ادبیات سئونلر

ائلدار موغانلی سنه دئیه بیلمه‌دیک‌لریمی شیتیل- شیتیل عؤمرومه اکدیم؛ گونو گوندن بوی آتدی‌لار یاشادی‌لار یاشاتدی‌لار. سنه دئیه بیلمه‌دیک‌لریمی یارپاق- یارپاق گون‌لریمه سپدیم آی‌لاریما دویونله‌دیم؛ بعضا شیدیرغی یاز یاغیشی اولوب یاغدی‌لار کؤکسومه، بعضا کولک‌لی پاییز یاغمورو اولوب اسدی‌لر اوستومه. آت اوستونده ده‌ییشن ایل اولدو سنه دئیه بیلمه‌دیک‌لریم ماویلیکده کیشنه‌دی قانادی یئل‌لره میدان اوخودو سینه‌سی قاسیرغالارا شاهه قالخدی آتلی‌سی آت‌سیز چاپدی آرزولارین ائنین- بویون، آت‌سیزی بایراغ ائتدی رؤیالارین قیزیل دونون. سنی منه یاشاتدی سنی منده یاشاتدی سنه دئیه بیلمه‌دیک‌لریم؛ سنه دئمه‌دیک‌لریم. شهریور ۱۴۰۲- تهران قایناق: ایشیق سایتی

«میرحسین_دلداربناب» «گوون‌سیزلیک» گلمه بویانلارا، گؤیلره چیخما آمان دورنام آمان، وورارلار سنی پوسودا تولکو وار، دورنا دونوندا اویان دورنام اویان، وورارلار سنی تئلینی داراما، اوچما اوتور باخ قارغالار گؤی‌لری، منیمسه‌ییبلر ایگیدلر ساواشدا، شهید اولاندان جایلاقلار کؤی‌‌لری، منیمسه‌ییبلر گؤیلرین گلینی، اوچ تئللی دورنام تولکولر آسلانا، تور توخویورلار سولار باش یوخاری، آخاندان بری قورباغالار زیلده، بم اوخویورلار ایتلرین اؤنونه، آرپا قویورلار آتلارین اؤنونه، سوموک آتیرلار ایت ایزی قاریشیب، قیرآت ایزینه بوز آتی بیر قوتور، ایته ساتیرلار هانی قوچ کوراوغلوم؟، هانی بابکیم؟ هاردا زینب پاشام؟، هاردا زر خانیم؟ قورشونلار باغریمی، باغرینا باسیر گؤزل گؤزلریندن، آخیر آل قانیم!... 1402/6/15 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عاشیق عدالت نصیب اوف

سخاوت عزتی یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! اوینا وئران قالمیش خانالار کیمی، تویو وایا دؤنموش خینالار کیمی، اوینا اوغلو ایتمیش آنالار کیمی، بونو باجارماسان هله اویناما! یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! خالینا دیز چؤکوب  گولونه آغلا، اودونا آلیشیب کولونه آغلا، او ناکام دامادا، گلینه آغلا! دوشوب کشیش قویان فعله اویناما! یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! زیاد خان روحونا سغمیر بو اویون، قارا کشیش‌لرین کؤستریر خویون بو شیللاق آتماغا دئمه‌یین اویون! قویوبسان اؤزونو چؤله اویناما! یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! اؤزگه‌مجلیسینده مزه‌لنیبسن! اؤزوندن چیخیبسان، چؤزه‌لنیبسن، بونا اویون دئمه موزه‌لنیبسن! قییما دوشمنیمیز گوله اویناما یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! بو سس بیر ملتین عؤمور سسی‌دیر، دئمه‌ گولمه‌جه‌دیر، یومور سسی‌دیر، کیم دئییر بو تاختا، دمیر سسی‌دیر، آغلاییر اصلی خان، له‌له اویناما! یانیق کرمی‌یه بئله اویناما! دینله بو هاوانی اؤزونه قاییت، آخدیغین بولاغین گؤزونه قاییت، دده اوجاغینین کؤزونه قاییت، وارلیغین سوووروب یئله اویناما! یانیق کرمی‌یه بئله اویناما!

ﻣﺴﺘﺮ ﺟﯿﮑﺎﮎ (ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ آیت الله ﺳﯿﺪ ﺟﯿﮑﺎﮎ) ﺟﺎﺳﻮﺱ انگلیسی ﻣﺄﻣﻮﺭ ﻭیلیام نکس ﺩﺍﺭﺳﯽ، (کاشف نفت مسجدسلیمان و اولین خریدار انحصاری نفت ایران در دوره قاجار با قرارداد 99ساله مهروموم‌ها) ﺩﺭ  مسجدسلیمان ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮﺩ. ﻭﯼ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ به‌عنوان ﭼﻮﭘﺎﻧﯽ ﮐﺮ ﻭ ﻻﻝ ﺑﻪ‌ﻣﺪﺕ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺍﯾﻞ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ می‌پردازد ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻓﺮﺍﮔﯿﺮﯼ ﺁﻥ، به‌عنوان ﯾﮏ بختیاری در ﻣﻨﻄﻘﻪ نفت‌خیز مسجدسلیمان ﺳﮑﻨﯽ می‌گزیند! ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺣﻀﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ ﻓﻨﻮﻥ شعبده‌بازی ﻭ حربه‌های دیگر، ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺩﻡ محلی ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﻌﻄﻮﻑ می‌دارد ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ به‌عنوان یک ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺷﯿﻌﻪ، ﺟﺎ ﻣﯽﺯﻧﺪ. برای این هدف به آموختن فقه شیعه می‌پردازد. ﺍﻭ گیوه‌هایش ﺭﺍ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺍﺷﺎﺭه ﻋﺼﺎ ﺟﻔﺖ می‌کرد ﻭ ﺷﺎﯾﻊ ﮐﺮﺩه بود که ﺍﯾﻦ ﺍﺯ معجزات ﺍﻭﺳﺖ.  ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺧﺎﻃﺮﺍﺗﺶ، ﺗﻮﺿﯿﺢ می‌دهد که "آهنرباهایی ﺩﺭ گیوه‌هایم ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩه ﺑﻮﺩﻡ، ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺷﺎﺭه ﻋﺼﺎ، گیوه‌ها ﺟﻔﺖ می‌شدند"!  از دیگر حکایات جیکاک عصای معروف است که با آن معجزه می‌کرد و وقتی آن را به بدن کسی می‌زد به آن شوک عجیبی منتقل می‌شد! جیکاک مدعی بود عصای او بهترین وسیله برای تشخیص حلال‌زاده بودن افراد است و با همین شگرد بسیاری از کسانی را که به‌دلایل مختلف می‌خواست از وجهه اجتماعی و قدرت بیندازد، تخریب می‌کرد! بعدها فاش شد که در عصای معجزه‌آسای مستر جیکاک جز یک پیل خشک الکتریکی و یک مدار ضعیف انتقال برق هیچ‌چیز وجود نداشته و جریان ضعیف برق باعث انتقال شوک الکتریکی به افراد نگون‌بختی می‌شده که مستر جیکاک هنگام تماس عصا با آنها، دکمه وصل جریان را فشار می‌داده! در مجلسی او حاضران را دروغگو معرفی می‌کرد و هنگامی که قرار بر اثبات شد، کبریتی روشن کرد و گفت: هر کس راست بگوید این کبریت ریشش را نمی‌سوزاند! اول کبریت را به ریش خود گرفت که نسوخت سپس ریش تمام افراد ساده‌لوح حاضر را سوزاند! به آنها قبولاند که دروغ گفته‌اند و البته بعدها مشخص شد که ریش او مصنوعی و نسوز بود. اقدام بعدی جیکاک پوشیدن لباس روحانیت و عمامه گذاری وی بود!  جیکاک مجلس وعظ و منبر برپا می‌کرد و آخرش هم روضه امام حسین(ع) می‌خواند و وسط روضه موقعی که همه داغ می‌شدند ناگهان عمامه خود را به درون آتشی که وسط مجلس بود، می‌انداخت. عمامه نمی‌سوخت! و جیکاک آن را به‌عنوان معجزه خود بیان می‌کرد و ادعای سید بودن می‌کرد! در ضمن او هیچ‌کس را هم به سیدی قبول نداشت چون عمامه آنها در آتش می‌سوخت! از اینجا بود که او به «سید جیکاک» معروف شد! ﺍﯾﻦ ﺟﺎﺳﻮﺱ انگلیس، ﺭﻭﺯﯼ ﺑﻪ مسجد می‌آید ﻭ می‌گوید: من حضرت علی(ﻉ) ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﯾﺪﻡ ﻭ ﺍﻭ ﺩﺳﺘﺶ ﺭﺍ ﺑﺮ شانه‌ام ﻧﻬﺎﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩ: «ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﮕﻮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﺎﺩه ﺳﯿﺎه ﻭ نجس (ﻧﻔﺖ) دوری کنند»! اﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺍﺩﻋﺎﯾﺶ ﭘﯿﺮﺍﻫﻦ ﻭ ﻋﺒﺎﯾﺶ ﺭﺍ ﮐﻨﺎﺭ می‌زند ﻭ اثر سفیدی ﺩﺳﺘﯽ ﺭﻭﯼ شانه‌اش ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ می‌دهد ﻭ می‌گوید "ﺍﯾﻦ مدﺭﮐﯽ ﺑﺮ ﺣﻘﺎﻧﯿﺖ ﻣن ﺍز اوست". در کتابش ﺗﺸﺮﯾﺢ می‌کند ﮐﻪ "ﺭﻭﺯﯼ تکه‌ای ﮐﺎﻏﺬ ﺭﺍ به‌شکل دست بریدم ﻭ ﺭﻭﯼ شانه‌ام ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻡ ﻭ آن‌قدر ﺯﯾﺮ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺩﺍﻍ ﺟﻨﻮﺏ ﻣﺎﻧﺪﻡ تا خوب ﺍﻃﺮﺍﻑ آﻥ ﮐﺎﻏﺬ ﺗﯿﺮه ﺷﻮﺩ ﻭ ﺍﺛﺮ ﺩﺳﺖ ﺑﺮ شانه‌ام ﻧﻘﺶ ﺑﺒﻨﺪﺩ"! به‌هنگام ملی شدن صنعت نفت، جیکاک یا به‌قولی سید جیکاک با گشت‌وگذار میان عشایر بختیاری این شعار را به‌گویش بختیاری برای آنها طرح نمود؛ «تو که مهر علی مِن دلته/ نفت ملی سی چِنته» «یعنی تو که مهر علی را در دل داری برای چه به‌دنبال ملی شدن نفت هستی؟». بعضی از عشایر بختیاری زندگی خود را رها کرده و با تشکیل دسته‌جات متعدد و درست کردن پرچم و علم‌های گوناگون علی علی گویان به امامزاده‌ها رفته و طلب عفو می‌کردند. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی کنگره کودکی دوکتور:« حسن عشایری» عصب شنای https://t.me/Adabiyyatsevanlar

هایده خانیم بلوکی‌نین حیکایه توپلوسو ایشیق اوزو گؤروب. بو موناسیبتیله تبریک ائدیب، اوغورلو اولسون دئییریک. @adabiyyatsevanlar

اوساق ادبیاتی کارتون

اوشاق ادبیاتی بو قیسا فیلیم 27 اودول قازانییب. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی اوشاق ادبیاتی بالاجا قارا بالیق۴ یازار:«صمد بهرنگی» چئویرن:« منیژه جم‌نژاد» 🐠 کرتنکله داشین یاریغینا گئتدی. قارا بالیق مجبور یولا دو٘شدو. آما دالبادال اؤزوندن سورغو سوروشوردو: گؤره سن بولاق دنیزه تؤکولر؟ اولمایا بالیقچیلین گو٘جو منه چاتا. دوغرودان، اره بالیغینین او٘ره ییندن گلر اؤز تای توشلارینی اؤلدوروب یئیه؟ بالیق اودان قوشون دا  بیزله نیه دوشمنچیلییی وار؟ بالاجا بالیق او٘زه- او٘زه گئدیر دو٘شونوردو. هر قاریش یول دا یئنی بیر شئی گؤروب، اؤیرنیردی. دا ایندی شلاله لردن مایاللاق ووروب دو٘شوب گئنه او٘زمک دن خوشو گلیردی. گو٘نشین ایستی سینی کو٘ره یینده دویور، گؤجلنیردی. بیر یئرده بیر جئیران تلسیک سو ایچیردی. بالاجا بالیق سلام وئریب دئدی: " گویچک جئیران، نه تلسیرسن؟" جئیران دئدی: " آوچی قووالاییر، بیر گولله ده ووروب، بوداها." بالاجا بالیق گولله یئرینی گؤرمه دی آما آخسایا- آخسایا قاچماغیندان دو٘ز دئدیینی بیلدی. بیر یئرده توسباغالار گو٘نون ایستی سینده هوشلانیردی، باشقا یئرده کهلیک لرین قاهقاهاسی دره نی گؤتورموشدو. داغ گؤیرتی لرینین اییی گؤیده دویولور، سویا قاریشردی. گو٘ن اورتادان سونرا دره نین گئنیش بیر یئرینه یئتیشدی، سو بیر مئشه نین آراسیندان کئچیردی. سو ائله چوخالمیشدی کی قارا بالیق، دوغرودان کئف ائلیردی. سونرا دا چوخلو بالیغا راست گلدی. آناسیندان آیریلاندان بالیق گؤرمه‌میشدی. نئچه نارین بالیق اونو دؤوره له ییب دئدیلر: "سانکی یابانسی سان، هه؟ " قارابالیق دئدی: " هه، یابانسیام، اوزاق یولدان گلیرم." نارین بالیق لار دئدی: " هارا گئدیرسن؟" قارا بالیق دئدی:" گئدیرم بولاغین سونونو تاپام." نارین بالیقلار دئدی: " هانسی بولاق؟" قارا بالیق دئدی: " ائله بو او٘زدویوموز بولاق." نارین بالیقلار دئدی:" بیز بونا چای دئیریک." قارا بالیق دینمه‌دی. نارین بالیقلارین بیری دئدی:" هئچ بیلیرسن بالیقچیل یولدا اوتوروب؟" قارا بالیق دئدی: "هه، بیلیرم." باشقاسی دئدی:" بونو دا بیلیرسن بالیقچیلین نه گئنیش تورباسی وار؟" قارابالیق دئدی:" بونو دا بیلیرم." نارین بالیق دئدی:" بونا رغمن گئنه گئتمک ایستیرسن؟" قارا بالیق دئدی:" هه، هاردان اولسا، گرک گئدم." تئزلیکله بالیقلارین آراسیندا چوو دو٘شدو: بالاجا بیر قارا بالیق اوزاق یوللاردان گلیب، ایستیر گئدیب چایین سونونو تاپسین، بالیقچیل دان دا هئچ قورخوسو یوخدو! نارین بالیقلارین نئچه سی قارا بالیقلا گئتمه یه جوشدولار، آما بؤیوکلرین قورخوسوندان سسلری چیخمادی. نئچه سی ده دئدی: "اگر بالیقجیل اولماسایدی، سنین له گلردیک، بیز بالیقچیلین تورباسیندان قورخوروق. " چایین قیراغیندا بیر کند واریدی. کندین قادینلاری، قیزلاری چایین ایچینده قاب قاشیق، پار پالتار  یویوردو. بالاجا بالیق بیر آز اولارین های کو٘یونه قولاق آسیب، بیر آزدا اوشاقلارین چیممه سینه باخیب، یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی، گئتدی، گئنه گئتدی، گئجه اولدو. بیر داشین آلتیندا ییخیلیب یاتدی. گئجه یاریسی اویانیب گؤردو، آی سویا دو٘شوب، هر یئر ایشیقلانیب. بالاجا بالیق آیی چوخ سئوردی. آی سویا دو٘شن گئجه لر بالیغین گؤیلی ایستردی یوسون لارین آلتیندان چیخیب اونونلا نئچه کلمه دانیشسین، آما هر یول آناسی اویانیب، اونو یوسون لارین آلتینا چکیب، گئنه یوخلاداردی. بالاجا بالیق آیین یانینا گئدیب دئدی:" سلام منیم گؤزل آییم!" آی دئدی:" سلام، بالاجا قارا بالیق! سن هارا بورا هارا؟ بالیق دئدی:" دونیانی گزیرم." آی دئدی:" دونیا چوخ بؤیوکدو، سن هر یئری گزه بیلمسن." بالیق دئدی:" اولسون، هاراجان گئده بیلسم، گئدرم." آی دئدی:" سئویردیم سحره جان یانیندا قالام، آما بؤیوک، قارا بیر بولود منه ساری گلیر، ایشیغیمین قاباغین آلسین. بالیق دئدی:" گوزل آی! من سنین ایشیغینی چوخ سئویرم، گؤیلوم ایستردی همشه منیم اوستومه دو٘شسون." آی دئدی: بالیق جان! دو٘زو منیم اؤزومون ایشیغیم یوخدو. گون منه ایشیق وئریر، منده اونو یئره سالیرام. هله سن ائشیتمیسن آدام لار نئچه ایله جان گلیب منیم او٘ستومده اوتورماق ایستیر؟" بالیق دئدی:" اولان ایش دئییل." آی دئدی:" چتین ایشدی، آما آداملار سئودیکلری ایشی..." آی سؤزونو قورتارا بیلمدی. قارا بولود گلیب او٘ستونو اؤرتدو، گئجه گئنه قارالدی، قارا بالیق تک تنها قالدی. نئچه دیقه، مات، هویوخموش قارانلیغا باخدی. سونرا بیر داشین آلتینا سو٘زولوب یاتدی. سحر تئزدن اویاندی. باشی او٘سته نئچه نارین بالیق گؤردو، پیچیلداشیردیلار. قارا بالیغین اویاندیغینی گؤرونجه، سس بیر دئدیلر: گو٘ن آیدین! قارابالیق تئز اونلاری تانییب دئدی:" گو٘ن آیدین! سونوندا منیم دالیمجا گلدینیز! نارین بالیقلارین بیری دئدی: هه، آما هله قورخوموز توکولمییب." باشقاسی دئدی:" بالیق اودان قوشونون فیکری راحات قویمور." آردی وار... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آنجاق تورک شعیرینده‌کی بو حادثه‌‌نی آذربایجانین چاغداش شاعری (نادر الهی) تورکجه غزل یازیب، یاراتدیغیندا پوزدو. و اؤز دیلینده تورک غزلین ایچین، یئنی شخصیت باغیشلادی.» و… بلی، بورادا سایین دوکتور سلیم بئی زحمت دوستون سؤزلرینه اَساسلاناراق، علاوه‌ ائدیرم: سئوگیلی نادر الهی آذربایجانین تکجه، چاغداش غزلینده یوخ، بلکه بوتون ادبی شعیر فورمالاریندا اؤز باغیمسیز دیلی‌ایله، بیر اوجا کیملیک و هوویت قازانمیش‌دیر. همچنین، اَدبییات‌شوناسلار و بؤیوک تورک شاعر و تنقیدچیلری و نادر الهی‌نین دوستلاری و یولداشلاری او جومله‌‌دن: دوکتور سلیم زحمت‌ دوست، دوکتور ابراهیم جهانبخش، دوکتور مجتبی جهانی، دوکتور چنگیز مولایی، دوکتور ابراهیم اقبالی، دوکتور صمد رحمانی، دوکتور رحیم رئیس‌نیا کوراوغلونون افسانه و تاریخ کیتابینین مشهور مؤللیفی و سایین همت بئی شهبازی و آذربایجانین باشقا و بؤیوک شخصیتلری کی اونیوئرسیتئت اوستادلاری حسابلانیب، ساییلیرلار، سایین نادر الهی‌نین اَدبی مؤوقعییتیندن و شخصییتیندن هر بیریسی بویالی و مختلف شکیللرده دانیشمیشلار. و بودا اَساسن شرف، حؤرمت و خوشبختلیک قایناقی‌دیر. آمما.. سئوگیلی نادر الهی‌نین «نادیر شخصییتی» همیشه اونون ادبی اثرلرینین لیدئری اولوب. یعنی: بؤیوک نادرین اینسانلیغی، و اَردَملییی و شخصییتی، شعیرلرینین اوستونه کؤلگه سالاراق، اؤرت، باسدیر ائتمیشدیر. نه قدر وطن وار، آذربایجان وار، ادبییات وار، شعیر وار، سئوگیلی نادر الهی‌ده وار و اولاجاقدیرررررر. بو شاعر ایندییه کیمی گؤردویوم اَن تأثیرلی و ایز قویوجو و عصیرلر بویو بیر قالارقی شاعردیر. … و بوردا جیسارتله اعتراف ائدیرم‌کی بو آذربایجانین خالق شاعری سایین سئوگیلی نادر الهی حاقیندا یازماق منیم اوچون چوخ چتین‌ایدیر. و اوزون ایللرایدیر کی، بو بؤیوک شاعرین اینسانلیقیندان، خاراختئریندن و شعیرلریندن نَسه یازماغی دوشونوردوم. آمما، هئی یازیب و جیرماغا داوام ائدیردیم. آنجاق بو دفه‌ اونون شعیرلرینین عهده‌سیندن یاخشی گلمه‌مه‌دییمی عینی زاماندا چوخ، اوتانا، اوتانا یازدیم. منجه: نادرین گولوشو شعیردیر، یئریشی شعیردیر، دوروشو شعیردیر، زارافاتی شعیردیر، اونون شخصییتی شعیردیر، حیاتی شعیردیر، اونون هر نه‌یی شعیردیررر، شعیردیر، شعیردیر. «نادر» حاققی شعیردیرررررررر. *- بوتون شعیرلرین قایناغی سئوگیلی نادر الهی‌نین تلگرام کانالیندان آلینیب. ۱۴۰۲/۵/۲۶ سون https://t.me/Adabiyyatsevanlar

گلیب او تایلی_بو‌ تایلی آرازدا آغلارلار اورکده آغلادیغیندا گؤزوم قالیب نادر نه حوری‌لر، نه ملَک لر بو نازدا آغلارلار . نادر الهی کلاسیک اثرلر یازسادا، اثرلرینده گؤرونن یارادیجیلیغینا گؤره، چوخ اعلا بیر چاغداش و مودرن شاعر ساییلیر. و عینی زاماندا شعیرلری کلاسیکدیرسه آمما هامیسی سربست آخارلی شعیرلردن حسابا گلیر. هابئله شاعرین گوجو ایسه غزللرده، قوشمالاردا، و گرایلی‌دا هئچ واخت محدود اولمامیشدیر. چونکو اونون سؤز داغارجیغی کلمه‌لردن آشیب، داشمیش‌دیر و دیلده، معنادا گؤزل بیر اولای و اتفاق یاراتماغا چالیشمیش‌دیر. بونا گؤره‌ده عزیز شاعرین ایشله‌تدییی سؤزلر، و کلمه‌لر چوخ یوکسک پوتانسیالا مالیکدیر. البتده، بورادا چوخ اؤنملی اولان بودورکی، شاعر مختلف تئخنیکالاردان یارارلاناراق سؤزون ماکسیموم(حداکثر) پوتانسیالینی اوزه چیخاریب و استفاده آپارا بیلمیشدیر بو شعیری کیمی: قوْش اوْلۇب اۇچا بیلمه‌دی داش اوْلۇب سسیم داریٛخیٛر الیمدن قاچا بیلمه‌دی یازیٛق نفسیم داریٛخیٛر گۆل دئسه‌لر داریخیرام گول تک اؤزۆمدن چیخیرام بیلمیرم من داریخیرام یوْخسا هوسیم داریخیر اؤیرندیم بو سویا ،دنه قفس دوْغمالاشدی منه الهی دای گؤیلرینه من یوْخ قفسیم داریخیر. آمما بورادا بیر اهمییتلی و تاریخی سؤزوم واردی و حتمن واجیب بیلیرم یئری گلمیشکن دئییم: ایندیکی بو یاشادیغیمیز بو دؤورده و زاماندا چوخلو شاعرلر واردیرکی، سئوگیلی نادر الهی‌دن چوخلو تأثیرلنمیش و هله‌ده تأثیر آلتیندادیرلار. آمما بو یالان ایدعالی شاعرلرین هم سربست و هم‌ده کلاسیک اثرلرینده و پینتی یارادیجیلیقلاریندا، نادر الهی‌نین شعیر دیلی، و دوشونجه‌سی آیدین و آشکار گؤرونسه‌ده، بونو اینکار ائتمه‌لری چوخ تأسسوفلو و تَعجُبلودور!!!. آمما بؤیوک نادرین اساس و یوکسک خاراختئری (شخصییتی) ائله‌دیرکی، دئییر: «قوی مندن تأثیر آلسین!!!!! و یا آلسینلار!!! مندن تأثیر آلدیقلارینیدا دانسینلار آخیری نه اولاجاقمی کامیل جان!؟» آنجاق من بیریسی بونا اینام و اَمینم؛ گله‌جک تاریخ و زامان بو نامَردلیگی ( شاعرلرین بو تاثیرلرینی نادر الهی‌دن اینکار ائتمه‌لَرینی) کسگین باخیمدا و چوخ آمانسیزجاسینا قضاوته اوتوروب و موحاکیمه‌ ائده‌جکدیرررررر. و تانیمایاجاقدیر بو کیمدیر؟!!؟. چونکو دوزگون تاریخ و زامان چوخ رحمسیز و قدداردیر و اونلارین حؤکمو حقیقتله اَساسلاناجاقدیررررررر. بونون تأثیر دایره‌سی او درجه‌‌ده‌دیرکی؛ بؤیوک شاعر اوستاد محمد حسین شهریار اؤز یاشامیندا و شاعر اولدوغو مُدت‌ده، چووووخ آز شاعر ایچین شعیر تقدیم و حَصر ائتمیشدیر، آمما بؤیوک شاعرین اؤز زکاسینا و گؤزه‌للیینه گؤره، نادر الهی‌نی تورک دیلینین اَن گؤرکملی گله‌جک سیمالاریندان بیری کیمی قئید ائده‌رک، بو سئویملی شاعری آذربایجان شعیرینه و ادبییاتینا پارلاق گونشی آدلاندیریب و اونا شعیر یازیب و اتحاف ائتمیشدیرررررررر: (این نادر الهی ،شعرش متین و خوب است هم خالی از تکلف هم عاری از عیوب است ساکن به شهر مشکین ،گاهی گذر به تبریز اینجا همه طلوع و آنجا همه غروب است سحر کلامش است و هرگز به خود ننازد آری عصای موسی ،در عین حال چوب است…‌ اوستاد محمد حسین شهریار) «بو شعیرین آردی وار.» آرتیق دئمک لازیمدیر آذربایجان ادبییاتی نادر الهی دؤورونه قدر عینی تکرارلانان و تاپدالانمیش یوللا گئتمیشدیر، آنجاق بو عزیز شاعرین کشفی و اوزه چیخماسی‌ایله، اؤلومجول آذربایجان تورک شعیرینه و ادبییاتینا یئپ، یئنی اَبدی پارلایان قالارقی قان ووروب، داخیل ائتدی. هابئله تورک مدنیتینی، کولتورونو و فولکلورونو، هر بیر اساس ادبی باخیمدان، بوتون فورمالاردا، مضموندا، مؤوضودا، و اوبرازلاردا درین معنادا دَه‌یشیکلیکلر یاراتمیشدیررررر. آذربایجان بؤیوک یازیچیسی، تنقیدچیسی و ادبییات‌شوناسی دوکتور سلیم زحمت دوست تورک غزلی‌نین نادر الهی‌ایله معنا تاپدیغینی بیلدیره‌رک، بو مشهور آذربایجان شاعرینین شعیرینی تحلیل ائدرکن دئییر: «مشهور دئییمه گؤره آذربایجان غزلی ۸۰۰ ایله یاخین تاریخ مالیکدیر. یعنی عزالدین حسن اوغلو و شیخ صفی‌الدین ایسحاقلا باشلانیب، نسیمی و فضولی‌ایله اویغونلاشاراق، داوام تاپیر. و سئید عظیم شیروانی و ابوالقاسیم نباتی‌ایله ذیروه‌یه چاتاراق، اوستاد شهریار و علی آغا واحدین غزللری‌ایله یئنیدن جانلانیر. آنجاق بو بؤیوکلردن هئچ بیری تورک غزلینی عرب و فارس غزل‌لرینین ایلکین تأثیریندن قورتارمایاراق، تورک غزلینه مستقیللیک و آیریجا اوبراز وئر بیلمه‌میشدیرلر. هابئله بوتون تورک‌ دیللی شاعرلر اؤز شعیرلرینه رغمن مُستقیل بیر اوبراز وئره بیلمه‌ین بیر اوسلوبدا تَلَیَه دوشموشدولر.

بیر عَطیر، بیرجه باخیش، یاز هوسیم وار نئیلیم نانا نرگیز کیمی بیرآز هوسیم وار نئیلیم… باخمیرام کی داها تویدا آشیق اویناتمیرلار هله‌ده سؤز هوسیم ، ساز هوسیم وار نئیلیم گؤلَه دؤنسم ،بیر ایکی جیرانا حسرت چکیرم گؤله دؤنسم ،بیر ایکی قاز هوسیم وار نئیلیم آلما آتماق هوسیم یوخ..”هَه” دئمه، سئودیجه‌ییم “یوخ” دِئ سندن هَلَه‌ده ناز هوسیم وار نئیلیم بالتا قارداش! بیر آز اَل ساخلا یامان داشلانیرام آخی سالخیم سؤیودَم ،یاز هوسیم وار نئیلیم. منجه، اگر ایندیکی چاغداش تورک آزربایجان غزلیندن بنزین قوخوسو، اَتُم پارتلانیشی، قانلی چاخیر قوخوسو، وطن قوخوسو، شهید آرزولار قوخوسو و… گلمه‌سه، شعیر حسابلانمیرررر. (شعیرلردن داها بنزین قوخومور پؤسگورمور هانی شاعر یئنی بیر تانری یاراتسین، سؤزدن؟؟؟؟!) آمما… سئوگیلی شاعر نادر بئی الهی‌ حقیقتن کلمه‌لر آللاهی‌دیرررر. شعیرلری حرفه‌ای معنادا آتش‌دیر، اوددور، اوجاقدیر، موشک‌دیر و توپانچادیرررررر. آرتیق بوردا وورغولامالیام و شرافته آند ایچیرم من، سایین نادر الهی‌نی تعریف و تصویر ائتمیرم و بوش تعریفلردن و یالان شیشیرتمه‌لردن داها آجیخلی و نیفرت ائدیرم. آنجاق صاف بیر حقیقتدن سؤز آچیب و دانیشیرام و البتده نادر الهی‌نین بوتون شعیرلری، و اثرلری اؤز تعریفینی ایفاده ائدیر، من یوخ: قاپینى دؤیورم، گؤیولسوز آچیر یاوان اللریمه تیکیر گؤزونو نه اوره یى اسیر… نه رنگی قاچیر هله اوسته لیک ده توتور اؤزونو! قاپینى دؤیردیم… او ایلیم_ایلیم ایتیریب اؤزونو هؤیول قاچاردى گؤزومون ایچینه باخیب سئوگیلیم اوره یین اوزومه جوت تاغ آچاردى اوندادا گوناه یوخ… دَییشیر زامان، انسانى…،انسانین احتیاجینى منیم سفره‌مده یوخ چؤره‌یه گومان سئوگى‌ده دویورمور ، چؤرک آجینى! گیلئى‌لیک داشلانیر هر سطیریندن چوخ واراقلامیشام باخیشلارینى دولو اوره ییمه فخر ائدردیم من یاوان اللریمین چکدیم عارینى باخیرام اوره‌ییم آلوودا پیشیر کؤینه‌ییم جانیمدان باهادیر، باها او سئوگى، بو نفرت ، زمان دَییشیر اوْ دونن… بو بوگون… نه دئییم داها؟! بلی، نادر الهی شعیرینین پوئتیک دیلینده و رولوندا گؤزللیکلری داها چوخ ایفاده‌لی و اونون یئنیلیکلرینده گؤرمک اولار. آنجاق، اونون شعیرینین ماهییتی ائله باخیشدادیرکی، شاعر یالنیز اونو سئچیر. و من بونا عمومی حالدا یارادیجیلیق دئمیرم! نییه‌سی‌ایسه، اونون اعلا سئچیمی، گؤزه‌للیگی، آغیر دَیَرلیگی و داها ماوی یوکسکلیینده‌دیر. چونکو ایندییه قدر هئچ بیر نئوکلاسیک و مودرن بیر شاعر ادبییاتدا، بو یوکسکلیگه اَل تاپمامیشدیر. بونا رغمن، نادر الهی «استثنا» بیر شاعردیر. واللاهی عشق اولسون بو بؤیوک و سئوگیلی شاعر افندی نادر بئی الهی‌ ایچین. مدرسه لر آچیلدی آمما منه دئدیلر قوْی دیلین قالسین ائوده دیلسیز قالا قالا گل یا اوْنۇ تۆپۆر گئتسین آغزینی یاخالا گل . بؤیوک نادیرین شعیرییت دیلی چوخ شیریندیر. و هر اورَیی داشلی، و یوموشاق قلبی اولان انسانی، چوخ آسانلیقلا اویناغا گتیریر. منجه، سایین ناد الهی‌نین شعیر دیلی آذربایجانین بیر چوخ شاعرلرینده اولمایان شیرین دیللردن بیریدیر. نادر بئی گؤزل دانیشیر، گؤزل اوخویور و گؤزل شکیللرده یازیب، یارادیررررررر. هابئله قلبلرده اؤزونه موقدس یئر تاپیب و بونا گؤره‌ده نادر الهی ادبییاتی و شعیرررری سرحدلری آشمیش و باشقا خالقلارین قلبینده اؤزونه یئر آچمیشدیر. بو عزیز و بؤیوک شاعر شعیرین باشلانیشیندا ائله بیر یانیقلی سانجیرکی، آخیرا قدر هم شعیرین اَته‌یینی، یاخاسینی، و هم‌ده هر بیر اوخوجونون و مخاطبینین اورَیینی چالین، چارپازجاسینا یاندیریررررر، یاخیررررررررر. آی بونون باشینا دونوم: هانام یوخدو، خالیم یوخدو آریم یوخدو، بالیم یوخدو هئچ بیر قورومالیم یوخدو آمما اوغرودان قورخورام آی آللاه! ائوین آوادان دویمادیم آجی داوادان قوشام؛ قورخورام هاوادان بالیغام سودان قورخورام بو گئجه داش حیصار کیمی بو ائو غریب مزار کیمی ناغیل‌سیز اوشاق‌لار کیمی یئتیم یوخودان قورخورام چوبان یئرده چوبالاییر ایت یالاقدا قان یالاییر قورد هورور، قویون اولاییر من بو قوزودان قورخورام دئمَک، نادر الهی آذربایجان تورک ادبییاتینین بؤیوک تکرار اولونماز شاعریدیر و بو خالق شاعری هئچ واخت تکرارلانمایاجاقدیررررر. گؤیون بولودلاری کی مندن آزدا آغلارلار منیم کیمی نه پاییزدا، نه یازدا آغلارلار سؤزومده آغلاییرام من ،لاپ اینجه دردلریمی ائلین عاشیق‌لارینا تای کی سازدا آغلارلار من آغلارام قاراباغین شیکسته سی ایله، اگر شکسته قلبلی پیرلر، نمازدا آغلارلار بو لیل سو بیرده دورولماز بئله کی قان یاش‌لا

اگر بو معنایا سؤیکه‌نیب و سایین شاعر نادر الهی معللیمین شعیرلرینه بیر قیساجا نظر سالا بیلسَک، گؤره‌ریک بو عزیز شاعریمیزین شعیرلری آلترناتیو شعیرلردن عیبارتدیر. نمونه اولاراق، دونیا نه‌قدر کیچیلیب عنوانلی شعیری اوخویون لوطفن: دونیا نه قَدَر کیچیلیب دونیا بیر کیچیک‌ کند اولوب بیر گون یئل گؤتوروب گئدر دونیا لاپ هئچه بند اولوب بیزیم ده سول بؤیروموزده بیر داغ وار، دنیزدی بلکه بلکه یاسلی اردبیلدی یارالی تبریزدی بلکه بلکه ده اورمو گؤلودو نه بیلیم هر نه‌سه آدی دوز داغیدی یارامیزین آخی دای لاپ ال بویدادی بلکه‌ ده قارا تورپاقدان چؤلده قالان الیمیزدی دامجی-دامجی، کلمه-کلمه ایتیب باتان دیلیمیزدی دونیا نه قَدَر کیچیلیب بیز کیچیلمیشیک نه قَدَر بئله گئتسه بو‌ گون صاباح یئل بیزی گؤتوروب گئدر… هر شعیرده یئنی بیر فورما یاشانمالیدیر پئشه‌کار شاعر هر تجروبه‌لی فورمادان یورولوب و هر شعیرینده یئنیلشمه‌نی تام وسوسه‌ایله حیاتا کئچیریر. شاعر، هر بیر شعیرینه بنزه‌ین بیر شعیر یارادیب، یازاندا، بو شاعری چوخ یورقون سالیر. بئله‌لیکله یا شعیری قیراغا قویمالیدیر و یا یاندیریب، یوخ ائتمه‌لیدیر. چونکو او شعیر شاعرین تکرار، تکرار دوشونجه‌سیندن و درکیندن یارانیبدیر. حال، حاضیردا دونیا و آذربایجان ادبییاتیندا اَن اؤنملی پوئتیک و تئخنیکا مختلف پئرسوناژلاردان یارانیرکی، بو دا چالار «لحن» و دیل دَه‌ییشیکلییدیر. و یئنی دوشونجه یارادیر. مثلن؛ تی. اس. ائلیوتون یاندیریلمیش تورپاق اوزون پوئماسیدا بو پولیفونیک و فراقمئنتار(پارام، پارچالیق) کاراکتئرلر داشییر. اولا بیلسینکی، بو داغینتیلیق شاعر ایچین مختلف پارچالاری آرایا، و رنگارنگ یوزوملارا گتیریب، چیخارسین. چونکو شعیرده چوخ‌سایلی سسلر یاراداجاق بدیعی کومپوزیسیا سیستمی یاراتماغینا ایمکان وئریر. آمریکالی «استیوئن قرینبئلت» یئنی تاریخچیلیک نظرییه‌سینده تاریخین پولیفونیک و مختلف سسلری اِحتیوا ائدن باشقا بیر وئرسیاسینی تکلیف ائدیر. بلی، سئوگیلی نادیر الهی شعیری و ادبییاتی تاریخی نظردن، بیر چوخ حاللاردا لازیمدیر تکرارلی اولماسین. آنجاق، تکرارلانان بوشلوقلاری و فضالاری سیندیراراق، شعیرینه مین یوز سکسن فیکیر پنجره سیندن باخمالیدیررررر. یعنی کئچمیشله، معاصیرلیک آراسیندا بیر نؤوع پووئست و روایت یاراتمالیدیر. و بئله‌لیکله؛ دالغالانان فیکیرلری و کسکین تنقیدچیلری و پئشه‌کار شاعرلری، اؤزونه تعجبله‌ندیرمه‌لی و حئیران ائتمه‌سی گره‌کلیدیرررررر. سئوگیلی نادیر الهی‌نین بو شعیری کیمی: یاز دردیمی ساغالتمادی یاراما بیر قیش باغلایین گؤیلومه بولود دؤشه یین گؤزومه یاغیش باغلا یین تای توشو قول قاناد چالدی زیروه لرین اوستون آلدی چیرپینا چیرپینا قالدی اوره ییمه قوش باغلایین بوگونلرده کئچدی بلکه دورنا اولوب کوچدو بلکه بو قفس ده اوچدو بلکه آیاغینی بوش باغلایین « شاعر و یا یازیچی اؤز جامعه‌سینین و آرزولارینین و اخلاقینین دیلی اولمالیدیر. چاغداش غزل و یا غزلین بعضی مقاملاری و یا پوئتیکا اؤزه‌للیکلری، شعیر فورما اعتباری‌ایله غزلین عنعنه‌وی و کلاسیک فورماتینا مالیکدیر. آنجاق مضمون باخیمیندان عنعنه‌وی «کئچمیش اسکی» غزلدن آیریلاراق، چاغداش غزل نؤوعونا چئوریلیر. شاعر دوشونورکی، عینی حالدا اؤتوب، کئچمیش غزل فورماسینین آوجوونا دوشسه‌ده، اورَیی شعرینین معناسینی و روحونو سربست و آزاد حالدا اوچورماقیندادیررررر: اؤلن اولوب بو غزل آه… ایتَن اولوب بو غزل یازیق، یئتیم، ییه‌سیز بیر وطن اولوب بو غزل چینار بالام، یوخوما سن و بالتا بیر گلدیز دیدیک دیدیکدی یئنه آغ کفن اولوب بو غزل سنی آج، آج یولا سالدیق پاییز و من یاز اولوب قارانقوشوم قاییت اووجومدا دن اولوب بو غزل ایچین ایچین بو کاغاذدا کیم آغلاییر آللاه بیر اوخشاما، بیر آغی، بیر شؤون ،اولوب بو غزل ایلاهی توبا «توبه» باغیشلا منی اگر بیر گون دونوزلار اوتلایاجاق چؤل چمن اولوب بو غزل آنا، آنا بو بئشیک یوخ تابیت‌دی ییرغالاما اؤلن اولوب بو غزل، آه… ایتَن اولوب بو غزل ایندی آذربایجانین بوگونکو غزلی باشقا دیللی چوخ‌سایلی و چوخ سسلی سؤزلرله دانیشا بیلیر. آرتیق، سؤزلر و کلمه‌لر کئچمیش شاعرلرین ایشله‌تدییی سؤزلر اولسادا بئله، اونلارین معناسی بو زامانین اورَییندن گلن معنا و محتوا و مضموندور. آنجاق بوونون صلاحییتی شاعرین الینده دئییل. بلکه زامانین الینده اولاراق، هر شاعر زامانیلا قارشی، سؤزه کاراختئر باغیشلاییر، و همچنین جان و حیات وئریر. و بوردادیر شاعر سؤزون و کلمه‌لرین الیندن توتاراق غرور دویور و داها کئفله‌نمه‌یه دوغرو آددیملار آتیررررر. سئوگیلی شاعر نادر الهی‌نین شعیرینی دئدیکلریمه اساسلاناراق اوخویون لوطفن: