Informatika va AT

Savol: Nega biror dalilli ma’lumot tashlansa, darrov “buni ChatGPT yozgan” deyiladi? Javob: ChatGPT yozganmi, odam yozganmi - bu dalilni o‘zgartirmaydi. Xato bo‘lsa, xatosini ko‘rsating. To‘g‘ri bo‘lsa, manbasiga qarang. ‘ChatGPT yozgan’ deyish dalilga javob emas.

O’quvchilariga haqiqatni o’rgatadigan hamda bilimlariga o’zi ham amal qiladigan ustozlarga bayram muborak bo’lsin. Bobur Muratov

Tez kunda ITga qiziqayotgan yoshlar uchun katta online dars o‘tkazamiz. Darsning asosiy maqsadi - IT sohasiga endi kirayotgan, lekin qaysi yo‘nalishni tanlashni bilmayotganlarga umumiy xarita berish. Software, Cybersecurity, AI, Data, Networking, Cloud, UI/UX, Graphic Design va boshqa yo‘nalishlar nimasi bilan farq qiladi, qaysi biri kimga mos bo‘lishi mumkin, AI davrida nimani o‘rganish kerak - shu savollarni sodda va tushunarli shaklda ko‘rib chiqamiz. Menimcha, aynan hozir haqiqiy mutaxassislar ko‘proq ajralib ko‘rina boshlaydi. Chunki ko‘pchilik AI vositalariga juda qattiq bog‘lanib qoldi: AI bo‘lsa ishlaydi, AI bo‘lmasa nima qilishni bilmay qoladi. Lekin mutaxassislik - tayyor javob olish emas. Muammoni tushunish, asosni bilish, xatoni ko‘rish, natijani tekshirish va zarur bo‘lsa AI yordamisiz ham fikrlay olishdir. Shuning uchun maqsadimiz AI’dan voz kechish emas. Aksincha, AI’dan kuchli vosita sifatida foydalanamiz, lekin unga qaram bo‘lib qolmaymiz. Kasb tanlashda faqat “qayerda maosh ko‘p?” degan savolga ham bog‘lanib qolmaslik kerak. Inson qilayotgan ishining ma’nosini tushunishi, jamiyatga qanday foyda bera olishini ko‘rishi va o‘ziga yaqin yo‘nalishni topishi muhim. Bu dars sizga tayyor kasb tanlab bermaydi. U sizga IT olamini tushunish, o‘zingizga mos yo‘nalishni aniqlash va mustahkam bilim bilan boshlashga yordam beradi. Bizni kuting! @Informatika kanali endi haqiqiy mutaxassislarni tayyorlaydi! @Informatika

​​Спасибо, что пользуетесь - @SaveAsBot'ом

⚠️ OSINT 7-DARS | Windowsda barcha yashirilgan fayllarni topishni o'rganamiz | 1-qism Siz hamma narsani o'chirib, o'zingizni xotirjam sezyapsizmi? Adashasiz! Windows - bu dunyodagi eng katta 'sotqin'. Siz ochgan har bir rasm, yozgan har bir hujjatingiz tizimning yashirin burchaklarida muhrlanib qoladi. Bugun windows’ning eng maxfiy 'arxivlarini' topishni o'rganamiz. Tayyor bo'lsangiz, biz boshladik! 📺 https://youtu.be/kOMYtJmED70 @NursaidovX

Аёллар жамиятга қўшилганлиги ва уларнинг бахтиёрлиги ўзгариши графиги.

Kiberxavfsizlik bo'yicha PhD darajasi bor, lekin paroli - 12345678. @NursaidovX

Bayram muborak!

Eron, AQSh harbiy bazalariga dronlar bilan hujum qilmoqda.

Odam chet elda ishlab, o‘qib, halol puliga telefon oladi. Uyiga qaytadi. Telefon original, o‘g‘irlanmagan, hech kimga sotmaydi - o‘zi ishlatadi. Lekin o‘z yurtida SIM karta ishlashi uchun yana pul to‘laydi. Eng alam qiladigani - buni “tartib”, “xavfsizlik”, “rasmiy import” deb oqlashadi. Men telefonimni halol sotib olgan bo‘lsam, nega o‘z mulkimdan foydalanish uchun yana davlatga pul berishim kerak? Kontrabandachini ushlang. Soxta telefonni bloklang. O‘g‘irlangan IMEI’ni yoping. Lekin oddiy odamni ham ularning qatoriga qo‘shib, cho‘ntagidan pul olishni “tizim” deb atamang.

Bir talaba chet elda o'qiydi va o'sha yerda o'ziga telefon sotib oladi. Koreyada, Rossiyada, Turkiyada yoki Yevropada ishlayotgan o'zbekistonlik ishchi uyiga qaytadi va ishlatib yurgan telefonini olib keladi. Kimdir safarda original telefon sotib oladi, kimdir yaqinidan sovg'a oladi. Telefon original. IMEI haqiqiy. O'g'irlanmagan. Odam uni tijorat uchun emas, o'zi ishlatish uchun olib kelgan. Nega endi O‘zbekistonga kelgach, bu telefon mobil tarmoqda ishlashi uchun yana alohida IMEI puli to'lashi kerak? “Rasmiy importer olib kirmagan telefon” degani “soxta”, “kontrabanda” yoki “noqonuniy telefon” degani emas-ku. Maqolada aytilishicha bu tizim tufayli telefonlarning qariyb 95 foizi importerlar orqali kirayotgan ekan, bu esa xorijiy ishlab chiqaruvchilarning O'zbekistonga ishonchini oshirib, rasmiy do'kon va servislar ochilishiga yordam berar ekan. Mana shu argument menga juda tushunarsiz. Samsung O'zbekistonda ko‘proq faoliyat yuritishi uchun Koreyadan qaytayotgan o'zbekistonlikning shaxsiy telefonini cheklashimiz kerakmi? Apple rasmiy do'kon ochishi uchun chet elda o'qiyotgan talabaning o'zi sotib olgan telefoniga qo‘shimcha to'lov solishimiz kerakmi? Ishlab chiqaruvchi uchun bozor hajmi, aholining xarid qobiliyati, boj va soliqlar, logistika, regulyatsiya, mulk huquqi va biznes muhiti muhimroq omillar. IMEI tizimi, database o'zi kerak bo‘lishi mumkindir, balki: o'g'irlangan, klonlangan yoki qalbaki telefonlarni aniqlash va bloklash uchun. Lekin shu maqsad oddiy fuqaro chet eldan o'zi uchun olib kelgan original telefon uchun majburiy pul undirishni avtomatik ravishda oqlamaydi. Ayniqsa g'alati tomoni shuki: davlat ro'yxatdan o‘tishni majburiy qiladi, ro'yxatdan o'tmasangiz telefoningizni mobil tarmoqdan uzadi, keyin esa shu majburiy talabni bajarish uchun sizdan alohida haq oladi. Bu oddiy “xizmat haqi”dan ko‘ra, davlat yaratgan sun'iy kirish to'sig'i uchun undiriladigan majburiy yig'imga ko'proq o'xshaydi. IMEI telefonni identifikatsiya qilish uchun kerak. Uni shaxsiy importni qimmatlashtirish, rasmiy importerlarni raqobatdan himoya qilish va iste'molchidan qo'shimcha pul undirish vositasiga aylantirish esa boshqa siyosat. Buning iqtisodiy natijasi ham oddiy: kamroq raqobat, iste'molchi uchun yuqoriroq narx va rasmiy importerlar uchun kattaroq renta. Maqolaga ko'ra, IMEI registratsiyasi va telefonlardan olinadigan bojxona bojini qo'shsa, oxirgi yilda qariyb 700 million dollar yig'ilgan ekan. Bu pulni ichiga kirmagan inson vaqti ham bor. Uni qo'shsa, bir necha barobar katta raqam bo'lishini bilish qiyin emas. Masalan, Toshkent Xalqaro Aeroportidagi IMEI registratsiya qilish shahobchasiga ko'z tashlash mumkin. Turnaqator navbat. Chet ellik turist ham, Koreyadan kelgan ishchi ham, El-yurti talabasi ham - hamma turibdi, vaqtini shu narsaga sarflab. @uzbekonomics

⚠️ Ehtiyot bo'ling! (Word) fayllar ortidagi yashirin kiber tuzoq 🗣 https://youtu.be/G9ISfFJiyjM Do'stlar, bugungi amaliy darsimizda kiberxavfsizlik va ijtimoiy muhandislik (Social Engineering) sohasidagi eng ko'p tarqalgan yashirin xavflardan birini ko'rib chiqamiz. Ko'pincha bizga Telegram yoki turli guruhlardan chiroyli nomlangan Word yoki PDF hujjatlari keladi. Lekin ular har doim ham biz o'ylagan fayl bo'lib chiqadimi? Shuni videoda real ko'ramiz @NursaidovX