معراج Miraj
کانال بسته
5 602
مشترکین
-1724 ساعت
-727 روز
-31830 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '260
در 0 کانالها
ژوئن '260
در 0 کانالها
Get PRO
مه '260
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '260
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '260
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '260
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+168
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+2
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '250
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئیه '250
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+43
در 0 کانالها
Get PRO
مه '250
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '250
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '25
+2
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+14
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '250
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+156
در 4 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+203
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+823
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+685
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '24
+793
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+704
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+587
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+868
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+998
در 16 کانالها
Get PRO
مارس '24
+1 118
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+1 356
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+2 120
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+535
در 32 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+316
در 31 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+331
در 28 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+99
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+150
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+195
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+177
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+153
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+188
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+291
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+211
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+300
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+282
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+229
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+395
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+351
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+282
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+298
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+329
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+560
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+340
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+236
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+210
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+295
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+352
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+349
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+737
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+794
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+955
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+284
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+296
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+333
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+559
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+486
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+688
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 12 ژوئیه | 0 | |||
| 11 ژوئیه | 0 | |||
| 10 ژوئیه | 0 | |||
| 09 ژوئیه | 0 | |||
| 08 ژوئیه | 0 | |||
| 07 ژوئیه | 0 | |||
| 06 ژوئیه | 0 | |||
| 05 ژوئیه | 0 | |||
| 04 ژوئیه | 0 | |||
| 03 ژوئیه | 0 | |||
| 02 ژوئیه | 0 | |||
| 01 ژوئیه | 0 |
پستهای کانال
| 2 | او وروستۍ، تر ټولو مهمه سناریو دا ده چې د فلسطین اساسي مسئله به لا هم د سیمې د سیاست اصلي موضوع پاتې شي. که غزه بیا ورغول شي، که اداره یې بدله شي او که جګړه ودریږي، تر هغو چې د فلسطین د سیاسي برخلیک، اشغال، دولت او امنیت په اړه بنسټیزه حللاره ونه موندل شي، د شخړې د بیا راژوندي کېدو امکان به تل موجود وي.
شاید د دې جګړې تر ټولو ستر درس همدا وي چې اسرائيل کولی شي چې وژنې وکړي،ودانۍ ړنګې کړي خو دا نشي کولی چې د فلسطيني ولس هويت له منځه يوسي،ترڅو چې د فلسطنيانو ځمکه اشغال شوې وي نو يوې جګړې پسې به بله جګړه راځي او اسرائيل به هيڅکله امنيت کې نشي. | 30 |
| 3 | حـ.ـماس د واک په پريښودو سره د اسرئيلو له جګړې شته مشروعيت هم واخيسته،له دې ورسته هم که اسرائيل په غزه کې جګړه روانه ساتي دا نو په ټوله مانا د نړيوالو جنګي جرمونو يوه برخه ده او فکر نه کوم چې د بنيامين نتنياهو حکومت دې نوره سياسي او اقتصادي انزوا د اسرائيلو لپاره وزغملای شي.ځکه دا اوس هم اسرائيل د غزې د جګړې له امله په ډير بد وضعيت کې دي.
د حـ.ـماس په روایت کې، د واک سپارل د مقاومت پرېښودل نه دي. دوی د ملکي ادارې او پوځي مقاومت ترمنځ توپیر کوي. د دوی په اند، حکومت یو اداري مسؤلیت دی، خو مقاومت یو ملي مسؤلیت دی؛ ځکه نو کېدای شي حکومت بل څوک وچلوي، خو د مقاومت پروسه دوام ومومي. حـ.ـماس به اوس هغه بوديجه هم د خپل پوځي ځواک په رغولو لګوي چې مخکې يې په اداري برخه کې په عامه خدماتو مصرفوله.غزه کې حکومت پريښودل حـ.ـماس ته دا وړتيا ورکوي چې خپله ټوله انرژي په وسله والې مبارزې راټوله کړي او دا څه خپله د اسرائيلو لپاره د خطر زنګ دی.
بل دليل چې حـ.ـماس يې له امله د غزې واک پريږدي هغه د فلسطيني ولس ترمنځ د يوې واحدې اجماع رامنځته کول دي. حـ.ـماس د غزې واک د محمود عباس له ادارې نيولې و او دې ويش اسرائيلو ته ګټه رسوله.اوس که غزه د يو فلسطينۍ ملي ادارې په واک کې پاتې شي نو ددوئ قضيه به په داخل او خارج کې ښه مطرح شي،هغه څه چې اسرائيل يې نه غواړي.اسرائيل د فلسطنيانو له يو والي دومره ډاريږي چې دا اوس محمود عباس سره له کاملې وفادارۍ په غزه کې نه غواړي او فلسطيني حکومت ته اجازه نه ورکوي چې غزه رهبري کړي،ځکه دوئ د يو دولت په توګه د محمود عباس له ولسمشرۍ سره ځکه وران دي چې دوئ د دوه دولتونو حل لاره نه مني او وايي چې د اردن له نهره تر سمندره بايد يو اسرائيلي دولت شتون ولري نه دوه دولتونه.
دلته وروستۍ خبره داده چې غزه کې فقط د غزې د اداره کونکې کميټې مشر واک پريښوده،نور ټول څلويښت زره هغه مامورين په ځای پاتې دي چې حمـ.ـاس په دندو ګومارلي دي.د تفاهم له مخې دا کارکونکي له دندو نه شي ګوښه کيدای او په خپل ځای به پاتې وي.همدا ده چې اسراييل وايي دا د حمـ.ـاس يوه سياسي مانوره ده،فقط يو مشر يې ليرې کړ او نور لوړ پوړي مشران او کارکونکي يې لا هم د غزې د دولتي دستګاه په رګونو کې په جريان دي.
له همدې کبله، د حماس د لید له مخې، د حکومت سپارل یو تاکتیکي سیاسي ګام دی،دا تاکتيکي ګام هيڅکله هم د وسلې د سپارلو په مانا نه دی،ځکه حمـ.ـاس بيا بيا ويلي دي چې وسله به هغه مهال تسليم کړي ترڅو چې يو واحد فلسطينی دولت رامنځته شي چې پلازمينه يې ختيځ بيت المقدس وي.همدا ده چې د واک سپارل د مقاومت پای نه ده. دوی هڅه کوي د غزې د ملکي ادارې مسؤلیت له خپل پوځي او سیاسي مقاومت څخه جلا کړي، څو هم د خلکو د ژوند د عادي کېدو لپاره زمینه برابره شي، هم د بیا رغونې بهیر اسانه شي او هم مقاومت خپل اصلي تمرکز وساتي.
همدا دلیل دی چې د حمـ.ـاس په رسمي بیانونو کې د «د حکومت پای»اصطلاح نه کارول کېږي، بلکې د «اداري مسؤلیتونو لېږد» او «د ملي کمېټې له لارې د چارو اداره»یادېږي. د دوی په اند، حکومت وسیله ده، نه هدف؛ او که وسیله بدلېږي، دا لازماً د هدف د بدلېدو معنا نه لري.
راتلونکې سناریوګانې؛ غزه په کوم لوري ځي؟
کله چې جګړه لا بشپړه نه وي ختمه شوې، د راتلونکي په اړه پرېکنده خبرې کول اسانه نه دي. خو د اوسنیو سیاسي او پوځي تحولاتو پر بنسټ، د غزې او د فلسطین د مسئلې لپاره څو احتمالي سناریوګانې تر نورو ډېرې یادېږي.
لومړۍ سناریو د اوږدمهاله اوربند او تدریجي بیا رغونې ده. په دې حالت کې به د نړیوالو او سیمهییزو منځګړو په مرسته اوربند ټینګ شي، د غزې اداره به یوې ملي یا ټکنوکراتې کمېټې ته وسپارل شي، د بیا رغونې بهیر به پیل شي او د فلسطيني بندیانو د تبادلې خبرې به دوام ومومي. دا هغه سناریو ده چې ډېری منځګړي هېوادونه یې ملاتړ کوي.
دویمه سناریو د ټیټې کچې دوامداره شخړه ده. په دې حالت کې به پراخه جګړه ونه شي، خو وخت ناوخت به هوايي بریدونه، راکټي حملې او امنیتي نښتې دوام ولري. د فلسطین او اسراییلو ترمنځ اړیکې به لا هم د بېباورۍ او تاوتریخوالي تر سیوري لاندې وي.
درېیمه سناریو د جګړې بیا پراخېدل دي. که د اوربند تړون مات شي، د بندیانو خبرې ناکامې شي، یا سیمهییز ځواکونه په پراخه کچه جګړې ته داخل شي، نو ښايي جګړه یو ځل بیا له غزې هاخوا نورو سیمو ته هم وغځېږي. دا هغه سناریو ده چې ډېری نړیوال ځواکونه یې د مخنیوي هڅه کوي.
څلورمه سناریو د فلسطیني سیاسي جوړښت بدلون دی. د جګړې له تجربې وروسته، امکان شته د فلسطین دننه د ملي یووالي، ګډې ادارې او یا د نوې سیاسي نقشې په اړه بحثونه نور هم جدي شي. که څه هم دا بهیر به اسانه نه وي، خو د جګړې تجربې ښودلې چې د کورنیو اختلافونو دوام د فلسطینيانو لپاره ستره ننګونه ده. | 29 |
| 4 | تر جګړې مخکې د منځني ختیځ سیاسي معادله نسبتاً روښانه وه. اسراییل غوښتل له عربي هېوادونو سره خپلې اړیکې پراخې کړي، امریکا غوښتل سیمه له لویو جګړو لرې وساتي او عربي هېوادونو هم د اقتصادي پراختیا پر لور تمرکز کړی و. خو «اقصـ.ـی توپان»دا ټولې معادلې له سره ولیکلې.
اوس پوښتنه یوازې دا نه ده چې غزه به څوک اداره کوي؛ اصلي پوښتنه دا ده چې د سیمې امنیتي نظم به څه ډول وي؟
اسراییـ.ـلو اعلان کړی چې نور نه غواړي د اکتوبر اوومې ته ورته خطر بیا تکرار شي، ځکه د غــ.ـزې د راتلونکي هره طرحه د امنیت له زاویې ارزوي. په مقابل کې، فلسطیني ډلې ټینګار کوي چې تر اشغال، محاصرې او د فلسـ.ـطین د اساسي مسئلې تر حل کېدو پرته، هېڅ امنیتي طرحه دایمي ثبات نه شي راوستلای.
بل مهم بدلون دا دی چې د سیمې ځواکمن هېوادونه اوس د پخوا په پرتله ډېر احتیاط کوي. ایران هڅه کوي د خپل نفوذ ساتنه وکړي، ترکیه غواړي خپل سیاسي رول پراخ کړي، مصر غواړي د غزې په سرحد کې ثبات خوندي وساتي، قطر د منځګړیتوب رول ته دوام ورکوي او امریکا هڅه کوي د جګړې پراخېدل مهار کړي. دا ټولې هڅې ښيي چې د غزې جګړه یوازې د فلسـ.ـطین او اسراییلو ترمنځ شخړه نه ده پاتې شوې، بلکې د سیمې د راتلونکي امنیتي جوړښت یوه مهمه برخه ګرځېدلې ده.
له همدې امله، د غزې راتلونکی به یوازې د جګړې په ډګر کې نه ټاکل کېږي، بلکې د مذاکرې پر مېز، د نړیوال سیاست په مرکزونو او د سیمې د هېوادونو په ستراتیژیکو محاسبو کې به هم پرېکړه ورباندې کېږي.
ولې حماس حکومت پرېښود؟ د مقاومت او حکومتولۍ ترمنځ د لومړیتوبونو بدلون..!
حـ.ـماس غزه له تيرو شلو کلونو څخه اداره کوي.غزه کې تر څلويښت زرو پورې مامورين په دندو بوخت دي.اوس مهال حـ.ـماس په داسې حال کې د غزې واک پريږدي چې د غزې اکثريت برخه ړنګه ده.دا پريکړه حـ.ـماس د يوې منظمې ستراتيژۍ له مخې کوي.غزه کې حکومت پريښودل د فشار پايله نه ده بلکې د هغه ستراتيژۍ برخه ده چې حـ.ـماس ځانته جوړه کړې ده.د حکومت پريښودل هغه ګام دی چې د اسرائيلو په زيان دی خو د فلسطيني ولس او حـ.ـماس په ګټه دی.همدا ده چې کله تيره دوشنبه غزه کې حـ.ـماس واک پريښوده نو لومړی مخالفت يې اسرائيلو وکړ او دا يې يوه سياسي مانوره وبلله.ځکه اسرائيل پوهيږي چې که غزه کې حـ.ـماس واک پريږدي نور د جګړې ۹۵ سلنه بهانې له لاسه وځي او بيا به د نړۍ تم شوی قهر توپاني شي چې په پايله کې به يې اسرائيل يوې بلې سياسي او اقتصادي انزوا ته لاړ شي.
څو لاملونه چې حـ.ـماس د يوې منظمې ستراتيژۍ له مخې واک پريښوده:
لومړی دا چې که چېرته حـ.ـماس په واک کې پاتې کيږي نو نړيواله ټولنه چمتو نه ده چې له يوه داسې حکومت سره مرسته وکړي ددوئ په ټکو ترهګر دي.اسرائيل هم همدا غواړي چې نړيوالې مرستې غزې ته داخل نشي او د غزې بيا رغونه ونشي.د حـ.ـماس د حکومتولۍ په صورت کې نړۍ او اسرائيلو ته دا قانوني پلمه په لاس ورتلله ترڅو غزه ونه رغول شي.د اسرائيلو په اهدافو کې يو قوي هدف دا هم دی چې غزه ويجاړه پاتې شي ترڅو خلک يې په ړنګو ودانيو کې تنګ شي او له غزې څخه هجرت وکړي او په پايله کې غزه د اسرائيلو د واک لاندې راشي.خو حـ.ـماس په هيڅ صورت داسې څه نه غواړي ځکه که چيرته داسې وشي نو د فلسطين قضيه به د تل لپاره ختمه شي.همدا ده چې حـ.ـماس چمتو دی ترڅو واک پريږدي.پايله به يې دا شي چې اروپايي هيوادونه،عربي نړۍ او د نړۍ ګڼ هيوادونه به د غزې په بيا رغونه کې ونډه واخلي او هغه پلان به ناکام شي چې اسرائيل يې لري.اسرائيل همدا اوس هم غزې ته د رغنيزو توکو د ننوتلو اجازه نه ورکوي،دليل يې دادی چې دا د حـ.ـماس لاسته ورځي،خو که حـ.ـماس واک کې نه وي نوره دا پلمه هم له منځه ځي.
د حـ.ـماس په وینا، د دې حرکت اصلي هویت د حکومتولۍ نه، بلکې د مقاومت دی. د دوی په باور، په ۲۰۰۶ کال کې د ټاکنو له ګټلو او وروسته د غزې د ادارې له مسؤلیت اخیستو وروسته، د حکومتولۍ دروند بار د مقاومت د اصلي مأموریت ترڅنګ پر دې حرکت یو بل ستر مسؤلیت هم ورزیات کړ.
د جګړې وروسته شرایطو بیا دا بار څو چنده دروند کړ. غزه له داسې بشري ناورین سره مخ شوه چې د بیا رغونې، روغتیا، تعلیم، خدماتو او نړیوالو مرستو مدیریت یې ځانګړې ملکي ادارې ته اړتیا لرله. حماس استدلال کوي چې که د ادارې واک یوې ملي او غیرګوندي ادارې ته وسپارل شي، نو نړیواله ټولنه به د مرستو، بیا رغونې او اداري چارو په برخه کې له کم خنډ سره مخ شي.
بله دا چې اسراييل اوس مهال غزه کې جګړې ته پلمې جوړوي،په دغه پلمو کې يوه يې دا هم وه چې غزه کې د حـ.ـماس حکومتولي ړنګوو نو ځکه جګړې ته دوام ورکوو.اسرائيلو تل هڅه کړې جګړه د «حماس د حکومت» پر ضد وښيي، نه د فلسطین د اشغال د مسئلې پر ضد. د همدې لپاره، د حکومت له ادارې څخه شا ته کېدل، د حماس په تحلیل کې، د اسراییلو له هغه تبلیغاتي استدلال څخه هم یوه مهمه وسیله اخلي چې ګواکې د جګړې موخه یوازې د حمـ.ـاس د حکومت نسکورول دي. | 20 |
| 5 | ځینې جګړې د څو کیلومترو ځمکې د نیولو یا بایللو لپاره کېږي، خو ځینې نورې بیا د سیاست ټوله نقشه بدلوي. د غزې جګړه او د «اقصـ.ـی توپان» عملیات هم له همدې دویم ډول جګړو څخه وو. د جګړې له لومړۍ ورځې وروسته، نه یوازې د غزې وضعیت بدل شو، بلکې د سیمې او نړۍ سیاسي محاسبې هم له سره ولیکل شوې.
تر جګړې وړاندې داسې انګېرل کېده چې د فلسـ.ـطین قضیه ورو ورو د نړیوال سیاست له لومړیتوب څخه وځي. د عربي هېوادونو او اسراییلو ترمنځ د اړیکو د عادي کېدو بهیر روان و، د سیمې ډېری حکومتونو خپلې اقتصادي او امنیتي ګټې تر هر څه مهمې بللې او نړیوالو قدرتونو هم خپل تمرکز نورو نړیوالو بحرانونو ته اړولی و. خو د اکتوبر اوومې سهار دا ټول انځور بدل کړ.
هغه موضوع چې د نړیوالو رسنیو او نړیوال سیاست له لومړیتوب څخه نږدې وتلې وه، یو ځل بیا د نړۍ د بحث اصلي موضوع شوه. د ملګرو ملتونو غونډې، د نړۍ د مشرانو سفرونه، د نړیوالو محکمو قضیې او د نړیوالو سازمانونو پرېکړې، ټول د غـ.ـزې جګړې تر اغېز لاندې راغلل.
د اسراییـ.ـلو لپاره هم جګړه یوازې یوه پوځي ننګونه نه وه، بلکې سیاسي بحران هم و. د بنیامین نتنیاهو حکومت د اکتوبر اوومې د امنیتي ناکامۍ له امله له سختو داخلي نیوکو سره مخ شو. د استخباراتي ناکامۍ، د نيول شویو اسراییـ.ـلیانو د برخلیک او د جګړې د اوږدېدو په اړه پراخ بحثونه پیل شول، چې لا هم د اسرایـ.ـیلو په کورني سیاست کې مهمه موضوع ده.
حماس وتوانيده چې د غزې له جګړې خپل اهداف ترلاسه کړي خو بيه يې هم پرې کړه.ددې جګړې په نتېجه کې سېمهییز سیاست هم بدل شو. ایران، ترکیه، قطر، مصر، امریکا او اروپايي هېوادونه هر یو اړ شول خپل دریځونه له سره وارزوي. د سعودي عربستان او اسرایـ.ـیلو د اړیکو د عادي کېدو بهیر وځنډېد، د منځګړیتوب رول د قطر او مصر په لاس کې نور هم پیاوړی شو او ترکیې د فلسطین په اړه خپل سیاسي حضور زیات کړ.
که د جګړې تر ټولو لویه سیاسي پایله په یوه جمله کې راونغاړو، نو ویلای شو: «اقصـ.ـی توپان» ثابته کړه چې د فلسطین قضیه نه د وخت په تېرېدو له منځه ځي او نه هم یوازې د ډیپلوماتیکو تړونونو په وسیله له اجنډا ایستل کېدای شي.
د رسنیو جګړه؛ هغه جبهه چې مرمۍ پکې خبرونه وو..!
که د غزې جګړه په ځمکه، هوا او سمندر کې روانه وه، نو یوه بله جګړه هم ورسره اوږه په اوږه روانه وه؛ هغه جګړه چې مرمۍ یې خبرونه وو، خندقونه یې ټولنیزې رسنۍ وې او سرتېري یې خبریالان، فعالان او د افکارو جوړوونکي وو.
په تېرو جګړو کې به پوځونو لومړی جګړه ګټله او بیا به یې تاریخ لیکه، خو د غزې په جګړه کې تاریخ د جګړې له لومړۍ دقیقې لیکل کېده. هره ویډیو، هر انځور او هر بیان په څو ثانیو کې میلیونونو خلکو ته رسېده او د خلکو ذهنونه یې جوړول یا بدلول.
اسرایـ.ـیل له جګړې سره سم د اطلاعاتو او رسنیو پراخ ماشین فعال کړ. د نړۍ له لویو رسنیو سره همغږي، د حکومت او پوځ منظمې خبري غونډې، په څو ژبو رسمي حسابونه او د لوېدیځو سیاستوالو پر افکارو اغېز، د دې ستراتیژۍ مهم عناصر وو. د اسراییلو هڅه دا وه چې جګړه د «ځان د دفاع» په چوکاټ کې معرفي کړي او خپل نړیوال ملاتړ وساتي.
په مقابل کې، حـ.ـماس او فلسطیني فعالانو بله لاره غوره کړه. دوی د رسمي رسنیو تر څنګ پر ټولنیزو شبکو تکیه وکړه. له غـ.ـزې څخه خپرېدونکي انځورونه، د بمباریو ویډیوګانې، د ماشومانو، ښځو او بېځایه شویو خلکو کیسې، په میلیونونو خلکو ته ورسېدې او د جګړې انساني تصوير يې د نړۍ په سترګو کې مجسم کړ.
همدا انځورونه وو چې په ډېرو لوېدیځو هېوادونو کې یې د فلسـ.ـطین په ملاتړ بېساري لاریونونه راوپارول. په پوهنتونونو، پارلمانونو او رسنیو کې د جګړې په اړه بحثونه بدل شول. داسې خلک چې مخکې یې د فلسـ.ـطین د موضوع په اړه ډېر معلومات نه لرل، د ټولنیزو شبکو له لارې دې قضیې ته متوجه شول.
د دې جګړې یو مهم درس دا و چې په معاصره نړۍ کې یوازې هغه لوری نه بریالی کېږي چې په میدان کې پرمختګ وکړي؛ بلکې هغه هم بریالی ګڼل کېږي چې د نړیوالو افکارو په میدان کې هم خپل روایت غالب کړي. ځکه نن سبا نړیوال سیاست یوازې د ټانکونو او الوتکو له لارې نه بدلېږي، بلکې د یوې ویډیو، یوه انځور او یوه روایت له لارې هم بدلېدای شي،هغه څه چې اوس پکې پاکستان د افغانستان په وړاندې برلاسی دی او د خپل روايت د پمپ کولو لپاره نړۍ ته د افغانستان خراپ انځور وړاندې کوي.په هر حال د روايت په برخه کې حماس وتوانيده چې اسرائيـ.ـل مات کړي او نن ددې برياليتوب له برکته ټوله نړۍ اسرائيـ.ليانو ته سور اور ګرځېدلې ده.
د سیمې راتلونکی؛ جګړه چې لا یې وروستۍ شاجور نه دی تش شوی..!
په تاریخ کې ځینې جګړې د اوربند په لاسلیک پای ته رسېږي، خو ځینې جګړې بیا هغه مهال پیلېږي چې ډزې چوپې شي. د غزې جګړه هم همداسې ښکاري. که څه هم د اوربند خبرې روانې دي، خو لا هم د سیمې د راتلونکي په اړه ډېرې پوښتنې بېځوابه دي. | 19 |
| 6 | په ځانګړي ډول هغه مهال چې د سعودي عربستان او اسراییلو د اړیکو د عادي کېدو احتمال زیات شو، د حـ.ـماس په محاسبو کې دا وېره پیدا شوه چې که دا بهیر بشپړ شي، د فلسطین قضیه به په سیمهییز سیاست کې خپل لومړیتوب له لاسه ورکړي.که اوس د فلسطين قضيه د نړۍ د سياسي اجنډا ميز ته را نه وړل شي بيا به دوئ هېڅکله دا فرصت ونلري چې د يو ملت په توګه په نړۍ کې پاتې شي او د لوی اسرائيل خوب په واقعيت بدل شوی و.
له بلې خوا، اسراییل هم له خپل یوه بېساري کورني بحران سره مخ و. د قضایي اصلاحاتو پر سر پراخ لاریونونه، د پوځ د احتیاطي سرتېرو اعتراضونه، ژور سیاسي اختلافات او د حکومت دننه شخړو، داسې انځور جوړ کړی و چې ګواکې اسراییل د پخوا په څېر داخلي یووالی نه لري. وروسته ځینو اسراییلي چارواکو هم ومنله چې داخلي اختلافونو د هېواد د امنیتي تمرکز پر کچه اغېز کړی و.
حـ.ـماس دا ټول بدلونونه په یوه واحد تصویر کې لیدل. د دې غورځنګ په محاسبه کې، غزه تر محاصرې لاندې وه، لوېدیځه غاړه تر زیات فشار لاندې وه، مسجد اقصـ.ـی د شخړې په مرکز بدل شوی و،د عربي نړۍ په پلازمينو کې د عرب واکمنو او بنيامين نتنياهو ترمنځ د شهر العسل مياشت روانه وه او د اړيکو د نارمل کول چټک توپان رالوتی و،داسې توپان چې د مسجد اقصـ.ـی د قضيې په شمول يې ټول ديني او عربي ارزښتونه هم له ځان سره الوځول، اسراییل له کورني سیاسي بحران سره لاس او ګرېوان و. د حـ.ـماس مشرتابه دې پایلې ته رسېدلی و چې که په همدې پړاو کې لوی اقدام ونه شي، ښايي راتلونکی وضعیت د فلسـ.ـطیني مقاومت لپاره لا ستونزمن شي.
د عملیاتو اهداف او د جګړې پوځي تحلیل.!
کله چې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې ورځې په سهار د غـ.ـزې له تړانګې سلګونه جنګیالي د اسرایـ.ـیلو خاورې ته ننوتل، د نړۍ ډېری پوځي کارپوهان له یوې پوښتنې سره مخ شول: د دې عملیاتو اصلي هدف څه و؟ آیا حـ.ـماس غوښتل اسراییـ.ـل له منځه یوسي؟ که یې هدف د بندیانو تبادله وه؟ که یې غوښتل سیمهییزه جګړه پیل کړي؟ او که دا ټول اهداف د یوې ستراتیژۍ برخې وې؟
حـ.ـماس د عملیاتو په لومړیو ساعتونو کې اعلان وکړ چې د «اقصـ.ـی توپان» عملياتو هدف د فلسـ.ـطیني بندیانو ازادول، د مسجد اقصـ.ـی دفاع، د غـ.ـزې د کلابندۍ ماتول او د فلسـ.ـطین قضیه بېرته د نړیوال سیاست مرکز ته راوستل دي.
تر ټولو مهمه موخه د اسراییـ.ـلو د امنیتي نظریې ماتول وو. اسراییـ.ـلو له کلونو راهیسې باور درلود چې د غزې پر پوله جوړ شوی امنیتي دېوال، پرمختللي کمرې، برېښنایي حسګرونه، استخباراتي شبکه او د «اوسپنیز ګنبد» دفاعي سیستم به د هر ډول لوی برید مخه ونیسي. خو د اکتوبر اوومې عملیاتو دا تصور په څو ساعتونو کې وننګاوه او وبې ښوده چې تر ټولو پرمختللي امنیتي جوړښتونه هم مطلق نه دي.
دویم هدف د اسرایـ.ـیلي بنديانو نیول وو. حـ.ـماس ښه پوهېده چې په اسراییـ.لي ټولنه کې د خپلو وګړو او سرتېرو د راګرځولو موضوع خورا حساسه ده. د همدې لپاره یې هڅه وکړه تر ممکنه حده ډېر کسان ژوندي غـ.ـزې ته انتقال کړي، څو وروسته یې د فلـ.ـسطیني بندیانو د خوشې کولو لپاره د فشار د وسیلې په توګه وکاروي.
درېیم هدف د جګړې سیمهییز کول وو. د حـ.ـماس په محاسبه کې که حـ.ـزب الله، د یمن انصـ.ـارالله او نور د «مقاومت محور» غړي په بشپړ ډول جګړې ته داخل شوي وای، نو اسـ.ـراییل به اړ شوی وای چې په څو جبهو کې هممهاله جګړه وکړي. د جګړې له پیل وروسته که څه هم لبنان، یمن، عراق او ایران په بېلابېلو کچو ښکېل شول، خو هغه پراخه سیمهییزه جګړه رامنځته نه شوه چې حـ.ـماس یې تمه لرله.
له پوځي اړخه، د «اقصـ.ـی توپان» عملیات د حیرانتیا، سرعت او پټ پلان جوړونې پر بنسټ ولاړ وو. حـ.ـماس د څو کلونو لپاره خپل چمتووالی په داسې ډول مخ ته یووړ چې د اسرایـ.ـیلو استخبارات پرې نه پوهېدل. د عملیاتو په لومړیو دقیقو کې زرګونه توغندي وتوغول شول، څو د اسراییـ.ـلو دفاعي سیستمونه مصروف کړي. ورپسې بېپیلوټه الوتکو د څار برجونه او مخابراتي وسایل په نښه کړل، انجنیرۍ ډلې امنیتي دېوالونه مات کړل او ځانګړي ځواکونه له ځمکې، موټرسایکلونو، کښتیو او نورو وسائيلو څخه په استفادې د اسراییـ.ـلو څو پوځي اډو او مېشتځایونو ته ننوتل.
د پوځي علومو متخصص او د عربي نړۍ مشهور پوځي شننونکی فائز الدويري په دې باور و چې، د عملیاتو لومړنی پړاو د حیرانتیا له اصل څخه د استفادې یوه بریالۍ بېلګه ګڼل کېږي. د اسراییلو پوځ او استخباراتو د داسې همغږي او پراخ برید اټکل نه درلود، او همدې موضوع په لومړیو ساعتونو کې د حـ.ـماس په ګټه د جګړې توازن بدل کړ.د الجزيرې يو راپور مې کوت چې د اسرائيلي پوځي استخباراتو يو پخوانی افسر پکې غږېده چې حـ.ـماس له غزې څخه په شپېته نقطو کې بريدونه وکړل چې دا بريدونه په پوځي لحاظ د يو لوی هيواد له وسه هم بهر چاره ده.
د جګړې سیاسي اغېزې | 20 |
| 7 | کله چې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې ورځې لمر راوخوت، نړۍ داسې راویښه شوه چې د منځني ختیځ د تاریخ یو نوی باب یې پرانیستی وموند. د «توپان الاقصـ.ـی» نوم په څو ساعتونو کې د نړیوالو رسنیو سرټکی شو، د سیاستوالو د بحث محور وګرځېد او د نړۍ د قدرتونو محاسبې یې بدلې کړې. خو دا توپان د یوې ورځې ناڅاپي پېښه نه وه؛ دا د هغو زخمونو، هیلو، ماتو او مقاومتونو اوږده کیسه وه چې له څو نسلونو راهیسې یې ریښې د فلسـ.ـطین په خاوره کې غځېدلې دي.دا د تېرو اتيا کلونو د قهر او کسات لومړۍ څپې وې چې فلسطيني ولس په تېرو اته لسيزو کې زغملي دي.
د هرې سترې جګړې تر شا یو اوږد تاریخ پروت وي. که څوک یوازې د اکتوبر اوومه وویني،نو ناسمه ده،ځکه چې د اکتوبر له اوومې وړاندې فلسطيني ولس دومره ترخې تجربې،وژنې،ربړونې،مهاجرتونه،محروميتونه او ګڼې بدې ورځې ليدلي دي. نو د «اقصـ.ـی توپان» د هغه اتيا کلونو لومړنی محترم زيږون و چې د ظلم په چاپيريال کې د حق په غېږه کې وزيږيده. د دې ورځې تر شا د لسګونو کلونو سیاسي شخړې، پوځي محاسبې، اشغال، مقاومت، ناکامې سولې، مات شوي تړونونه او د ولسونو خاورې شوې هیلې پرتې دي.
د شلمې پېړۍ له لومړیو څخه د فلسطین برخلیک په نړیوالو پرېکړو پورې وتړل شو. د عثماني خلافت تر ړنګېدو وروسته، برېتانوي قیمومت د دې خاورې د راتلونکي په ټاکلو کې مهم رول ولوباوه. وروسته د بالفور اعلامیه، د یهودي کډوالو پرلهپسې راتګ، د ۱۹۴۷ کال د وېش پرېکړه، د ۱۹۴۸ کال جګړه او د اسراییلو د دولت اعلان، د سیمې سیاسي نقشه بدله کړه. له همدې ځایه د فلسطینیانو د بېځایه کېدو، کډوالۍ او مقاومت اوږد فصل پیل شو.
کلونه تېرېدل، خو جګړه پای ته ونه رسېده. کله د ډیپلوماسۍ ژبه غالبه شوه او کله د وسلو. د سولې خبرې وشوې، تړونونه لاسلیک شول، خو ډېر ژر بېرته بېباورۍ او تاوتریخوالي ځای ونیو. همدې بې باورۍ ورو ورو داسې فضا رامنځته کړه چې په هغې کې نوې ډلې وزېږېدې او د مقاومت نوې بڼې راڅرګندې شوې.
په همدې چاپېریال کې حماس راپیدا شوه؛ یو خوځښت چې په پیل کې یې د ټولنیزو او دیني فعالیتونو له لارې خپل نفوذ پراخ کړ، خو وروسته د فلسطین د مقاومت له مهمو پوځي او سیاسي لوبغاړو څخه شو. د حماس د ځواک له زیاتېدو سره د فلسطین داخلي سیاست هم بدل شو او د غزې تړانګه د سیمې د قدرتونو د سیالۍ په یوه مهم ډګر واوښته او نن د سيمې او نړۍ د ډيرو هيوادونو سياسي برخليک هغه مرمۍ ليکي چې د اکتوبر په سهار له غزې څخه حمـ.ـاس په اسرئيـ.ـلو ورخوشې کړه.دا مرمۍ د نه ماتېدونکي پوځ له هيولا ووته،د اوسپنې ګنبد يې يو نړېدونکی ديوال ثابت کړ او سېمه کې يې هغه اسرائيلي زغره سورۍ کېدونکې ثابته کړه چې څو لسيزې ورته اسرائيلو او عربي هيوادونو د پولادي ديوال تبليغات کړي و.خو تاریخ تل د انساني محاسبو تابع نه وي.
ولې د «اقصـ.ـی توپان» ؟
په نړۍ کې ډېر کم داسې جنګونه پیدا کېږي چې یوازې د یوې ورځې یا یوې پېښې محصول وي. هره جګړه د کلونو راټولې شوې نارضايتۍ، محاسبې، فرصتونو او تېروتنو پایله وي. د «اقصـ.ـی توپان» عملیات هم د یوې شپې ناڅاپي پرېکړه نه وه، بلکې د هغو شرایطو محصول وه چې په وروستیو کلونو کې په فلسـ.ـطین او ټوله سیمه کې ورو ورو رامنځته کېدل.
د غزې تړانګه له ۲۰۰۷ کال راهیسې تر سختې محاصرې لاندې ژوند کوي. له هوا، ځمکې او سمندر څخه محدودیتونو د سیمې اقتصاد، روغتیا، تعلیم او د خلکو ورځنی ژوند له سختو ستونزو سره مخ کړ. د حـ.ـماس په ادبیاتو کې دا محاصره یوازې اقتصادي فشار نه، بلکې د فلسطیني مقاومت د ماتولو یوه دوامداره ستراتیژي بلل کېده. له همدې امله، د مقاومت مشرانو باور درلود چې که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو د غزې د مقاومت د بقا لپاره به ستر خطرونه رامنځته شي.
په همدې وخت کې په لوېدیځه غاړه کې هم وضعیت ورځ تر بلې خرابېده. د یهودي مېشتځایونو پراختیا، د فلسطینیانو او اسراییلي پوځ ترمنځ نښتې او پرلهپسې پوځي عملیاتو فلسطیني ټولنه دې باور ته نږدې کړه چې د سیاسي حل لارې امکانات ورځ تر بلې کمېږي. په ځانګړي ډول د مسجد اقصـ.ـی په انګړ کې د دغه سپيڅلي مسجد د بې حرمتۍ تکراري پېښې او د اسراییـ.ـلي سیاستوالو ننوتل د فلسطینیانو لپاره یوازې امنیتي موضوع نه وه، بلکې د دیني او ملي هویت مسئله یې ګڼله.
خو د عملیاتو تر شا یوازې د فلسطین کورني عوامل نه وو. سیمه هم په چټکۍ سره بدلېدله. د عربي هېوادونو او اسراییلو ترمنځ د اړیکو عادي کېدلو (Normalization) يا تطبيع پروسه چې د «ابراهیمي تړونونو» له لاسلیک وروسته چټکه شوې وه، د حـ.ـماس او نورو مقاومت کونکو ډلو لپاره د اندېښنې موضوع وه. | 27 |
| 8 |  د ژوندانه کاري او ستراتیژیک پلان. | 69 |
| 9 |  ولې غمجن یې؟ ولې د ستړیا احساس کوې؟ ایا نه پوهېږې چې همدا ستړیا ستا د کامیابۍ نښه ده؟ هغه ځوان چې د لویو موخو لپاره کار کړي، خامخا به د لارې دوړې، دردونه او ازموینې ویني؛ خو هېڅکله به له خپل هدف او سفره نه ګرځي.
اې ځوانه پورته شه!
د نا امیدۍ تیاره پرېږده، د امید رڼا په خپل زړه کې ژوندۍ کړه. ته د سختیو د ماتولو لپاره پیدا شوی یې، نه د هغو د منلو لپاره. هره اوښکه یوه دعا ده، هر زخم یوه تجربه ده، او هره سختي د بریا نوې دروازې ته لار هواروي.
اې ځـوانه په یاد ولره!
الله ﷻ ستا هڅې ویني، ستا صبر ستا نېکیو کې حسابوي او ستا د زړه پټ دردونه اوري، نو تر څو چې ساه لرې، هڅه کوه، توکل کوه او مخ پر وړاندې روان اوسه.
موږ هغه کسان یو چې د طوفانونو له وېرې کښتۍ نه پرېږدو، د تیارو له امله د رڼا لټون نه بندوو او د ستونزو په مقابل کې خپل ایمان، عزم او همت ژوندی ساتو.
نو اې زړور ځـوانه!
ستا کیسه لا پای ته نه ده رسېدلې؛ ښایي تر ټولو ښکلی فصل یې همدا د صبر او استقامت له پاڼو وروسته پیل شي. | 74 |
| 10 |  عاليقدر اميرالمؤمنين الشيخ هبة الله اخندزاده حفظه الله:
هره دوره تېرېدونکې ده موږ او تاسې باید خپلو راتلونکو نسلونو ته ښه اخلاق او غوره تاريخ پرېږدو. | 95 |
| 11 |  بدون متن... | 172 |
| 12 | په قرآنکریم کې غور او تدبر کول، زموږ د تعلیمي نظام هېره شوې اړتیا
ليکنه: بشير
د دیني علومو بېلابېل ډولونه لکه: فقه، اصول فقه، نحوه، صرف، بلاغت او داسې نور... په حقیقت کې د قرآن او سنت د سهي فهم لپاره د وسیلې حیثیت لري؛ د دې علومو د لوستلو هدف دادی چې د دې پر بنسټ د قرآنکریم په معانیو کې غور او تدبر وشي او په تدریج سره د قرآنکریم نویو علومو او معانیو ته دروازه پرانیستل شي او د تل لپاره د انسان له قرآنکریم سره یو ډول تړاو رامنځته شي. خو له بده مرغه موږ په خپل تعلیمي نظام کې قرآنکریم ته دومره وخت نه دی ورکړی څومره یې چې حق دار او وړ دی. موږ پورتني علوم د وسیلې په توګه لولو خو اوس په شعوري یا غیر شعوري توګه په مقاصدو بدل شوي، د مدرسې طالب العلم دغه علوم په هدف لولي ترڅو د تعلیمي بهیر پر مهال یې بنیاد جوړ شي، خو له فراغت وروسته یې هم له همدې علومو سره د درس او تدریس په بڼه تړاو وي، چې په دې سره یې د ژوند ډېره په قرآنکریم کې له غور او تدبر پرته تېره شي. له دې خبرو څخه هېڅکله هدف دا نه دی چې د شریعت نور علوم له پامه وغورځول شي، یا بې ارزښته وګڼل شي، بلکې هدف دادی چې قرآنکریم ته دومره وخت ورکړل شي څومره یې چې حق دار او وړ دی، یا لږ تر لږه دومره وخت ورکړو څومره چې نورو علومو ته ورکوو. که موږ د خپلو سلفو صالحینو ژوند وګورو هغوی سربېره پر دې چې د ژوند لویه برخه یې د قرآنکریم په غور او تدبر کې تېره کړه او د تفسیرونو په بڼه یې قرآنکریم ته ستر ستر خدمتونه وکړل، له دې سره سره یې بیا هم د ژوند په وروستیو کې دا هیله درلوده چې کاش د ژوند ډېره برخه یې د قرآنکریم خدمت ته وقف کړې وای. حضرت شیخ الإسلام ابن تیمیة رحمه الله به فرمایل: ماته له دې کبله افسوس راځي چې ما د ژوند لویه برخه د قرآنکریم په معانیو کې له تدبر پرته تېره کړه. امام سفیان ثوري رحمه الله به فرمایل: کاشکې، ما خپل ځان یوازې تر قرآنکریم پورې محدود کړی وای.
حل لاره او وړاندیز:
پورتني وضعیت له اوږدې مودې راهیسې زموږ په ټولنه کې ځای نیولی ده او دا ډېره ستونزمنه ده چې موږ په خپل تعلیمي نظام او نصاب کې ناڅاپه تبدیلیانې راولو او د خلکو اذهان هم ورسره عیار شي، له همدې کبله زما په اند که لاندې تګلاره عملي شي شاید دا تشه ډکه شي. هره ورځ یو یا دوه ساعته قرآنکریم ته ورکړو، په دې وخت کې لږ تر لږه له یو څخه تر درېیو آیتونو ترجمه وګورو او بیا د کوم معتبر تفسیر په رڼا کې په همدې آیتونو کې غور او تدبر وکړو. د قرآنکریم بې شمېره تفسیرونه لیکل شوي دي، خو زموږ علمي کچې او اوسنیو حالاتو ته په کتو زما په اند دوه تفسیرونه غوره دي. لومړی: التفسیر المنیر په عربي ژبه د دکتور وهبة الزحیلي رحمه الله. دوهم: معارف القرآن په اردو ژبه د مفتي محمد شفیع عثماني رحمه الله. دا هم غوره ده چې د قرآنکریم مطالعه د موضوعاتو په اعتبار سره وشي، مطلب دا چې په قرآنکریم کې ډېری موضوعات په بېلابېلو ځایونو کې ذکر شوي دي، په اوس وخت کې داسې کتابونه هم لیکل شوي چې د قرآنکریم همداسې موضوعات یې له بېلابېلو ځایونو څخه راټول او په ښه دقیقه توګه څیړلي دي. نو که چېرته لومړی یوه موضوع پوره مطالعه شي او بیا بله موضوع همداسې....
که چېرته موږ پورتنۍ تګلاره عملي کړو او په مسلسله توګه استقامت ور باندې وکړو، نو زه په یقین سره وایم چې الله تعالی به په موږ د قرآنکریم د فهم نوې دروازې پرانیزي او داسې معاني او نکات به مخته راشي چې وړاندې یې موږ ګمان هم نه وو کړی. دغه راز دغه عمل کولی شي له قرآنکریم سره زموږ ژوره اړیکه جوړه کړي او په تدریج سره د قرآنکریم په فهم کې زیاتوالی راولي. الله جل جلاله دې موږ ټولو ته توفیق راکړي؛ آمین. | 134 |
| 13 |  د عاشورا د روژې فضیلت | 126 |
| 14 |  د جماعت لمونځ | 147 |
| 15 |  بدون متن... | 154 |
| 16 | اې د ژوند ستړي مسافره! د دې فاني نړۍ په اوږده سفر کې د داسې آرام لټون مه کوه چې هېڅ درد، غم او ستړیا پکې نه وي؛ ځکه دا دنیا د ازموینو باغ دی، نه د تلپاتې راحت کور. دلته هره موسکا له یوې اوښکې سره مل ده، هره خوښي د یوه امتحان تر سیوري لاندې ده او هر راحت د زحمت او هڅې له لارې ترلاسه کېږي.
د انسان ژوند د ورځې او شپې په څېر د بدلون په حال کې دی؛ کله د نعمتونو په رڼا کې ګرځي، او کله د سختیو په تیارو کې ازمایل کېږي، خو د مؤمن زړه ښه پوهېږي چې د دنیا هره ستړیا لنډمهاله، هر غم تېرېدونکی او هره ازموینه د الهي حکمت یوه پټه رازناکه پرده ده.
نو که د ژوند په لاره کې دې قدمونه درانه شول، زړه مه بایله، د صبر جام وڅښه، د امید څراغ بل وساته او خپل مخ د خپل مهربان رب پر لور واړوه؛ ځکه هغه کور چې هلته نه درد شته، نه فراق، نه غم او نه ستړیا، هماغه د جنت ابدي او تلپاتې منزل دی.
حقیقي آرام د دنیا په بدلېدونکو شېبو کې نه، بلکې د الله تعالی په قرب، رضا او د آخرت په نه زوالېدونکو نعمتونو کې نغښتی دی. نو د دې لنډ سفر هره ساه د هغه د یاد، شکر او اطاعت په ګاڼه ښکلې کړه؛ ځکه هغه څه چې د الله تعالی په نزد دي، هماغه غوره، سپېڅلي او تلپاتې دي. | 149 |
| 17 |  انسان ډېر وخت داسې ګومان کوي چې خوښي یې په خلکو، شتمنیو او هیلو پورې تړلې ده؛ خو ورځې او شپې ورو ورو ور زده کوي چې له الله تعالی پرته هر څه د زوال او فراق تر حکم لاندې دي.
خلک ځي، حالات بدلېږي او هغه څه چې یو وخت د زړه ټوله نړۍ وه، د یادونو او خاطرو په یوه پاڼه بدلېږي.
خو نېکمرغه هغه زړه دی چې د مخلوق له مینې د خالقﷻ مینې ته سفر وکړي، ځکه کله چې د الله تعالی محبت په زړه کې ځای ونیسي؛ د دنیا د ورکو شویو مجازي شیانو تشه د یقین په رڼا ډکېږي.
بیا انسان درک کوي چې محرومیت د دنیا د مجازي شیانو په ورکولو کې نه، بلکې له الله تعالی څخه په لرېوالي کې دی.
څوک چې اللهﷻ ومومي، د مخلوقاتو د محتاجه کېدلو او ورکېدلو له وېرې خلاصېږي؛ ځکه د هغه ﷻ د قرب تر سیوري لاندې هر فراق کوچنی او هره ستونزه سپکه ښکاري.
د الله ﷻ قرب د زړه هغه جنت دی چې د دنیا هېڅ ډول ورکه یې نعمتونه نه شي کمولی. | 169 |
| 18 |  قرآن کریم ولولئ! | 131 |
| 19 |  د مسؤولینو او رعیت چلند | 132 |
| 20 |  د مسؤولینو او رعیت چلند | 5 |
