کتابها و مقولات فلسفی℡

‍ ▪️آیا مجرد زیستن و ازدواج نکردن غیراخلاقی است؟ در تفکر سنتی «تجرّد» مرحله ای موقت و انتقالی در زندگی فرد است. فرد مجرّد دیر یا زود باید ازدواج کند تا «سروسامان» بیابد. یعنی انگار تجرّد نوعی بی سروسامانی است. و اگر دوران تجرّد بدرازا بکشد، هراز و یک گمان بد به فرد مجرّد می رود. در این نگاه، زندگی مجرّدانه غیرطبیعی است، و اگر زیاده بدرازا بکشد باید در سلامت جسمی، روانی، و اخلاقی فرد تردید کرد. انگار که زندگی طبیعی و اخلاقی جز با گذر از مرحله انتقالی تجرّد دست نمی دهد. در بهترین حالت، باید به حال فرد مجرَد دل سوزاند. اما به نظرم از ویژگیهای دوران مدرن این است که رفته رفته فرهنگ عمومی تجرّد را نه به مثابه مرحله ای موقت یا غیرطبیعی یا غیر اخلاقی یا ترحم انگیز، بلکه به مثابه نوعی سبک زندگی برسمیت می شناسد. سبک زندگی آدمها به تناسب سرشت شان فرق می کند. بعضی آدمها در کنار همسر و فرزند شکفته می شوند،‌ بعضی آدمها در خلوت دل خواسته خود آرامش و قرار می یابند. جامعه مدرن هم امکان عینی این تنوع را فراهم می کند، یعنی امکان مجرّد زیستن را به انسانها می دهد،‌ و هم فرهنگ احترام به سبک زندگی دل خواسته افراد را می پروراند، یعنی به جامعه می آموزد که راه شکوفایی و آرامش انسانها فقط از یک کوره راه لگد خورده و مألوف نمی گذرد. به نظرم سر دیگر طیف هم که تأهل و زندگی زناشویی را غیراخلاقی می داند، راه به افراط می رود. زندگی مطلوب و شکوفاننده برای همه از الگوی واحد پیروی نمی کند. سبک زندگی ای که تو را می شکوفاند چه بسا من را پژمرده کند، و برعکس. بنابراین، اگر فردا فرد مجرّدی را دیدیم به جای آنکه او را به دیده ترّحم یا تردید بنگریم، با خود فکر کنیم شاید او تجرّد را نه به مثابه یک وضعیت تحمیلی یا گذرا بلکه به مثابه یک سبک زندگی خواستنی و ماندگار انتخاب کرده است. و بعد به انتخاب اش احترام بگذاریم. 👤 #آرش_نراقی

■ هنر فکر کردن در نگاه #ویل_دورانت به طور ساده، معنی منطق هنر و روش درست فکر کردن است. منطق هنر است برای آنکه تمرین آن موجب می‌شود که ذهن انسانی بدون توجه و با دقت تمام درست اندیشه کند، همچنان‌که یک پیانیست بدون رنج و زحمت با انگشتان خویش نغمات دل‌انگیز از پیانو بیرون می‌آورد. هیچ چیز مانند منطق گرانبار و کسالت‌انگیز نیست و هیچ چیز هم مانند آن این اندازه با‌اهمیت نمی‌باشد. 📚 #تاریخ_فلسفه ✍ #ویل_دورانت 📖 صفحه 57

◾️وصیّت ابن‌سینا به فلسفه‌خوان‌ها: 🔻پس من وصیتی به تو می‌کنم و آن اینکه وقتی خواستی ببینی یک گزاره «اولیة» و «بدیهی» است، آن را بگونه‌ای بنگر که گویی از آمیختگی با مردم و عادات و گفته‌های مردم دور هستی، گویی که نخستین روزی که یک چیزی را می‌شنوی یا تعقل میکنی همین روز است. 🔹 سپس معنای آن گزاره را در ذهنت حاضر کن و نه الفاظش را، و بنگر که آیا می‌توانی در آن شک کنی ؟ آیا در خودت می‌بینی که بتوانی نقیضش را جایز بدانی ؟ 🔻اگر هیچ کدام را نتوانستی، ببین که علت اینکه آن را می‌پذیری این است که نقیض آن گزاره به وهم تو نمی‌آید و علتش این است که حسّ‌ات به آن عادت ندارد ؟ اگر علتش این بود پس در آن شک کن اما اگر علتش این نبود پس آن به خودی خود هویدا است و بدیهی است. 🔸مراقب باش که مبادا چیزی را قبول کنی چون مثال نقضی برایش نیافته‌ای یا چون مثال‌های موافق بسیاری برایش یافته‌ای یا چون خجالت میکشی و زشت می‌بینی که از آن صحبت کنی 🔺الحق حقٌ بنفسه لا لأجل اعتقاد الناس له. حق به خودی خود حق است و نه بخاطر اینکه مردم به آن باور دارند. المختصر الأوسط ۲۵۴-۲۵۵ و نیز الموجز في المنطق (در دست تصحیح)

◾️چند استاد فلسفه‌ی غرب که از نخستین اساتید فلسفه‌ی غربی بودند که در جهان اسلام تدریس کردند و شاگرد پروری کردند: ۱- هانس رایشنباخ (د.۱۹۵۳) در ترکیه ۲- الکساندر کویره (د.۱۹۶۴) در مصر ۳- اندریه لالاند (د.۱۹۶۴) در مصر ۴- هنری کربن (د.۱۹۷۸) در ایران

📚 شعاع اندیشه و شهود در فلسفه‌ سهروردی ✍️ دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی 📖 714 صفحه (The Reach of Thought and Intuition in Suhrawardi's Philosophy, by Gholam-Hossein Ebrahimi Dinani) #فلسفه #تاریخ_فلسفه #فلسفه_اسلامی #History_of_Philosophy #Islamic_Philosophy ◀️ فهرست حق و صدق جهت در باب قضایا قضاهای مهمله و سالبه دلیل افتراض کلیت، ایجاب، ضرورت ضرورت مانند وجود حقیقت در حکم ثبوت و واسطه میان موجود و معدوم موضوع سهروردی در مقابل ابوالبرکات صدرالمتألهین و سهروردی حدوث هیولی ملاک احتیاج به علت فاعل بالرضا وجود ذهنی عالم مثال سهروردی و شعوبیه نور اسپهبد و روح حیوانی ◀️ درباره پژوهشی است در اندیشه‌های شیخ شهاب‌الدین یحیی سهروردی، اندیشمند بزرگ ایرانی و بنیانگذار حکمت اشراق، به خامه‌ فیلسوف معاصر دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی. نویسنده با چیره‌دستی در فلسفه‌ اسلامی، دریافتهای کلیدی حکمت اشراق را روشن ساخته و همزمان، به برابرسنجی آن با فلسفه‌ مشاء پرداخته است. دینانی همچنین سیر تاریخی اندیشه‌ی اشراق و زمینه‌های شکل‌گیری آن را بررسی کرده است. 🔸🔸

تحلیلات پیشین ارسطو، کتاب‌ اول: ترجمه و شرح گیزلا اشتریکر

تحلیلات پیشین ارسطو، کتاب‌های اول و دوم: ترجمه و شرح رابین اسمیت چاپ ۱۹۸۹

♻️ بخش جالبی از مصاحبه‌ی پیتر آدامسون (مورخ امریکایی فلسفه‌) ◾️فیلسوف محبوب شما کیست ؟ اعم از مرده یا زنده؟ آدامسون: ابن‌سینا. او مهم‌ترین فیلسوف سده‌های میانه است (طرفداران آکوئیناس، ببخشید) و به طور خارق العاده‌ای مبتکر و دارای استقلال ذهنی بوده. ◾️چه فیلسوفی را خیلی دست کم گرفته‌اند ؟ آدامسون: به نظرم فخرالدین رازی. خیلی از خوانندگان احتمالاً اصلا نام او را نشنیده‌اند، اما او یک فیلسوف-متکلم از قرن دوازدهم بود. یکی از مهم‌ترین اندیشمندانی که به ابن‌سینا پاسخ گفته به روشی که گفتم ... عربی‌نویسی او نیز نسبتاً آسان است فلذا لذت‌بخش است که رویش کار شود. ◾️بهترین فیلسوفی که با او بیشتر مخالف هستی ؟ من در یک خانواده‌ی آتئیست به دنیا آمده‌ام و آتئیست هستم و چون بخش زیادی از وقتم را کتاب‌های کلامی می‌خوانم لذا با ایده‌های زیادی مواجه میشوم که با آنها مخالفم. اما فارغ از این نکته، میل و بنتام که از فایده‌گرایی دفاع‌کرده‌اند، با اینکه هر دو را تحسین می‌کنم.

🔻این کتاب با نام «تاریخ مختصر منطق» در دوره‌ی پهلوی اوّل در ایران منتشر شده و چند صفحه‌ای از آن مرتبط با منطق در اروپاست که تصویرش را می‌توانید مشاهده و مطالعه می‌کنید. به منطق پورت رویال اشاره کرده و دیدگاه خود راجع به تفاوت منطق قدیم با منطق جدید را ذکر کرده است. برخلاف آنچه میان علمای ترکیه‌ای و عرب (مصر، سوریه و لبنان) شاهد هستیم، ظاهراً ایرانی‌ها هنوز با منطق ریاضی که در انگلستان طرح شده بود آشنایی چندانی نداشته‌اند.