مطالعات ایرانی- گیلان‌شناسی/ Iran - Guilan Research

نبرد پیله داربن   در 23 خرداد/ 14 ژوئن  ۱۸۰۵ روسها با هدف فتح تهران و تصرف کامل ایران قصد داشتند تا با نیروی نظامی عظیم به فرماندهی ژنرال پالکونیک شَفت، با حمایت ۱۲ کشتی جنگی نخست انزلی، سپس رشت را تسخیر و در ادامه بر تهران دست یابند. کشتی های جنگی روس از در یک حمله برق آسا و غافلگیرکننده بندر انزلی را متصرف شدند سپس وارد  پیربازار شدند و از این روستا شهر رشت و ساکنان بی دفاع و غیرنظامی آن را زیر آتش سنگین توپخانه خود قرار دادند.خوشبختانه در این زمان حاکم رشت فردی آگاه به نام میرزا موسی منجم باشی بود، وی با مسلح نمودن مردم رشت و با استفاده از فنون نظامی باستانی مردم گیل، دیلم و تالش روسها را به شیوه پارتیزانی در روستای پیله داربُن متحمل شکست سختی نمودند، آنان روسها را به گونه ای به گلوله بستند که روسها فرصت فرار نداشتند. در این نبرد بیش از هزار سرباز روسی کشته شد و فرمانده آنان نیز خود را به سختی به کِشتی رسانده و در نهایت به روسیه گریخت.این نبرد با وجود موفقیت برای ایران پیامد خوبی به همراه نداشت، زیرا بعدها ایرانیان در نهایت مجبورشدند در اکتبر 1813  قرارداد گلستان را امضا کنند.