ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ لرستان؛ تعزیه لرستان؛ از نمایش آیینی تا تاریخچه فرهنگ بومی 🔸 تعزیه‌خوانی در لرستان، با بهره‌گیری از مشارکت گسترده مردمی، به یکی از جلوه‌های میراث ناملموس این استان تبدیل شده؛ اما با کاهش پیشکسوتان و مهاجرت نسل جوان، این میراث شفاهی در معرض فراموشی قرار گرفته است. 🔸اجرای تعزیه در بسیاری از مناطق لرستان از جمله الیگودرز، خرم‌آباد، بروجرد، ازنا و ... سابقه‌ای طولانی دارد و در برخی روستاها همچنان به شیوه سنتی اجرا می‌شود. ویژگی شاخص این مجالس، آمیختگی شبیه‌خوانی با نغمه‌ها و لحن‌های محلی است؛ امری که به باور پژوهشگران، تعزیه لرستان را از بسیاری مناطق دیگر کشور متمایز کرده است. 🔸در مناطق روستایی و شهرهای کوچک، تعزیه همچنان یک رویدادِ زنده اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای که از فراهم‌سازی مقدمات تا اجرای نهایی، بخش قابل‌توجهی از جامعه محلی با نیت نذری و ارادت قلبی در آن نقش‌آفرینی می‌کنند که این امر در تقویت سرمایه اجتماعی جامعه محلی نقش بسزایی دارد. 🔸انتقال شفاهی تجربه‌ها را یکی از نقاط قوت و در عین حال آسیب‌پذیر این هنر است. بخش مهمی از دانش تعزیه‌خوانی در لرستان سینه به سینه و از طریق نظام استاد و شاگردی منتقل شده و متأسفانه بخش زیادی از این ظرافت‌ها در متون مکتوب ثبت نشده است. 🔸ثبت ملی شیوه‌های اجرایی، گردآوری و تصحیح نسخه‌های کهن تعزیه، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای نسل جدید و حمایت مادی و معنوی از گروه‌های فعال در مناطق محروم، از ضروریات انکارناپذیر برای حفظ و پویایی این میراث ارزشمند معنوی است. ibna.ir/x6Hwt @ibna_official

🔰در قالب داستان شش‌کلمه‌ای ۶۰۰۰ اثر به دبیرخانه جایزه «مدرسه میناب» ارسال شد 🔸جایزه بین‌المللی داستان شش‌کلمه‌ای «مدرسه میناب: ۱۶۸ داستان کوتاه ناتمام» با هدف ترویج ادبیات موجز و گسترش گفت‌وگو درباره ارزش‌های انسانی، اکنون به ایستگاه پایانی فراخوان خود نزدیک شده و همچنان پذیرای روایت‌های کوتاه نویسندگان ایرانی و غیرایرانی است. 🔸بیش از ۶۰۰۰ اثر ادبی به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی از نقاط مختلف جهان به دبیرخانه جایزه بین‌المللی داستان شش‌کلمه‌ای «مدرسه میناب: ۱۶۸ داستان کوتاه ناتمام» ارسال شده است و استقبال گسترده از این جایزه، آن را در جایگاه یک کنش فرهنگی جهانی قرار داده است. 🔸ویژگی متمایز این رقابت، قالب داستان شش‌کلمه‌ای است؛ قالبی مینی‌مالیستی که از نویسندگان می‌خواهد در نهایت ایجاز، روایتی تأثیرگذار و قابل تأویل خلق کنند؛ روایتی که بتواند در ذهن مخاطب امتداد یابد و او را به مشارکت در تکمیل معنا دعوت کند. ibna.ir/x6HyF @ibna_official

🔰نشر چاپار منتشر کرد؛ درباره «سیاستگذاری ملی کتابخانه‌های عمومی در ایران» چه می‌دانیم؟ 🔸کتاب «سیاستگذاری ملی کتابخانه‌های عمومی در ایران» با تمرکز بر نقش فرهنگی و اجتماعی کتابخانه‌ها، مسائل سیاستی این حوزه را واکاوی و پیشنهادهایی برای بهبود حکمرانی آن مطرح می‌کند. 🔸نویسندگان کتاب معتقدند، با توجه به اینکه در ایران سازمان‌های متعددی به اداره کتابخانه‌ای عمومی می‌پردازند، سیاستگذاری در این حوزه در جهت همسوسازی و هماهنگی فعالیت‌های این سازمان‌ها در تعامل با یکدیگر، توجه به نقش تصدی‌گری و یا تنظیم‌گری نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به‌عنوان نهاد عمومی غیردولتی متولی اداره‌کننده کتابخانه‌های عمومی طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی، همچنین مشخص شدن جایگاه شهرداری‌ها و نیز تامین مطلوبیت محلی اداره کتابخانه‌های عمومی در عین توجه به مصالح ملی، می‌تواند امری مفید و ضروری در جامعه ایرانی باشد. ibna.ir/x6GdZ @ibna_official

🔰وقتی فوتبال بهانه‌ای برای خواندن ادبیات می‌شود؛ آرژانتین–الجزایر؛ دو جهان در یک قاب مسابقه 🔸در آستانه دیدار آرژانتین و الجزایر، این متن نگاهی متفاوت به دو کشور دارد؛ نگاهی که فوتبال را بهانه‌ای برای مرور دو سنت ادبی می‌کند: از بورخس و معماری روایت در آرژانتین تا کاتب یاسین و تنش زبان در الجزایر. 🔸️آرژانتین و الجزایر در این خوانش، دو سنت ادبی‌اند که هرکدام جهان را از مسیری متفاوت صورت‌بندی کرده‌اند. یکی درگیر وسواس فرم و امکان‌های روایت است، دیگری درگیر زبان، تاریخ و تنش‌های مداوم بازنمایی. قاب فوتبالی فقط به ما اجازه می‌دهد این دو مسیر را در یک لحظه ببینیم؛ بدون اینکه ادبیات را به استعاره‌های ورزشی تقلیل دهد. 🔸ادبیات آرژانتین کمتر به حمله مستقیم علاقه دارد و بیشتر در میانه میدان بازی می‌کند؛ جایی که کنترل ریتم، مهم‌تر از سرعت است. تصمیم‌ها در لحظه‌های کوتاه شکل نمی‌گیرند، بلکه در طراحی کلی زمین از پیش تعبیه شده‌اند. حتی وقتی روایت به جلو حرکت می‌کند، هم‌زمان دارد ساختار خودش را زیر سؤال می‌برد. 🔸الجزایر تیمی نیست که بازی را با مالکیت طولانی کنترل کند. بیشتر در فازهایی از بازی ظاهر می‌شود که فشار بالا است، فضا محدود است و تصمیم‌ها باید در لحظه‌های فشرده گرفته شوند. حرکت‌ها مستقیم‌اند، اما نه ساده؛ متکی‌اند بر انرژی موقعیت، نه بر طراحی طولانی‌مدت. 🔸اگر آرژانتین را در یک سوی میدان بگذاریم و الجزایر را در سوی دیگر، با یک تقابل ساده طرف نیستیم؛ با دو شیوه متفاوت از «سازمان دادن تجربه» روبه‌رو هستیم. یکی جهان را از مسیر فرم می‌فهمد، دیگری از مسیر تاریخ. یکی تلاش می‌کند امکان‌های روایت را تکثیر کند، دیگری درگیر این است که اصلاً چه چیزی می‌تواند روایت شود. ibna.ir/x6Hyn @ibna_official

🔰پژوهشگر ادبیات عرفانی مطرح کرد؛ توجه ویژه عطار به شخصیت امام حسین(ع) 🔸مهدی محبتی، پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی گفت: عطار از جمله شاعرانی است که توجه ویژه‌ای به شخصیت امام حسین(ع) و حادثه عاشورا داشته است. 🔸یکی از مهم‌ترین پیام‌های نهضت امام حسین(ع)، ترجیح زندگی با عزت بر زندگی همراه با ذلت و ظلم‌پذیری است؛ اندیشه‌ای که در طول تاریخ ادبیات فارسی بارها و بارها توسط شاعران و نویسندگان بزرگ بازآفرینی شده است. 🔸فلسفه عاشورا در هر دوره تاریخی قابلیت بازخوانی و تفسیر مجدد دارد. هیچ نسلی ناگزیر نیست تنها یک روایت ثابت و محدود از عاشورا داشته باشد؛ بلکه می‌تواند با حفظ اصول و ارزش‌های بنیادین این واقعه، آن را متناسب با مسائل و نیازهای زمان خود مورد تأمل قرار دهد. ibna.ir/x6HxY @ibna_official

🔰سطوری از ششمین شماره مجله گواه؛ چرا کتاب صلح امام حسن(ع) را ترجمه کردم؟ 🔸ششمین شماره مجله گواه با پرونده‌ای ویژه درباره خاطرات منتشرنشده آیت‌الله سید علی خامنه‌ای منتشر شد. این خاطرات در گفت‌وگویی با سید حمید روحانی ثبت شده و به موضوعاتی چون تولد، دوران کودکی، سال‌های طلبگی و مبارزات ایشان علیه رژیم پهلوی می‌پردازد. 🔸کتابی به نام «صلح امام حسن(ع)» را ترجمه کردم، این کتاب ترجمه اثر ارزشمند «صلح الحسن» مرحوم شیخ راضی آل یاسین است. علت تصمیم من برای ترجمه کتاب شرحی جالب دارد. من در مطالعاتم درباره صلح امام حسن(ع) یک ایده‌ای پیدا کردم و در طول زمان آن را پرورش دادم؛ بعد هم تصمیم گرفتم آن را روی کاغذ بیاورم. یادداشت‌هایی جمع کردم و آماده بودم که بنویسم؛ در میان منابع کتاب رسیدم به این کتاب، صلح امام حسن(ع)، آن را مطالعه کردم دیدم همه حرف‌های من در این کتاب است. دیدم اگر من خودم این کتاب را بنویسم و مطالب این کتاب را در آن نیاورم خیلی کتاب ناقص و بیخودی خواهد بود، اگر مطالب این کتاب را بخواهم بیاورم دیگر لزومی به نوشتن کتاب از سوی من احساس نمی‌شود. به همین دلیل تصمیم به ترجمه آن گرفتم. در ابتدا تصمیم داشتم مطالبی را در کتاب بگنجانم بعد که ترجمه کردم دیدم این کتاب دریایی است و به فرض هم حالا دو تا نکته من اضافه بفهمم چیز مهمی نیست که به این کتاب اضافه کنم. سرانجام همان کتاب را به طور کامل ترجمه کردم و ارائه دادم. کتاب خوبی هم شده و تا حالا بارها این کتاب تجدید چاپ شده است. ibna.ir/x6w6s @ibna_official

🔰مروری بر زندگی آلبر کامو؛‌ بی‌منطقی ذاتی زندگی 🔸نوشته‌های کامو در شرح بی‌منطقی ذاتی زندگی دغدغه بسیاری از مردمان اهل فکر بود که در میان آسیب، اضطراب، ناامیدی و بدبینی‌های خود نیازمند فلسفه‌ای بودند که در حوزه عقل بگنجد. برای کامو علاوه بر فجایع اخیر و چشم‌اندازهای کلی مایوس‌کننده، قطعیت مرگ، نفسِ بودن را به یک «سیاه‌بازی» و در پی آن زندگی را به مخمصه‌ای بی‌منطق بدل کرده است. 🔸سارتر و کامو هر دو از مبلغان سرشناس اگزیستانسیالیسم بودند و نام آنها از تاریخ فلسفه جدانشدنی است. بااین‌همه ظاهرا رابطه آنها به دلیل حمایت سارتر از اتحاد جماهیر شوروی به هم خورد. سارتر در مجله خود با لحنی انتقادی کامو را «بورژوا» خواند. صرف‌نظر از اینکه کامو بورژوا باشد یا نه، او تا آخر با ستمدیدگان همدلی کرد و علیه کسانی بود که آنها را استثمار می‌کردند. گمانه‌های فراوانی سر این اختلاف وجود دارد. بعضی‌ها معتقدند که علت اصلی این اختلاف بیش از اینکه ایدئولوژیک باشد شخصی است: سارتر چون مرد چندان جذابی نبود به کامو خوش‌قیافه و گیرا رشک می‌برد. 🔸نوشته‌های کامو در شرح بی‌منطقی ذاتی زندگی دغدغه بسیاری از مردمان اهل فکر بود که در میان آسیب، اضطراب، ناامیدی و بدبینی‌های خود نیازمند فلسفه‌ای بودند که در حوزه عقل بگنجد. برای کامو علاوه بر فجایع اخیر و چشم‌اندازهای کلی مایوس‌کننده، قطعیت مرگ، نفسِ بودن را به یک «سیاه‌بازی» و در پی آن زندگی را به مخمصه‌ای بی‌منطق بدل کرده است. او تجربه بشر را به شخصیت اسطوره‌ای سیزیف پیوند می‌دهدکه تنبیه او توسط خدایان یونانی بالابردن سنگ بالای کوه بود؛ هر بار که او به بالای کوه می‌رسید سنگ به پایین می‌غلتید و او مجبور بود دوباره فردا کارش را از سر بگیرد. بار زندگی در این دنیا همان پاره‌سنگ هرکسی است و تمام سختی‌هایی که با آن رویاروی است معنا و هدف ویژه‌ای ندارد زیرا در آینده باز تکرار خواهد شد. زندگی چیزی نیست مگر یکسری انتخاب‌ها، لحظه‌های تعیین‌کننده‌ای که تکلیف می‌کنند روز هرکسی چگونه بگذرد، بدون آنکه بتوان شرایط بشری را تغییر داد. ibna.ir/x6Hx2 @ibna_official

🔰مترجم «الا و اوون: غار بدشانسی» در گفت‌وگو با ایبنا:راز ترجمه طنز برای کودکان؛ از واژه‌ها عبور کنید 🔸زهره ناطقی گفت: به نظر من طنز این کتاب بیشتر بر موقعیت‌های خنده‌دار و بازیهای زبانی استوار است. اگر بخواهم بگویم انتقال کدام بخش دشوارتر بود، به نظرم بازی‌های زبانی و اسم‌های طنزآمیز سخت‌تر هستند، چون بعضی از شوخی‌ها به زبان اصلی وابسته‌اند و ممکن است در ترجمه همان تأثیر را نداشته باشند. 🔸️در این کتاب شوخی‌هایی وجود دارد که به بازی‌های زبانی، نام‌های شخصیت‌ها و فضای طنز فرهنگ مبدأ وابسته هستند. در چنین مواردی ترجمهٔ کلمه‌به‌کلمه معمولاً جذابیت شوخی را از بین می‌برد. بنابراین تلاش کردم به جای ترجمهٔ واژه‌ها، حس طنز را به فارسی منتقل کنم. 🔸️ در ترجمه آثار طنز گاهی نمی‌توان شوخی‌ها یا اصطلاحات را به‌صورت تحت‌اللفظی منتقل کرد، چون ممکن است برای مخاطب زبان مقصد قابل‌فهم یا خنده‌دار نباشند. ibna.ir/x6HxF @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با آرش اشاداد، کارگردان نمایش «اژدهاک» قدرت آثار بیضایی در شنیدن روایت‌های مختلف است 🔸کارگردان نمایش «اژدهاک» گفت: بهرام بیضایی این نمایشنامه را در ۲۱ سالگی‌اش نوشته است و ویژگی مهم آن، زاویه‌ دید متفاوت نسبت به شخصیت ضحاک است. بیضایی در این متن تلاش کرده است به جای بازنمایی یک شخصیت صرفا منفی، امکان شنیده شدن روایت ضحاک را هم فراهم کند. 🔸نقد سیاست و قدرت، انعکاس صدای فرودستان، پرسش از حقیقت و... بخشی از مفاهیمی هستند که بیضایی در کارهایش به آنها پرداخته است. موضوعاتی که مشمول زمان نمی‌شوند و هر نسلی در هر زمانی می‌تواند برداشت و روایت خودش را از داستان‌های بیضایی داشته باشد. آثارِ بدون تاریخ انقضای بیضایی، پیوند بین ادبیات و صحنه را حفظ کرده است و همیشه مخاطبان بالقوه‌ای دارد که مشتاقانه حاضرند کارهای خوانده‌شده‌ یا ناخوانده‌ی او را روی صحنه‌ی نمایش ببینند. 🔸️ما شخصیت‌هایی را در زمان معاصر دیده‌ایم که شباهت زیادی با ضحاک دارند. ضحاک در این نمایش می‌گوید خیلی کارها برای مردم انجام داده و باعث آبادی بوده است ولی همه‌چیز از زمانی تغییر کرده که ماری روی دوش او نشسته است. مخاطب می‌تواند با دیدن این نمایش، وجوه مشترکی را با زمانه‌ فعلی پیدا کند. 🔸بخشی از فاصله‌ای که گاهی میان مخاطب و اجرا شکل می‌گیرد، ناشی از همین ناآشنایی با گذشته‌ فرهنگی و ادبی ایران است. برخی مخاطب‌ها هیچ درکی از کارهای آقای بیضایی ندارند و ممکن است اصلا نشانه‌هایی که در کار گذاشته‌ایم را متوجه نشوند که این موضوع خوبی نیست. 🔸مخاطبی که کارهای استاد بیضایی را خوانده باشند، برای دیدن تئاتر آثار او هم می‌آید. البته مخاطبی که شاهنامه نخوانده باشد، اهل کتاب نباشد و جهان بیضایی را نشناسد، ممکن است کار را درک نکند. ibna.ir/x6HxS @ibna_official

🔰قلمرو جادو و حافظه در جام جهانی فوتبال؛ عجیب‌ترین رمان فوتبالی جهان 🔸در ایام جام جهانی ۲۰۲۶، توبیاس کرول در یادداشتی برای مجله ادبی ورزشی گولدن گل (Golden Goal) به سراغ یکی از نامتعارف‌ترین رمان‌های تاریخ فوتبال رفته است. 🔸این رمان که نخستین بار در سال ۲۰۱۵ منتشر شد و بعدها با ترجمه ویل وندرهیدن به زبان انگلیسی راه یافت، از یک مسابقه واقعی الهام می‌گیرد: دیدار نیمه‌نهایی جام جهانی ۱۹۶۲ میان شیلی و برزیل. اما آنچه در ابتدا شبیه بازآفرینی یک رویداد تاریخی به نظر می‌رسد، خیلی زود به قلمرویی میان جادو، سیاست و روان جمعی قدم می‌گذارد. 🔸نام رمان نیز از همین جا معنا پیدا می‌کند. «همهمه پرندگان» به حرکت هماهنگ و پیچیده دسته‌های عظیم پرندگان در آسمان گفته می‌شود؛ همان نقش‌های متغیری که گویی از اراده‌ای واحد پیروی می‌کنند. اما کارلوس لابه این مفهوم را به سکوهای ورزشگاه نیز تعمیم می‌دهد؛ جایی که ده‌ها هزار تماشاگر به موجودیتی واحد بدل می‌شوند و صدای جمعی آنها به بخشی از بازی تبدیل می‌شود. ibna.ir/x6HwZ @ibna_official

🔰یادداشت عبدالله صلواتی به مناسبت فرارسیدن ایام عزای حسینی؛ نسبت ما و کربلا 🔸عبدالله صلواتی نوشت: کربلا واجد ظرفیت باشکوهی است و نباید آن را به یک حادثه تاریخی فروکاست؛ ظرفیت و نگرشی که به نحو پیشینی همه چیز با کربلا شروع می‌شود و همه چیز با آن به اتمام می‌رسد. این نوع نگاه به کربلا، آن را در تاریخ جاری می‌سازد و ظرفیتی به وسعت تاریخ فراروی ما قرار می‌دهد. 🔸کربلا در شیعه جاری است. به نوعی گرانیگاه کربلا، ظلم‌ستیزی است: «مثلی لایبایع مثله». این گرانیگاه در اتمسفر بصیرت، ولایت‌پذیری، حکمت و ایثار، ضریب تأثیر چشمگیری در استقلال و شکوه و عزت جهان شیعه دارد. 🔸کربلا هر سال می آید تا طیفی را با خود ببرد؛ می آید تا نوای هویت بخش «به مثلی لایبایع مثله» پرطنین شود؛ می‌آید تا ما از روی سرمشق حسینی، عشق و ایثار و ولایت‌پذیری و بصیرت را تمرین کنیم و سپس تکثیر؛ و بیش از پیش به قافله‌سالار شهیدان کربلا و یاران باوفایش شبیه شویم و مثل او در موقعیت‌های مرزی یا شرایط عادی عمل کنیم و همانند او آدم و عالم را ببینیم و با اقتدای به او تجلی‌های ویژه الهی را طلب و تجربه کنیم. ibna.ir/x6Hx6 @ibna_official

🔰مترجم «برایتان دوباره گربه تجویز می‌کنیم» پاسخ داد؛ رمز محبوبیت کتاب‌های اوشیدا چیست؟ 🔸سامره عباسی، مترجم کتاب «برایتان دوباره گربه تجویز می‌کنیم» نوشته سی یو اوشیدا و کتاب «سرکشی‌های سی‌سالگی» نوشته سون وون پیونگ از روند ترجمه این آثاز می‌گوید. 🔸ترکیب زیبای درماندگی انسانی با شعور حیوانی؛ استرس شهری، فرسودگی شغلی و انزوای اجتماعی در بسیاری از کشورها مسئله‌ساز شده است و این کتاب به شکل ملایم و غیرمستقیم نشان می‌دهد رابطه با موجودی زنده و بی‌ادعا مثل گربه می‌تواند به اندازه دارو مؤثر باشد. همچنین واقع‌گرایانه نبودن داستان‌ها و ترکیب آن با جادو و تقدیر به همراه طنزی لطیف و گرم و فاصله گرفتن از فضای تراژیک و تلخ در داستان‌ها نیز می‌تواند از عوامل مهم این امر باشد. 🔸این کتاب مشخصا درباره اضطراب‌های انسان مدرن و تنهایی و انزوای او و نیز اشتغال در مشاغلی فرساینده و بدون چشم‌انداز در آینده است. یک گربه همچون آموزگاری خاموش به ما می‌آموزد سختگیری و کنترل‌گری را رها کنیم و از اضطراب‌ها و تنش‌های بیهوده دست برداریم؛ به سکوت و آرامش جهان تن بسپاریم و به شفای درونی برسیم. 🔸«سرکشی‌های سی‌سالگی» این داستان مقاومتی را به تصویر می‌کشد که صددرصد با ایده صلح و مقاومت مدنی بدون خشونت همخوانی دارد. شاید مهم‌ترین پیامی که این کتاب را به اثری شایسته یک جایزه‌ صلح تبدیل کرده تأکید بر فعال بودن در برابر ظلم است حتی اگر نتیجه‌اش نامشخص باشد. جلوگیری از عادی‌سازی ظلم و شکستن سکوت جمعی دقیقاً همان اهدافی است که بنیان‌گذاران جایزه صلح ججو برای صلح و دموکراسی تعریف کرده‌اند. خود شخصیت‌ها در پایان به زندگی عادی بازمی‌گردند اما تغییر کرده‌اند؛ آنها هویت و صدای خود را پس گرفته‌اند و صلح و کرامت انسانی نه در قهرمانی‌های بزرگ که در نه گفتن‌های کوچک روزمره معنا می‌شود. ibna.ir/x6Hw3 @ibna_official

🔰مولف «نگاهی نو به سرفصل دروس علم اطلاعات و دانش‌شناسی» پاسخ داد چرا منابع «علم اطلاعات و دانش‌شناسی» راضی‌کننده نیست؟ 🔸نویسنده کتاب «نگاهی نو به سرفصل دروس علم اطلاعات و دانش‌شناسی»، گفت: کتاب‌های کمک‌آموزشی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی از نظر کمی و کیفی و با توجه به فناوری‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی و وب معنایی راضی‌کننده نیست. 🔸️منابع آموزشی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌ها روبه‌رو است؛ از جمله آن‌ها می‌توان به شکاف میان سرعت تحولات فناوری و به‌روزرسانی محتوای آموزشی؛ ضعف در نگارش منابع فارسی، به‌طوری که بخش زیادی از مطالب جدید رشته در قالب مقاله‌ها و کتاب‌های انگلیسی هستند که معمولاً با تأخیر زیاد نیز منتشر می‌شوند و در نتیجه منابع فارسی به‌روز و قابل استناد برای دانشجویان کم است؛ نبود پیوند میان آموزش نظری و مهارت‌های کاربردی، منابع درسی بیشتر بر مباحث نظری و کمتر به مهارت‌های عملی تمرکز دارند و نبود چارچوب یکپارچه منابع آموزشی در بسیاری از دانشگاه‌ها و در نتیجه افت کیفیت آموزشی اشاره کرد. 🔸آینده منابع آموزشی در رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی به سمت فناوری‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی و وب معنایی حرکت خواهد کرد و استفاده از منابع الکترونیکی و حرکت تدریجی به سمت دسترسی آزاد (Open Access) افزایش خواهند یافت و دانشجویان بیش از گذشته با دانش روز آشنا می‌شوند. ibna.ir/x6Hb2 @ibna_official

🔰مقتل و مقتل‌نگاری در گفت‌وگو با محمدکاظم رحمتی؛ عاشورا به روایت شاهدان عینی 🔸محمدکاظم رحمتی، عضو هیأت علمی بنیاد دائره‌المعارف اسلامی گفت: واقعه عاشورا توسط شماری از شاهدان عینی آن ماجرا روایت شده است. روایات‌های اخیر توسط مورخان عراقی در اواخر قرن اول و ابتدای قرن دوم به صورت مکتوب در تک‌نگاری‌هایی با عنوان مقتل‌الحسین علیه‌السلام مکتوب شده است. 🔸آنچه که به عنوان ادبیات مقتل‌نگاری در سنت تاریخ‌نگاری به دست ما رسیده و می‌شناسیم، تقریبا نوعی انحصار مقتل‌نگاری درباره اهل بیت به شکل کامل و البته به شکل خاص‌تری درباره امام علی علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام را نشان می‌دهد. اما در قرون دوم تا چهارم توجه به اخبار مربوط به سادات که علیه بنی‌امیه و عباسیان شوریده‌اند، نیز مورد توجه بوده و بخش مهمی از میراث مورخان این دوره را در کتاب بسیار مهم مقاتل‌الطالبیین نوشته ابوالفرج اصفهانی می‌توان دید. 🔸ادبیات مقتل‌نگاری و ذکر مصائب امام حسین علیه‌السلام در طول تاریخ اختصاص به شیعیان نداشته است. ظاهرا عباسیان در تبلیغات خود علیه امویان از بیان حادثه کربلا بهره برده باشند. دلیل این حدس و گمان وجود سنت مقتل‌خوانی در مناطق ماوراء‌النهر از روزگارهای کهن تا امروز است. 🔸مقتل‌های مختلف در کلیت بیانگر ماجرای حادثه کربلا هستند اما این موضوع که تا چه حد نویسندگان آنها به منابع معتبر اتکا داشته‌اند یا سنت‌های شفاهی شکل گرفته و متداول، گاه متاثر از بافت فرهنگی مقتل‌نویس بوده و تفاوت پیدا می‌کنند. ibna.ir/x6Hxp @ibna_official

🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ گلستان؛ نگاهی به سنت سوگ‌سرایی در استرآباد/ مقایسه شعر محتشم و استاد گرگانی‌اش 🔸پیشینه شعر آیینی در گرگان و استرآباد نشان می‌دهد که این منطقه در کنار مراکز شناخته‌شده ادب فارسی، سهمی نیز در شکل‌گیری و تداوم سنت سوگ‌سرایی عاشورایی داشته است؛ سنتی که از شاعران کهن تا صدقی استرآبادی (استاد محتشم) امتداد یافته است. 🔸بررسی پیشینه شاعران آیینی گرگان می‌تواند تصویری روشن‌تر از نقش این منطقه در شکل‌گیری و استمرار ادبیات آیینی ارائه دهد. 🔸صدقی استرآبادی (متوفای سال ۹۵۲) از شاعران آیینی گرگان است که استاد محتشم کاشانی (متوفای سال ۹۶۶) بود؛ یعنی استاد کسی که امروزه او را پدر شعر آیینی می‌دانند. هر دو، درباره محرم و عاشورا، شعری در قالب ترکیب‌بند سروده‌اند که از این قالب، برای چنین موضوعی تا آن روزگار کمتر بهره گرفته‌ شده بود که اگر آن‌ها را با هم بسنجیم می‌بینیم شعر محتشم، مشهورتر است. 🔸از ویژگی‌های شعر صدقی، این است که در آن آرایه‌ای به نام «اضافه تشبیهی»، زیاد به‌کار رفته است و بارها در آن واژه‌های حزن‌انگیز مانند اشک، بلا، غم، ماتم، درد، آتش، محنت، غصه و ... آمده است. ibna.ir/x6HwM @ibna_official

🔰حافظه تاریخی یا تخیل پیشاعلمی؟ دانته، دوزخ و پیش‌بینی فاجعه‌ای کیهانی 🔸پژوهشی تازه نشان می‌دهد شاعر بزرگ ایتالیایی، پنج قرن پیش از تولد علم مدرن، برخورد یک جرم عظیم آسمانی با زمین را در «دوزخ» تصویر کرده بود. 🔸پژوهش بربری نشان می‌دهد که ساختار حلقه‌وار و پلکانی دوزخ دانته، شباهتی چشمگیر با دهانه‌های چندحلقه‌ای برخوردی در اجرام منظومه شمسی دارد؛ ساختارهایی که امروزه در ماه، مریخ و سیاره زهره مشاهده می‌شوند. به این ترتیب، «نه حلقه دوزخ» را می‌توان نه فقط مراتبی اخلاقی، بلکه بازتابی ادبی از هندسه دهانه‌های برخوردی دانست. ibna.ir/x6H2t @ibna_official

🔰نگاهی به «آخرین نامه‌های محکومان به مرگ»؛ وقار در مواجهه با مرگ 🔸«زن‌ها و مردهایِ آزادی‌خواه، در آخرین نامه‌هایِ خود با ابرازِ ناب‌ترین احساسات،‌ و جمله‌هایی سرشار از مهر و شفقت، کوشیدند به عزیزان خود روحیه دهند تا رویایِ آزادی و امید به روزهایِ سپید زنده بمانَد. گیوتین و سپیده‌دم‌هایِ خونین نیز نقطه پایانی برایِ رویاهایِ آنها نبود که در مواجهه با مرگ، وقار خود را از دست ندادند.» 🔸آخرین نامه‌هایِ مبارزهایِ آزادی‌خواه، بهتر از هر چیزی ما را با روحیه و ذهن و ضمیر آنها در آستانه مرگ آشنا می‌کند. مارگریت برووتس، دبیر و شاعرِ بلژیکی که به نهضتِ مقاومت کمک می‌کرد و در خانه‌اش یک روزنامه مخفی چاپ می‌کرد، در کشورش دستگیر و به زندان‌هایی در آلمان منتقل شد و سرانجام در ۳۰ سالگی گردن زده شد. مارگریت در نامه به دوست عزیزش نوشت:«من به کودکان شما می‌اندیشم که فردا آزاد خواهند بود. بدرود.» 🔸️...«اگر آدم مثل من جوان باشد و زندگی را دوست بدارد، وداع‌کردن جهان دشوار است. دشوار است، بدرودگفتن به دختری که آدم دوستش دارد، به عزیزان در خانه، و به دوستان. دشوار است، اما نپندارید که بی‌معنی است. زیرا برای اینکه ملتی بتواند زندگی کند، ناگزیر برخی باید جان خود را فدا کنند... در سپیده‌دمی، صدای رگباری خواهد آمد. سبزه، شبنم می‌گرید. کریستیان هانسن دیگر نیست. بارگاهی درست نخواهد شد و صلیبی بر زمین نشانده نخواهد شد. اما خورشید سربرمی‌آورد، مرواریدهای شبنم را می‌مکد و غنچه لب به خنده می‌گشاید.» ibna.ir/x6HwG @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «درآمدی به فرااخلاق»؛ چرا هنوز درباره «خوب» توافق نداریم؟ 🔸«درآمدی به فرااخلاق» از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بخواهد نظریه‌ای جدید ارائه کند، می‌کوشد خواننده را با مهم‌ترین مناقشه‌های یک حوزه فلسفی آشنا کند. در سنت فلسفه تحلیلی، چنین کتاب‌هایی اهمیت فراوان دارند، زیرا معمولاً نخستین مواجهه دانشجویان و علاقه‌مندان با مباحث پیچیده و تخصصی را رقم می‌زنند. 🔸فرااخلاق یکی از دشوارترین شاخه‌های فلسفه معاصر است. این رشته در نقطه تلاقی فلسفه زبان، متافیزیک، معرفت‌شناسی، فلسفه ذهن و روان‌شناسی قرار دارد. به همین دلیل، هر کتابی که بخواهد مدخلی برای ورود به این حوزه باشد، ناگزیر باید میان دقت نظری و آموزش‌پذیری تعادل برقرار کند. 🔸یکی از مهم‌ترین نکات مقدمه، تأکید بر این است که فرااخلاق یک «رشته مرتبه دوم» است. این تعبیر در نگاه نخست فنی به نظر می‌رسد، اما اهمیت بنیادینی دارد. اخلاق هنجاری درباره اعمال سخن می‌گوید؛ مثلاً اینکه دروغ گفتن درست است یا نادرست. اما فرااخلاق درباره خودِ این داوری‌ها سخن می‌گوید. به بیان دیگر، اگر اخلاق هنجاری موضوع مطالعه‌اش «اخلاق» باشد، موضوع مطالعه فرااخلاق «گفتار اخلاقی» است. این تمایز یکی از دستاوردهای مهم فلسفه قرن بیستم محسوب می‌شود و نویسنده به‌خوبی آن را در مقدمه برجسته می‌کند. 🔸کتاب احتمالاً برای خواننده کاملاً ناآشنا با فلسفه آسان نخواهد بود. خود نویسنده نیز هشدار می‌دهد که مطالعه فرااخلاق مستلزم آشنایی با حوزه‌هایی چون فلسفه زبان، معرفت‌شناسی، فلسفه ذهن و روان‌شناسی است. از همین رو، کتاب بیشتر به‌عنوان مدخلی دانشگاهی عمل می‌کند تا اثری عمومی برای همه مخاطبان. ibna.ir/x6Hhy @ibna_official

🔰در دل جنگ، در آغوش کتاب؛ جنگ پایان نمی‌یابد؛ تنها شکلش تغییر می‌کند 🔸جنگ پایان نمی‌یابد؛ تنها شکلش تغییر می‌کند. منوچهری با دقت نشان می‌دهد که چگونه اثرات جنگ - در سکوت‌های خانوادگی، در ترس‌های مبهم، در خاطرات ناگفته و در اضطراب‌هایی که نسل به نسل منتقل می‌شود - ادامه پیدا می‌کنند. 🔸منوچهری در این آثار به زندگی‌های معمولی و به لحظه‌هایی نزدیک می‌شود که معمولا در تاریخ‌نویسی‌ها گم می‌شوند. روایت او آرام، دقیق و صبور است؛ روایتی که تنها ثبت می‌کند اما این ثبت، بی‌احساس یا خنثی نیست. در سکوت نثر او، احترام عمیقی به رنج انسانی وجود دارد؛ احترامی که اجازه می‌دهد خواننده بدون هدایت مستقیم، خود به لایه‌های پنهان این تجربه نزدیک شود. همین بی‌داوریِ آگاهانه است که آثار او را متمایز می‌کند و به آن‌ها کیفیتی انسانی و ماندگار می‌بخشد. ibna.ir/x6wHM @ibna_official

🔰کتابی درباره مرگ و زندگی زبان‌ها؛ هشدار درباره نابودی تنوع زبانی در عصر جهانی‌سازی 🔸کتاب تازه روزنامه‌نگار بریتانیایی نشان می‌دهد چگونه جهانی‌سازی، سیاست و اقتصاد به سمت همسان‌سازی زبانی پیش می‌روند؛ روندی که به گفته نویسنده، نه فقط یک مسئله فرهنگی بلکه تهدیدی برای هویت و سلامت جوامع انسانی است. 🔸کتاب به شکل میدانی به نقاط مختلف جهان از جمله عمان، غنا و کردستان سفر می‌کند و وضعیت زبان‌های در معرض خطر را بررسی می‌کند. نویسنده برای توصیف روند نابودی زبان‌ها از اصطلاح «زبان‌کشی» استفاده می‌کند؛ فرایندی که می‌تواند از سیاست‌های دولتی و فشارهای اقتصادی تا سلطه اینترنت و بازار جهانی را شامل شود. ibna.ir/x6HbC @ibna_official