ادبیات سئونلر
رفتن به کانال در Telegram
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
نمایش بیشتر3 139
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-47 روز
+1730 روز
آرشیو پست ها
3 140
«جمعیّتین اینکیشافی ایله آیاقلاشماق، ایرهلیلهییشین بوتون گوشهلرینی احاطه ائتمک، عینی زاماندا بو تکامل و تأمین ائتمک اوچون ادبی دیلده اوسلوبلار سیستمی یارانیر. اوسلوبلار خالق دیلیندن اؤز مضمونونا، ایستیقامتینه اویغون ماتئریالی ادبی دیله گتیریر... صنعتکارلارین سایی قدر فردی دیل بویاسی ایله یاناشی، همیشه بدیعی اوسلوبو نسبتاً عمومی کاراکتئر داشییان ایکی اوچ میکرو اوسلوب رنگی سجییهلندیرمیشدیر»(حاجییئو
۱۹۹۰: ۹-۹۸)
دیوان ادبيّاتدا عمومیّتله بیر-بیرینه قارشی اولماغی گؤرموروک. بو ادبيّاتدا بیر-بیریندن سونرا و یا چاغداش یارانان اثرلر بیر ایستیقامتده یارانیر. داها دوغروسو اونلار بیر-بیریندن فرقلنمهیه جهد ائتمهییر. بو، چوخ اوزون زامانی چئورهییر، ادبيّات بیر-بیرینین قارشیسینا اولدوقدا یئنی بیر ديیشیکلییی منیمسهیه بیلر. بو مسئله کلاسیک ادبيّاتین ترسینه اولاراق، مودئرن ادبيّاتدا اؤزونو گؤستریر. یارانان هر بیر ادبيّات، باشقاسی ایله سئچیلیر، یعنی بونلار بیر-بیرینی تکرار ائتمهدن بیر ایستیقامتده یارانماییر. داها چوخ بیر-بیرلریندن فرقلی و تضادلی اوسلوبدا اؤزونو گؤستردییی اوچون چئشیدلی جریان و آخیملارا سبب اولور. مودئرن آخیمین تکجه بیر یوز ایل ایچینده یاراتدیغی آخیملار، ادبيّاتین تاریخ بویو یاراتدیغی آخیملاردان قات-قات چوخدور.
یئنیلیک/ یئنی شعر
دئدیییمیز کیمی مودئرن ادبيّات، اؤزونون یئنیلییینی ثبوتا یئتیرمک اوچون کلاسیک سؤزو اوزهرینده دایاناراق بیر چوخ حاللاردا اوندان فرقلی اولدوغونو وورغولادی. شعرده یئنیلییی سئزمک اوچون کلاسیکلییی، اسکیلییی تانیمالیییق. اونا گؤره کی، بونو تانیمادیقدا نهیین یئنی و کلاسیکله فرقلی اولدوغونو معيّن ائده بیلمهیهجهییک. «یئنیلیک» عنصورونو قاوراماق اوچون: زامان و مکانین فئنومئنلرینی، اوزهریندهکی آنلاییش و قاوراییشلاری و بونلارین نه قدر کئچمیشله آیریلاراق «بو گونکو» اولدوقلارینی بیلمهلیییک. یئنیلیک، لام قالان تکرارلاناراق عادته چئوریلن بوتون تاریخی، اجتماعی، مدنی و مفکورهوی تصوّرلری سیلکلهیهرک اونلارین آراسیندا چات یاراتماقدیر. صنعتکار اؤز اطرافیندا، چئورهسینده اولان اشیا و طبیعت سیستمینه، دوشونجه و آنلاییشلارا لاقئید قالدیقدا یئنیلشه بیلمهیهجکدیر. زامانینین آدامی، زامانین کاراکتئری ایله بؤیویوب بویا-باشا چاتمالی و بو پروسئسده ديیشیکلیکلر یاراتمالیدیر. بیزیم، نظریمیزده «مودئرن شعر»، «یئنی شعر»ین اؤزل بیر شعر نوعلریندن ساییلیر. داها دوغروسو «یئنی شعر» تئرمینی، «مودئرن شعر»دن داها احاطهلی بیر تئرمیندیر. باشقا سؤزله «مودئرن شعر»، «یئنی شعر» تئرمینینین ایچینه داخیلدیر. «یئنی شعر»ین اؤز آنلاییشی مباحثهلی اولدوغو کیمی، «مودئرن شعر»ین ده آنلاییشی مباحثهلیدیر. طبیعی کی بو قاوراملارا دقیق تعریف آختارماق واختی ایتیرمکدیر. «کوندییئک» «یازارلیق صنعتی حاقیندا» کیتابیندا یازیر: «هر نه قدر اؤیرهنیلهسی گرکلی اولان دیللرین سایی چوخالیبسا، شعردن اولان آنلاییشلار دا چتینلشمیشدیر. چونکی هر بیر خالق، شعردن باشقا-باشقا تصوّرلر یارادیر... شعر اؤزل کاراکتئری و هر بیر اؤزل خاراکتئری اولان هر بیر شعر نوعنون کاراکتئری شابلون کاراکتئردیر و او قدر ديیشکن کاراکتئری وار کی اونو هئچ بیر تعریفه سیغیشدیرماق اولمور.. » (تئودور اوو ۲۰۰۸: ۳)
آنجاق بوتون بونلاری بیلهرک «یئنی شعر» اوچون بیر سیرا «اؤزللیکلر»، «کئیفییتلر» سؤیلهمک اولار. بللی اولان شئی بودور کی بو نوع شعر، دیوان شعری ایله مقایسهده ایفاده اوسلوبو، یاشاییش و حتی شعرین اؤزونه اولان باخیش یئنیلییینده، شعرین وزن، قافیه و عمومیّتله موسیقیسینه اولان فرقلی باخیشدا کلاسیک شعریمیزله فرقلنیرلر و مضمون باخیمیندان اگر مودئرن شعریمیز، شعرین مضمونونو پریلر، ملکلر الیندن آلیب و یئرده مسکونلاشدیریرسا دئمک بؤیوک اوغور قازانیر: «یئنی شعر، اسکی شعرین ترسی دئییل، چوخ داها باشقا بیر شئیدیر. یئنی بیر صنعت تشبّوثو، اؤز دیالئکتیکاسی ایله و آچدیغی ساحهلرده حرکت ائتمهلی ایدی؛ اسکی صنعته قارشی جاوابلاری، تپکیلری یئنی ساحهلردن قالدیراجاغی محصوللا گئرچکلشملی ایدی»(ثریّا ۱۹۹۶: ۱۱۵).
یئنیلیک یالنیز چاغداش اجتماعی شرایط و محیطین تصویری دئییل، همی ده بونلارین یئنی حضورونو کشف ائدهرک دیلین یئنی قورولوشو اوزهرینده ده عرصهیهگلمکدیر. «یئنی» دئدیکده شاعر بوتون کئچمیشی ایله الینی اوزمور، یئنی شعرین استفاده ائتدییی کلمهلرین چوخو کئچمیشه عاییددیر. بونلارین بیر چوخلاری عینی ایله «یئنی» و «چاغداش» دؤرده استفاده اولونور. بیر چوخلارینین یئری ديیشیلهرک یئنی تصوّرده ایشلهنیلیر. آشاغیداکی شعرلره دقت یئتیرک:
-زولفی مئشکینی داغیت لعلی-شکربار اوستونه
قونچه خندان اولماسین سونبول موترر اولماسین
(راجی، صالح سجّادیدن نقل
۲۰۱۰: ج۲, ۲۳۰)
06 فوریه 2025, 13:31
3 140
«کلاسیک» سؤزو ایله باغلی، اروپا ادبيّاتیندا اولان بیر شئیه ده اشاره ائتمک ایستیرم. عمومیتله کلاسیزم آخیمی اؤزونه مخصوص اؤزللیکلری ایله سئچیلدییی اوچون بیر آخیم حساب اولونور. یعنی بو آخیم بیر سیرا قاباریق اوسلوبلارینا گؤره باشقا اوسلوبلارلا سئچیلیر و بونا گؤره ده «کلاسیزم» آنلاییشی اونلاردا یاراندیغی زاماندا اؤز آدینی و آنلاییشینی دا قازانیر.
بو اؤزللیکلری نئجه سئزمک اولور؟ کلاسیک نهیه دئییریک؟ یئنیلیک نهدیر؟ یئنی آنلاییش و یا یئنی فورماچیلیقدیرمی؟ بونلارین هانسیدیرمی؟ هر بیر آنلاییش و حتی فورما نسبیلیک داشیییر. بو او معنادادیر کی چئوره(دایره) باغلانا بیلمز. بونا گؤره بیر آنلاییش حاقدا همیشه دئمهیه سؤز واردیر. مطلق دوشونجه یوخدور. مطلقلیک یالنیز، فورموله اولونان علملرده گؤرونور. کلاسیک و یئنی ده بو آنلاییشلارداندیر. هر بیر یاناشان انسانین باخیشیندا فرقلی جهتلر آلا بیلر. آنجاق یوخاریدا سایدیغیمیز اؤزللیکلر یوخاری فاییزدا بیر دؤرون ادبی اوسلوبونو عکس ائدیر. دئمک بیر دؤرده، او دؤرون ادبی داورانیشیندا اورتاق ایشلهنن اوسلوبلار واردیر. ائلیوت بو حاقدا چوخ یاخشی سؤیلهمیش:
«کلاسیک بیر دؤرو ایزلهین دؤرده ده، یک نسق و اورتاق بیر اوسلوبدان دؤنمک گؤرونه بیلر: دیلده بیر معنالیق واردیر. چونکی دیلین قایناقلاری هئچ اولماسا او آن اوچون استهلاک ائدیلمیشدیر؛ اورتاق اوسلوبدان دؤنمک واردیر. چونکی یازارین اؤزونه خاص اوسلوبو، (اوریژینال)لیق، اوسلوبدا دوزگونلوکدن داها اعتبارلی بیر دگر اولموشدور. اورتاق بیر اوسلوب گلیشدیره بیلمیش بیر دؤنم، توپلومون قیسا بیر مدت اوچون ده اولسا، نظام، داواملیلیق، تارازلیق و آهنگه اولاشماغی باجاردیغی بیر دؤنمدیر. فردی اوسلوبلارین افراطا واردیغی بیر توپلوم ایسه، یا یئتکینلیکدن محرومدور، یا دا آغلینی ایتیرمیشدیر.
دیلده یئتکینلییین، بئیین و داورانیش یئتکینلییی ایله بیرلیکده اولماسینی گؤزلهمک چوخ طبیعی بیر شئیدیر. بیر توپلوم، «کئچمیش»ه تنقیدی و اوسچو بیر رفتارلا داورانا بیلدییی، «حال-حاضر»ا گووندییی و «گلهجک» موضوعسوندا شعورلاندیردیغی شوبههلری اولمادیغی زامان، دیلین یئتکینلییه یاخینلاشماسی گؤزلنیله بیلر. ادبيّاتا بو، شاعرین اؤزوندن قاباقکیلاری تانیماسی و بیزیم ده، اونون اثرینده عنعنهنی تاپماغیمیز دئمکدیر. بیر شاعرین عنعنهچی اولماسی، اونون شخصیّتینی و خصوصی اوسلوبونو ایتیرمهسی معناسینی وئرمز. بو عنعنهنی مئیدانا گتیرن شاعرلر، بؤیوک و چوخ شانلی، شرفلی کسلر اولا بیلرلر، آنجاق اونلارین بؤیوک موفقیّتلری، دیلده هله اینکیشاف ائتدیریلمهمیش قایناقلارین اولدوغونو بیزه اونوتدورماماق و گنج یازارلار دیللرینده گؤروله بیلهجک هر شئیین کئچمیشده ائدیلیب بیتیریلدییینی دوشونهجک شکیلده قورخو و باسقی آلتیندا قالمامالیدیرلار. یئتکینلشمیش بیر شاعر، اؤزوندن اؤنجهکیلرین اکسیک بوراخدیقلاری بیر شئیی تاماملاما اومیدی ایله حرکته کئچه بیلر؛ پارلاق بیر گنجین آنا و آتاسینین داورانیش، آلیشقانلیق و اینانجلارینا عصیان ائتمهسی کیمی، شاعر ده سلفلرینه قارشی چیخا بیلر. آنجاق کئچمیشه باخدیغیمیز زامان، اونون دا اؤز عنعنهسینی یاشاتدیغینی، عنعنهنین اؤزونو مئیدانا گتیرن معيّن ائدیجی خصوصیّتلری محافظه ائتدییینی، اؤزونه خاص فرقلرین ایسه، ایچینده یاشادیغی بیر باشقا چاغین شرطلریندن دوغان فرقلر اولدوغونو گؤره بیلریک. باشقا یاندان، آتالارینین شؤهرتی آلتیندا ازیلمیش، حیاتلاری قارالمیش بعضی کیمسهلر اوچون موقتدیر اولدوقلاری هر بیر موفقیّت نئجه نسبتاً اهميّتسیز گؤرونورسه، بیر دؤرون شعری ده اؤزوندن بیر اؤنجهکی دؤرون پارلاقلیغی ایله یاریشاجاق گوجو اولمایا بیلر. هر هانسی بیر دؤرون سونوندا، یا یالنیز کئچمیش شعورو ایله یاشایان، یا دا گلهجکدن گؤزلمهلرینی سادهجه کئچمیشی دانماق اوزهرینده قوران شاعرلر گؤروروک؛ ائله ایسه، بیر توپلومدا ادبی یارادیجیلیغین داواملیلیغی، ان گئنیش معنادا، کئچمیشین ادبيّاتیندا گئرچکلشدیریلمیش، کوللئکتیو(اجتماعی) بیر بئیین و یا شعور اولاراق تعیین ائده بیلهجهییمیز عنعنهیله، یاشایان نسلین اؤزونه خاص خصوصیّتلری آراسیندا قورولان، تعریف اولونماسی چوخ چتین بیر تارازلیق سایهسینده مومکوندور» (ائلیوت، ۱۹۸۳: ۲-۱۷۱).
بوتون بو سؤزلردن سونرا بو نتیجهیه چاتماق اولار کی، عمومیّتله اوسلوب و یا آخیمین نئجه آدلاندیریلما گئدیشاتی اوچ فاکتوردان آسیلیدیر:
اورتاق ایفاده اوسلوبو، دؤرون اورتاق مضمونلاری، فردی سبکین عمومیلشمه پروسئسینده گلیشدیریلمهسی
06 فوریه 2025, 13:31
3 140
Vida:
همّت شهبازی- کلاسیکادان مودئرنیزمه آخان پوئزییا
ادبی تنقید
کوچوروب حاضیرلایان ادبیات سئونلر"ویدا حشمتی"
کلاسیک/ یئنی کلاسیک/ کلاسیک شعر
کلاسیک سؤزو بیزیم تاریخی آنلاییشیمیزا چاغداش زاماندا هوپموشدور. کئچمیش زامانلاردا عمومیّتله چاغداش تئرمینی اولمادان اونون قارشی طرفی اولان کؤهنه و یا اسکی تئرمینی ده یوخ ایدی. «اسکی» صیفتی شعره عایید دئییلهسی بیر تئرمین دئییلدیر. بعضی تذکیرهچیلر، بیر سیرا شاعرلرین اوسلوبوندان دانیشارکن «بدیعی و یا تزه شعر» اولدوقلارینا ایشاره ائدیرلر. آنجاق بو «تزهلیک» همان «دیوان» آنلاییشی چرچیوهسیندن قیراغا چیخمیردی. شعرده بعضی فرقلیلیکلر یارادان شاعرلرین اوسلوبونا بو سؤزو ایشلهدیردیلر، یعنی مسئله بو کلمهنین ایشلهنیب ایشلنمهمهسینده دئییل. عمومیّتله مودئرن دوشونجه بیزه آخیب گلمهمیشدن اؤنجه، اسکی ادبيّات هئچ زامان اؤزونو چاغداش و اؤزوندن اؤنجهکی ادبيّاتی ایسه «اسکی» یا بونا بنزر باشقا بیر آدلا سادالاماییبدیر. تذکرهلرده بعضا فیلان شاعرین یئنی اوسلوبو اولدوغونا اشاره اولونور؛ آنجاق بو یئنی اوسلوب عمومی بیر اوسلوب اولمادان، همان اسکی ادبيّات چرچیوهسینده بیر اوسلوب اولدوغونا اشارهدیر.
بونلاری نظره آلاراق و «کلاسیک» آنلاییشینین بیزیم ادبيّاتیمیزدا یئنی بیر آنلاییش اولدوغونو دا بری باشدان وورغولایاراق «یئنی شعر»ین قارشی طرفی اولان شعری بعضا «دیوان» بعضا ده «کلاسیک» شعر آدلاندیردیغیمیزدا مقصدیمیز عینی آنلاییشدیر. حتی «دیوان شعری» آنلاییشی دا «یئنی شعر» آنلاییشی یاراندیقدان سونرا یارانماسی دوشونجهسیندهیم. «یئنی شعر» اؤزوندن اؤنجهکی شعری، اؤزو ایله فرقلندیرمک اوچون «دیوان» یا «کلاسیک» تئرمینلرینی یاراتدی.
بئللیکله ایستر «دیوان»، ایستر «کلاسیک» آدلاندیردیغیمیز شعر، چاغداش شعردن اؤنجهکی «قافیهلی» شعره دئییریک. قافیهلی شعر چاغداش دؤرده ده یازیلیر. بونلاری دا قافیهلی اولدوغو اوچون «کلاسیک شعر» آدلاندیریریق. کلاسیک قافیهلی شعر، چاغداش زاماندا طبیعی کی اؤزونو یئنیلشدیردی. آنجاق بو شعرلر، کلاسیک قافیهلی شعرین فورمتینی منیمسهدیکلری اوچون باشقا بیر موضوعدا یعنی مودئرن و یا سربست شعردن باشقا بیر چرچیوده آراشدیرماق لازیم گلیر. بو دا بیزیم قارشیمیزدا قویدوغوموز مؤوضوعدان کناردا قالیر.
«میلادی ایکینجی عصرده، روما تدقیقاتچیسی آولوس جولیوس، یازیچیلاری ایکی قروپا بؤلور: کلاسیک یازارلار، کوتله یازارلار. کلاسیک یازارلار عنوانینی، اثرلرینی توپلومون یوکسک صینیفلر طرفیندن مطالعه اولونان یازارلاری حساب ائدیر. گئت-گئده بونون معناسی گئنیشلهنهرک کلاسیک اثرلر گنج نسلین تعلیم تربیهسینده و درسلیکلرینده استفاده اولوب تدریس اولونان اثرلری احتیوا ائتدی» (سید حسینی ۱۹۹۷: ا,۸۳)
تورک تنقیدچیسی «دئنم» ژانرینین تورکییده بانیلریندن اولان «نوراللّه آتاچ» ایسه «کلاسیک» سؤزونو گلمه بیر سؤز اولدوغونو دئیهرک یازیر: «کلاسیک لاتینجه ده «یوکسک صینیفده کوبار(زادگان» اثر دئمک ایمیش. هانسی اثرلر کوباردیر یوکسک صینیفدندیر دئیه بیلریکمی؟ »( آتاچ ۲۳ :۲۰۱۱) دئیه سوروشور نوراللّه آتاچ تنقیدچی بونا آیدینلیق گتیرمهیه چالیشسا دا، یئنه ده بیزیم آنلاییشیمیزدا کلاسیک سؤزونون بو معناسی دوغمالاشمایاجاقدیر. اونا گؤره کی، عمومیّتله غرب ادبيّاتیندا چوخ زامانلار ادبيّاتین هم اوخویانلاری هم ده یازانلاری «کوبارلار» صینیفی اولموشلار. بیزیم ادبيّاتیمیزدا ایسه نه کوبار یازانیمیز، نه ده کوبار اوخویانیمیز اولموشدور. بیزده «سارای ادبيّاتی» اولدوغونو هامی بیلیر. «سارای ادبيّاتی» ایسه «سارای»دا اوخوندوقدان سونرا، شاعرین «دیوانینا» کئچیردی. «سارای» آداملاری یالنیز شاعرین آغزیندان بیر دفعهلیک شعری ائشیدیردی. شاعرین امک حاقی اؤدهنیلدیکدن سونرا داها شعر، سارایدا اونودولوردو. شاعرین شعرلری دیوانینا کئچدیکدن سونرا اوزون زامان چکیردی آز سایلی شعر سئورلر طرفیندن اوخونماغا باشلاییردی.
نوراللّه آتاچ سوندا بو نتیجهیه چاتیر کی: «کلاسیکلیک بیر جیغیر دئییلدیر، کلاسیک کؤهنلمز، کئچمیشده قالماز معناسیندادیر. هر دؤنم اؤز کلاسیکلرینی یئتیشدیریر»( یئنه اورادا ۲۴).
سوال اولونا بیلر کی، مودئرنیزمدن اؤنجه، شرقین ان آزیندان ادبيّات ساحهسینده او قدر غربله آلیش-وئریشی یوخ ایدی. بئله اولدوقدا «کلاسیک» سؤزو ده طبیعی کی بو ادبيّاتدا اولمایاجاقدیر.
بس بیزده هم «کلاسیک» سؤزو، هم ده «کلاسیک» آنلاییشی اولماییبدیر. مودئرن ادبيّات یاراندیقدان سونرا، اؤزوندن اؤنجهکی ادبيّاتا بیر آنلاییش وئرمهیه باشلادی و اؤزونو، اونلاردان آییرماق اوچون ایکی آنلاییشین یعنی «کلاسیک» و «مودئرن» ادبيّات آنلاییشینین یارانماسینا سبب اولدو.
06 فوریه 2025, 13:31
3 140
سئویملی قلم داشیمیز "همت شهبازی "جنابلاریندا" ادبیات . آز" دا دیرلی بیر مقاله در ج اولموشدو اونو لاتینجه اوخویانلارا لینکینی ،راحات اوخونوب آرشیو ائتمک اوچون کوچورمه سینی تقدیم ائدیریک .
ادبیات سئونلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
06 فوریه 2025, 13:25
3 140
06 فوریه 2025, 13:17
06 فوریه 2025, ~13:18
3 140
Repost from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
کارتون: شاختا قارداشلاری
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 17:12
3 140
اوشاق ادبیاتی
موزیکال جیرتدان تاماشاسی
اسفند آیندا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 17:02
3 140
دایاناجاق ایسه لال اولموشدو، بایاقدان دانیشان دایاناجاق ایندی ایشیغین نه حسلر کئچیردیگینی دویموردو، ائله بیل. بلکه، ائله بو سویوق قانلی خاصیتینه گؤره ایللرله بورادا بئلهجه دایانیب اؤتن زامانی تمکینله ایزلییردی. بو واخت گؤی الوان رنگه چالدی. قیزین باشینین اوستونده یئددی رنگ برق وورماغا باشلادی. ایشیق آغزی آچیق بو گؤزللیگی ایزلییردی. چوخ آز داوام ائدن بو معجزه قورتاراندا ایشیق باشینی سولا-ساغا چئویردی و آوتوبوسو گؤرمهدی. آخی او، آوتوبوسو نئجه قاچیرا بیلردی...
- ائی، هارا گئتدی آخی بو آوتوبوس، ایندیجه یاخینلاشیردی...
دایاناجاق دئدی:
- سن اونو قاچیردین.
- بس نيیه اونا دئمهدین کی، گؤزلهسین؟ بایاق دئمیردین کی، دوستومسان؟
- آخی سن اوندا هئچ واخت گؤرمهدیگین گؤی قورشاغینی یئنه گؤرمیجکدین.
- من اونو خوشبختلر شهرینده ده گؤره بیلردیم... سن هر شئیی بیلیردین، آنجاق منه کمک ائتمهدین.
- بالاجا، بلکه ده، او شهرده هئچ باشینی قالدیریب گؤیدهکی گؤزللیکلری گؤرمگه ایمکانین اولمایاجاقدی. آنجاق سن یاغیشدا چیمنده، گؤی قورشاغینی ایزلهینده او قدر خوشبخت گؤرسهنیردین کی، من سنی بو گؤزللیکلردن آییرماق ایستهمدیم. سن بورا یئنه گلهجکسن و او زامان دا قراری اؤزون وئرهجکسن. سنین خوشبختلیگینه هئچ کس مانع اولا بیلمز.
ایشیق باشینی قالدیریب یئنه سمایا باخدی و ننهسی اوچون چوخ داریخدی. دایاناجاقلا ساغوللاشیب یولا دوشدو. او، آخشام پومیدور شیتیللرینی سولایاندا ننهسینه هیجانلا اؤز حکایهسینی - شلیاپالی دایاناجاقدا باشینا گلنلری دانیشیردی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 17:00
3 140
اوشاق ادبیاتی
شلیاپالی دایاناجاق
يازان: نورلانا ایشیق
كؤچورن: احد فرهمندی
گونلرین بیر گونو، آیلارین شن آیی، ایللرین خوش ایلی، هفتهنین ایلک سحری ایشیغین ننهسی یوخودان آییلیب گؤردو کی، ماسانین اوستونده یاشیل آلمالارلا دولو میوه قابینا سؤیکدیلمیش بیر مکتوب وار. ننه ایپک شالینی چیگنینه سالیب، عینكینی گؤزونه تاخیب و مکتوبو اوخوماغا باشلادی...
«ننهجان، صاباحین خئییر!
من سنین ناغیللاردا دانیشدیغین خوشبختلر شهرینی آختارماغا گئدیرم. اورانی تاپان کیمی قاییداجاغام و سنی ده اؤزومله اورا آپاراجاغام. من قاییداناجان بالکونداکی پومیدور شیتیللریمیزه یاخشی باخ. اؤپوب باغریما باسیرام سنی».
ننه مکتوبو قاتلاییب یاستیغینین آلتیندا گیزلتدی.
بوغچالی-آخچالی ایشیق هامار-ناهامار یوللارلا خوشبختلیگین ایزینه دوشدو. او، چهرایی شلیاپاسی اولان بیر دایاناجاغا چاتدی. بیر خیلی اونون شلیاپاسینا باخدی. آخی ایندییهنهجن بئله بیر دایاناجاق گؤرمهمیشدی. دایاناجاق بو تعجبلو باخیشین صاحبینی چوخ گؤزلتمهییب گولومسهیهرک دئدی:
- من انسانلاری یاغیشدان و کولکدن قوروماق اوچون بو شلیاپانی تاخیرام. عادی بیر دایاناجاق اولسام دا، انسانلاری ممنون ائتمکدن ذؤوق آلیرام.
ایشیق:
- سن خیرخواه ساییلیرسان؟
- بیلمیرم. سنجه؟
- من ده بیلمیرم. آنجاق خوشبختلر شهرینه گئدن آوتوبوسون نه واخت بورادان کئچدیگینی دئسن، سنه میننتدار اولارام.
- هم، دئمهلی، سن خوشبختلر شهرینه گئدن آوتوبوسو گؤزلییرسن... او، همیشه گئج گلیر...
- عیبی یوخ، من گؤزلرم. هاوا دا یامان ایستیدی.
ایشیق بوینونداکی ساری گوللری اولان بیاز لچیگینی دایاناجاقداکی سکامیایا قویدو، اوتوراندا ایسه اونون آیاقلاری آزجا یئردن اوزولموشدو.
دایاناجاق دیللندی:
- نه دئییرم کی، صبرین چاتیرسا، گؤزله. من ده تک داریخیرام. بورا آداملار گئج-گئج گلیر. گلنده ده چوخ گؤزلهمگه صبرلری چاتمیر و گئری قاییدیرلار. اونا گؤره ده همیشه خوشبختلر دیارینا گئدن آوتوبوس بو دایاناجاقدان آدام ییغمامیش گئدیر.
- منسه گؤزلهیهجهیم، او گلنه کیمی گؤزلهیهجهیم. ننهمه ده مکتوب قویوب گلمیشم. یقین، ایندیدن باشلاییب منیم اوچون داریخماغا.
- هه، قوجالار داریخان اولور. ائله من ده قوجالمیشام. شلیاپام دا داها دیک دورمور، سولا اییلیب. ائله بیلیردیم، داها بو دایاناجاغا هئچ کیم گلمز. اما سن گلدین، من یئنه خوشبختم.
ایشیق گولومسهدی، باشینی قالدیردی و دوغرودان دا، دایاناجاغین بیر آز سول طرفه اَییلمیش اولدوغونو گؤردو. بیردن یاستیق کیمی دولموش بوز بولودلارا گؤزو ساتاشدی.
- بولودلار اوستوموزه گلیر ،- دئدی،- ایشیق.
- هه، یاخشیسی بودور، گل سول طرفده دایان، اوندا هئچ ایسلانمایاجاقسان، ایندی لئیسان تؤکهجک.
- آخی من ایسلانماق ایستییرم، حیاتیمدا هئچ واخت یاغیشدا ایسلانمامیشام.
دایاناجاق گولدو، بو زامان اونون شلیاپاسینین اوجلاری یوخاری قالخدی و بولودلار دویو اوزونلوغونداکی داملالاری تؤکمگه باشلادی.
ایشیق یئرده یارانمیش گؤلمچهده آیاقلارینی شاپپیلدادیر و سویو اونسوز دا دیوارلاریندان سو سوزولن دایاناجاغین ایچینه سیچرادیردی. یاغیش دامجیلاری قیزین ساچلاریندا، چنهسینده پاریلداییردی. او، بیردن اللرینی قالدیریب دایاناجاغین اطرافیندا دؤوره وورماغا باشلادی. او قدر دایاناجاغین باشینا فیرلاندی کی، آخیردا یورولوب اوتوردو. دایاناجاغین دا باشگیجللهنمهسی دایاندی. بولودلار دا آغاریردی یاواش-یاواش. دایاناجاق گوللو لچگی ایله یاناقلارینی سیلن قیزا دئدی:
- نه اولدو، نئجه ایدی یاغیشلا گولشمک؟
- من سئوینجلییم، نه یاخشی کی، یاغیش وار، باخ، سن ده ترتمیز اولموسان، شلیاپان پار-پار پاریلداییر.
- اوندا سن بیر آز دا صبیرلی اول و دقتله گؤی اوزونه باخ، چونکی ایندیجه گؤی قورساغی چیخاجاق.
- من هئچ گؤرممیشم اونو. ننهمین ناغیللاریندان بیلیرم کی، سئحرلی شامانین چیخدیغی کؤرپودور او. ننهم دئییر کی، بیر گون بوتون اوشاقلار گؤی قورساغیندان توتوب گؤیون یئددینجی قاتینا چیخا بیلهجکلر.
دایاناجاق:
- البته... اونو ایزلمگی قاچیرماق اولماز. گونشین اوپ اوزون تئللری سو داملالارینی یاراجاق و بیز مؤجوزوی یئددی رنگه تاماشا ائدجییک.
بو واخت اوزاقداکی یول آیریجین دا ایکی دایرهوی ایشیق یانیب-سؤندو. سونرا بو دایرهلر بؤیودو و سرعتله یاخینلاشدی. خوشبختلر اؤلکهسینه گئدن آوتوبوس اونلارا طرف گلیردی. ایشیق ترددود ایچینده ایدی، او بیلمیردی کی، گؤی قورشاغینی ایزلهسین، یوخسا آوتوبوسا مینیب خیالینین دالینجا گئتسین. سیزجه، او، ایندی هانسی قراری وئرسین، اوشاقلار؟
05 فوریه 2025, 17:00
3 140
اوشاق ادبیاتی
نریمان حسن زاده
«اوچ قارداش ناغیلی»
اونلار اوچ قارداش ایدی،
بؤیوک قارداش باش ایدی.
اورتانجیل، اورتادایدی
کیچییینه آتایدی
ساغ و سلامات ایدی،
کیچییی ساده، حساس
یولداشی داردا قویماز...
هانسی عالیجنابدی؟
هانسی سادهدی صافدی؟
وارمی بیر خئییرخواهی؟
بو دونیادان آگاهی؟
سئچین، دئیین اؤزونوز،
نه دئسهنیز یوزه یوز!
شریکم من ده سیزه،
گلن صحبتیمیزه
گلن دفعه باشلایاق،
قالیبی آلقیشلایاق.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 16:56
3 140
اوشاق ادبیاتی
کوسه ین ننه
یازان : علی صمدلی (« ژنرالین اوشاقلیغی » کتابیندان )
کؤچورن : علی آغ گونئیلی ـــ ابرازی
بیری وارایدی بیری یوخ ایدی . بیر کوسه یین ننه وارایدی . یقین منه گولوب دئیجک سینیز ، هئچ ننه ده کوسه ر . بلی کوسه ر . بیر ننه واربالاجا اوشاقلار کیمی هامیدان کوسور. بیرگونده اوغلوندان ، قیزیندان ، گلنیندن ، نئچه ـ نئچه نوه سیندن ، کوسوربوننه . آنجاق ائله بیلمه یین بو ننه پیس ننه دیر. یوخ ، اونا پیس دئمک اولماز .بوتون ننه لر کیمی ا ودا اوغلونو ،قیزلارینی گلینینی ،نوه لرینی چوخ ایسته ییر. بیر گون نوه لرینی گؤرمه یینده بورنونون اوجوگؤینیر، تزجه دویون ـ دویونچه سینی ییغیب نولرینه باش چکیر، گتیردیی نوبار سووقاتلارلا اونلاری سئویندیریر. سونرادا آچیر سینه دفترینی اونلارا شیرین ـ شیرین ناغیلار دانیشیر. نوه لر اونون اوستونده داوا سالیرلار. ، اودئییر ننه بیزده قالاجاق ، بو دئییر، ننه بیزده قالاجاق .
ننه اونلارلا دئییر ، گولور ،اویناییر. سونرادا سونرادا ... آدامین هئچ دیلیده گلمیردییه ... کوسوب گئدیر. اینانمیرسینیز ؟اینانین بو آغ ساچلی ننه ، هر گون اوغلوندان ، قیزلاریندان ،گلنیندن و نوه لریندن گونده آزی اون دفعه کوسور.
بیرگون اوغلو دا ، قیزلاریدا ، گلینی ده و نوه لری ده سؤزو بیر یئره قیدولار.دئدیلر گلین ائله ائدک کی ، ننه بیزدن گول قدر اینجیمه سین .
سحر آچیلدی ، نوه لر یوخولاریندان تئزدن اویاندیلار.اونلار هامیسی یویوندولار ، داراندیلار، سلیقه ایله گئییندیلر، جرگه یه دوزولوب ننه لرینین چارپایاسینین یانیندا اونو سالاملادیلار . ننه گؤزلرینی اچیب چوخ سئویندی.
ننه بالکنا چیخاندا گؤردی کی ، گلین اونا بالکن دا خصوصی سفره آچیب چای دمله ییب .او ، ال ـ اوزونو یویان کیمی ،اوشاقلار قاچیب اونا تزه دستمال گتیردیلر.اوخویا ، اوخویا اونو سفره یه دعوت ائتدیلر.
گون اورتا فاصیله سینده اوغلو الینده بیر دسته گؤزه ل چیچک تلسیک گلدی. همین گوللری ننه نین چارپایاسینین یانینداکی گولدانا قویدی ... اوشاقلار قاچیب سو گتیردیلر. گولدانا سو توکدولر.
اوغلو :
ــ اوشاقلار، ننه نین چارپایاسی باشیندا هرگون تزه گول ـ چیچک اولمالیدیر، دئییب گئتدی. آخشام ایسه ننه نین قیزلاری هره سی بیرقاب ایستی خورک گتیردیلر. بؤیوک قیزی دئدی :
ــ آنامین یارپاق دولماسیندان خوشو گلیرجامیش قاتیغی دا گتیرمیشم .
کیچیک قیزی دئدی :
ــ آنامین شویود پلوودان خوشو گلیر. شابالیدلاریدا دیریدی ،ازیلمه یه قویمامیشام.
ننه آخشام یاتاندا، گلین تاسی ایستی سوایله دولدوروب اونون چارپایاسینین یانینا گتیردی.
ــ ننه جان ، حکیم لر مصلحت گؤرورکی ، یاتاندا آیاقلارینی ایستی سویا سالیب ، واننا ائده سن . قیچلارینین آغریلاری او ، ساعات آزالاجاق.
ننه ناز ـ قمزه ایله آیاقلارینی ایستی سویا سالدی. واننادان سونرا ، گلین اونون آیاقلارینی یوموشاق دسمال لا قورولاییب کؤرپه اوشاق کیمی ، قوجاغینا گؤتوروب یاتاغا اوزالتدی ، سونرادا اوستونو برک ـ برک اؤرتدو.نوه لر چکلیب گئتدیلرکی ، ننه یه مانع اولماسینلار، یوخوسو شیرین اولسون .
سحر آچیلدی ، یئنه نوه لر تئزدن دوروب یویونوب گئییندیلر ننه لرینی سالاملادیلار. گلین ننه یه بالکن دا سفره آچدی ،اوغلو ناهار فاصیله سینده تزه گول - کیچک آلیب گتیردی... آنجاق ننه ... یئنه دیلیمه گلمیر دئییم . دئسم ده اینانمایاجاقسینیز . آنجاق اینانین ، اینانین کی ، ننه همین گون هامیدان ، اوغلونداندا ،قیزلارنداندا ، گلنیندن ده ، نوه لریندنده کوسموشدو. هامیدان کوسموشدو .ننه نه اوچون ، نیه گؤره کوسموشدو ؟ اؤزوده فیکیرلشیر ـ فیکیرلشیر تاپا بیلمیردی.
آخشام اولدو دئیه گوله هامی سفره باشینا ییغیلدی. اوغلو گئتدی ، ننه گلمدی ، گلین گئدی ننه گلمدی ، قیزلار گئتدی ننه گلمدی . نوه لر گئدی ننه گلمدی. ( قیزلار اونون یئنیدن کوسمه یینی ائشیدیب گلمیشدیلر.، ) آخیردا هامیسی ییغیلیب ننه نین اوتاغینا گئتدیلر. ننه دن سوروشدولارکی ، آخی اونون خطیرینه کیم ده ییب ، نییه کوسوب ؟ چوخ چتینلیک له ننه دن جاواب آلدیلار.
ننه اوتانا ، اوتانا دئدی :
ــ قریبه آداملارسیز . او قدر حؤرمت ائدیرسیز کی ، کوسمه یه آدام دا تاپا بیلمیرم .علاجیم کسیلدی آخیرد اؤزوم ـ اؤزومدن کوسدوم .
ایشه باخ ، هرگون هامیدان کوسن ، آدام تاپمایاندا اؤز ـ اؤزوندن کوسون بو ننه نین کوسه یین اوشاقلاردان زهله سی گئدیر.همیشه نوه لرینه دؤنه ـ دؤنه دئییر :
« باخ هئچ واخت کوسمه یی وردیش ائتمه یین بؤیوینده باشینیزدا قالار، اوغول اوشاق یاننیدا ، بی آبری اولاسیز.
قوزبئلی قبیر دوزلده ر، دئییبلر . گؤرورسوز ، اوقدر حؤرمت قاباغیندا آغ بیرچک واختی تئز ـ تئز کوسورم . آدام تاپمایاندا اؤزوم ـ اؤزومدن کوسورم . نییه ، اونا گؤره کی اوشاق واختی وردیش ائتمیشم . اینندی ده باشیمدا قالیب .
۱۹۸۶
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 16:55
3 140
Repost from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
05 فوریه 2025, 16:29
