مطالعات ترکیه و قفقاز

⭕️ اقدام ترکیه در قبال مصر، اسرائیل را در تنگنا قرار داد: «کابوس استراتژیک» 🔹 رسانه‌های اسرائیلی با انتشار تحلیلی برجسته، نزدیکی روزافزون روابط نظامی میان ترکیه و مصر را یک «کابوس استراتژیک» برای تل‌آویو توصیف کرده‌اند. بر اساس ارزیابی‌های منتشرشده در روزنامه «یدیعوت آحرونوت» (Ynet)، تعمیق سریع شراکت دفاعی و برگزاری رزمایش‌های مشترک هوایی و کماندویی میان قاهره و آنکارا، پویایی ائتلاف‌های سنتی را دستخوش تغییر کرده و توازن قوا را در شرق مدیترانه برهم می‌زند. 🔸 کانون نگرانی محافل امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل، رزمایش مشترک «عقاب سه‌گانه» (Üçlü Kartal) است که با مشارکت نیروهای ویژه، چتربازان و یگان‌های کماندویی ترکیه، مصر و جمهوری آذربایجان در خاک مصر برگزار شد. این مانور که متعاقب امضای توافق‌نامه چارچوب دفاعی میان رجب طیب اردوغان و عبدالفتاح السیسی در قاهره اجرا گردید، نشان‌دهنده یک گام عملیاتی جدی در تغییر موازنه نظامی منطقه است. 🔹 تحلیلگران استراتژیک معتقدند این تحرکات، یک نزدیکی دیپلماتیک موقت نیست؛ چرا که در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ نیز دو کشور رزمایش هوایی گسترده‌ای را با مشارکت جنگنده‌های اف-۱۶ در پایگاه‌های استراتژیک مصر اجرا کردند. متعاقب آن، یگان‌های هوایی مصر برای شرکت در رزمایش سه‌جانبه «عقاب آناتولی ۲۰۲۶» به همراه آذربایجان و عناصر ناتو در خاک ترکیه مستقر شدند تا بر روی سیستم‌های پیشرفته فرماندهی-کنترل، حملات هماهنگ و جنگ الکترونیک تمرین کنند. 🔸 از منظر ژئوپلیتیک، این مشارکت راهبردی بر اشتراک‌گذاری دکترین‌های تاکتیکی، تجهیزات دفاعی و بازتنظیم سلطه منطقه‌ای استوار است. ادغام نیروهای زبده ترکیه با ارتش مصر، به آنکارا این امکان را می‌دهد که جای پای دائمی و مستحکمی در مجاورت آب‌های اسرائیل و خطوط مواصلاتی دریایی حیاتی منطقه به دست آورد؛ امری که متمم سیاست‌های توسعه نفوذ ترکیه در لیبی، سوریه و شاخ آفریقا ارزیابی می‌شود. 🔹 بعد دیگری که فرضیات استراتژیک سنتی منطقه را به چالش می‌کشد، عمق تکنو-نظامی این اتحاد است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که مصر در حال بررسی الحاق به برنامه جنگنده نسل پنجم ترکیه (KAAN) بوده و قراردادهایی را با شرکت‌های دفاعی ترک برای تولید پهپادهای پیشرفته امضا کرده است. این سطح از ادغام دفاعی، پیمان صلح تاریخی اسرائیل و مصر را که همواره یک محاسبۀ سرد امنیتی بوده و نه برآمده از ارزش‌های مشترک، تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. 🔸این تحلیل هشدار می‌دهد که تل‌آویو نباید به نظارت صرف بسنده کند، بلکه باید دیپلماسی تهاجمی را در پیش گرفته و به متحدان غربی خود به‌ویژه ایالات متحده هشدار دهد. در این راستا پیشنهاد شده است که در صورت تداوم همکاری قاهره با این «محور خصمانه»، کمک‌های مالی و نظامی واشنگتن به مصر مورد بازنگری قرار گیرد و سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل به‌طور دقیق انتقال دکترین‌ها و تجهیزات مشترک میان آنکارا و قاهره را رصد کنند. منبع: hurriyet 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ اعلام شرکت آمریکایی؛ پتانسیل نفتی در دیاربکر که سرنوشت ترکیه را تغییر خواهد داد 🔹 مالون میتچل، رئیس هیئت‌مدیره شرکت انرژی آمریکایی «ترنس‌آتلانتیک پترولیوم» اعلام کرد حوضه نفتی دیاربکر در جنوب شرقی ترکیه، در بلندمدت پتانسیل تولید روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت و بیش از ۲۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی را دارد. این ظرفیت در صورت بهره‌برداری کامل، قادر است حدود ۲۵ درصد از کل نیاز روزانه ترکیه به نفت را که در حال حاضر نزدیک به ۱ میلیون بشکه است، تأمین کند و تحولی راهبردی در امنیت انرژی این کشور رقم بزند. 🔸 این پروژه بر اساس توافق‌نامه سرمایه‌گذاری مشترکی که سال گذشته میان شرکت ملی نفت ترکیه (TPAO)، ترنس‌آتلانتیک پترولیوم و شرکت آمریکایی «کانتیننتال ریسورسز» امضا شد، به توسعه منابع غیرمتعارف هیدروکربنی در حوضه دیاربکر می‌پردازد. شرکت ترنس‌آتلانتیک با اشاره به سابقه ۱۸ ساله فعالیت خود در ترکیه، حوضه‌های دیاربکر و تراکیا (Trakya) را دو منطقه اصلی برخورداری از منابع عظیم هیدروکربنی غیرمتعارف در این کشور معرفی کرده است. 🔹 در برنامه چشم‌انداز پنج‌ساله این پروژه، استقرار و فعال‌سازی حدود ۲۵ دکل حفاری پیش‌بینی شده است. با استفاده از فناوری حفاری افقی که پیش از این در آمریکای شمالی بکار گرفته شده، کارایی هر دکل معادل ۴ یا ۵ چاه عمودی سنتی خواهد بود؛ این رویکرد فناورانه به افزایش چشمگیر سطح تولید با اشغال کمترین اراضی سطحی منجر می‌شود و پس از یک دوره پنج‌ساله توسعه، حوضه به مرحله تولید پایدار و بالغ خواهد رسید. 🔸 رئیس ترنس‌آتلانتیک با تأکید بر موقعیت ژئوپلیتیک ترکیه به عنوان نقطه تلاقی کریدورهای جهانی انرژی، ثبات سیاسی و اقتصادی را مزیت اصلی این کشور برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی دانست. وی این مشارکت راهبردی با TPAO را یکی از ارزشمندترین فرصت‌های بین‌المللی شرکت خود قلمداد کرد که علاوه‌بر بخش تولید، انتقال دانش فنی پیشرفته و آموزش نیروی کار بومی ترکیه را نیز تضمین می‌کند. منبع: haberler 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ آغوش باز ترامپ برای اردوغان؛ دستاوردها و هزینه‌ها ✍️ مصطفی انس اسن 🔹 نشست سران ناتو در ۷ و ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ در آنکارا با کمترین شگفتی پایان یافت؛ نشستی که در شرایط کنونی ائتلاف، پایان یافتن آن بدون جنجال، خود یک موفقیت به شمار می‌رود. میزبانی بی‌نقص آنکارا که در بیانیه پایانی نشست نیز مورد تقدیر قرار گرفت، نقطه اوج روابط ترکیه و آمریکا بود؛ رابطه‌ای که نه بر پایه نهادها، بلکه بر اساس شیمی شخصی میان دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان بنا شده است. این هارمونی، دستاوردهای ملموسی برای آنکارا داشت، اما هزینه‌هایی نیز به همراه آورد که در هیاهوی مراسم پر زرق‌وبرق پنهان ماند. 🔸 بر‌خلاف دوران بایدن که روابط به مجرایی محدود و معاملاتی تقلیل یافته بود، ترامپ به سرعت این پویایی را تغییر داد. اردوغان با درک دقیق از نحوه عملکرد ترامپ، دقیقاً همان چیزی را ارائه می‌دهد که برای او ارزشمند است: چاپلوسی، نمایش و دستاوردهایی که ترامپ بتواند آن‌ها را به عنوان پیروزی‌های شخصی به مخاطبان داخلی‌اش بفروشد. استقبال باشکوه از ترامپ در فرودگاه، همراه با گارد احترام و سواره‌نظام، دقیقاً با هدف تقویت تصویر «احترام مجدد به آمریکا در جهان» در کارزار انتخاباتی ترامپ طراحی شده بود. 🔹 بازده این سرمایه‌گذاری برای دولت ترکیه فوری بود. ترامپ از لغو تحریم‌های کاتسا (CAATSA) و احتمال بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ خبر داد؛ هرچند این موضوعات به دلیل مخالفت‌های دوحزبی در کنگره و احتمال تغییر معادلات در انتخابات میان‌دوره‌ای هنوز قطعی نیست. فراتر از لغو تحریم‌ها، این نشست اعتبار و عادی‌سازی جایگاه ترکیه در قلب ائتلاف غرب را به همراه داشت و نقش این کشور را در معماری جدید ناتو، که اکنون بار مالی و دفاعی را بیشتر بر دوش اروپا می‌اندازد، ارتقا داد. 🔸 با این حال، روی تاریک این اجلاس، سکوت مرگبار غرب در برابر سرکوب فزاینده اپوزیسیون در ترکیه است. نیاز اروپا به ترکیه برای مدیریت مهاجرت و مسائل دفاعی، در کنار پیوند شخصی ترامپ و اردوغان، موجب شده تا دولت‌های غربی چشم خود را بر اقتدارگرایی آنکارا ببندند. دقیقاً در روز برگزاری اجلاس، اکرم امام‌اوغلو، نامزد پیشتاز اپوزیسیون که از مارس ۲۰۲۵ در زندان به سر می‌برد، در دادگاهی دیگر حاضر شد؛ فردی که تا همین اواخر غرب او را رئیس‌جمهور احتمالی آینده ترکیه می‌دانست، اکنون از گفتمان آن‌ها حذف شده است. 🔹 این حمایت بی‌قیدوشرط غرب از اردوغان، اپوزیسیون را به سمت استیصال و قمار خطرناکی سوق داده است. اوزگور اوزل، رهبر اپوزیسیون، در روز اجلاس خواستار ایجاد روابط نهادینه و باثبات با روسیه و چین شد و از حضور نمادین کودکان با تصاویر کشته‌شدگان در ایران برای استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا سخن گفت. این لفاظی‌ها، بیش از آنکه مسیر اپوزیسیون را هموار کند، نشان‌دهنده جستجوی ناامیدانه آن‌ها برای یافتن حمایت خارجی در هر نقطه ممکن است. 🔸 اجلاس آنکارا در همه سطوح در خدمت دولت ترکیه بود. به جهانیان، اهمیت روزافزون ترکیه در ائتلاف را نشان داد و به مخاطبان داخلی، این پیام را مخابره کرد که اردوغان از حمایت کامل رهبران غربی برخوردار است؛ تصویری که اپوزیسیون ترکیه را در تلاش برای بقا زیر فشارهای سنگین، بیش از پیش مستأصل می‌کند. منبع: The Institute for Diplomacy and Economy 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ ترکیه و آمریکا موانع را کنار زدند؛ اکنون بخش مهم ماجرا آغاز می‌شود ✍️ یعقوب کنعان 🔹 روابط ترکیه و آمریکا طی یک دهه گذشته عمدتاً حول مجموعه‌ای از اختلافات مزمن از جمله حذف آنکارا از برنامه اف-۳۵، تحریم‌های کاتسا و اختلاف بر سر شمال سوریه شکل گرفته بود. اما در یک‌ونیم سال نخست دولت دوم دونالد ترامپ، بخش عمده این اختلافات با سرعتی کم‌سابقه کاهش یافت. پس از سقوط دولت اسد، سیاست دو کشور در سوریه به هم نزدیک شد، فروش موتورهای F110 برای جنگنده بومی «کان» تأیید شد، تحریم‌های کاتسا دیگر مانع دائمی همکاری‌های دفاعی تلقی نمی‌شوند و ترامپ نیز آشکارا از امکان بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ سخن گفت. 🔸 با وجود این، رفع اختلافات گذشته به معنای شکل‌گیری یک راهبرد بلندمدت نیست. اکنون که روابط واشنگتن و آنکارا دیگر صرفاً بر مدیریت بحران‌های دوجانبه استوار نیست، پرسش اصلی این است که این مشارکت راهبردی بر چه پایه‌ای بنا خواهد شد. اجلاس ناتو در آنکارا سه محور اصلی همکاری آینده را برجسته کرد: تولید مشترک صنایع دفاعی، گسترش همکاری‌های تجاری و ایجاد یک مشارکت بلندمدت در حوزه انرژی. 🔹 مهم‌ترین تحول در حوزه دفاعی، حرکت از الگوی «خریدار ـ فروشنده» به سمت تولید مشترک است؛ موضوعی که در «مجمع صنایع دفاعی ناتو» در حاشیه اجلاس آنکارا مورد تأکید قرار گرفت. پیشنهاد ایجاد چارچوب سرمایه‌گذاری مشترک میان پنتاگون و ریاست صنایع دفاعی ترکیه، به‌ویژه در صنایع دریایی و کشتی‌سازی، می‌تواند همکاری شرکت‌های آمریکایی مانند لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن را با شرکت‌های ترکیه‌ای نظیر بایکار، آسلسان و صنایع هوافضای ترکیه در حوزه پهپادها، مهمات، سامانه‌های پدافندی و شناورهای نظامی گسترش دهد. ترکیه ظرفیت تولید انبوه و آمریکا فناوری و سرمایه را در اختیار دارد و این ترکیب می‌تواند جایگزین همکاری‌های محدود گذشته شود. 🔸 دومین محور همکاری به ذخایر عناصر نادر خاکی «بیلیک‌اووا» در استان اسکی‌شهر مربوط می‌شود؛ ذخیره‌ای که با حدود ۶۹۴ میلیون تن، از بزرگ‌ترین منابع شناخته‌شده جهان به شمار می‌رود. مذاکرات اولیه آنکارا با شرکت‌های چینی برای انتقال فناوری فرآوری این مواد به نتیجه نرسید، زیرا پکن خواهان فرآوری مواد در خاک چین بود. اکنون ترکیه این پروژه را در چارچوب راهبرد آمریکا برای کاهش وابستگی غرب به زنجیره تأمین چین دنبال می‌کند. ایجاد تأسیسات فرآوری با فناوری آمریکایی می‌تواند طی سه تا پنج سال، ترکیه را به یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره تأمین صنایع دفاعی و هوافضای غرب تبدیل کند و هم‌زمان زمینه توافقی تجاری مشابه «مدل ترنبری» را برای کاهش تعرفه‌ها و گسترش تجارت مواد معدنی راهبردی فراهم سازد. 🔹 سومین حوزه، همکاری انرژی است. ترکیه طی سال‌های گذشته با توسعه پایانه‌های واردات گاز طبیعی مایع (LNG)، خطوط انتقال و ظرفیت ذخیره‌سازی، زیرساخت لازم برای تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه را ایجاد کرده است. آنکارا اکنون به دنبال قراردادهای بلندمدت واردات LNG از آمریکا است تا ضمن تأمین امنیت انرژی خود، این گاز را از طریق شبکه انتقال به بازارهای منطقه، به‌ویژه اروپا، صادر کند. برای واشنگتن نیز چنین توافقی بازار بلندمدتی برای صادرات LNG و فناوری‌های مرتبط ایجاد خواهد کرد. 🔸 اجلاس آنکارا بیش از آنکه پایان اختلافات گذشته باشد، زمینه‌ساز آغاز مرحله‌ای تازه در روابط ترکیه و آمریکا است؛ مرحله‌ای که به جای تمرکز بر تحریم‌ها و محدودیت‌های صادراتی، بر زنجیره‌های مشترک تولید، سرمایه‌گذاری صنعتی و امنیت انرژی استوار خواهد بود. با این حال، این همکاری‌های جدید به معنای پایان اصطکاک‌های دوجانبه نیست، بلکه احتمالاً اختلافات آینده از حوزه تحریم‌ها به عرصه مدیریت منافع مشترک اقتصادی، صنعتی و ژئوپلیتیکی منتقل خواهد شد. منبع: Türkiye Today 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ افشای نام مطرح در محافل سیاسی؛ نامزد ریاست‌جمهوری قلیچداراوغلو کیست؟ 🔹 با تداوم بحران مدیریتی در حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) در پی صدور حکم «بطلان مطلق» از سوی دادگاه، تنش‌ها میان کمال قلیچداراوغلو (که با حکم دادگاه به ریاست حزب بازگشته) و تیم اوزگور اوزل همچنان ادامه دارد. در حالی که شایعات مربوط به تأسیس یک حزب جدید قوت گرفته، تمرکز محافل داخلی اکنون مستقیماً به مسئله نامزدی ریاست‌جمهوری معطوف شده است. 🔸 در میان رایزنی‌های فشرده درون‌حزبی، سینان برهان، سردبیر آژانس خبری ملت، در شبکه tv100 اطلاعات قابل‌توجهی را فاش کرد. به گفته وی، در جریان مشورت‌های جاری میان شهرداران وابسته به این حزب، گروهی از آنان صراحتاً خواستار نامزدی «وهاپ سچر»، شهردار کلان‌شهر مرسین، برای جایگاه ریاست‌جمهوری شده‌اند. 🔹 برهان با استناد به این محافل داخلی تأکید کرد که شمار زیادی از شهرداران بر این گزاره استدلال می‌کنند: «همان‌طور که منصور یاواش توانست ۶۰ درصد آرا را کسب کند، وهاپ سچر نیز از چنین ظرفیتی برخوردار است.» پیام مشخص این گروه از شهرداران به سچر این بوده است: «در حزب بمان و نامزد ریاست‌جمهوری ما باش.» منبع:Sözcü 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

📝 توییت محمد علی گولر نویسنده روزنامه جمهوریت: اردوغان2019: «در مورد سامانه اس-۴۰۰ هیچ‌گونه امتیازی نخواهیم داد. همیشه هم گفته‌ام؛ اینجا یک کشور پیش‌پاافتاده(دولتِ محلی کوچک) نیست. حالا اگر تفِ خود را بلیسیم(حرف خود را پس بگیریم)، نه با آدابِ کشورداری ما همخوانی دارد و نه با شأنِ سیاستمداریِ من. ما نمی‌توانیم چنین کاری انجام دهیم.» (منبع: روزنامه حریت، ۱۶ ژوئن ۲۰۱۹) ✍️ هنگامی که اردوغان این مواضع تند را اتخاذ می‌کرد: 🔹 عده‌ای در شبکه‌های اجتماعی پیام می‌دادند که «ناتو یک سازمان تروریستی است». 🔹 برخی روی صفحات تلویزیون تفسیر می‌کردند که «رئیس دارد آمریکا را سر جای خود می‌نشاند». 🔹 و عده‌ای دیگر نیز با این ادعا که «حزب عدالت و توسعه در حال یک جنگ میهنی علیه آمریکاست»، خود را به حاکمیت نزدیک می‌کردند. 💡 اما حقیقت این است: اردوغان تاکتیک‌دان ماهری است که برای ماندن در قدرت می‌تواند دست به هرگونه مانوری بزند . گاهی این مانور را چنان تند انجام می‌دهد که پیروان پشت سرش سردرگم می‌شوند و به این سو و آن سو پرتاب می‌شوند .یعنی ممکن است تنها ۲۴ ساعت بعد، در پیِ بروز یک پیامد منفی در خصوص جنگنده‌های اف-۳۵، دوباره تغییر مسیر دهد . اردوغان دقیقاً به دلیل همین ویژگی، یک «نئو-عبدالحمیدیست» است. 🌐 اما در تحلیل نهایی، اردوغان «آتلانتیک‌گراترین» (وابسته‌ترین سیاستمدار به محور غرب/آتلانتیک) در ترکیه است. 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ راغب سویلو: بررسی سناریوی انتقال سامانه‌های S-400 ترکیه به امارات 🔹 راغب سویلو، روزنامه‌نگار ترک، از مطرح بودن سناریویی خبر داد که بر اساس آن، ترکیه سامانه‌های S-400 را به امارات متحده عربی واگذار کرده و هزینه پرداختی خود را بازیابی می‌کند. 🔸 بر اساس این سناریو، امارات به یک سامانه پدافند هوایی با قابلیت مقابله با موشک‌های بالستیک دست خواهد یافت، روسیه به منابع مالی بلوکه‌شده خود در امارات دسترسی پیدا می‌کند و ایالات متحده نیز یکی از مهم‌ترین اختلافات خود با ترکیه را حل کرده و مسیر را برای گسترش همکاری‌های دفاعی، از جمله ازسرگیری فروش تجهیزات نظامی پیشرفته به آنکارا، هموار می‌سازد. 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ روسیه با فروش سامانه‌های اس-۴۰۰ ترکیه به امارات موافق است ✍️ راغب سویلو و لونت کمال 🔹 منابع آگاه اعلام کرده‌اند که دولت روسیه به‌صورت کلی با فروش سامانه‌های پدافند هوایی اس-۴۰۰ ترکیه به امارات متحده عربی موافق است، هرچند اجرای این معامله همچنان به تصمیم نهایی ولادیمیر پوتین و نهایی شدن جزئیات مذاکرات بستگی دارد. گفت‌وگوها میان آنکارا، مسکو و ابوظبی ماه‌هاست ادامه دارد و کرملین نیز تأیید کرده که رایزنی‌ها درباره انتقال این سامانه‌ها به کشور ثالث در جریان است. 🔸 خرید سامانه اس-۴۰۰ از روسیه در سال ۲۰۱۹ یکی از مهم‌ترین بحران‌های روابط ترکیه و آمریکا را رقم زد. این اقدام به حذف ترکیه از برنامه جنگنده نسل پنجم اف-۳۵، توقیف شش فروند جنگنده آماده تحویل و اعمال تحریم‌های «کاتسا» علیه صنایع دفاعی ترکیه انجامید. بر اساس قانون بودجه دفاعی آمریکا (NDAA) مصوب ۲۰۲۰، واشنگتن تنها در صورتی می‌تواند مسیر بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ را هموار کند که آنکارا دیگر مالک سامانه اس-۴۰۰ نباشد. 🔹 طی یک‌ونیم سال گذشته گزینه‌های مختلفی برای حل این بن‌بست بررسی شده است. یکی از پیشنهادها، خارج کردن سامانه از چرخه عملیاتی، جداسازی قطعات حساس و نگهداری آن در یک مرکز امن با هماهنگی آمریکا بود، اما این راهکار تنها امکان تعلیق موقت برخی محدودیت‌ها را فراهم می‌کرد و به لغو کامل تحریم‌های کاتسا منجر نمی‌شد. به همین دلیل، فروش سامانه به یک کشور ثالث به‌عنوان راهکاری مؤثرتر مورد توجه قرار گرفت. 🔸 به گفته منابع روسی و ترکی، امارات به دلیل تجربه بهره‌برداری از برخی سامانه‌های روسی از جمله «پانتسیر» و همچنین سیاست تنوع‌بخشی به منابع تسلیحاتی خود، گزینه‌ای مناسب برای خرید اس-۴۰۰ محسوب می‌شود. از سوی دیگر، این معامله مشمول تحریم‌های آمریکا نخواهد شد، زیرا قرارداد میان ترکیه و امارات منعقد می‌شود و طرف روسی فروشنده مستقیم نخواهد بود. 🔹 با این حال، انگیزه مسکو برای موافقت با چنین انتقالی هنوز روشن نیست. منابع نزدیک به دولت ترکیه معتقدند روسیه احتمالاً در ازای صدور مجوز، خواستار امتیازاتی از آنکارا خواهد شد؛ از جمله در مذاکرات مربوط به تمدید قراردادهای گازی دو کشور که هنوز به نتیجه نرسیده است. همچنین روسیه پیش‌تر با بازپس‌گیری مستقیم سامانه‌های فروخته‌شده به ترکیه مخالفت کرده بود و اکنون انتقال به کشور ثالث را گزینه‌ای قابل بررسی می‌داند. 🔸 بر اساس این گزارش، دولت ترکیه قصد داشت روز جمعه آغاز مذاکرات رسمی برای فروش اس-۴۰۰ به کشور ثالث را اعلام کند، اما این برنامه در آخرین لحظه لغو شد. در صورت نهایی شدن این معامله، یکی از بزرگ‌ترین موانع حقوقی و سیاسی در مسیر لغو کامل تحریم‌های آمریکا، احیای همکاری‌های دفاعی واشنگتن و آنکارا و بازگشت احتمالی ترکیه به پروژه اف-۳۵ برطرف خواهد شد؛ هرچند تحقق این روند همچنان به تصمیمات کنگره آمریکا و توافقات سیاسی میان طرفین وابسته است. منبع: Middle East Eye 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه به کدام سو خواهند رفت؟ ✍️ بهادر قربان‌اوغلو 🔹 پرسش درباره مقصد رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه، با نظرسنجی‌ها به‌سادگی قابل پاسخ نیست، اما داده‌های موجود نشان می‌دهد حدود ۴۰ درصد از رأی‌دهندگان مردد، پیشینه حمایت از این حزب را دارند. بخش عمده این گروه در شرایط کنونی تصمیم گرفته‌اند در انتخابات شرکت نکنند؛ زیرا از یک‌سو دیگر تمایلی به حمایت از حزب عدالت و توسعه ندارند و از سوی دیگر، اپوزیسیون را نیز پناهگاهی مطمئن برای خود نمی‌بینند. بر اساس مشاهدات میدانی، بسیاری از عواملی که در گذشته این بدنه را در لحظه آخر به حمایت دوباره از حزب حاکم سوق می‌داد، اکنون تا حد زیادی کارکرد خود را از دست داده است. 🔸 اقتصاد، دموکراسی و حاکمیت قانون مهم‌ترین عوامل این تغییر نگرش هستند. شعارهایی مانند «اگر کسی باشد که بتواند، آن فقط حزب عدالت و توسعه هست» یا «اردوغان راه‌حلی پیدا خواهد کرد» دیگر قدرت اقناع گذشته را ندارند و حتی به موضوعی برای طنز سیاسی تبدیل شده‌اند. در کنار بحران اقتصادی، احساس گسترش فساد ساختاری، رانت، نگرانی درباره آینده فرزندان، کاهش منزلت اجتماعی جریان‌های مذهبی و تضعیف اعتماد به کارآمدی حکومت، موجب شده است مفهوم «مسئله بقا» نیز دیگر مانند گذشته نتواند رفتار انتخاباتی این قشر را تعیین کند. 🔹 با این حال، این بدنه همچنان اپوزیسیون را جایگزینی قابل اعتماد نمی‌داند. ترس از بی‌ثباتی، نگرانی از هرج‌ومرج در صفوف مخالفان، احتمال انتقام‌جویی سیاسی پس از تغییر قدرت و تردید نسبت به اخلاق سیاسی برخی جریان‌های اپوزیسیون، همچنان مانع از انتقال آرای این گروه به اردوگاه مخالفان شده است. از همین رو، بخشی از این رأی‌دهندگان ممکن است در انتخابات پارلمانی احزاب را تنبیه کنند، اما همچنان در انتخابات ریاست‌جمهوری از اردوغان حمایت کنند. 🔸 در میان احزاب مخالف، بیشترین فاصله این رأی‌دهندگان با حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) و حزب خوب (İYİ Parti) است. مخالفت تاریخی با CHP و نیز مواضع حزب خوب درباره پناهجویان و مخالفت آن با روند «ترکیه عاری از تروریسم» باعث شده است این دو حزب نتوانند برای بدنه محافظه‌کار سرخورده به گزینه‌ای قابل قبول تبدیل شوند. از نگاه این گروه، احزاب محافظه‌کار نباید در قالب ائتلاف‌های جدید در کنار CHP یا حزب خوب قرار گیرند، زیرا تجربه ناموفق «ائتلاف شش‌گانه» همچنان در حافظه آنان زنده است. 🔹 انتظار اصلی این بدنه، شکل‌گیری یک ائتلاف طبیعی میان احزاب محافظه‌کار است؛ ائتلافی که بتواند بدون اتکا به CHP، بدیلی معتبر برای حزب عدالت و توسعه ایجاد کند. بازتاب گسترده عکس مشترک رهبران احزاب پس از نشست D-8 نیز نشان داد که چنین انتظاری در میان این قشر وجود دارد. با این حال، هنوز اقدام عملی و امیدوارکننده‌ای از سوی این احزاب مشاهده نشده و همین مسئله مانع از تغییر رفتار انتخاباتی رأی‌دهندگان سرخورده شده است. 🔸 در این میان، نام احمد داوداوغلو بیش از دیگر رهبران مطرح می‌شود. بسیاری از فعالان سابق حزب عدالت و توسعه، تجربه، عمق فکری و صداقت او را برای ایفای نقشی محوری در بازسازی نظام سیاسی ضروری می‌دانند، اما معتقدند او نباید وارد ائتلاف‌های پیچیده با جریان‌های مخالف شود. از نگاه آنان، علی باباجان نیز همچنان در حوزه اقتصاد چهره‌ای قابل اعتماد است و سابقه مدیریتی او مزیتی مهم به شمار می‌رود. همچنین فعالیت‌های حزب سعادت و حزب دوا در دفاع از گروه‌هایی مانند آسیب‌دیدگان احکام اضطراری (KHK) و نظامیان متضرر از روندهای پس از کودتا، توانسته است در میان اقشار آسیب‌دیده بازتاب مثبتی ایجاد کند. 🔹 این رأی‌دهندگان از رهبران احزاب محافظه‌کار انتظار دارند با حضور فعال‌تر در جامعه، دفاع از گروه‌های آسیب‌پذیر، پرهیز از حملات شخصی به اردوغان و تمرکز بر نقد ساختاری نظام، اعتماد عمومی را جلب کنند. آنان معتقدند باید به جامعه اطمینان داده شود که مشکلات اقتصادی، فساد، بی‌عدالتی و بحران‌های نهادی با یک برنامه روشن قابل حل است و رأی دادن به این جریان‌ها به هدر نخواهد رفت. 🔸 پیام این بدنه روشن است؛ اختلافات کوچک، رقابت‌های شخصی و محاسبات کوتاه‌مدت باید کنار گذاشته شود و هرچه سریع‌تر یک ائتلاف محافظه‌کار با چشم‌اندازی بلندمدت شکل بگیرد. در غیر این صورت، بخش بزرگی از رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه همچنان از حضور در پای صندوق رأی خودداری خواهند کرد و فرصت ایجاد یک آلترناتیو سیاسی مؤثر از میان خواهد رفت. منبع: perspektif 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ اردوغان درباره سرنوشت جنگنده‌های F-35 گفت: «منتظر باشید» 🔹 یک خبرنگار در گفت‌وگو با رجب طیب اردوغان از او پرسید دونالد ترامپ درباره موضوع جنگنده‌های F-35 چه پیامی داده است؛ به‌ویژه آنکه رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر گفته بود هنوز تصمیم نهایی خود را در این زمینه نگرفته است. همچنین از اردوغان پرسیده شد ترکیه برای رفع مانع قانونی فروش F-35، درباره سامانه‌های S-400 چه اقدامی خواهد کرد. 🔸 اردوغان در پاسخ به این پرسش‌ها جزئیات بیشتری ارائه نکرد و تنها گفت: «منتظر باشید».

⭕️ چرا لغو تحریم‌های کاتسا علیه ترکیه با موانع پیچیده‌ای روبه‌روست؟ ✍️ روزالین کارول 🔹 دونالد ترامپ در دیدار با رجب طیب اردوغان در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا اعلام کرد دولت آمریکا تحریم‌های ترکیه ذیل قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها (CAATSA) را لغو خواهد کرد و تأکید کرد: «نمی‌خواهیم دوستان خود را تحریم کنیم.» این اظهارات می‌تواند نقطه عطفی در روابط دفاعی واشنگتن و آنکارا باشد، اما تحقق آن به مراتب پیچیده‌تر از یک اعلام سیاسی است؛ زیرا این تحریم‌ها بر اساس قانونی مصوب کنگره در سال ۲۰۱۷ اعمال شده‌اند و لغو دائمی آنها مستلزم طی مراحل حقوقی و موافقت قانون‌گذاران آمریکاست. 🔸 تحریم‌های کاتسا در سال ۲۰۲۰ و پس از خرید سامانه پدافند هوایی اس-۴۰۰ روسیه توسط ترکیه اعمال شد. این اقدامات، سازمان صنایع دفاعی ترکیه (SSB)، صدور مجوزهای صادراتی آمریکا، برخی مقام‌های ارشد دفاعی و همکاری‌های نظامی را هدف قرار داد و همزمان ترکیه از برنامه جنگنده نسل پنجم اف-۳۵ کنار گذاشته شد. آنکارا همواره این تصمیم را مغایر حقوق متحدان ناتو دانسته و خرید اس-۴۰۰ را تصمیمی مستقل برای تأمین نیازهای دفاعی خود توصیف کرده است. 🔹 بر اساس قانون کاتسا، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند در شرایطی محدود اجرای تحریم‌ها را تعلیق یا از آن چشم‌پوشی کند، اما لغو دائمی آنها تنها زمانی امکان‌پذیر است که دولت آمریکا به کنگره اثبات کند دلیل اعمال تحریم‌ها از میان رفته، کشور هدف اقدامات قابل راستی‌آزمایی برای پایان دادن به آن انجام داده و تضمین داده است چنین اقدامی تکرار نخواهد شد. علاوه بر این، کنگره اختیار دارد با لغو تحریم‌ها مخالفت کند و فضای سیاسی کنونی نیز چندان به نفع ترکیه نیست؛ به‌ویژه آنکه شماری از سناتورهای بانفوذ همچنان مخالف هرگونه امتیازدهی به آنکارا هستند. 🔸 مانع مهم‌تر، قانون بودجه دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۱ است که به‌طور مشخص پرونده اس-۴۰۰ ترکیه را هدف قرار داده است. این قانون دولت آمریکا را موظف می‌کند پیش از هرگونه عادی‌سازی، تأیید کند ترکیه دیگر سامانه اس-۴۰۰ یا جایگزین آن را در اختیار ندارد، این سامانه توسط نیروهای روسی یا عوامل وابسته به روسیه بهره‌برداری نمی‌شود و آنکارا نیز در آینده دوباره چنین سامانه‌ای خریداری نخواهد کرد. از نگاه بسیاری از تحلیلگران، پذیرش چنین شروطی برای هیچ دولت ترکیه‌ای از نظر سیاسی آسان نخواهد بود. 🔹 با وجود این موانع، لغو تحریم‌های کاتسا می‌تواند آغازگر فصل تازه‌ای در همکاری‌های دفاعی دو کشور باشد. رفع محدودیت‌ها امکان ازسرگیری همکاری‌های صنعتی، تسهیل انتقال فناوری، صدور مجوزهای صادراتی و مشارکت در پروژه‌های مشترک را فراهم می‌کند و به برنامه‌های راهبردی صنایع دفاعی ترکیه، از جمله جنگنده ملی «کان»، بالگردها، سامانه‌های موشکی و پروژه‌های دریایی که همچنان به برخی فناوری‌ها و مجوزهای آمریکایی وابسته‌اند، شتاب خواهد داد. 🔸 با این حال، حتی در صورت رفع کامل تحریم‌های کاتسا، بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ به‌صورت خودکار امکان‌پذیر نخواهد بود؛ زیرا این موضوع تحت محدودیت‌های حقوقی مستقلی قرار دارد که مستقیماً به تملک سامانه اس-۴۰۰ مربوط می‌شود. از این رو، لغو کاتسا را باید گامی ضروری برای ترمیم روابط دفاعی واشنگتن و آنکارا دانست، اما نه گامی کافی برای حل کامل اختلافات راهبردی میان دو متحد ناتو. منبع: Al-Monitor 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ امام شهیدمان را بدرقه می‌کنیم ✍️ امین گونش(عضو جریان اسلام‌گرای کُرد (حزب هُدا پار) در ترکیه) 🔹 امام مستضعفان جهان را به امید دیدار در محشر بدرقه می‌کنیم. در روزی که هر گروهی با امامش فراخوانده می‌شود (اسراء: ۷۱)، مایه بسی افتخار است که امامی که با او محشور می‌شویم، در زمره شهداست. پروردگارا، ما و تمامی مستضعفان را بی‌امام مگذار! 🔸 تمام جهان دیدند که در برابر پست‌ترین، رذل‌ترین، ظالم‌ترین و بی‌رحم‌ترین شبکه شرارت (باند اپستین)، تنها اراده پولادین امام شهید ما و پیروانش بود که استوار ایستاد. او پرچمی را که از سلف خود، مرحوم خمینی، دریافت کرده بود بالاتر برد و از عزت پیروانش ذره‌ای کوتاه نیامد. 🔹 مخالفان امام شهید ما، یا خود از اعضای این شبکه شرارت‌اند و یا خواسته و ناخواسته سر تسلیم در برابر آن فرود آورده‌اند. بی‌تردید آنان نیز در روز محشر با امامان خود فراخوانده خواهند شد. امام شهید، ایستادگی محمدی را در عمل به ما آموخت و با شهادتش، شیوه زیبای جان دادن را به تصویر کشید. 🔸 در عمر سراسر مبارزه او، نه دستانش به خون مؤمنی آلوده شد و نه دست مؤمنی به خون او. او به‌طور ویژه با ملعونانی جنگید که پیامبرانشان را بی‌رحمانه می‌کشتند و سرانجام با حمله مشترک همین پیامبرکشان و شبکه شرارت به شهادت رسید. پایان یافتن عمری که فدای اسلام عزیز شده بود با فیض شهادت، کرامتی از جانب پروردگار است. 🔹 آغاز این سفر به همراه خانواده، به‌ویژه نوه ایشان و ۱۶۵ فرشته‌ای که گاه در نماز به او اقتدا می‌کردند، روی کسانی را که او را «فراری» می‌خواندند، سیاه کرد. البته بعید می‌دانم، چرا که اگر احساس شرمی در آن‌ها وجود داشت، دست به چنین بی‌ادبی و گستاخی نمی‌زدند. 🔸 آنان که خود عاشق شهادت نیستند، نمی‌توانند جامعه‌ای عاشق شهادت بسازند. واقعیت جمهوری اسلامی، جوانانی است که در آتش عشق به شهادت می‌سوزند. تصادفی نیست که اکثریت قریب‌به‌اتفاق شهدایی که توسط منافقین (دست‌نشاندگان شیطان بزرگ و شبکه شرارت) در جمهوری اسلامی به شهادت رسیدند، از نیروهای داوطلب بسیج بوده‌اند. 🔹 حضور داوطلبانه میلیون‌ها جوان، پیر، زن و مرد در «جنگ رمضان»، دقیقاً ریشه در همین عشق به شهادت و وفاداری به رهبرشان دارد. با این نبرد و شهادت، وعده الهی تجلی یافت که: «اگر خدا شما را یاری کند، هیچ‌کس بر شما چیره نخواهد شد... مؤمنان باید تنها بر خدا توکل کنند» (آل عمران: ۱۶۰). 🔸 کشورهای حاشیه خلیج فارس که به شیطان بزرگ دل بستند، بی‌یاور رها شده و با ذلت شکست خوردند، در حالی که توکل‌کنندگان بر خدا با یاری او پیروز شدند. این نبرد به یک جنگ فرقان، میان آنان که یاورشان خداست و آنان که یاورشان آمریکاست، تبدیل شد. 🔹 سلام بر امام جدید! عمرش پربرکت باد و ان‌شاءالله در دهه نود زندگی‌اش با شهادت خاتمه یابد. آمین. منبع: Hürseda Haber 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ تحریم‌های CAATSA چیست و لغو آنها از سوی آمریکا چه منافعی برای ترکیه خواهد داشت؟ 🔹 دونالد ترامپ در آستانه نشست سران ناتو در آنکارا اعلام کرد که دولت آمریکا تحریم‌های موسوم به CAATSA علیه ترکیه را لغو خواهد کرد و تأکید کرد: «دیگر نمی‌خواهیم متحدان خود را تحریم کنیم.» این تحریم‌ها بر اساس قانون «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها» که در سال ۲۰۱۷ تصویب شد، پس از خرید سامانه پدافند هوایی S-400 از روسیه، در دسامبر ۲۰۲۰ علیه ترکیه اعمال شده بود. 🔸 برخلاف تصور رایج، این تحریم‌ها نه اقتصاد ترکیه و نه نیروهای مسلح این کشور را هدف قرار داده بود، بلکه عمدتاً ریاست صنایع دفاعی ترکیه (SSB) و شماری از مدیران ارشد آن را شامل می‌شد. ممنوعیت صدور مجوزهای صادراتی آمریکا برای SSB، محدودیت دسترسی به وام‌ها و اعتبارات مالی، جلوگیری از حمایت بانک صادرات و واردات آمریکا و اعمال محدودیت‌های ویزایی از مهم‌ترین پیامدهای این تحریم‌ها بود. این اقدامات همچنین پس از حذف ترکیه از برنامه جنگنده F-35 در سال ۲۰۱۹، همکاری‌های دفاعی دو کشور را با چالش جدی روبه‌رو کرد. 🔹 آنکارا همواره خرید سامانه S-400 را تصمیمی مستقل برای تقویت توان پدافند هوایی خود دانسته و تحریم‌های آمریکا را مغایر با حاکمیت ملی ارزیابی کرده است. در عین حال، این محدودیت‌ها به عاملی برای تسریع توسعه صنایع دفاعی بومی ترکیه تبدیل شد؛ به‌گونه‌ای که امروز صدها شرکت در بخش دفاع و هوافضا فعالیت دارند و ترکیه در حوزه سامانه‌های بدون سرنشین و فناوری‌های دفاعی به یکی از بازیگران مهم جهانی تبدیل شده است. 🔸 تحلیلگران معتقدند لغو تحریم‌های CAATSA پیامدهای راهبردی مهمی برای ترکیه خواهد داشت. مهم‌ترین نتیجه آن، فراهم شدن زمینه بازگشت آنکارا به برنامه F-35 و نوسازی نیروی هوایی این کشور با جنگنده‌های نسل پنجم است. همچنین با رفع محدودیت‌ها، ریاست صنایع دفاعی ترکیه دوباره به مجوزهای صادراتی، منابع مالی و همکاری‌های فناورانه آمریکا دسترسی خواهد یافت؛ امری که می‌تواند پروژه‌های مشترک دفاعی، انتقال فناوری و همکاری‌های صنعتی میان دو کشور را گسترش دهد. 🔹 از منظر سیاسی نیز پایان تحریم‌های CAATSA یکی از مهم‌ترین عوامل تنش در روابط واشنگتن و آنکارا را از میان برمی‌دارد و زمینه را برای تعمیق همکاری‌های راهبردی دو کشور فراهم می‌کند. به باور کارشناسان، این تحول نه‌تنها توان دفاعی ترکیه، بلکه انسجام و ظرفیت بازدارندگی ناتو را نیز تقویت خواهد کرد؛ زیرا ترکیه همچنان یکی از مهم‌ترین بازیگران امنیتی و نظامی ائتلاف به‌شمار می‌رود. منبع: TRT World 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ سفر ترامپ به آنکارا و اجلاس سران ناتو ✍️ آلپ‌ارَن چیلدیر 🔹 سی‌وششمین اجلاس سران ناتو در روزهای ۷ و ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ به میزبانی آنکارا و با حضور رهبران و مقامات ۳۲ کشور عضو در حال برگزاری است. هم‌زمانی این نشست با جنگ آمریکا و ایران، بحران غزه و تداوم جنگ اوکراین، اهمیت آن را برای امنیت فراآتلانتیک دوچندان کرده است. میزبانی ترکیه نیز از منظر ژئوپلیتیکی نشانه‌ای از افزایش جایگاه این کشور در معادلات امنیتی منطقه‌ای و بین‌المللی تلقی می‌شود. 🔸 سفر رسمی دونالد ترامپ به آنکارا، نخستین سفر یک رئیس‌جمهور آمریکا به ترکیه از زمان سفر باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ بود. استقبال رسمی رجب طیب اردوغان از ترامپ در فرودگاه اتیمسگوت و برگزاری مراسم تشریفاتی در مجتمع ریاست‌جمهوری، اهمیت سیاسی این سفر را برجسته کرد. انتظار می‌رود موضوعاتی همچون پرونده جنگنده‌های اف-۳۵، تحریم‌های قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها (CAATSA)، همکاری‌های صنایع دفاعی و بازتعریف مناسبات راهبردی دو کشور در کانون مذاکرات قرار داشته باشد. 🔹 ترامپ در نشست خبری مشترک، ترکیه را کشوری «بسیار مهم با ارتشی قدرتمند و تجهیزات پیشرفته» توصیف کرد و از احترام متقابل خود و اردوغان سخن گفت. وی اعلام کرد روابط واشنگتن و آنکارا در بهترین وضعیت خود قرار دارد و محور گفت‌وگوهای دو طرف شامل تجارت، همکاری‌های نظامی و پرونده ایران خواهد بود. او همچنین تأکید کرد از نخستین دیدار با اردوغان روابط شخصی بسیار خوبی با وی داشته و این اعتماد متقابل به سود هر دو کشور است. 🔸 رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره ناتو، از عملکرد برخی متحدان اروپایی انتقاد کرد و اظهار داشت اگر اجلاس در ترکیه برگزار نمی‌شد و اردوغان از او دعوت نمی‌کرد، شاید در نشست حضور نمی‌یافت. او همچنین هشدار داد اروپا با چالش‌های جدی مهاجرت و امنیت انرژی روبه‌رو است و در صورت بی‌توجهی به این مسائل، آینده این قاره با مخاطرات اساسی مواجه خواهد شد. 🔹 اردوغان نیز با تأکید بر نقش میانجی‌گرانه ترکیه، اعلام کرد آنکارا برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا و کمک به صلح منطقه‌ای تلاش می‌کند. وی همچنین غزه را از مهم‌ترین محورهای گفت‌وگو با ترامپ دانست و ابراز امیدواری کرد این اجلاس بتواند به کاهش بحران‌های منطقه‌ای کمک کند. رئیس‌جمهور ترکیه همچنین از وعده ترامپ درباره حل‌وفصل پرونده اف-۳۵ یاد کرد و ابراز اطمینان نمود که رئیس‌جمهور آمریکا به تعهدات خود پایبند خواهد ماند. 🔸 یکی از مهم‌ترین اظهارات ترامپ، اعلام آمادگی برای لغو تحریم‌های CAATSA علیه ترکیه بود. وی تصریح کرد واشنگتن دیگر تمایلی به اعمال تحریم علیه متحدان خود ندارد. این موضع می‌تواند مسیر بازگشت ترکیه به پروژه اف-۳۵، رفع موانع تحویل جنگنده‌های خریداری‌شده و گسترش همکاری‌های دفاعی، از جمله در حوزه جنگنده ملی «KAAN»، را هموار سازد. 🔹 برآیند این تحولات نشان می‌دهد روابط آمریکا و ترکیه وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که بر اعتماد میان رهبران، همکاری‌های دفاعی و همگرایی در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای استوار است. در شرایطی که اروپا با پیامدهای جنگ اوکراین، بحران انرژی و مهاجرت دست‌وپنجه نرم می‌کند، نقش ترکیه به‌عنوان شریک راهبردی غرب بیش از گذشته برجسته شده و اجلاس آنکارا این جایگاه را به‌طور رسمی به نمایش گذاشت. 🔸 از این منظر، اجلاس سی‌وششم ناتو نشانه‌ای از ارتقای موقعیت ژئوپلیتیکی ترکیه در معماری امنیتی جدید ناتو به‌شمار می‌رود. افزایش همکاری‌های دفاعی با آمریکا، احتمال رفع تحریم‌ها، احیای مشارکت در پروژه اف-۳۵ و ایفای نقش فعال در پرونده‌های ایران، غزه، اوکراین و امنیت منطقه‌ای، همگی حاکی از آن است که آنکارا در الگوی موسوم به «ناتو ۳.۰» دیگر یک عضو عادی نیست، بلکه به یکی از مراکز اصلی مدیریت بحران و شکل‌دهی به ترتیبات امنیتی آینده تبدیل شده است. منبع: tudpam  🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

ادامه: ⭕️ ذهن ناتویی درنمی‌یابد؛ ققنوس ما از ایران جدا نیست 🔸 نباید فریب کسانی را خورد که با شعار «آنها شیعه‌اند و ما سنی» برای آمریکا و اسرائیل مهمات فکری حمل می‌کنند. دست‌هایی که وحدت اسلام و برادری مسلمانان را هدف گرفته‌اند، نه دغدغه مذهب دارند و نه دغدغه حقیقت؛ آنان تنها در پی شکستن پیوندهای تاریخی ملت‌های این منطقه‌اند. 🔹 زبان، خانه ماست و ما باغبان این خانه‌ایم. کسی که موسیقی، شعر، دعا، مناسک و حافظه مشترک این جغرافیا را نشناسد، هرگز روح آن را نیز درک نخواهد کرد. در برابر ماشین‌های جنگ، امپراتوری رسانه‌ای و عملیات روانی، تنها با حفظ کرامت انسانی، حافظه تاریخی و هویت تمدنی می‌توان ایستادگی کرد. 🔸 آنان که زبان روزمره خود را از رسانه‌ها، اتاق‌های فکر، گزارش‌های اطلاعاتی و شبکه‌های اجتماعی می‌گیرند، شاید بتوانند از گذشته خود جدا شوند؛ اما ما از قاف، سیمرغ، عطار، جامی، رودکی، فضولی، حافظ، نظامی، اقبال، محمدعاکف، سزایی کاراکوچ، اصفهان، شیراز، تبریز و تهران جدا نخواهیم شد. 🔹 ما از خراسان نیز جدا نخواهیم شد؛ زیرا ملات بنای تمدنی ما از آنجاست و سلسله‌های طریقت، شریعت، حقیقت و معرفت، همگی فراتر از مرزهای سیاسی امتداد یافته‌اند. این پیوندها نه حاصل قراردادهای سیاسی، بلکه محصول قرن‌ها زیست مشترک، عرفان، زبان، ادب و فرهنگ‌اند. 🔸 هیچ پیوندی در جهان غرب را نمی‌توان با عمق رابطه تاریخی و فرهنگی ترکیه با ایران، عراق، سوریه، پاکستان، افغانستان، فلسطین، لبنان، مصر، حجاز، یمن، سودان، مراکش، تونس و الجزایر مقایسه کرد. این روابط بر بستری هزارساله از زبان، دین، فرهنگ، حافظه و تجربه مشترک استوار شده‌اند و مرزهای سیاسی و سیم‌های خاردار توان گسستن آن را ندارند. 🔹 ما مسلمانیم؛ عقل، جان و دل ما یکی است. در برابر ظلم، جایگاه خود را نه بر اساس منفعت، بلکه بر اساس عدالت تعیین می‌کنیم؛ در کنار مظلوم می‌ایستیم و در برابر ظالم. پیامبر ما در مدینه، امامان طریق ما در بغداد و قاهره، شاه نقشبند در بخارا، عبدالقادر گیلانی در بغداد و امام ماتریدی در سمرقند قرار دارند و این شهرها برای ما صرفاً نقاطی بر نقشه نیستند، بلکه اجزای حافظه تاریخی و هویت تمدنی ما به شمار می‌روند. 🔸 پیوندهای ما قرن‌ها پیش از آن شکل گرفت که آمریکا و اسرائیل به‌عنوان بازیگران سیاسی امروز در جهان پدید آیند. از همین رو، هر پروژه‌ای که بر تعصب‌های قومی، مذهبی یا ملی‌گرایانه برای ایجاد شکاف میان ملت‌های این حوزه تمدنی تکیه کند، در نهایت به سود قدرت‌هایی تمام خواهد شد که بقای خود را در تفرقه منطقه جست‌وجو می‌کنند. 🔹 وظیفه امروز، نه دامن زدن به شکاف‌ها، بلکه مهار زبان نفرت، پاسداری از حافظه مشترک و صیانت از میراثی است که قرن‌ها با شعر، موسیقی، عرفان، زبان و ایمان مشترک ساخته شده است. ذهن‌های ناتویی شاید این حقیقت را درنیابند؛ اما ققنوس ما از ایران جدا نیست. منبع: perspektif 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ ذهن ناتویی درنمی‌یابد؛ ققنوس ما از ایران جدا نیست ✍️ محمدشاهین امیراوغلو 🕯 به یاد شهدای غزه و ۱۷۵ دختر دانش‌آموزی که در حیاط مدرسه «شجره طیبه» در شهر میناب ایران، در بمباران مشترک آمریکا و اسرائیل، جان خود را از دست دادند. 🔹 به آن زبان خام، سطحی و شرم‌آوری که از دریچه تنگ جهل مرکب، گاه از رادار کورجیک و گاه از پایگاه اینجرلیک به جهان می‌نگرد، اعتنا نکنید. به آنان که عدسی نگاهشان را غارت، تاراج، سهم‌خواهی و ویرانی تنظیم کرده‌اند نیز وقعی ننهید. از محاسبات خشک رئال‌پولیتیک، تاکتیک‌های به‌ظاهر راهبردی، سازشکاران پرمدعا و تحلیل‌های مأموران دستگاه‌های اطلاعاتی عبور کنید. 🔸 اگر قرار است به زمین و آسمان بنگرید، از دریچه دل، وجدان و روح خود بنگرید. مبادا نگاهتان با نگاه کسانی همسو شود که حیاط مدرسه‌ای را بمباران کردند و ۱۷۵ دختر بی‌گناه را در آتش سوزاندند. نباید جهان را از همان زاویه‌ای دید که عاملان جنگ، اشغال و کشتار می‌بینند. 🔹 تاریخ از امروز جدا نیست؛ همان‌گونه که توران از ایران، حجاز از آناتولی و روم‌ایلی از قفقاز جدا نیست. هرکس خلاف این بگوید، راه و افقش از ما جداست. اختلاف‌های میان ما، اختلاف‌هایی درون یک حوزه تمدنی است؛ اما خطر واقعی، بذر نفرتی است که تحریک‌کنندگان مزدور، قلم‌به‌مزدان و مأموران جنگ روانی میان ملت‌های منطقه می‌کارند. 🔸 در روزگار بحران، انسان‌های فروخته‌شده مأمور می‌شوند تا از دل تاریخ، جغرافیا، مذهب و هویت، مهمات پروژه‌های تفرقه را فراهم کنند. هرچه زهر بیشتری بپراکنند، پاداش بیشتری می‌گیرند و برای آنکه شادی خون‌آشامان و قدرت‌های مداخله‌گر خدشه‌دار نشود، از حافظه تاریخی ملت‌ها علیه خود آنان سلاح می‌سازند. 🔹 هدف آنان تنها اختلاف سیاسی نیست؛ می‌خواهند زبان ترکی را از فارسی جدا کنند، ایران و ترکیه را در برابر یکدیگر قرار دهند، فضولی را مقابل شهریار، سعدی را برابر محمدعاکف و حافظ را در برابر سزایی کاراکوچ بنشانند. آنان سرزمین ما را یکپارچه نمی‌بینند و پیوندهای تاریخی و فرهنگی این جغرافیا را انکار می‌کنند. 🔸 می‌گویند «ملت هست، اما اخوت نیست» و می‌کوشند اندیشه امت اسلامی و میراث مشترک تمدنی را در تعارض با هویت ملی نشان دهند. با آمارهای قومی، نقشه‌های تجزیه‌طلبانه و تحریک گسل‌های اجتماعی می‌خواهند چنین القا کنند که اگر زبان‌ها از هم جدا شوند، ملت‌ها نیز از هم خواهند گسست. 🔹 آنان می‌خواهند از عدسی واشنگتن و تل‌آویو به اصفهان، شیراز، تبریز، دمشق، بغداد، قدس و غزه بنگریم؛ ستون‌های روح مشترک این جغرافیا را فرو بریزند و ما را بی‌ریشه، بی‌پناه و بی‌افق سازند. هدف، گسستن حافظه تمدنی ملت‌هایی است که قرن‌ها در کنار یکدیگر زیسته‌اند. 🔸 مگر نه آنکه قرن‌ها زبان دانش، عربی بود و زبان ادب، فارسی و ترکی؟ اگر این پیوند تصادفی بود، چرا از سلجوقیان تا عثمانیان، سلاطینی چون سلطان سلیمان قانونی، یاووز سلطان سلیم، بایزید و مراد سوم دیوان فارسی سرودند؟ چرا یاووز سلطان سلیم به فارسی شعر گفت، اما شاه اسماعیل صفوی دیوان «خطایی» را به زبان ترکی نوشت؟ 🔹 اگر مسئله زبان، تاریخ، ایمان، اندیشه و نظم تمدنی نیست، پس چیست؟ چگونه می‌توان سنتی را که طی قرن‌ها در مدارس، خانقاه‌ها، محافل مثنوی‌خوانی و شاهنامه‌خوانی شکل گرفته، از میان برد و انتظار داشت پیوندهای تمدنی همچنان پابرجا بماند؟ آیا می‌توان ریشه‌های هزارساله را با نسخه‌های ژئوپلیتیکی امروز جایگزین کرد؟ 🔸 آیا ما ققنوسی جدا از ایران، سیمرغی دیگر، موسیقی‌ای دیگر، شعری دیگر، پیامبری دیگر، قرآنی دیگر، علی و سلمان دیگری داریم؟ آیا قبله، اذان، صف نماز، کعبه، عرفات و حساس‌ترین تارهای جان ما از یکدیگر جداست؟ ما قرن‌ها در کنار هم زیسته‌ایم، از یکدیگر زبان گرفته‌ایم، اندیشه آموخته‌ایم و معنا به ارث برده‌ایم. 🔹 فرمانروایان ما شیفته جامی بودند و ما نیز چنین‌ایم. امروز از ما می‌خواهند تاریخ را فراموش کنیم، گذشته را کنار بگذاریم و تنها با عینک ناتو و نسخه‌های گلادیو به جهان بنگریم؛ اما چنین گسستی نه ممکن است و نه مطلوب. حافظه تاریخی را نمی‌توان با دستورالعمل‌های امنیتی جایگزین کرد. 🔸 ترکی بدون فارسی و عربی، همان‌گونه که نماز بدون وضو و قبله ناقص است، از ریشه‌های تمدنی خود تهی خواهد شد. همان‌گونه که نمی‌توان بدون کتاب و قلم زیست، نمی‌توان بدون مقام‌های موسیقی چون عجم، حجاز، چهارگاه، راست، دوگاه، بوسلیک، حسینی، نوا و سه‌گاه نیز فرهنگ این سرزمین را فهمید. 🔹 اگر سایه فارسی از سر ترکی برداشته شود، تنها چند واژه یا مقام موسیقایی از میان نمی‌رود؛ بلکه ستون‌ها، دیوارها و سقف خانه تمدنی ما فرو می‌ریزد. بدون این میراث مشترک، خانه فرهنگی ما بی‌پناه، خاموش و بی‌ریشه خواهد شد. ادامه👇 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ پس از توافق ایران و آمریکا؛ ترکیه و جهان ترک ✍️ حمید سفیدگرشاه‌عنقی 🔹 تفاهم‌نامه ژوئن ۲۰۲۶ میان ایران و آمریکا، معادلات ژئوپلیتیکی خاورمیانه را بازتعریف می‌کند. این توافق اگرچه خطر یک جنگ فراگیر را کاهش داده، اما رقابت‌های منطقه‌ای را پایان نداده و تنها میدان رقابت را از نبردهای نظامی به کریدورهای ترانزیتی، حوزه‌های نفوذ و معماری جدید امنیتی منتقل کرده است. در چنین فضایی، مهم‌ترین فرصت پیش روی ترکیه و جهان ترک، احیای کریدور میانی، شتاب گرفتن پروژه‌هایی مانند کریدور زنگزور (TRIPP) و ارتقای جایگاه سازمان کشورهای ترک در معادلات اقتصادی و امنیتی اوراسیاست. هم‌زمان، تضعیف نسبی موقعیت منطقه‌ای ایران می‌تواند نفوذ ترکیه را در قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی و مسیرهای انتقال انرژی افزایش دهد. 🔸 توافق کنونی را نباید صلحی پایدار تلقی کرد، بلکه باید آن را یک آتش‌بس موقت دانست. تهران از رفع تحریم‌ها سخن می‌گوید، واشنگتن بر معافیت‌های موقت تأکید دارد و اسرائیل اساساً این توافق را به رسمیت نمی‌شناسد. از نگاه آمریکا، هدف دیگر تغییر رژیم در ایران نیست، بلکه مدیریت بازدارندگی و جلوگیری از ایجاد خلأ قدرتی است که می‌تواند به سود چین، روسیه یا بازیگران غیردولتی تمام شود. در این میان، ترکیه با حفظ روابط با هر دو طرف، فرصت یافته است نقش متوازن‌کننده و میانجی خود را تقویت کند، مشروط بر آنکه سیاست «بی‌طرفی فعال» را حفظ کرده و وارد رقابت بلوک‌ها نشود. 🔹 با وجود کاهش خطر جنگ، تهدیدهای مهمی همچنان پابرجاست. مشکلات ساختاری اقتصاد ایران، احتمال بی‌ثباتی داخلی و همچنین امکان احیای فعالیت گروه‌های مسلح وابسته به PKK در مرزهای ایران و عراق، از مهم‌ترین نگرانی‌های امنیتی آنکارا به شمار می‌روند. در کنار آن، رقابت ترکیه و اسرائیل در شرق مدیترانه تشدید شده و رقابت تهران و آنکارا در عراق، قفقاز و آسیای مرکزی نیز وارد مرحله تازه‌ای شده است. در عراق، پروژه «راه توسعه» و در قفقاز، رقابت بر سر کریدورهای جدید، ابعاد ژئوپلیتیکی بیشتری یافته و ایران تلاش می‌کند مانع از تثبیت کامل نفوذ ترکیه و جمهوری آذربایجان شود. 🔸 سه سناریو برای آینده این توافق قابل تصور است: در سناریوی نخست، توافق تداوم می‌یابد و ایران، هرچند تضعیف‌شده، ثبات خود را حفظ می‌کند؛ وضعیتی که برای ترکیه مطلوب‌ترین گزینه است، زیرا بدون ایجاد خلأ قدرت، فرصت گسترش نفوذ آنکارا در سوریه، قفقاز و کریدورهای ترانزیتی را فراهم می‌کند. در سناریوی دوم، ایران به‌تدریج به غرب نزدیک می‌شود و با جذب سرمایه خارجی به رقیبی ژئواکونومیک برای ترکیه تبدیل خواهد شد؛ هرچند تحقق این سناریو به دلیل ساختار سیاسی و امنیتی ایران چندان محتمل به نظر نمی‌رسد. سناریوی سوم، فروپاشی توافق و بازگشت جنگ است که می‌تواند موج‌های مهاجرت، بی‌ثباتی مرزی، اختلال در مسیرهای ترانزیتی و تقویت گروه‌های مسلح را به همراه داشته باشد و پرهزینه‌ترین وضعیت برای ترکیه محسوب شود. 🔹 در این چارچوب،موفقیت ترکیه در نظم جدید خاورمیانه نه صرفاً به بهره‌برداری از فرصت‌های اقتصادی، بلکه به توانایی آن در مدیریت هم‌زمان مخاطرات امنیتی و ژئوپلیتیکی وابسته خواهد بود؛ امری که می‌تواند جایگاه این کشور را به‌عنوان قدرت متوازن‌کننده و اثرگذار در معادلات منطقه‌ای بیش از پیش تثبیت کند. منبع:Türkiye Araştırmaları Vakfı 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ نتانیاهو: اسرائیل برخلاف ترکیه در کنار ایالات متحده در برابر ایران ایستاد؛ مخالفت با فروش F-35 به آنکارا 🔹 بنیامین نتانیاهو در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز مدعی شد اسرائیل در تقابل با ایران در کنار ایالات متحده قرار گرفته، در حالی که ترکیه چنین رویکردی نداشته است. وی مدعی شد رهبری این کشور به‌طور علنی خواستار نابودی اسرائیل است؛ اظهاراتی که در ادامه تنش‌های بی‌سابقه دو طرف پس از جنگ غزه مطرح می‌شود. 🔸 نخست‌وزیر اسرائیل همچنین در آستانه سفر برنامه‌ریزی‌شده دونالد ترامپ به آنکارا برای شرکت در نشست ناتو، از واشنگتن خواست از فروش جنگنده‌های F-35 و موتورهای آن به ترکیه خودداری کند. به ادعای وی، واگذاری این جنگنده‌ها به ترکیه موازنه راهبردی در خاورمیانه را بر هم می‌زند و برتری هوایی اسرائیل را با تهدید مستقیم مواجه می‌کند. نتانیاهو همچنین دولت ترکیه را متهم کرد که تحت نفوذ جریان اخوان‌المسلمین و گروه‌های افراطی ضدآمریکایی قرار دارد. منبع: فاکس‌نیوز 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus

⭕️ ترامپ در آستانه واگذاری مرکز ثقل ناتو به ترکیه است ✍️ م. اورن اکن 🔹 نشست ۷ و ۸ ژوئیه ناتو در آنکارا، بیش از آنکه صرفاً یک میزبانی باشد، از یک دگرگونی بزرگ خبر می‌دهد. حضور مستقیم دونالد ترامپ و تمجیدهای راهبردی او و مارک روته از ترکیه، نشانه تغییری ساختاری در معماری امنیتی فراآتلانتیک است. برخلاف تحلیل‌هایی که این نشست را تنها یک آزمون سیاسی و اقتصادی می‌دانند، غرب در حال طراحی نظمی جدید است که در آن، برای مدیریت تناقض‌های داخلی و تقسیم هزینه‌های نظامی، ترکیه در مرکز قرار می‌گیرد. 🔸 این تحول را باید در پرتو دو سند بنیادین امنیت ملی آمریکا فهمید. گزارش NSC-68 در سال ۱۹۵۰، بر ایجاد یک سپر جهانی به رهبری آمریکا برای مهار شوروی استوار بود و عضویت ترکیه در ناتو نیز بخشی از همین راهبرد «مهار» محسوب می‌شد. اما «راهبرد دفاع ملی ۲۰۲۶» دولت ترامپ، با شعار «اول آمریکا»، بر کاهش تعهدات واشنگتن، واگذاری هزینه‌های امنیتی به شرکای منطقه‌ای و شکل‌گیری یک معماری امنیتی معامله‌محور تأکید دارد. اگر ترکیه در سال ۱۹۵۲ برای تکمیل راهبرد گسترش‌گرایانه آمریکا به ناتو پیوست، امروز به‌عنوان بخشی از راهبرد عقب‌نشینی آمریکا، به مرکز ثقل عملیاتی این پیمان تبدیل می‌شود. 🔹 در این میان یک تناقض تاریخی نیز وجود دارد. عضویت ترکیه در ناتو نه حاصل یک روند هموار دیپلماتیک، بلکه نتیجه یک فرآیند دوگانه طرد بود. اتحاد شوروی پس از جنگ جهانی دوم تصور می‌کرد آنکارا چاره‌ای جز پذیرش خواسته‌های مسکو ندارد و همان‌گونه که نیکیتا خروشچف بعدها اعتراف کرد، سیاست‌های استالین و بریا در عمل «ترکیه را به آغوش آمریکا راند». در سوی دیگر، بسیاری از اعضای بنیان‌گذار ناتو نیز تا مدت‌ها با عضویت ترکیه مخالفت می‌کردند؛ بریتانیا حاضر نبود ترکیه را متحدی هم‌تراز بداند و کشورهای اسکاندیناوی نیز برای کشوری که آن را اروپایی تلقی نمی‌کردند، حاضر به پذیرش ریسک رویارویی با شوروی نبودند. 🔸 برای ترکیه، عضویت در ناتو تنها ورود به یک ائتلاف نظامی نبود، بلکه تجلی تلاش دیرینه برای به‌رسمیت شناخته شدن به‌عنوان یک دولت مدرن و برابر با غرب به‌شمار می‌رفت. امروز اما همان کشورهایی که دهه‌ها با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا مخالفت کرده و حتی حضور آن در ناتو را زیر سؤال می‌بردند، به دلیل واقعیت‌های جمعیتی خود، برای تأمین امنیت جناح جنوبی ناتو به ظرفیت نظامی ترکیه نیازمند شده‌اند. 🔹 تلاش اروپا برای نظامی‌سازی مجدد، با واقعیت‌های جمعیتی این قاره همخوانی ندارد. در حالی که میانگین سنی در آلمان به ۴۶ سال و در ایتالیا به ۴۹ سال رسیده و سهم جوانان به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته است، ارتش‌های اروپایی با بحران مزمن نیروی انسانی روبه‌رو هستند. در مقابل، ترکیه با میانگین سنی ۳۴ سال و بیش از ۱۲ میلیون جمعیت جوان، از ظرفیت بسیج بالایی برخوردار است و نیروهای مسلح این کشور به ستون فقرات نظامی ناتو تبدیل می‌شوند. 🔸 با این حال، نباید این وضعیت را به‌منزله یک پیروزی هژمونیک یا تغییر کامل سلسله‌مراتب قدرت در ناتو تعبیر کرد. آنچه از آن با عنوان «ناتو ۳.۰» یاد می‌شود، بیش از هر چیز نتیجه خروج تدریجی نیروهای آمریکایی از اروپا و انتقال نامتقارن بار امنیتی به متحدان است. افزایش اهداف بودجه دفاعی و پروژه‌های عظیم تسلیحاتی نیز نشان می‌دهد غرب در حال تبدیل بحران امنیتی خود به الگویی جدید برای تقسیم هزینه‌هاست. از این رو، باید میان «مرکزیت عملیاتی» و «مرکزیت راهبردی» تمایز قائل شد. 🔹 این روند در عین حال فرصت‌هایی نیز برای ترکیه ایجاد می‌کند. نیاز روزافزون غرب به توان نظامی آنکارا می‌تواند محدودیت‌های صنایع دفاعی ترکیه را کاهش دهد، مشارکت این کشور در پروژه‌های مشترک تسلیحاتی را گسترش دهد، قدرت چانه‌زنی آن را در سازوکارهای تصمیم‌گیری ناتو افزایش دهد و مواضعش را در دریای اژه و شرق مدیترانه تقویت کند. ترکیه باید این شرایط را در خدمت تقویت خودمختاری راهبردی خود قرار دهد. 🔸 با وجود این، آنکارا باید «خویشتنداری راهبردی» را حفظ کند. پر کردن خلأهای امنیتی ناشی از عقب‌نشینی آمریکا یا ناتوانی اروپا، اگر صرفاً در قالب مأموریت‌های ناتو انجام شود، نه نمایش قدرت مستقل، بلکه خطر گرفتار شدن در یک توسعه‌طلبی فرسایشی و تضعیف سیاست «بی‌طرفی فعال» ترکیه را به همراه خواهد داشت. در نهایت، «ناتو ۳.۰» برای ترکیه آغاز مذاکراتی دشوار است و موفقیت واقعی زمانی حاصل خواهد شد که آنکارا بتواند در برابر پذیرش این بار امنیتی، امتیازهای راهبردی متناسبی از معماری اروپا-آتلانتیک به دست آورد. منبع: Diplomatik Strateji Enstitüsü 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus