፍልስፍናና ታሪክ የሚተነትን ሥራ ነው ። ጽሑፉ የተጻፈው የኢትዮጵያ አብዮት በፈነዳበትና አገሪቱ ሳይንሳዊ ሶሻሊዝምን በይፋ በተቀበለችበት በዚያ የታሪክ ወቅት ነበር ። ደራሲው ሕግ የጥቂት የሕግ ምሁራን የግል መንደር ሳይሆን፣ ከአንድ ማኅበረሰብ የኢኮኖሚ ሥርዓትና ከመደብ ትግል ታሪክ ጋር በቀጥታ የተያያዘ የፖለቲካ መሣሪያ መሆኑን በምክንያት አስደግፎ ያቀርባል ። ይህ ጽሑፍ ሕግ በታሪክ ውስጥ የነበረውን አፋኝ ገጽታ፣ በአብዮት ወቅት የሚኖረውን የማፍረስና የመገንባት ሚና፣ እና ወደፊት በኮሚኒስት ሥርዓት ውስጥ የሚኖረውን መድረሻ ለአንባቢ በሚስብና ቀልብ በሚገዛ መልኩ ያብራራል ። የሕግ ታሪክን፣ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ጉዞና የማርክሲስት ፍልስፍናን በጥልቀት ለመረዳት ለሚሻ ማንኛውም አንባቢ ይህ ጽሑፍ ግሩም መነሻ ነው ።
7 067
8
ምርጫ በርካታ ጥቅሞች ያሉት ቢሆንም፣ በጎደሎዎቹና በሚፈጥራቸው አሉታዊ ተፅዕኖዎች ሳቢያ በጥልቀት ይተቻል። ዋነኛው ትችት “የአብዛኛው አምባገነንነት” (Tyranny of the Majority) መፈጠሩ ነው። አብዛኛው ድምፅ ያገኘው ወገን አናሳ የኅበረተሰብ ክፍሎችን (Minorities) መብትና ፍላጎት ችላ ሊል የሚችልበት ዕድል ሰፊ ነው። በዘመናዊው ዓለም የምርጫ ሂደቶች በገንዘብ ኃይል መበከላቸው (Money Politics) ሌላው ትልቅ ክስ ነው። ግዙፍ ኮርፖሬሽኖችና ሀብታም ግለሰቦች ለዕጩዎች በሚያደርጉት የገንዘብ ድጋፍ አማካኝነት የምርጫውን ውጤትና ከዚያ በኋላ የሚወጡ ሕጎችን ለራሳቸው ጥቅም ማውለብለብ ችለዋል። ይህ ደግሞ “አንድ ሰው አንድ ድምፅ” የሚለውን መርህ አክስሞ “አንድ ዶላር አንድ ድምፅ” ወደሚል አደገኛ አካሄድ ቀይሮታል። በተጨማሪም፣ ምርጫ ማኅበረሰብን የመከፋፈል (Polarization) ባሕሪ አለው። ፓርቲዎችና ዕጩዎች ድምፅ ለማግኘት ሲሉ የብሔር፣ የሃይማኖት ወይም የደረጃ (Class) ልዩነቶችን በማጋጋል ሕዝብን እርስ በርስ ሊያናክሱ ይችላሉ። ይህም ከምርጫ በኋላ አብሮ የመኖርን ባህል የሚያሻክርና ሀገራዊ አንድነትን የሚንድ ክስተት ሆኖ ይታያል። ሌላው ትችት የሚነሳው ከሕዝቡ የንቃተ-ሕሊና ደረጃ ጋር ተያይዞ ነው። ፖፑሊስት (Populist) ፖለቲከኞች የሕዝብን ስሜትና ፍርሃት በመጠቀም፣ ሊተገበሩ የማይችሉ የሐሰት ተስፋዎችን በመስጠት ድምፅ ሊሰርቁ ይችላሉ። ዜጎች በቂ መረጃ ሳይኖራቸው (Uninformed Electorate) በስሜት የሚሰጡት ድምፅ አገሪቱን ወደ ጥፋት የሚመሩ መሪዎችን ወደ ሥልጣን ሊያወጣ ይችላል። የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሥልጣን ሽግግርና የምርጫ ባህል የኢትዮጵያ የምርጫ ተሞክሮ ሲፈተሽ ረጅም፣ ውስብስብና ውጣ ውረድ የበዛበት ታሪክ እናገኛለን። አገሪቱ ከንጉሣዊው ሥርዓት ወደ ዘመናዊ የፖለቲካ መዋቅር ከተሸጋገረችበት ጊዜ ጀምሮ፣ ምርጫ የፖለቲካ ሥልጣን መለኪያና የሕዝብ ውሳኔ ማሳያ እንዲሆን የተለያዩ ጥረቶች ተደርገዋል። በታሪካዊ የጊዜ መስመር ስንመለከተው፣ የመጀመሪያው ይፋዊ ምርጫ የተካሄደው በንጉሣዊው ሥርዓት (በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመነ-መንግሥት) በ1950 ዓ.ም (እ.ኤ.አ 1957) የተሻሻለውን የ1947ቱን ሕገ-መንግሥት መሠረት በማድረግ ለታችኛው የፓርላማ ምክር ቤት (የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) ነበር። ይህ ምርጫ ዜጎች በቀጥታ ድምፅ የሰጡበት የመጀመሪያው ተሞክሮ ቢሆንም፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ያልነበሩበትና የተወዳዳሪዎች መመዘኛም ከሀብትና ከንብረት ባለቤትነት ጋር የተያያዘ ስለነበር አሳታፊነቱ የተገደበ ነበር። ከዚያም በኋላ እስከ 1965 ዓ.ም ድረስ አራት ተከታታይ ምርጫዎች ተካሂደዋል። በ1967 ዓ.ም ሥልጣን የያዘው የደርግ ወታደራዊ መንግሥት፣ በ1979 ዓ.ም አዲስ ሕገ-መንግሥት በማጽደቅ የብሔራዊ ሸንጎ አባላትን መርጧል። ይሁን እንጂ በወቅቱ ይንቀሳቀስ የነበረው ብቸኛው የኢትዮጵያ ሠራተኞች ፓርቲ (ኢሠፓ) በመሆኑ፣ ምርጫው እውነተኛ የፖለቲካ አማራጭና ፉክክር ያልታየበት፣ ይልቁንም የገዥውን አካል ርዕዮተ-ዓለምና ሕጋዊነት ለማጠናከር ብቻ የዋለ ነበር። በ1983 ዓ.ም የኢሕአዴግ መምጣትን ተከትሎና የ1987ቱ የኢፌድሪ ሕገ-መንግሥት ከጸደቀ በኋላ፣ ኢትዮጵያ የብዙኃን ፓርቲ (Multiparty System) የምርጫ ሥርዓትን በይፋ ጀምራለች። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በየአምስት ዓመቱ አጠቃላይ ብሔራዊ ምርጫዎች ተካሂደዋል። የ1997 ዓ.ም ምርጫ፡ በኢትዮጵያ የምርጫ ታሪክ ውስጥ እጅግ ከፍተኛ የሕዝብ ተሳትፎ፣ የፖለቲካ ክርክርና የፉክክር መንፈስ የታየበት ምዕራፍ ነበር። ይሁን እንጂ ከምርጫው ማግስት የተነሳው የውጤት ውዝግብና ተያይዞ የመጣው የፖለቲካ ቀውስ በሂደቱ ላይ ትልቅ ጥቁር ጠባሳ ጥሏል። የ2002 እና የ2007 ዓ.ም ምርጫዎች፡ ገዥው ፓርቲ ከሞላ ጎደል መቶ በመቶ (100%) መቀመጫዎችን ያሸነፈባቸውና የተቃዋሚዎች ይዞታ እጅግ የኮሰመነበት፣ በሀገር ውስጥና በዓለም አቀፍ ታዛቢዎች ዘንድም የምርጫው ምህዳር መጥበብ ክፉኛ የተተቸበት ወቅት ነበር። የ2013 ዓ.ም (6ኛው አጠቃላይ ምርጫ)፡ በሀገሪቱ የመጣውን የፖለቲካ ለውጥ ተከትሎ፣ በአዲስ መልክ በተዋቀረውና በብርቱካን ሚደቅሳ ይመራ በነበረው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ አማካኝነት የተካሄደ ነበር። ምርጫው ከደኅንነትና ከአንዳንድ ዋና ዋና ተቃዋሚ ፓርቲዎች አለመሳተፍ ጋር ተያይዞ ተግዳሮቶች ቢገጥሙትም፣ ከተቋማዊ ነፃነትና ከቴክኒካዊ ዝግጅት አንጻር የተሻሉ እርምጃዎች የታዩበት ተሞክሮ ሆኖ አልፏል። ባጠቃላይ የኢትዮጵያ የምርጫ ተሞክሮ እንደሚያሳየው፣ ምርጫን በየአምስት ዓመቱ ከማካሄድ ባለፈ እውነተኛ፣ ነፃ፣ ፍትሐዊና ተአማኒ ማድረግ እንዲሁም ተቋማዊ ገለልተኝነትን ማረጋገጥ አሁንም ድረስ ቀጣይነት ያለው የቤት ሥራ መሆኑን ነው። ማጠቃለያ ምርጫ ፍጹም የሆነና እንከን የሌሽ ሥርዓት ባይሆንም፣ እስካሁን የሰው ልጅ ከፈጠራቸው የፖለቲካ መሣሪያዎች መካከል ግን የተሻለውና አማራጭ የሌለው ሥርዓት ነው። የምርጫ ታሪካዊ ጉዞና ፍልስፍናዊ መሠረቱ የሚያሳየን፣ ሥልጣን ምንጩ ሕዝብ መሆኑን ነው። የምርጫን ድክመቶች ለመቀነስ ነፃና ገለልተኛ የምርጫ አስፈጻሚ ተቋማትን መገንባት፣ የገንዘብን ተፅዕኖ መቆጣጠርና የዜጎችን የፖለቲካ ንቃት ማሳደግ ወሳኝ ተግባራት ናቸው። ምርጫ የዲሞክራሲ ማሳያ የሚሆነው ሂደቱ ነፃ፣ ፍትሐዊና ተአማኒ (Free, Fair, and Credible) ሆኖ ሲገኝና የሁሉንም ዜጎች ድምፅ እኩል ማስተናገድ ሲችል ብቻ ነው። ጠቃሚ መጻሕፍት 1.      "Considerations on Representative Government"- (John Stuart Mill) ይህ መጽሐፍ የምርጫንና የውክልና ዲሞክራሲን ፍልስፍናዊ መሠረት ለመረዳት ዋነኛው የአካዳሚክ ማጣቀሻ ነው። ሚል በመጽሐፉ ውስጥ ድምፅ መስጠት ለምን እንደሚያስፈልግ፣ የዜጎች ተሳትፎ ጥቅምና የአብዛኛውን አምባገነንነት (Tyranny of the Majority) እንዴት መከላከል እንደሚቻል በጥልቀት ይተነትናል። 2.       "How Democracies Die" – (Steven Levitsky & Daniel Ziblatt) በዘመናዊው ዓለም ዲሞክራሲና የምርጫ ሥርዓቶች በወታደራዊ መፈንቅለ-መንግሥት ሳይሆን፣ በምርጫ ወደ ሥልጣን በሚመጡ መሪዎችና ተቋማትን ቀስ በቀስ በመናድ እንዴት እንደሚፈርሱ የሚያሳይ ወቅታዊና ምርጥ መጽሐፍ ነው። ምርጫ ብቻውን ዲሞክራሲን እንደማያረጋግጥና ከተቋማዊ ሥነ-ምግባር ጋር እንዴት መያያዝ እንዳለበት ያብራራል።
11 439
9
ከመካከለኛው ዘመን ማክተም በኋላ በ17ኛውና 18ኛው ክፍለ-ዘመን የአውሮፓ (Enlightenment) ዘመን፣ የምርጫ ጽንሰ-ሀሳብ አዲስ መልክ ያዘ። በተለይም የብሪታንያው የ1688ቱ (Glorious Revolution)፣ የፈረንሳይ አብዮት እና የአሜሪካ የነፃነት አዋጅ የምርጫን አስፈላጊነት ከመንግሥት ሕጋዊነት (Legitimacy) ጋር አቆራኙት። ሕዝብ ያልመረጠው መንግሥት ሕጋዊ ተቀባይነት የለውም የሚለው መርህ ሥር መስደድ የጀመረው በዚህ ወቅት ነው። በ19ኛውና 20ኛው ክፍለ-ዘመን የምርጫ ታሪክ ትልቁ ምዕራፍ የድምፅ መስጠት መብት መከበርና መስፋፋት (Universal Suffrage) ነው። መጀመሪያ ላይ የሀብትና የንብረት ባለቤትነት፣ በመቀጠልም የጾታ (የሴቶች መብት መከበር) እና የዘር ልዩነቶች ተወግደው ሁሉም አዋቂ ዜጋ እኩል ድምፅ የሚሰጥበት ዘመናዊ የምርጫ ሥርዓት በዓለም ላይ ሊነግሥ ችሏል። ፍልስፍና እና ርዕዮተ-ዓለም የምርጫ ፍልስፍናዊ መሠረት የሚቀዳው “ከሕዝብ ፈቃድ የሚገኝ ሥልጣን” ከሚለው መርህ ነው። እንደ ማኅበራዊ ውል (Social Contract) ቲዎሪ ገለጻ፣ ሰዎች በተፈጥሮ ነፃ ቢሆኑም፣ መብታቸውንና ደኅንነታቸውን የሚያስጠብቅላቸውን መንግሥት ለመመሥረት የተወሰነ ነፃነታቸውን አሳልፈው ይሰጣሉ። ይህ አሳልፎ የመስጠት ሂደት ደግሞ የሚገለጸው በምርጫ አማካኝነት በሚደረግ ስምምነት ነው። በሊበራሊዝም (Liberalism) ርዕዮተ-ዓለም ውስጥ ምርጫ የግለሰብ መብቶች መከበሪያና የመንግሥትን ሥልጣን መገደቢያ መሣሪያ ነው። ሊበራሊዝም የሥልጣን ሽግግር በሰላማዊ መንገድ እንዲካሄድና የሕግ የበላይነት እንዲሰፍን ምርጫን እንደ ዋነኛ ዋስትና ያየዋል። በዚህ እይታ፣ ምርጫ (Political Marketplace) ሲሆን ፓርቲዎችና ዕጩዎች አማራጭ ሀሳቦችን ለሕዝብ የሚያቀርቡበት መድረክ ነው። በሶሻሊዝም (Socialism) እና በማርክሲዝም እይታ ደግሞ፣ በካፒታሊስት ሥርዓት ውስጥ የሚካሄድ ምርጫ የቡርዥዋ (የሀብታሞች) ሥልጣን ማደሻ ዘዴ ተደርጎ ይተቻል። እውነተኛ ምርጫና ዲሞክራሲ ሊኖር የሚችለው ኢኮኖሚያዊ እኩልነት ሲሰፍንና ሰራተኛው ክፍል የሀብት ባለቤት መሆን ሲችል ብቻ ነው ይላሉ። ይሁን እንጂ የሶሻሊስት አገሮችም ቢሆኑ (በራሳቸው የአንድ ፓርቲ መዋቅር ውስጥ) የምርጫን ሂደት እንደ ሕዝባዊ ድጋፍ ማሰባሰቢያነት ይጠቀሙበታል። በቅርብ ጊዜያት የመጣው አሳታፊ ዲሞክራሲ (Participatory Democracy) ደግሞ ምርጫ በየጥቂት ዓመታት የሚደረግ የድምፅ መስጠት ተግባር ብቻ ሳይሆን፣ ዜጎች በየዕለቱ በውሳኔ አሰጣጥ ላይ የሚሳተፉበት ሰፊ ሂደት መሆን አለበት የሚል ፍልስፍና ያራምዳል። ታዋቂ ፈላስፎችና አሳቢያን የምርጫንና የዲሞክራሲን ፍልስፍና በመቅረጽ ረገድ በርካታ ምሁራን ስማቸው በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል። ከእነዚህም መካከል እንግሊዛዊው ፈላስፋ ጆን ሎክ (John Locke) አንዱ ነው። ሎክ መንግሥት የሕዝብ አደራ ጠባቂ (Trustee) ነው የሚል እምነት ነበረው። ሕዝቡ በአደራ የሰጠውን ሥልጣን አላግባብ የተጠቀመበትን መንግሥት በምርጫ ወይም በአመፅ የመቀየር መብት አለው በማለት አስተምሯል። ሌላኛው ፈረንሳዊው አሳቢ ዣን ዣክ ሩሶ (Jean-Jacques Rousseau) (General Will) በሚለው ጽንሰ-ሀሳቡ ይታወቃል። ሩሶ በቀጥታ ዲሞክራሲ ያምን የነበረ ሲሆን፣ ውክልናን በከፊል ይተች ነበር። ሆኖም የሕዝብ እውነተኛ ፍላጎት ሊንጸባረቅ የሚችለው ዜጎች በነፃነት ድምፅ መስጠት ሲችሉ ብቻ እንደሆነ አበክሮ ገልጿል። የሊበራል ዲሞክራሲና የምርጫ ሥርዓት አባት የሚባለው ጆን ስቱዋርት ሚል (John Stuart Mill) ደግሞ (Considerations on Representative Government) በሚለው መጽሐፉ ላይ የምርጫን አስፈላጊነት በጥልቀት ተንትኗል። ሚል አናሳ ወገኖች (Minorities) በምርጫ ሂደት ድምፃቸው እንዳይዋጥ ሥጋት የነበረው ቢሆንም፣ ምርጫ የዜጎችን የንቃተ-ሕሊና ደረጃ እንደሚያሳድግና ለሀገር እንዲያስቡ እንደሚያደርግ አረጋግጧል። በመጨረሻም ፈረንሳዊው የታሪክ ምሁርና የፖለቲካ አሳቢ አሌክሲስ ደ ቶክቪል (Alexis de Tocqueville) በአሜሪካ ዲሞክራሲን በታዘበበት ወቅት፣ የምርጫን ድክመትና ጥንካሬ በሚገባ አስቀምጧል። ቶክቪል (Tyranny of the Majority) በምርጫ አማካኝነት ሊመጣ እንደሚችል በማስጠንቀቅ፣ የምርጫ ሂደት በሕገ-መንግሥታዊ መብቶች መታጠር እንዳለበት አመልክቷል። የምርጫ አስፈላጊነትና ጥቅሞች ምርጫ ለአንድ ሀገር የፖለቲካ መረጋጋትና (Peaceful Transition of Power) ወሳኝ ሚና አለው። በታሪክ ውስጥ ሥልጣንን ለመያዝ ይደረጉ የነበሩ ደም አፋሳሽ ጦርነቶችንና መፈንቅለ-መንግሥታትን በማስቀረት፣ የሕዝብ ድምፅ ብቻ የሥልጣን መለኪያ የሚሆንበትን ሥርዓት ይፈጥራል። በተጨማሪም ምርጫ መንግሥት ለሕዝቡ ተጠያቂ (Accountable) እንዲሆን ያደርጋል። የሕዝብን አደራ የበላ፣ ቃል የገባውን ያልፈጸመ ወይም በሙስና የተዘፈቀ መንግሥት በምርጫ ካርድ ከመንበሩ ሊወርድ እንደሚችል ማወቁ፣ በሥልጣን ላይ ያለው አካል ሕዝባዊ አገልግሎትን እንዲያስቀድም ያስገድደዋል። ምርጫ የዜጎችን የባለቤትነት ስሜት ያጎለብታል። አንድ ዜጋ ድምፅ ሲሰጥ፣ “እኔም የዚህች ሀገር እጣ ፈንታ ወሳኝ ነኝ” የሚል ስሜት ያድራልታል። ይህ (Political Awareness) ማደግ ደግሞ ጠንካራና ንቁ ማኅበረሰብ ለመገንባት መሠረት ነው። በመጨረሻም ምርጫ የተለያዩ የፖለቲካ አመለካከቶችና አማራጭ ፖሊሲዎች የሚከራከሩበት መድረክ ነው። የኢኮኖሚ፣ የማኅበራዊና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲዎች በምርጫ ቅስቀሳ ወቅት ለሕዝብ ቀርበው ውይይት ይደረግባቸዋል። ይህ ሂደት ሀገር የሚመራበትን የተሻለ አቅጣጫ ለመለየት ይረዳል። የምርጫ ድክመቶችና ትችቶች
9 791
10
የምርጫ ፍልስፍናዊና ታሪካዊ መሠረቶች፦ ከዓለም አቀፍ እሳቤዎች እስከ ኢትዮጵያ የምርጫ ተሞክሮ በዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና በሕዝባዊ ሉዓላዊነት ጉዞ ውስጥ “ምርጫ” የማዕዘን ድንጋይ ነው። ምርጫ
የምርጫ ፍልስፍናዊና ታሪካዊ መሠረቶች፦ ከዓለም አቀፍ እሳቤዎች እስከ ኢትዮጵያ የምርጫ ተሞክሮ በዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና በሕዝባዊ ሉዓላዊነት ጉዞ ውስጥ “ምርጫ” የማዕዘን ድንጋይ ነው። ምርጫ የዜጎችን የፖለቲካ ተሳትፎ ማረጋገጫ፣ የሥልጣን ባለቤቶች ሕዝቦች መሆናቸውን ማብሰሪያና መንግሥታዊ ተጠያቂነትን ማስፈኛ ዋነኛ መሣሪያ ነው። ይህ ጽሑፍ የምርጫን ታሪካዊ አመጣጥ፣ ፍልስፍናዊና ርዕዮተ-ዓለማዊ መሠረቶችን፣ የምርጫን አስፈላጊነትና በሂደቱ ላይ የሚነሱ ትችቶችን በሰፊው ይተነትናል። ታሪካዊ መነሻ የምርጫ ታሪካዊ ሥር-መሠረት ሲፈተሽ በመጀመሪያ የሚገኘው በጥንታዊቷ አቴንስ (የአሁኗ ግሪክ) ሥልጣኔ ውስጥ ነው። በስድስተኛው ክፍለ-ዘመን ዓ.ዓ አካባቢ የአቴንስ ነዋሪዎች (ሴቶችን፣ ባሪያዎችንና የውጭ አገር ሰዎችን ሳይጨምር) በቀጥታ ዲሞክራሲ (Direct Democracy) አማካኝነት በመሰብሰብ በከተማ-መንግሥቱ ጉዳዮች ላይ ድምፅ ይሰጡ ነበር። ይሁን እንጂ በጥንታዊቷ አቴንስ አብዛኞቹ የሕዝብ ባለሥልጣናት የሚመረጡት በዕጣ (Sortition) እንጂ በምርጫ (Election) አልነበረም። በሌላ በኩል፣ ጥንታዊው የሮማ ሪፐብሊክ የምርጫን ሂደት ወደ ውክልና ሥርዓት (Representative System) ያሻገረበትን የታሪክ ምዕራፍ እናገኛለን። በሮማ የሕዝብ ተወካዮችና የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት (Senate) አባላት በከፊልም ቢሆን በምርጫ ሥርዓት ይመረጡ ነበር። ይህ የሮማውያን ተሞክሮ ከጊዜ በኋላ ለዘመናዊው የፓርላማና የሪፐብሊካን ሥርዓት መፈጠር ትልቅ መሠረት ጥሏል።
8 062
11
ቅዱስ ፡ ቁርኣን.pdf
11 763
12
እንኳን ለ1447ኛው የኢድ አል-አድሃ (አረፋ) በዓል በሰላም አደረሳችሁ! > ዛሬ መላው የዓለም ሙስሊም ኡማ ታላቁንና የተቀደሰውን የኢድ አል-አድሃ በዓል በደስታና በአምልኮ እያሳለፈ ይገኛል። ይህ
እንኳን ለ1447ኛው የኢድ አል-አድሃ (አረፋ) በዓል በሰላም አደረሳችሁ! > ዛሬ መላው የዓለም ሙስሊም ኡማ ታላቁንና የተቀደሰውን የኢድ አል-አድሃ በዓል በደስታና በአምልኮ እያሳለፈ ይገኛል። ይህ በዓል የታላቁ ነብይ ኢብራሂም (ዐ.ሰ) ለአላህ (ሱ.ወ) የነበራቸውን ፍጹም ታማኝነት፣ ታዛዥነትና መስዋዕትነት የምናስብበት ልዩ ቀን ነው። > ኢድ አል-አድሃ ፍቅርን፣ ትህትናን እና ለአቅመ ደካሞች ማካፈልን የምንማርበት የበረከት ወቅት ነው። በዚህ በተቀደሰ ቀን አላህ መልካም ስራዎቻችንን ይቀበለን፤ ልባችንን በኢማን (እምነት)፣ ቤታችንን በሰላም፣ ህይወታችንን ደግሞ በበረከት ይሙላልን። ኢድ ሙባረክ! ኩሉ ዓም ወአንቱም ቢኸይር!
11 562
13
ዳኛው ማነው - ታደለች ሃይለሚካኤል.pdf
0
14
ዳኛው ማነው -ታደለች ሃይለሚካኤል ይህ መጽሐፍ አንባቢያን እንዲያነቡት ከሚያደርጉት ዋና ዋና ነጥቦች አንዱ በውስጡ የያዘው የጽናት እና የቆራጥነት ታሪክ ነው። የታደለች ሕይወት በኢትዮጵያ ተማሪዎች
ዳኛው ማነው -ታደለች ሃይለሚካኤል ይህ መጽሐፍ አንባቢያን እንዲያነቡት ከሚያደርጉት ዋና ዋና ነጥቦች አንዱ በውስጡ የያዘው የጽናት እና የቆራጥነት ታሪክ ነው። የታደለች ሕይወት በኢትዮጵያ ተማሪዎች ንቅናቄ ውስጥ ከተሳተፈችበት ወጣትነት ጀምሮ በኢህአፓ (ኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ) ውስጥ እስከነበራት የመሪነት ሚና ድረስ የተዘረጋ ነው። መጽሐፉ አንዲት ሴት በወንዶች የበላይነት በነበረበት የፖለቲካ ዓለም ውስጥ ያሳየችውን ጥንካሬ፣ በእስራት እና በእንግልት ውስጥ ያለፈችውን መሪር ሕይወት፣ እንዲሁም ያመነችበትን ዓላማ ላለመተው ያሳየችውን ተጋድሎ በዝርዝር ይተርካል። መጽሐፉ የደርግን መነሳት፣ የነጭ እና የቀይ ሽብርን አስከፊነት፣ እንዲሁም በወቅቱ የነበረውን የርዕዮተ ዓለም ግጭት ከውስጥ ሆኖ በሚመለከት ምስክርነት የቀረበ ነው። ታሪክን ከደረቅ መረጃዎች ይልቅ በሰው ልጅ ስሜት እና ልምምድ ውስጥ አልፎ መመልከት ለአንባቢያን የተለየ ግንዛቤን ይሰጣል። በተለይም የታደለች እና የባለቤቷ የብርሃነመስቀል ረዳ የፍቅር ታሪክ፣ የመለያየት ስቃይ እና የቤተሰብ መበታተን ታሪክ አንባቢን በጥልቅ ስሜት የሚነካ እና በወቅቱ የነበረውን ማኅበራዊ ቀውስ በግልጽ የሚያሳይ ነው። መጽሐፉ "ዳኛው ማነው?" የሚል ርዕስ መሰጠቱ በራሱ አንባቢን እንዲመራመር ይገፋፋል። ይህ ጥያቄ "ባለፈው የታሪክ ስህተት እና በፈሰሰው ደም ተጠያቂው ማን ነው?" የሚል ጥልቅ ፍልስፍናዊ ጥያቄን ያነሳል። ደራሲዋ ዳኝነቱን ለአንባቢው እና ለታሪክ ትተዋለች። ይህ ደግሞ አንባቢው መጽሐፉን ሲያነብ እንደ ተራ ተመልካች ሳይሆን እንደ ዳኛ እያንዳንዱን ክስተት እንዲመዝንና እንዲመረምር ያደርገዋል።
0
مشاهده همه پست‌ها